Dongéng mangrupa salasahiji carita dina wangun lancaran, caritana rékaan nu teu dipikaharti ku akal. Patempatan nu dicaritakeun dina dongéng ilaharna latarna jaman baheula nu antukna téks dongéng hésé dipaluruh nepi ka ayeuna. Éta dongéng miboga ciri-cirina, anu teu kaasup kana ciri-ciri dongéng nyaéta....

  Titenan sempalan dongeng di hanadap ieu!

        Ku lantaran ambek jeung apal yén Dayang Sumbi geus ngagagalkeun rencanana, teu antaparah deui parahu anu geus méh réngsé téh ditajong ku Sangkuriang nepi ka nangkubna. éta parahu nangkub téh robah jadi Gunung Tangkuban Parahu. Ari tunggul-tunggul kai anu dituaran ku Sangkuriang keur bahan nyieun parahu téa, ayeuna katelah Bukit Tunggul.

Ku naon sababna eta dongeng asup kana dongeng sasakala?

Ieu di handap anu henteu kaasup kana unsur-unsur carita, nyaéta…

Pasipatan Nyi Endit dina dongeng Situ Bagendit nyaéta ...

Anu teu kaasup ciri atawa sipat dongéng nyaéta ...

Sakadang Kuya jeung Sakadang Monyét Melak Cau

“Ku lantaran kuring mah resepna cau, kumaha lamun melak cau?” ceuk Sakadang Monyét.

“Hih, da uing gé resep cau mah!” témbal Sakadang Kuya.

Duanana sapagodos rék melak cau.

“Tapi dimana melakna?” Sakadang Monyét nanya.

“Ah, didinya wé di girang, di sisi leuwi. Didinya tanahna kosong, meujeuhna mun dikebonan”

“Naha lain di hilir waé atuh, deukeut basisir?”

“Didinya mah tanahna kurang hadé, geus campur jeung keusik”

Geus sababaraha minggu kaliwat, maranéhna nempo ka kebon. Pelak Sakadang Monyét anu melak jantungna téh henteu jadi-jadi kalah ka buruk, sedengkeun pelak Sakadang Kuya anu melak anak cau téh beuki ngagedéan, malah morontod jadina ogé.

Dina éta sempalan dongéng aya kecap sapagodos, anu maksudna…

Dijaman baheula, kacaturkeun Karajaan Pajajaran, rajana Prabu Siliwangi. Ieu raja téh kongas kagagahanana. Anjeunna boga pangiring nu kacida satiana, katelahna Aki Haruman. Unggal poé, Aki Haruman ku Prabu Siliwangi sok diparéntahkeun pikeun moro maké sumpit atawa jamparing. Carita ngeunaan Prabu Siliwangi kaasup kana dongéng…..

  Perhatikeun  sempalan dongéng ieu di handap!

Sangkuriang kacida ngajenghokna barang nenjo balebat. Manehna ambek sabab moal tulus kawin jeung Dayang Sumbi. Parahu anu rek geus anggeus ditalapung satakerna. Mengpeng ka tempat anu kacida jauhna. Ragragna eta parahu nangkub. Jleg salin jinis jadi gunung anu katelah Gunung Tangkuban Parahu. Talaga anu geus ngemplang dibedahkeun. Brah bedah, caina palid ngocor ka hilir, nepi ka ahirna jadi padataran Bandung kiwari.

Unsur pamohalan dina sempalan dongeng di luhur, nyaéta…

Tokoh dongéng asli Sunda nyaéta ...    

Unsur intrinsik dongeng anu ngajelaskeun jalan carita dongeng disebut . . . .

Dongeng Si Kabayan teh kaasup kana jenis dongeng . . . .    

Nu dimaksud pamohalan teh nyaeta..      

Aya carita “Nyi Roro Kidul” sumebar di masyarakat. Carita saperti kitu kaasup kana dongéng…   

     Déwi Sri ngalaporkeun yén dihiji tempat di bumi nu ngaranna “Buana Panca Tengah” teu acan aya “Cihaya” nu mangrupa hiji kabutuhan hirup. Ku kituna, Sunan Ibu miwarang sangkan Déwi Sri angkat ka Buana Panca Tengah. “Jung Déwi Sri geura mangkat!” pokna. Tokoh Déwi Sri téh jadi palaku utama dina éta dongéng. carita Déwi Sri kaasup kana papasingan dongéng…

Tarjamahan tina kalimah “Bapak sedang makan baso”, anu merenah, nyaéta …    

Anu kaasup dongeng fabel nyaéta ....

Carita rékaan anu méré kesan pamohalan tur ukuranana parondok disebutna…

Dongéng anu eusina nyaritakeun kajadian asal-muasal hiji hal, tempat, barang, sasatoan, atawa tutuwuhan,disebutna…  

Dongeng nu asalna ti Garut nyaéta...