wayground logo

Free Printable Worksheets

NEW

Font size

S
M
L
XL
Worksheets

Тил билими 30

Total questions: 50

Worksheet time: 25mins

Name
Class
Date
1.

Сөйлемнің құрылымына қарай түрлері

a)

Сөз тіркесі

b)

Жай сөйлем,құрмалас сөйлем

c)

Лепті сөйлем,сұраулы сөйлем

d)

Атаулы сөйлем,күрделі сөйлем

2.

Сөздердің синтаксистік байланысу түрлері

a)

Қиысу,матасу,меңгеру,жанасу,қабысу

b)

Қабысу,жанасу

c)

Қабысу,қиысу

d)

Синтетикалық,аналитикалық

3.

Деривациялық мағына

a)

Өзге тілден тіл бірліктерінен басқа туынды тіл бірліктерін жасау процесі

b)

Бастапқы тіл бірліктерінен басқа туынды тіл бірліктерін жасау процесі

c)

Сөздердің қосарлануынан туындаған жаңа лексикалық мағына

d)

Сөз түрлендіруші аффикстердің грамматикалық мағынасы

4.

Реляциялық мағына

a)

Лексикалық мағына

b)

Түбір морфема

c)

Бастапқы тіл бірліктерінен басқа туынды тіл бірліктерін жасау процесі

d)

Сөз түрлендіруші аффикстердің грамматикалық мағынасы

e)

Сөз тудырушы аффикстердің грамматикалық мағынасы

5.

Жазудың түрлері

a)

Қазақша,орысша,арабша,латынша жазу түрлері

b)

Пиктографиялық жазу,идеографиялық жазу,буын жазуы,әріп жазуы

c)

Көне түркі жазуы,Орхон енисей жазуы,ұйғыр жазуы

d)

Таңбалы жазу,рун жазуы,құпия жазу,символикалық жазу

e)

Буын жазуы,әріп жазуы

6.

Суффикс

a)

Түбірдің ішінде жалғанады

b)

Түбірдің алдында жалғанады

c)

Түбірдің соңында жалғанады

d)

Түбірдің алдында да,соңында да жалғанады

e)

Түбірге қатысы жоқ

7.

Субстантивтену дегеніміз

a)

Сын есімге ауысуы

b)

Басқа бір сөз табының зат есімге ауысуы

c)

Үстеуге ауысуы

d)

Етістікке ауысуы

e)

Есімдікке ауысуы

8.

"Көлшіктерге"сөзінде неше морфема бар?

a)

2

b)

3

c)

4

d)

5

e)

6

9.

Сіңісу құбылысын анықта

a)

Сексен,тоқсан,апар,әкел

b)

Сары,сарығ,сарғай

c)

Босқа,текке,бекерге,кешке

d)

Қара ат,кара ала ат

e)

Мол,көп,аз,молай

10.

Агглютинативті тілдер

a)

Чукот тілі,коряк,тулу,неевх,юкагир,ительмен тілі

b)

Түркі тілдері,моңғол,угро-фин тілдері

c)

Орыс,неміс,грек,араб тілдері

d)

Қытай,вьетнам,бирма,тай,тибет,иалия-полинезей тілдері

e)

Дұрыс жауабы жоқ

11.

Еріндік дауыстылар

a)

а,ә,ы,і

b)

о,ө,ү,ұ

c)

ә,е,і

d)

и,у

12.

Езулік дауыстылар

a)

о,ө,ү,ұ

b)

ы,і,е

c)

ә,ү,и

d)

а,ә

e)

У

13.

Этимология нені зерттейді

a)

Жергілікті тіл ерекшеліктерін

b)

Сөз мағынасының дамуын зерттейді

c)

Тілдегі сөздердің шығу тегін зерттейді

d)

Жер су аттарын зерттейдң

e)

Кісі атауларын зерттеейді

14.

Диалектология нені зерттейді

a)

Жергілікті тіл ерекшеліктерін зерттейді

b)

Тілдегі сөздердің шығу тегін зерттейді

c)

Сөз мағынасының дамуын зерттейді

d)

Кісі атауларын зерттейді

e)

Жер су атауларын

15.

Табу дегеніміз

a)

Тілдегі көнерген сөздер

b)

Тілдегі жаңа сөздер

c)

Атын тікелей атауға тыйым салынғандықтан басқаша аталатын сөздер

d)

Дөрекілеу ,қолайсыздау сөздерді сыпайы,май сөздермен ауыстырып айту

16.

Флективті сөздер

a)

Орыс неміс грек араб тілдері

b)

Чукот тілі,коряк,тулу,неевх,юкагир,иткьмен тіілі

c)

Түркі тілдері,моңғол,угро-фин тілдері

d)

Қытай,вьетнам,бирма,тай,тибет,малаия-полинезей тілдері

17.

