wayground logo

Free Printable Worksheets

Font size

S
M
L
XL
Worksheets

PISA

Total questions: 20

Worksheet time: 30mins

Name
Class
Date
1.

Термометр - дененің, заттың, ауаның температурасын өлшеуге арналған аспап. Термометрді қазіргі түріне 1723 жылы Фаренгейт келтірді және оны қалай істейтінін суреттеп берді. Басында ол да өз трубкаларын спиртпен толтырды, сосын барып сынапқа көшті. Өзінің шкаласында нөл деп ол қар мен нашатыр немесе ас тұзымен араласқандағы температураны алды. Ал судың қатуының бастауы деп 32° градусты, ал сау адамның денесінің температурасы ретінде ол 96° алды. Сосын ол судың қайнау температурасын анықтады, ол 212° тең болды. Мұздың еруі мен судың қайнау температурасын 1742 жылы Цельсий нақтылап көрсетті, бірақ басында ол 0°-ты қайнау, ал 100°-ты қату температурасы ретінде көрсетті. Сұрақ

Термометрдің жұмыс істеу принципі қандай құбылысқа негізделген?

a)

A. Температураның артуына байланысты сұйықтың қысымының артуына негізделген

b)

B. Температураның өзгеруіне байланысты термометрдың ішіне құйылған сұйықтықтың көлемінің өзгеруіне негізделген

c)

C. Температураның өзгеруіне байланысты термометрдың ішіне құйылған сұйықтықтың массасының өзгеруіне негізделген

d)

D. Температураның өзгеруіне байланысты сұйықтың қысымының өзгеруіне негізделген

2.

Түйенің екі аптадай су ішпеуі мүмкін екендігі белгілі. Бұл оның суды үнемді пайдалатындығымен түсіндіріледі. Түйе 40º-тық ыстықта да терлемейді. Қырқылған түйенің терлеуі 50%-ке дейін ұлғаяды. Түйе ешқашан, тіпті аптап ыстықта да аузын ашпайды. Оның демалу жиілігі өте төмен –минутына 8 рет. Түйе өз өркештерінен керегіне қарай су ала алады (100 г майдан 107 г су).

 

Сұрақ 1:

Булану процесі кезінде денеде қандай өзгеріс болады?

a)

A. Дене қызады

b)

B. Дене салқындайды

c)

C. Дененің көлемі артады

d)

D. Дененің ішкі энергиясы артады

3.

Назгүл алма және лимон шырынымен эксперимент жасамақ болды. Ол алманы екіге бөліп, кесілген жағымен жайпақ ыдысқа салды. Алманың бір бөлігіне лимон шырынын сығып тамызды. Біраз уақыттан кейін лимон шырынымен «қорғалған» бөлігінің ақ қалпында қалғанын, ал алманың «таза» бөлігі қарайғанын байқады.

Өз жауабыңызды жазыңыз.

4 lines
4.

“Лондондық көз” аттракционның тақтасынан Аслан хабарландыруды оқыды: “Көтергішіне 800 адам сыйяды”.

Лондондық көз” аттракционда 32 көтергіш бар.

Сұрақ:

Әр көтрегішіне қанша адам отырады

a)

25

b)

30

c)

32

d)

36

5.

Айшаның әжесі немересінің 18 жас мерейтойына сыйлық жасау үшін Халық банкінде депозит ашуды ұйғарды.Бастапқы салым мөлшері 7500 теңге,15000 теңге немесе 100 доллар болуы мүмкін.Сәйкесінше үстіне 9 %, 10 %, 12 % жылдық қосылым жасалатын болса, 5 жылдан кейін 1000000 теңге жинап алу үшін әжей қанша ақша салуы керек.

a)

100 доллар 12 %

b)

100 доллар 15 %

c)

100 доллар 18 %

d)

100 доллар 10 %

6.

Мектепте Орынбасардың сыныбына математика пәнінен тест тапсырмасын орындауға тапсырмалар берілді. Әр оқушыға ең көп дегенде 100 балл. Орынбасар бірінші 4 тесті бойынша орташа 70 балл алды. 5-тестен 85 балл алды. Орынбасардың математика пәнінен барлық бес тесті бойынша орташа балын табыңдар

a)

73

b)

75

c)

70

d)

78

7.

