WorksheetsҮстеу-Шылау
Total questions: 30
Worksheet time: 15mins
1. Үстеудің анықтамасын тап
шақпен, жақпен байланысы болмай, қимылдың атауын ғана білдіретін етістіктің түрі
заттың түрін, түсін, сапасын, салмағын, көлемін білдіретін сөз табы.
қимылдың түрлі белгісін (мезгілін, мекенін, себебін, мақсатын) білдіретін сөз табы.
сөз және сөйлемді байланыстырады және сөзге қосымша мағына береді.
2. Бөлшектеуге келмейтін төл үстеулер
дара үстеу
туынды үстеу
негізгі үстеу
күрделі үстеу
3. Үстеу құрамына қарай қандай түрлерге бөлінеді?
дара/күрделі
негізгі/туынды
дара/негізгі
күрделі/туынды
4. Үстеудің мағыналық түрі нешеу
5
6
8
7
5. Мезгіл үстеуі қатыстқан сөйлемді тап
Көлік ілгері жүріп тоқтады
Қарлығаш қаладан кеше келген
Уақытын босқа өткізді
Бұл жер - нағыз астықтың отаны
6. Амалсыздан, лажсыздан, бекерге, босқа, т.б. үстеулері қай үстеу түріне тән
Сын-қимыл үстеуі
Себеп-салдар үстеуі
Мақсат үстеуі
Мөлшер үстеуі
7. Қимыл-сын үстеуін табыңыз
Әсемай бұл үйде емін-еркін жүреді
Дарын таңертеңнен бері нәр татпады
Есалы әжептеуір өсіп қапты
Ол ісі қасақана жасалған еді
8. Мөлшер үстеуін табыңыз
Айбар - өте талантты жігіт
Нұрбибінің бұл жиынға қосқан үлесі зор
Айдана алты сағат бойы далада күтіп тұрды
Алаңға жиналғандар саны неғұрлым көп еді
9. әдейі, қасақана, жорта үстеулері қай үстеу түріне тән
Күшейткіш үстеу
Мөлшер үстеуі
Мақсат үстеуі
Қимыл-сын үстеуі
10. Толықтауыш болып тұрған үстеуді тап
Бүгін - Ұлыстың ұлы күні
Талапты бала - талпынған құстай
Есттілер ертеңгіні ескере, көре сөйлейді
Сонша алтынды қайдан алады?
11. Туынды еліктеу сөз қалай жасалады?
бір ғана түбірден тұрады
Екі сөздің қосарлануы арқылы жасалады
-аң, -ең, ың, -ің, -ң жұрнақтары жалғануы арқылы
12. Еліктеуішті тап
сылқ
жалт
морт
тарс
13. Бейнелеуішті тап
қисаң-қисаң
тасыр-тұсыр
сарт-сұрт
салдыр-гүлдір
14. Пысықтауыш болып тұрған еліктеуді тап
Торғайдың үні шыр-шыр етеді
Ол тасыр-тұсырды алыстан естіді.
Сол кезде тура алдынан бұрқ еткен шаң шықты.
Ала мысық әрі-бері зу-зу етіп өте шығады.
15. Шылаудың қызметі
қимылдың түрлі белгісін білдіреді
орындаушының іс-қимылға байланысты ой-пікірін, қатынасын білдіреді
сөз бен сөйлемді байланыстырып, сөзге қосымша мағына береді
іс-қимылдың уақытын білдіреді
16. Септеулік шылау : ........................................... септіктерінде тұрған сөзбен тіркесіп қолданылады
атау, ілік, барыс, шығыс
атау, барыс, шығыс, көмекстес
атау, барыс, табыс, көмектес
атау, табыс, шығыс, көмектес
17. Атау септігіне қатысты септеулік шылаулар
дейін, қарай, тарта, таман, жуық т.б.
кейін, соң, әрі, гөрі, бері
бірге, қабат, қатар
туралы, жайында, сияқты, тәрізді, секілді, үшін, сайын т.б.
