WorksheetsМайлар
Total questions: 48
Worksheet time: 26mins
1854 жылы глицерин мен карбон қышқылдарының қоспасын қыздырып, майға ұқсас зат алған ғалым:
Д.Менделеев
М.Бу́тлеров
М. Шеврель
М. Бертло
C3H5(C17H33COO)3:
аралас триглицерид
қарапайым триглицерид
май; тристеарин
қанықпаған май
C3H5(COO)3R/R//R///
аралас триглицерид
қарапайым триглицерид
май; тристеарин
қанықпаған май
C3H5(COOR)3
аралас триглицерид
қарапайым триглицерид
май; тристеарин
қанықпаған май
Адам организмі сұйық майды даяр тағам арқылы қабылдау себебі:
қанықпаған қышқылдары бар сұйық майлар
қанықпаған май қышқылдарын өздігінен синтездей алмайды
альдегидтер және кетондар түзіледі
қарапайым; аралас
Адамға тәулігіне қажетті майдың майдың массасы:
50-80гр
30-40гр
50-70 гр
Адамның көзінің көруі мен бойы және шашының өсуін тездетеді:
b-ситостерин
аралас
қарапайым
b-каротин
Адамның қабылдайтын тағамның құрамындағы майдың ¾ бөлігі:
қанықпаған қышқылдары бар сұйық майлар
қанықпаған май қышқылдарын өздігінен синтездей алмайды
альдегидтер және кетондар түзіледі
қарапайым; аралас
Әртүрлі қышқыл қалдықтарынан тұратын глицеридтер:
сұйық
аралас
қарапайым
b-каротин
Биологиялық белсенділігі басқа майларға қарағанда жоғары май:
сұйық майлар
аралас
қарапайым
b-каротин
Бірдей қышқыл қалдықтарынан тұратын глицеридтер:
сұйық майлар
аралас
қарапайым
b-каротин
Глицеридтердің жіктелуі:
сұйық майлар
аралас
қарапайым
b-каротин
Қан тамырларында холестериннің жиналуына кедергңі келтіріп, атеросклерозды болдырмайды:
b-ситостерин
аралас
қарапайым
b-каротин
Қаныққан қатты майлар түзуге қатысатын карбон қышқылдары:
C15H31COOH;
C17H35COOH
C17H33COOH;
C17H31COOH;
C17H29COOH;
Қанықпаған сұйық майлар түзуге қатысатын карбон қышқылдары
C15H31COOH;
C17H35COOH
C17H33COOH;
C17H31COOH;
C17H29COOH;
Қатты күйде кездесетін өсімдік майы:
сұйық майлар
қатты майлар
жануар майлары
кокос майы
Қатты майлар:
сұйық майлар
қатты майлар
жануар майлары
кокос майы
Құрамында қаныққан карбон қышқылының қалдығы бар майлар:
сұйық майлар
қатты майлар
жануар майлары
кокос майы
Құрамында қанықпаған карбон қышқылының қалдығы бар майлар:
сұйық майлар
қатты майлар
жануар майлары
кокос майы
Лимфа жүйесі:
глицерин;
майдың қанға өту жері
глицеридтер
альдегидтер
Май құрамын енетін күрделі эфирлерді түзетін қосылыстар:
глицерин;
майдың қанға өту жері
глицеридтер
карбон қышқылдары
Май өндіріп, өңдейтін зауыттары бар қалалар:
Қызыорда Өскемен; Алматы
Шымкент; Өскемен; Нурсултан
Шымкент; Өскемен; Алматы
Жехқазған Повладар Қарағанды
Майға су қосу арқылы глицерин мен карбон қышқылдары (стеарин және олеин) түзілетінін анықтаған ғалым:
Д.Менделеев
М.Бу́тлеров
М. Шеврель
М. Бертло
Майдың құрамын зерттеген француз ғалымдар:
Д.Менделеев
М.Бу́тлеров М. және А. Шеврель
М. Шеврель
М. Бертло
Майдың құрамына кіретін көп таралған қышқыл қалдықтарындағы көміртек атомының саны:
15-28 дейін
2-8 дейін
1-7 дейін
12-18 дейін
Майдың құрамына кіретін күрделі эфирлер:
глицерин;
майдың қанға өту жері
глицеридтер
альдегидтер
Майдың сабындану реакциясы:
C3H5(C17H33COO)3 + 3H2 ® C3H5(C17H35COO)3
C3H5(C17H35COO)3 + 3NaOH ® C3H5(OH)3 + 3C17H35COONa
C17H33COOH;
C3H5(OH)3 + 3RCOOH ® C3H5(RCOO)3 + 3H2O;
Майдың түзілу реакциясы:
C3H5(C17H33COO)3 + 3H2 ® C3H5(C17H35COO)3
