NEW
Font size
WorksheetsАминқышқылдары
Total questions: 10
Worksheet time: 5mins
Аминқышқылдары дегеніміз:
құрамында функционалдық, топ COOH (карбоксил) бар көмірсутектердің туындылары
құрамында азоты бар жоғары молекулярлы органикалық заттар
молекула құрамында көмірсутек радикалымен байланысқан амин тобы – NH2 және карбоксил тобы – СООН болатын азотты органикалық қосылыстар
молекуласындағы бір немесе бірнеше сутек атомы амин тобына (-NH2) алмасқан көмірсутектердің туындылары
Аминқышқылдары қандай қосылыстар?
гетерофункцио-
налды
монофункцио-
налды
полифункцио- налды
гомофункционалды
Аминқышқылдарының алынуы:
R – NO2 + 3H2 → R – NH2 + 2H2O
1) CH3—CH2—COOH + Cl2 = CH3—CHCl—COOH + HCl
2) CH3—CHCl—COOH+ 2NH3 = CH3—CH(NH2)—COOH + NH4Cl
C6H5 - NO2+ 6Н → C6H5 - NH2 + 2Н2O
2СH3CH2COOH + Ca(OH)2 = Ca(CH3CH2COO)2 + 2H2O
Аминқышқылдарының физикалық қасиеттері
түссіз, қауіпті, өзіне тән иісі бар, буланғыш сұйық зат, балқу t 5,5°С, қайнау t 80,1°С, буы ауамен араласып, қопарылғыш қоспа түзеді. Ол органикалық еріткіштерде (эфирлерде, спиртте, ацетонда, сірке қышқылында) ериді.
өзіне тән иісі бар, түссіз майлы сұйықтық. Суда нашар ериді, спирт, эфир, бензол сиякты органикалық еріткіштерде жақсы ериді.
өткір иісі бар түссіз сұйықтықтар. Молярлық массалары өскен сайын қайнау температуралары өседі.
суда жақсы еритін түссіз кристаллды заттар, жоғары температурада балқып, ыдырайды. Спиртте нашар ериді және эфирде тіпті ерімейді.Көпшілік α – аминқышқылдарының дәмі тәтті болады
СООН тобының қатысуымен жүретін реакция:
NH2— CH2 —COOH+NаОН→NH2 — CH2 —COONа +НОН
NH2— CH2 —COOH+Nа2СО3 →NH2— CH2 — COONа +СО2+Н2О
Н-C≡N + 2Н2 → CH3-NH2
CH3COOH + CH3OH = CH3COOCH3 + H2O
Аминқышқылдарының спирттермен әрекеттесіп, күрделі эфир түзетін реакциясы:
NH2— CH2 —COOH+NаОН→NH2 — CH2 —COONа +НОН
NH2— CH2 —COOH+Nа2СО3 →NH2— CH2 — COONа +СО2+Н2О
NH2— CH2 —COOH+ СН3ОН→NH2— CH2 — COOСН3+ Н2О
Н2N – СН2 – СООН + НСI → [H3N+ – СН2 - СООН]СI-
Аминқышқылдарының изомерленуі:
1) көміртектің қаңқасына байланысты;
2) функционалдық топтың орнына байланысты;
1.Көміртек қаңқасының изомерленуі;
2.Функционалдық топтың орнына байланысты;
3) Функционалдық топтардың санына қарай;
1)көміртек қаңқасына,
2) еселі байланыстың орнына байланысты;
1) көміртек қаңқасының изомериясы; 2) функционалдық топтың орны бойынша; 3) еселі байланыстың орны бойынша; 4) кеңістік изомерия; 5) класаралық изомерия
Ақуызды түзетін аминқышқылының ең қарапайым өкілі:
метионин
аланин
лейцин
глицин
Аминқышқылдарының қанша түрі белгілі:
200 - ден аса;
300 - ден аса;
100 - ден аса;
1000 - нан аса;
Белоктардың құрамы қанша аминқышқылдарынан тұрады?
50
100
30
20
