Font size
WorksheetsZłoty wiek Rzeczypospolitej - powtórzenie wiadomości.
Total questions: 89
Worksheet time: 45mins
Po śmierci Kazimierza IV Jagiellończyka kolejno na tronie polskim zasiadali
Jan I Olbracht, Zygmunt I Stary, Zygmunt II August, Aleksander I Jagiellończyk.
Aleksander I Jagiellończyk, Zygmunt I Stary, Zygmunt II August, Jan I Olbracht.
Zygmunt I Stary, Zygmunt II August, Jan I Olbracht, Aleksander I Jagiellończyk.
Jan I Olbracht, Aleksander I Jagiellończyk, Zygmunt I Stary, Zygmunt II August.
W 1497 r. za panowania Jana Olbrachta wojsko Królestwa Polskiego uległo wojskom Mołdawian, Turków i Tatarów pod
Obertynem.
Sokalem.
Koźminem.
Bracławiem.
Księstwo czernihowsko-siewierskie oraz 1/3 posiadanych ziem ruskich utracił na rzecz księcia moskiewskiego Iwana III Srogiego
Jan I Olbracht.
Aleksander I Jagiellończyk.
Zygmunt I Stary.
Zygmunt II August.
W 1514 r. wojska Królestwa Polskiego pokonały wojska Wielkiego Księstwa Moskiewskiego w bitwie pod
Smoleńskiem.
Nowogrodem.
Połockiem.
Orszą.
Zawarcie małżeństw pomiędzy przedstawicielami dynastii habsburskiej i jagiellońskiej zawarto w 1515 r. podczas zjazdu
wiedeńskiego.
praskiego.
krakowskiego.
berlińskiego.
Hołd pruski złożony Zygmuntowi I Staremu przez wielkiego mistrza Albrechta Hohenzollerna miał miejsce w
1524 r.
1525 r.
1526 r.
1527 r.
W 1533 r. Polska podpisała pokój wieczysty z
Wielkim Księstwem Moskiewskim.
Królestwem Węgierskim.
Królestwem Czeskim.
Turcją.
Bona Sforza żona Zygmunta I Starego pochodziła z
Hiszpanii.
Brandenburgii.
Włoch.
Imperium Osmańskiego.
Wojna o Dominium Maris Baltici toczyła się na terenie
Inflant.
Pomorza Gdańskiego.
Litwy.
Pomorza Zachodniego.
W rywalizacji o Inflanty udział brały
Polska, Niemcy, Rosja, Węgry.
Polska, Szwecja Dania, Rosja.
Czechy, Węgry, Rosja, państwo krzyżackie.
Francja, Belgia, Niemcy, Polska.
W 1561 r. hołd lenny królowi Zygmuntowi II Augustowi złożył ostatni wielki mistrz inflancki
Ulrich von Jungingen.
Albrecht Hohenzollern.
Gotthard Kettler.
Jerzy Wilhelm Hohenzollern.
Ustrój w którym szlachta ma dominującą pozycję w państwie to
demokracja szlachecka.
oligarchia magnacka.
monarchia stanowa.
monarchia despotyczna.
Przywileje szlacheckie to
akty wydawane przez króla na rzecz szlachty nadające dodatkowe prawa.
akty duchowieństwa wydawane dla szlachty nadające dodatkowe prawa.
dokumenty potwierdzające rodowody szlacheckie.
dokumenty wydawane przez króla na rzecz chłopów w podziękowaniu za zasługi.
Przywilej nadany w Piotrkowie przez Jana Olbrachta dla szlachty 1496 r.
nadawał obowiązek udziału szlachty w wojnie z zakonem krzyżackim.
zabraniał mieszczanom kupować majątki ziemskie i ograniczał możliwość opuszczania wsi przez chłopów.
wprowadzał podział urzędów między Polaków i Węgrów.
zwracał pokrycie kosztów służby szlachcica za granicami kraju.