Қыстың суық күндерімен қосылып бізге тағы бір қауіп келеді- ол тұмау. Бұл өте қауіпті,  жұқпалы ауру, вирус арқылы жұғады. Басқа жұқпалы ауруларға қарағанда тұмау өкпенің қабынуына, отит, гайморит, жүрек ауруларына және жүйке ауруларының асқынуына әкеліп соқтырады. Өкінішке орай, біз әлі тұмауға қарсы шара қолдануды үйренген жоқпыз. Бірақ, интерферон, ремантадин, ликопид, амиксин, арбидол, афлутон дәрілерінің өте пайдалы екенін білдік. Бұл дәрілердің бәрінің вирусқа қарсы емдік қасиеттері бар.Тұмаудан қорғанудың бірден-бір жолы- егу. Ресейдің «Гриппол», француздың «Ваксигрипп» компаниялары тұмауға қарсы 11 түрлі дәрі-дәрмек ұсынды. Тұмау қай  кезде қозады?

a)

A)  Жаз айында

b)

B)   Ауа райының суық кезінде

c)

C)   Жаздың қапырық кезінде

d)

D)  Жауын- шашынды күндері

8.

-Айтуар! Айтуар! Ананы қара! Дегелең жақтан саңырауқұлақ шықты. Қара! Қарасаңшы! Саңырауқұлақтың үлкені-ай! Қып-қызыл от...Жалын...Күннен де жарық...Қара, қара деймін! Күн көрінбей қалды. О-охо-хо! Қызыл күн...Қызыл күн шықты...- деп Қажымұрат жартасқа жабыса айғайлайды. Бірақ мен жартас қуысына кіріп, қорыққаннан көзімді тарс жұмып, жер бауырлап жата бердім. Тұла бойым дірілдеп, менімен бірге бүйірімдегі қара жер де солқылдады. Маңайды дүріл басып, бетті жалын жалап, төңіректі жай отындай сәуле шарпыды. Шілде айының аптабынан да ыстық, күшті дауыл тұрды. ...Сол жылы

күзде үздік оқитын Қажымұрат мектепке келмеді. Соқыр болып қалған оны әке-шешесі Алматыда емдетуге көшіп кетіпті. Қара жер қандай күйге енді?

a)

A. Жылады

b)

C. Қайғырды

c)

D. Еңіреді

d)

B. Солқылдады

9.

Демалыс күндерінің бірі. Барлығымыз серуенге шықтық. Тап-таза ауаны жұтып, құстардың түрлі-түрлі сайраған үндерін естіп, көңіліміз көтеріңкі. Балалар әр нәрсені сұрап, соларға жауап беріп келе жатқан болатыңбыз. Маржан қарағайда шор болып қатып қалған хош иісті шайырдан опырып алып иіскеп тұр. "Әке мына шайырды қарағайға кім жақты?" — дейді. "Балам, бұл шайыр ағаштың өзінен шыққан ғой. Демалуға келген, табиғатқа жаны ашымайтындардың кеселінен болган жара ма, кім білсін. Қалың шөптің арасында жоғалтып алатын болған соң, біреу ағашқа пышақ шанышқан. Пышақты суырып алғаннан кейін, әлгі жараланған жерден хош иісті шайыр ағып, жараны бітеп, емдеген. Қарағым, ағаш екеш, ағаш та өзін-өзі емдейді. Сендер еш уақытта мұндай іс істемеңдер, - деді әкесі.

            Сұрақ 1: Ем

Әкесінің: «Қарагым, ағаш екеш, ағаш та өзін-өзі емдейді. Сендер еш уақытта мұндай іс

 істемеңдер», - деген сөзді айтуының мәнісі неде?

4 lines
10.