Тілдің шығуының эмоционалды теориясы қай ғасырларға тән

a)

XXғ

b)

XVIII-XXғғ

c)

VI-XIIғғ

d)

VIII-XVғғ

e)

XV-XVIIIғғ

18.

Тілдердің типалогиялық топтастырылуы

a)

Тілдердің тілдік одақтарға бірігуіне қарай

b)

Тілдердің байланысына қарай

c)

Тілдердің туыстығына қарай

d)

Тілдердің құрылымындағы ұқсастығына қарай

e)

Тілдердің функционалды сипатына қарай

19.

Тіл білімі қайсы ғылымдар қатарында:

a)

Қоғамдық ғылымдар

b)

Жаратылыстану ғылымдары

c)

Дәл ғылымдар

d)

Ғылымдардың түйіскен саласы

e)

"Өзін және өзі үшін зерттелетін"сала

20.

Антоним сөздер

a)

Епті,епті емес

b)

Епті,епсіз

c)

Ашық,жабық

d)

Епті,пысық

e)

Епті,олақ

21.

Синоним сөздер

a)

Керек,қажет

b)

Керек,керекті

c)

Көк,көгілдір

d)

Ақ,ақшыл

e)

Ақ,ағырақ

22.

Тіл білімінде ХХ ғасырда пайда болған ғылым салалары

a)

Философия,саяси экономика

b)

Психолингвистика,социолингвистика,лингвомәдениеттану

c)

Тартх,археология,этнография

d)

Палеонтология

e)

Педагогика,психология

23.

Тіл дамуына әсер ететін негізгі сыртқы факторлар

a)

Қоғамдық-әлеуметтік өзгерістер

b)

Халықтың әлеуметтік құрамы

c)

Ғылым,техника

d)

Идеология

e)

Көркем әдебиет

24.

Тіл мен ойлаудың өзара байланысын зерттейтін сала

a)

Социолингвистика

b)

Этнолингвистика

c)

Менталингвистика

d)

Лингвосемиотика

e)

Психолингвистика

25.

Тіл мен ойлаудың байланысы

a)

Тіл мен ойдың байланысы физиологиялық сипаты

b)

Тіл мен ойлау арасында ешкандай бірлік жоқ,бір бірінен бөлек те өмір сүре алады

c)

Тіл мен ой тепе тең бірлікте,ешкандай айырмашылығ жоқ

d)

Тіл мен ой өзара тығыз байланысты,бірінсіз-бірі өмір сүре алмайды

26.

Тіл мен ойлаудың байланысын зерттеудің негізгі аспектісі

a)

Ойлау мен тілді біртұтас комплекс ретінде танытатын ішкі сөз қыры

b)

Гносеологиялық (танымдық)аспект

c)

Пстхологиялық аспект

d)

Семиотикалық аспект

e)

Синтаксистік және логика-грамматикалық аспект

27.

Тіл жүйесі деген

a)

Табиғи тілдің бір біріне тәуелді,шартты қатынаста бола отырып,оның біртұтастығын жасайтын элементтердің жиынтығы

b)

Тілдің иерархиялық қатынастары

c)

Тіл жүйесіндегі парадигмалық қатынастар

d)

Тіл жүйесіндегі синтагмалық қатынастар

e)

Тілдік қабаттардың жиынтығы

28.

Семиотика

a)

Сигналдық таңбалар жүйесі

b)

Тілдік таңбалар жүйесі

c)

Акустикалық таңбалар жүйесі

d)

Ымдау,нұсқау таңбалары

29.

Тілдік таңбалардың тілдік емес таңбалардан өзіндік ерекшелігі

a)

Тіл жүйесіндегі барлық элементтермен қатынаста болатын

b)

Адамдардың бәріне ортақтығы

c)

Белгілі бір жайды хабарлайтыны

d)

Сигналдық белгілерді білдіретіні

e)

Символдықбелгілерді білдіретіні

30.

Салыстырмалы-тарихи әдіс

a)

Тілдердің туыстығын,тегін анықтауда қолданылады

b)

Тіл фактілерін салыстыруда қолданылады

c)

Туыс емес тілдерді зерттеуде қолданылады

d)

Қолданбалы тіл білімінде қолданылады

e)

Синхрондық зерттеуде колданылады

31.

Сөздердің шығу тегін айқындауда морфологиялық принципі ең алдымен:

a)

Сөздердің этимологиясын айқындауда оның құрамындағы морфологиялық өзгерістерді есепке алуды талап етеді

b)

Туыстас тілдердегі дыбыстардың өзара сәйкестілігін заңдылығын арқау етеді

c)

Тілдердің шығу тегінің бірлігіне қарай топтастырылуына негізделуді талап етеді

d)

Сөздің семантикалық жақтан өзгеруін,даму жолдарын есепке алуды талап етеді

32.