Pierwszy sejm walny składał się z trzech stanów sejmujących
sejmu, senatu i króla.
króla, senatu i chłopów.
chłopów, mieszczan i szlachty.
szlachty zagrodowej, magnaterii i szlachty gołoty.
Konstytucja nihil novi uchwalona w 1505 roku za panowania króla Aleksandra Jagiellończyka gwarantowała szlachcie
zakaz zwoływania przez władcę pospolitego ruszenia bez zgody szlachty.
nietykalność osobistą.
że wszelkie zmiany prawa mogły się odbyć tylko za zgodą szlachty.
zapewnienie nietykalności majątkowej szlachcie.
Jedynym sposobem nabycia tytułu szlacheckiego obok odziedziczenia go po przodkach było uszlachcenie, czyli
klientelizm.
banicja.
nobilitacja.
infamia.
Najbogatsza szlachta w Rzeczypospolitej to
gołota.
szlachta zagrodowa.
magnateria.
burżuazja.
Szlachta nie posiadająca ziemi nazywana była
magnaterią.
szlachtą zagrodową.
gołotą.
pospólstwem.
Zapewnienie tronu synowi za życia panującego króla to
desygnacja królewska.
elekcja viritim.
wolna elekcja.
elekcja vivente rege.
Zbrojnego wypowiedzenie posłuszeństwa królowi przez szlachtę to
rokosz.
zajazd.
bunt.
powstanie.
Wojsko stałe, opłacane z dochodu królewszczyzn, zwanego kwartą to
wojsko kwarciane.
piechota wybraniecka.
husaria.
pancerni.
Luteranie w Rzeczypospolitej XVI w. zamieszkiwali głównie
miasta Prus Królewskich (Gdańsk, Elbląg, Toruń).
miasta Małopolski (Kraków, Pińczów, Raków).
miasta Mazowsza (Warszawę, Radom, Płock).
miasta Wielkiego Księstwa Litewskiego (Mińsk, Nowogródek, Nieśwież).
Świątynia wyznawców luteranizmu to
kościół.
zbór.
meczet.
synagoga.
Kalwinizm w Rzeczypospolitej XVI w. wyznawali przede wszystkim
mieszczanie Podlasia.
chłopi Mazowsza.
szlachta Małopolski i Litwy.
szlachta Kurlandii i Inflant.
Propagatorem utworzenia w Rzeczypospolitej kościoła narodowego był
Stanisław Hozjusz.
Piotr z Goniądza.
Faust Socyn.
Jan Łaski Młodszy.
Bracia polscy zwani również arianami
wierzyli w boskość Chrystusa i popierali dogmat o istnieniu Trójcy Świętej.
popierali poddaństwo chłopów.
zachęcali współwyznawców do służby wojskowej.
odmawiali służby wojskowej głosząc idee pacyfistyczne.
Arianie początkowo w XVI w. współpracowali z polskimi wyznawcami
prawosławia.
kalwinizmu.
luteranizmu.
katolicyzmu.
Ruch dążący do bliskiej współpracy lub zjednoczenia wszystkich nurtów chrześcijaństwa to
inkwizycja.
ekumenizm.
ugoda.
kolegium.
Pokój religijny i poszanowanie praw dysydentów gwarantowała podpisana w 1573 r.
konfederacja warszawska.
konfederacja barska.
konfederacja krakowska.
konfederacja słupska.
Zakon jezuitów do Rzeczypospolitej w 1564 r. sprowadził biskup warmiński
Stanisław Hozjusz.
Piotr z Goniądza.
Faust Socyn.
Jan Łaski Młodszy.
W 1579 r. jezuici założyli uczelnię wyższą, którą była
Akademia Krakowska.
Akademia Warszawska.
Akademia Wileńska.
Akademia Gdańska.
Biblię na język polski przetłumaczył jezuita
Piotr Skarga.
Jakub Wujek.
Stanisław Kostka.
Marcin Laterna.
Kościół greckokatolicki (unicki) powstał w rezultacie zawarcia
unii polsko-litewskiej w Lublinie w 1569 r.
ugody sandomierskiej w 1570 r.
konfederacji warszawskiej w 1573 r.
unii brzeskiej w 1596 r.