18. Атау септігіне қатысты септеулік шылау қатысқан сөйлемді тап.
Нұрбергеннің баласы да Мадиярмен қатар өсті ғой
Сол оқиғадан кейін қабақ ашпады
Біз ол секілді айта алмаймыз
Кешке таман жарық сөніп қалды
19. Барыс септігіне қатысты септеулік шылау қатысқан сөйлемді тап.
Тыңдаған сайын құлақ құрышың қанады
Елуге келгенге дейін жасаған емес
Бұдан әрі сөйлеуге мұршасы келмеді
Менің туған күнім мерекемен қатар келді
20. кейін, соң, әрі, гөрі, бері шылаулары қай топқа жатады?
атау септігіне қатысты септеулік
барыс септігіне қатысты септеулік
шығыс септігіне қатысты септеулік
көмектес септігіне қатысты септеулік
21. Көмектес септігіне қатысты септеуліктер
кейін, соң, әрі, гөрі, бері
дейін, қарай, тарта, таман, жуық т.б.
бірге, қабат, қатар
туралы, жайында, сияқты, тәрізді, секілді, үшін, сайын т.б.
22. Жалғаулық шылау -
тіркескен сөзге қосымша мағына береді
сөздер мен сөйлемдерді салаластыра (тең дәрежеде) байланыстырады
атау, барыс, шығыс және көмектес септіктерінде тұрған сөзбен тіркесіп қолданылады
сөз және сөйлемді байланыстырады және сөзге қосымша мағына береді.
23. Ыңғайластық жалғаулық қатысқан сөйлемді тап
Біз ауылға бара алмаймыз, өйткені демалыс бітіп қалды
Бұл істі я мен бітіремін, я сен бітіресің.
Осы сен-ақ бізді шаршатып бітірдің
Қыста және көктемде күн суық болады.
24. Себеп-салдар жалғаулықтары
мен, бен, пен, және, әрі, да, де, та, те
өйткені, себебі,сондықтан, сол үшін, неге десеңіз т.б.
бірақ, дегенмен,алайда, сонда да, сөйтсе де, сөйткенмен т.б.
не, немесе, я, я (не) болмаса,яки, әлде т.б.
25. Кезектес жалғаулық шылауы бар сөйлем
Көктемде біресе жаңбыр жауады, біресе күн ысып кетеді.
Әлде сен бар, әлде мен барайын
Егер бүгін жаңбыр жауса, мал судың астында қалады
Біз үлгердік, дегенмен толық емес
26. Шартты жалғаулықтар
егер, егер, де.
кейде, бірде, біресе
бірақ, дегенмен,алайда, сонда да, сөйтсе де, сөйткенмен т.б.
не, немесе, я, я (не) болмаса,яки, әлде т.б.
27. Белгісіздік мағына беретін демеулікті тап
Қазір жаңбыр жауып кетсе ше?
Осы сен-ақ бізді шаршатып бітірдің
Ертеректе бір әулие кісі болыпты-мыс.
Сен түгіл мен де бес алған емеспін.
28. Болымсыздық мағына беретін демеуліктер
түгіл, тұрсын, тұрмақ
-ақ, -ау, -ай, да, де, та, те
ғана, тек, -ақ
ғой, қой
-ды, -ді, -ты, -ті
29. Шектік мағына беретін демеулік қатысқан сөйлем
Сен тұрмақ маған әкем қатты сөйлемеген
Асан да концертке келіпті
Бұл менің досым ғой
Отырғандардың ішінен тек Мағауия сөз сөйледі
30. Нақтылау мағына беретін демеулік қатысқан сөйлем
Ерлан тыңдағандарының жартысын ұмытып қалған-ды
Осы жігіт текке келіп жүрген жоқ-ау
Мен әкеммен бірге жұмыс істедім
Жалғыз-ақ мен қалыппын