C3H5(C17H35COO)3 + 3NaOH ® C3H5(OH)3 + 3C17H35COONa
C17H33COOH;
C3H5(OH)3 + 3RCOOH ® C3H5(RCOO)3 + 3H2O;
Майдың сұйық немесе қатты болуының себебі:
глицерин;
майдың қанға өту жері
молекула құрамына кіретін карбон қышқылының табиғатына байланысты
карбон қышқылдары
Майдың тығыздығы: 0,9-0,95 г/см3
0,3-0,21 г/см3
0,1-1,95 г/см3
0,9-0,95 г/см3
0,4-0,25 г/см3
Майлар агрегаттық күйіне байланысты жіктелуі:
жануар майы
қатты майлар;
кокос майы
сұйық майлар
Майлар:
қатты майлар
судан жеңіл; суда ерімейді;
органикалық еріткіштерде (бензол, бензин, дихлорэтан) ериді
жануар майы
Майлар:
үшатомды спирт глицерин мен жоғары карбон қышқылдарының күрделі эфирлері
судан жеңіл; суда ерімейді; органикалық еріткіштерде (бензол, бензин, дихлорэтан)
: жануарлар мен өсімдіктер
барлық өсімдіктер мен жануарлар организмдерінде
Майларды 150-1600С және ұнталған никел қатысында гидрлеу реакциясы:
C3H5(C17H33COO)3 + 3H2 ® C3H5(C17H35COO)3
C3H5(C17H35COO)3 + 3NaOH ® C3H5(OH)3 + 3C17H35COONa
C17H33COOH;
C3H5(OH)3 + 3RCOOH ® C3H5(RCOO)3 + 3H2O;
Майлардың гидролизденуінің басты себебі:
май қатты майға айналады
күрделі эфир болғандықтан
жануарлар мен өсімдіктерді синтездеу
экзотермиялық процес негізінде энергия түзіледі
Майлардың гидролизденіп, түзілген өнімдердің біртіндеп тотығуы:
май қатты майға айналады
күрделі эфир болғандықтан
жануарлар мен өсімдіктерді синтездеу
экзотермиялық процес негізінде энергия түзіледі
Майлардың табиғатта кездесуі:
барлық өсімдіктер мен жануарлар организмдерінде
күрделі эфир болғандықтан
жануарлар мен өсімдіктерді синтездеу
экзотермиялық процес негізінде энергия түзіледі
Майлы тағамдар:
сары май; мал майы; өсімдік майы
қатты майлар; какос майы
кокос майы, сары май; өсімдік майы
сұйық майлар, қатты майлар
Майонез:
какос майынан тұрады (65%)
өсімдік майынан тұрады (65%)
өсімдік майынан тұрады (15%)
жануар майынан тұрады (65%)
Майсыз тағаммен үнемі қоректенудің организімге әсері:
рафинадталмаған майлар көбейеді
иммунитеті төмендейді
глицерин мен карбон қышқылдары төмендейді
жүйке жүйесінің қызметі бұзылады;
Маргариннің зияны:
қанықпаған глицеридтердің себебінен қан тамырларында май жиналып, инфаркқа апарады
жүйке жүйесінің қызметі бұзылады; иммунитеті төмендейді
жарықтың және ферменттің әсерінен ашып кетеді, май қышқылы пайда болады
Организмдегі майлар гидролизденуі нәтижесінде түзіледі:
қанықпаған глицеридтердің себебінен қан тамырларында май жиналып, инфаркқа апарады
жүйке жүйесінің қызметі бұзылады; иммунитеті төмендейді
жарықтың және ферменттің әсерінен ашып кетеді, май қышқылы пайда болады
глицерин мен карбон қышқылдары
Сары майдың құрамын түзетін төменгі карбон қышқылы:
C15H31COOH;
C17H35COOH
C17H33COOH;
C4H9COOH
Сары майдың құрамында болады:
b-ситостерин;
b-каротин
витамин Е; Е дәрумені
фосфолипидтер
Сұйық күйде кездесетін жануар майы:
сары майы
жануар майы
балық майы
жанар майлары
Табиғи майды ұзақ сақталмау себебі:
жарықтың және ферменттің әсерінен ашып кетеді, май қышқылы пайда болады
рафинадталмаған майлар
фосфолипидтер
жүйке жүйесінің қызметі бұзылады; иммунитеті төмендейді
Тазартылмаған май:
рафинадталмаған майлар
фосфолипидтер
балық майы
өсімдік майы
Тазартылмаған майдың құрамында болады:
рафинадталмаған майлар
фосфолипидтер
балық майы
өсімдік майы