Ludność zamieszkująca ziemie polskie w XVI w. dzieliła się na cztery stany społeczne
szlachtę, duchowieństwo, mieszczaństwo i plebs.
szlachtę, duchowieństwo, mieszczaństwo i patrycjat.
szlachtę, duchowieństwo, mieszczaństwo i chłopstwo.
szlachtę, duchowieństwo, mieszczaństwo i pospólstwo.
Poza systemem stanowym w XVI wiecznej Rzeczypospolitej znajdowali się tzw. ludzie luźni, do których zaliczamy
szlachtę.
robotników sezonowych.
duchowieństwo.
chłopów.
Majstersztyk to
prezent dla rzemieślnika.
produkt, który wykonywał czeladnik, by zostać rzemieślnikiem.
produkt, który wykonywał rzemieślnik, by zostać czeladnikiem.
budynek rady miejskiej.
Partaczami w XVI wieku nazywano
rzemieślników należących do cechów.
rzemieślników wytwarzających towary o niskiej jakości.
czeladników zdobywających nowe umiejętności w warsztacie mistrza.
rzemieślników wytwarzających towary, ale nie należących do cechów.
Największym miastem w XVI-wiecznej Rzeczypospolitej był(a)
Warszawa.
Kraków.
Gdańsk.
Kazimierz Dolny.
W XVI w. transport produktów rolnych odbywał się głównie
rzekami.
drogami.
koleją.
samolotami.
W XVI wieku przez Gdańsk nie eksportowano
produktów leśnych (drewna i potażu).
soli wydobywanej w Wieliczce i Bochni.
rud metali (cynku i ołowiu).
ceramiki (naczynia).
Największe zyski z handlu zbożem w XVI wieku były osiągane przez
duchowieństwo.
chłopów.
mieszczan.
szlachtę.
Gospodarstwo rolne należące do szlachcica to
plantacja.
farma.
folwark.
ferma.
Pańszczyzna to
danina w postaci zboża dla szlachcica.
praca chłopa na roli dziedzica (szlachcica).
praca chłopa we własnym gospodarstwie.
wsparcie udzielane chłopu w czasie żniw przez szlachcica.
W XVI wieku powstał system folwarczno-pańszczyźniany czyli taki, w którym
chłopi dzierżawili ziemię od pana i płacili za to czynsz.
pan wynajmował chłopów do pracy na folwarku .
chłopi dzierżawili ziemię od pana i za to musieli pracować w jego gospodarstwie.
szlachcic wysyłał swoich służących do pracy w gospodarstwie chłopskim.
Pod koniec XIV w. Królestwo Polskie i Wielkie Księstwo Litewskie zawarły unię personalną. Unia personalna to
związek państw, które połączone są osobą króla.
dwa państwa połączone wspólnymi urzędami.
związek państw połączonych ze sobą wspólnym Sejmem.
dwa państwa połączone ze sobą wspólną polityką zagraniczną.
Unia realna charakteryzuje się tym, że
państwa miały ten sam ustrój, prawa, symbole, władcę, część instytucji.
państwa miały inny ustrój, prawa, symbole, władcę, część instytucji.
państwa miały ten sam ustrój, politykę, symbole, różnych władców oraz część instytucji.
państwa miały sojusz militarno-polityczny.
Przyczyną zawarcia unii lubelskiej nie było
dążenie do ściślejszego połączenia Polski i Litwy.
Zygmunt August nie miał syna.
zagrożenie ze strony Moskwy.
dążenie Polski do zagarnięcia ziem litewskich.
Przeciwnikami zawarcia unii lubelskiej była(li)
szlachta polska.
szlachta litewska.
magnaci litewscy.
magnaci polscy.
Największym przeciwnikiem zawarcia unii był
Zygmunt II August.
Mikołaj Radziwiłł.
Jakub Uchański.
królowa Bona Sforza.