Сөздердің шығу тегін айқындауда фонетикалық принципі ең алдымен:

a)

Тілдердің шығу тегінің бірлігіне қарай топтастырылуына негізделуді талап етеді

b)

Сөздердің этимологиясын айқындауда оның құрамындағы морфологиялық өзгерістерді есепке алуды талап етеді

c)

Туыстас тілдердегі дыбыстардың өзара сәйкестілік заңдылығын арқау етеді

d)

Тарихи жағдайларды жете білуді талап етеді

33.

Тілдік таңбалар жүйесінің көрсеткіші

a)

Тіл құрылымындағы барлық элементтер

b)

Синтаксистік тіл бірліктері

c)

Морфологиялық тіл бірліктері

d)

Тек сөздер жүйесі

e)

Тек дыбыстар жүйесі

34.

"Кітаппен жұмыс" Еркін тіркес түрі,белгілеңіз

a)

Қиысу

b)

Матасу

c)

Қабысу

d)

Меңгеру

e)

Жанасу

35.

Ауыспалы мағыналы сөзден құралған сөйлемді көрсетіңіз

a)

Бидай мен арпа араласп кетті

b)

Көл болды қан аралас көздің жасы

c)

Абай ел ісіне араласқанда жас еді

d)

Жастыққа тауық пен уйрек мамығы аралас салынады

e)

Әйел,еркек,бала шаға аралас отыр

36.

Түбір тұлғасы өзгеріске ұшырап біріккен сөзді табыңыз

a)

Алатау

b)

Ешкашан

c)

Әкел

d)

Мұратәлі

37.

Неологизмдер:

a)

Белгілі бір кәсіп саласында қолданылатын сөздер

b)

Тілде пайда болған жаңа сөздер

c)

Тілде қолданыстан шығып қалған сөздер

d)

Тарихи сөздер

38.

Тура мағыналы тіркесті көрсетіңіз

a)

Көөі ауырады

b)

Әжесінің көзіндей көреді

c)

Ашық ауыз адам

d)

Көзіне шөп салу

39.

Тіл білімінің салалары:

a)

Грамматика этимология фонема

b)

Фонетика лексика грамматика

c)

Ономастика топонимика фонема

d)

Семасиология ономастика топонимика

40.

Халық тілі – оның рухы, халық рухы – оның тілі, тіл жеке

адамдардың сөйлеуі арқылы көрінгенімен, ол – жеке адамның табысы емес, халықтың табысы» деген тұжырымның авторын атаңыз:

a)

Ф.Бопп

b)

Фердинанд де Соссюр

c)

ВИЛЬГЕЛЬМ ФОН ГУМБОЛЬДТ

d)

Я.Гримм

41.

Тілдегі сөздердің түрленуін, өзгеру ережелерін тіл білімінің қай саласы белгілейді?

a)

Синтаксис

b)

Морфология

c)

Фонетика

d)

Грамматика

e)

Графика

42.

Қазақстанда тіл біліміндегі этнолингвистика мәселелерімен шұғылданған ғалым:

a)

М.М.Копыленко

b)

Л.В.Екшембеева

c)

Г.Гиздатов

d)

Н.И.Гайнуллин

43.

Тіл және ұлт арақатынасын зерттейтін тіл біліміндегі бағыт:

a)

Этимология

b)

Этнография

c)

Семасиология

d)

Әлеуметтік лингвистика

e)

Этнолингвистика

44.

Тіл жүйесіндегі ұксастықтар мен айырмашылықтарды қарастыратын тіл білімінің саласы:

a)

Салғастырмалы

b)

Салыстырмалы-тарихи тіл білімінің саласы

c)

Ареалды лингвистика

d)

Диалектология

e)

Типология

45.

Тілді биологиялық құбылыстың қатарына жатқызған лингвист:

a)

А.Шлейхер

b)

Н.Я.Марр

c)

В.М.Жирмунский

d)

Ф.Ф.Фортунатов

46.

Тіл білімінде тілдік единицалардың мағынасын (мазмұнын, ішкі жақтарын) тексеретін ілім:

a)

Фонетика

b)

Грамматика

c)

Лексикология

d)

Фонология

e)

Семасиология

47.

Тіл мен сөздің айырмашылығын ең алғашқы көрсеткен ғалым:

a)

Л.В.Щерба

b)

Бодуэн де Куртенэ

c)

Фердинанж де Соссюр

d)

А.Байтұрсынов

48.

Тілдің негізгі қызметін көрсетіңіз

a)

Аппелятивті

b)

Коммуникативтік

c)

Сұраулық

d)

Эстетикалық

e)

Кульминативтік

49.

Тілді биологиялық құбылыс деген?

a)

Павлов

b)

Марр

c)

Будагов

d)

Звегинцев

e)

Шлейхер

50.

Тілдің қандай құбылыс екенін ажыратыңыз:

a)

Тарихи құбылыс

b)

Қоғамдық құбылыс

c)

Саяси құбылыс

d)

Биологиялық құбылыс