Ауа қабаты жер бетінің әр шаршы сантиметріне 1кг 33г салмақ түсіреді.Орта бойлы адам шамамен 15 000 см² , оған  түсетін қысым 15 500 кг немесе 15 т-дан астам. Неліктен біз мұндай қысымды сезбейміз?

a)

А.  Біздің денеміздің ішкі қысымы сыртқы атмосфера қысымымен тепе-тең келеді.

b)

В. Біздің денеміздің ішкі қысымы сыртқы атмосфера қысымынан артық келеді.

c)

С. Біздің денеміздің ішкі қысымы сыртқы атмосфера қысымынан кем  келеді.

d)

Д. Біздің денеміздің ішкі қысымы  мен сыртқы атмосфера қысымының арасында ешқандай байланыс жоқ.

11.

Экологиялық ахуалдың нашарлауы ірі қалаларда ауадағы таза оттегі мөлшерінің 10-12%-дан артпауына алып келді.

Ауадағы таза оттегі мөлшері қанша пайызды құрағанда қалалықтар экологиялық ахуалдың жақсарғанын  көріп,сезінеді?

a)

100%

b)

51 %

c)

21 %

d)

10 %

12.

Тышқандардың ағзасындағы нитрит мөлшерін анықтау үшін тәжірибе жасалды. Барлық тышқанды үнемі  басқа көкөністермен бірге  сәбіз және  қырыққабатпен қоректендірді. Тышқандардың бір тобы үй жағдайында өсірілген көкөністермен қоректендірілсе, екінші тобы дүкеннен алынған көкөністермен, үшінші тобы жылыжайда өсірілген көкөністермен қоректендірілді.Төртінші тобына дүкеннен алынған көкөністерді жақсылап жуып, сәбіздің  түбірін, қырыққабаттың өзегін тазалап барып қоректендірді.

Тәжірибе қорытындысында қай топтағы тышқандардың ағзасында нитрит өте аз (шектен аспаған) немесе жоқ  болып шықты?

a)

А. Бірінші және төртінші топта

b)

В.Үшінші топта

c)

С. Үшінші және екінші топта

d)

Д. Бірінші және үшінші топта

13.

Атмосфера- жер бетіндегі тіршілікті сақтайтын ауа мұхиты және баға жетпес табиғи қор. Өкінішке орай, адамзат, ұлттық және жеке мүддесіне негізделген, жалпы ресурстарға зиян келтіре отырып, жер бетіндегі қорғаушы перде ретіндегі озондық қабықшаны жұқартады. Себебін жазыңыз

4 lines
14.

Суретте қорғасынның қайнау графигі көрсетілген. Графигтің ВС бөлігінде қандай процесс бейнеленген?

a)

D) Қорғасынның балқуы

b)

C) Қорғасынның қайнауы

c)

A) Қорғасынның қызуы

d)

B) Конденсация

15.

Өсімдік жайлы ғылымның негізін қалаған және оның жеке ғылым ретінде дамуына үлес қосқан –Теофраст (б.з.д 370-286жж.) Гректің көне табиғат зерттеушісі Теофраст ойшыл ғалым Аристотельдің шәкірті болған. Өсімдіктер әлемі-бізді қоршап тұрған жасыл әлем. Өсімдіктер барлық жерде кездеседі. Тіпті Антрактиданың мұз баспаған ашық жерлерінде мүктер мен қыналар өседі. Өсімдіктерге-балдырлар,мүктер,қыналар, ашық тұқымдылар мен гүлді өсімдіктер жатады. Өсімдікте күн сәулесі, көмірқышқыл газы, судың әсерінен органикалық заттар түзіліп, ауаға бос оттек бөлінеді. Органикалық заттарды барлық тірі ағзалар қорек ретінде пайдаланады. Сонымен, тірі ағзалардың тыныс алуын, қоректенуін өсімдіктер қамтамасыз етеді. Өсімдіктер –төменгі және жоғарғы сатыдағылар деп үлкен 2топқа жіктеледі.

1-сұрақ: Өсімдікте мүше бола ма?

4 lines
16.