Unia lubelska zawarta została w roku
1385.
1505.
1573.
1569.
Unię lubelską podpisano za panowania króla
Zygmunta Starego.
Zygmunta Augusta.
Stefana Batorego.
Jana Olbrachta.
Unia Lubelska była unią
realną.
personalną.
społeczną.
gospodarczą.
Po podpisaniu unii lubelskiej wspólne dla Litwy i Rzeczpospolitej były
władca, sejm walny, moneta, polityka podatkowa i zagraniczna.
władca, sejm walny, wojsko i moneta.
władca, sejm walny i urzędy centralne.
władca, skarb, sejm walny i moneta.
Państwo polsko-litewskie po zawarciu unii w Lublinie nosiło nazwę
Unia Skonfederowanych Państw Europy Środkowej.
Królestwo Litwińsko-Polskie.
Monarchia Polsko-Litewska.
Rzeczpospolita Obojga Narodów.
W wyniku podpisania unii lubelskiej Rzeczpospolita Obojga Narodów była państwem
o ustroju republikańskim.
jednonarodowościowym.
wielonarodowościowym i wielowyznaniowy.
demokratycznym i liberalnym.
Ostatni władca z dynastii Jagiellonów zmarł w 1572 r. Był nim
Kazimierz Wielki.
Aleksander Jagiellończyk.
Zygmunt II August.
Zygmunt I Stary.
W czasie bezkrólewia sądy kapturowe
sądziły w ważnych sprawach, by nie dopuścić do bezprawia w kraju.
prześladowały innowierców.
wyłaniały kandydatów na przyszłego króla.
wybierały króla elekcyjnego.
W czasie bezkrólewia, do wyboru nowego króla, władcę zastępował interrex, którym był
prymas.
jeden z posłów, wybrany na sejmie.
książę litewski.
sekretarz dworu królewskiego.
Pierwszym interrexem został
Jakub Uchański.
Henryk Walezy.
Stefan Batory.
Jan III Waza.
Konfederacja warszawska przyjęta przez szlachtę w 1573 r. stanowiła, że
nowy król będzie rządził bez żadnych ograniczeń.
nowy król będzie musiał zachować wszystkie przywileje mieszczan.
w Rzeczpospolitej będzie można wyznawać tylko katolicyzm.
w Rzeczpospolitej zachowany zostanie pokój religijny i nikogo nie będzie się prześladować za jego wyznanie.
O tron Rzeczypospolitej Obojga Narodów w 1573 r. nie ubiegał się
Maksymilian II Habsburg.
Henryk Walezy.
Iwan IV Groźny.
Jan III Waza.
W celu ustalenia zasad powołania na tron nowego króla, zebrał się w 1573 roku sejm w miejscowości Kamień pod
Krakowem.
Warszawą.
Lublinem.
Poznaniem.
Pierwszym władcą elekcyjnym wybrany został
Henryk Walezy.
Iwan IV Groźny.
Ernest Habsburg.
Jan III Waza.
to prywatne zobowiązania króla wobec szlachty.
stanowiły zbiór najważniejszych zasad ustrojowych których miał przestrzegać król.
to dokumenty sejmowe powołujące na okres bezkrólewia interrexa.
to prawo obowiązujące chłopów spisane za panowania Henryka Walezego.
Pacta conventa
to prywatne zobowiązania króla wobec szlachty.
stanowiły zbiór najważniejszych zasad ustrojowych których miał przestrzegać król.
to dokumenty sejmowe powołujące na okres bezkrólewia interrexa.
to prawo obowiązujące chłopów spisane za panowania Henryka Walezego.
Pierwszy król elekcyjny Henryk Walezy opuścił Polskę ponieważ
chciał objąć tron we Francji po śmierci króla Karola IX.
wyruszył na wojnę przeciwko innowiercom.
zrzekł się korony na sejmie walnym.
chciał się zająć ciężko chorą żoną.
W wyniku elekcji z 1575 roku, królem Polski wybrano
Annę Jagiellonkę.
Iwana IV Groźnego.
Jana Zamojskiego.
Samuela Zborowskiego.
Anna Jagiellonka poślubiła w 1576 r. Stefan Batorego, który był
Rumunem.
Turkiem.
Węgrem.
Niemcem.
W początkowym etapie rządów Stefan Batory prowadził konflikt z
Malborkiem.
Krakowem.
Gdańskiem.
Wrocławiem.
Kara polegająca na pozbawieniu praw publicznych, a czasami wygnanie to
nobilitacja.
nagana.
infamia.
banicja.
Wojna z Moskwą w latach 1577 - 1582 toczyła się o
Wołyń.
Podole.
Zaporoże.
Inflanty.
Trybunał Koronny i Trybunał Litewski powołane przez Stefana Batorego to
sądy wojskowe.
sądy, do których szlachta mogła się odwoływać od wyroków sądów niższych instancji.
sądy szlacheckie.
sądy mieszczańskie.
W ramach reformy wojskowej Stefan Batory stworzył oddziały
obrony potocznej.
piechoty wybranieckiej.
wojsk kwarcianych.
wojsk komputowych.
Wojnę polsko - rosyjską w 1582 roku kończył rozejm podpisany w
Niemieży.
Jamie Zapolskim.
Wielkich Łukach.
Rydze.
Najbliższym doradcą króla Stefana Batorego był kanclerz wielki koronny
Piotr Dunin.
Jan Zamojski.
Maciej Pstrokoński.
Walenty Dembiński.
Jedna z najsurowszych kar - wygnanie z kraju to
nobilitacja.
nagana.
infamia.
banicja.
Stefan Batory zmarł w roku
1582.
1586.
1590.
1576.
Za rządów Aleksandra Jagiellończyka rozpoczęto przebudowę zamku wawelskiego w Krakowie. Przebudowę tą nadzorował włoski architekt
Bernardino Gianotti.
Franciszek Florentczyk.
Jan Sicini.
Jan Baptysta Wenicjanin.
Renesansowe wpływy w Polsce ugruntowane zostały dzięki małżeństwu Zygmunta Starego z
Boną Sforzą.
Barbarą Zapolyą.
Elżbietą Habsburżanką.
Barbarą Radziwiłłówną.
Miejscem pochówku Zygmunta Starego i Zygmunta Augusta jest zaprojektowana przez Bartolomeo Berecciego
Kaplica Zygmuntowska.
Kaplica Augustowska.
Kaplica Władysławowska.
Kaplica Kazimierzowska.
Ścianka lub balustrada zasłaniająca dach to
loggia
attyka
bastion
fasada
Element architektoniczny składający się z kolumn i łuków to
attyka.
kopuła.
arkada.
latarnia.
Arrasy to
tkaniny używane do dekoracji ścian.
dywany.
malowidła na tkaninie wełnianej.
malowidła na ścianie.
Liczne budowle w Gdańsku jak np. Wielka Zbrojownia i Dwór Artusa powstały w stylu tzw.
manieryzmu północnego.
manieryzmu południowego.
renesansu wschodniego.
renesansu zachodniego.
Twórcą teorii heliocentrycznej i dzieła ,,O obrotach sfer niebieskich" był
Maciej z Miechowa.
Wojciech Oczko.
Mikołaj Kopernik.
Józef Struś.
Ojcem polskiej literatury i wyrazicielem gustów szlachty, który sławił ideał życia ziemiańskiego na wsi był
Jan Kochanowski.
Andrzej Frycz-Modrzewski.
Mikołaj Rej.
Stanisław Orzechowski.
Mistrzem renesansowej poezji polskiej, twórcą fraszek, pieśni i trenów był
Jan Kochanowski.
Andrzej Frycz-Modrzewski.
Mikołaj Rej.
Stanisław Orzechowski.
"O poprawie Rzeczypospolitej" napisał
Jan Kochanowski
Mikołaj Rej
Andrzej Frycz Modrzewski
Mikołaj Kopernik