Өсімдік жайлы ғылымның негізін қалаған және оның жеке ғылым ретінде дамуына үлес қосқан –Теофраст (б.з.д 370-286жж.) Гректің көне табиғат зерттеушісі Теофраст ойшыл ғалым Аристотельдің шәкірті болған. Өсімдіктер әлемі-бізді қоршап тұрған жасыл әлем. Өсімдіктер барлық жерде кездеседі. Тіпті Антрактиданың мұз баспаған ашық жерлерінде мүктер мен қыналар өседі. Өсімдіктерге-балдырлар,мүктер,қыналар, ашық тұқымдылар мен гүлді өсімдіктер жатады. Өсімдікте күн сәулесі, көмірқышқыл газы, судың әсерінен органикалық заттар түзіліп, ауаға бос оттек бөлінеді. Органикалық заттарды барлық тірі ағзалар қорек ретінде пайдаланады. Сонымен, тірі ағзалардың тыныс алуын, қоректенуін өсімдіктер қамтамасыз етеді. Өсімдіктер –төменгі және жоғарғы сатыдағылар деп үлкен 2топқа жіктеледі.

Өсімдіктен адам күнделікті тұрмыста керегіне жарататын......,.....,....... сияқты заттар алады.

a)

А. темір, мыс

b)

В. жиһаз,отын

c)

D. хлор, отын

d)

С. темір,алюминий

17.

Безгек (Маlаrіа - безгек) — бұл инфекциялық қан ауруы,ол адамды қалтыратып, аласұрғызады. Бұл безгекпен ауыратын адамның қанынан безгек паразиттерін сорып алатын шыбын-шіркейлер, маса-соналар инфекциясын түсіреді, бірнеше мәрте қайталатын ауру түрі. Көбінесе безгек масасының шағуынан жұғады. V ғасырдан бері белгілі, балшық маңындағы тропикалық немесе субтропикалық аумақтарда кең тараған. Паразиттің қауіптілігі XX ғасыр басында анықталды. Жыл сайын әлемде дәл осы ауруға 250 млн. адам шалдығып, оның 2 млн-ы қайтыс болады. Безгек басқа  паразит түрлеріне қарағанда ауырлау, тіпті соңы өлімге әкеледі. Бұлар қанды қызыл жасуша ішінде тез тарайды. Кейін адам 4-10 сағатқа жуық тітіркеніп, қызуы 40,6-ға дейін көтеріледі және басы қатты ауырады. Безгекпен күресудің бірден бір жолы осыны таратушы масаларды жою. «Безгек» қандай қан  жасушасында тез  таралады?

a)

A.    Лейкоцит

b)

C.     Қан жасушалары

c)

B.     Эритроцит

d)

D.    Тромбоцит

18.

Әлемде жалғыз-ақ вексиллология (вексиллюм –ту деген латын сөзінен шыққан, вексиллология –ту туралы ғылым) институты бар. 1973 жылы Лондонда вексиллологтердің бесінші конгресі өткізіліп, оған 14 елден 57 делегат қатысты. Кнгрестің төрағасы болып вексиллология институтының директоры американдық Уитни Смит сайланды. Смит конгресте өзі басқарған институттың нәтижелі жұмыс істеп жатқанын зор интуиазммен хабарлап, оған мысал ретінде Оңтүстік Американың Гайана мемлекеті институт жасаған ту суретінің жобасын қабылдағанын айтты. Мемлекеттік тулар мәселесіндегі қиындықтарды шешу үшін вексилологтер тәуелсіздік алған жаңа мемлекеттердің туларын жасау бір жерден басқарылғанын дұрыс деп есептейді. Мысалы, Индонезияның туы Монаконың және Польшаның туларына ұқсас болып кеткен.

Конгреске қатысушылар «Барлық мемлекеттердің туларынан жаугершілік рухты білдіретін рәміздер алынып, бейбіт еңбек рәміздері бейнеленсін» деген үндеу жарияланады.

     Бұл мақалада не айтылды?

a)

А. Вексиология институты

b)

В. Рәміздердің тарихы

c)

С. Мемлекеттік туға жоғары баға берілді

d)

Д. Ұлттық бояу

19.

Тұмау кезінде бетпердені(маска) күніне неше рет ауыстыру керек?

a)

4

b)

6

c)

8

d)

2

20.

Ауыз суының жақсы қайнар көзінің болғаны маңызды. Жер астында болатын сулар жерасты сулары деп аталады.

Жер асты суларында, қайнар көздерден (өзен, көл) алынған суларға қарағанда бактериялар неліктен аз болатынына бір мысал келтіріңіз

4 lines