«I. 31. Әлемнің гүлденуі үшін Брахма өзінің аузынан, қолынан, жамбасынан және табанынан брахманды, кшатрийді, вайшийді және шудраны

жаратты.

I. 87. Бұл әлемді сақтау үшін ол, Брахма аузынан, қолынан, жамбасынан және табанынан жаратылғандар үшін ерекше кәсіптер белгіледі.

X. 96. Кімде-кім төмен болып туғанына қарамастан, қомағайлықпен жоғарыдағылардың кәсібімен күн көретін болса, патша оны мүлкінен айырып. дереу елден қусын.

I. 96. Тіршілік ететіндердің ішінде – жаны барлар, жаны барлардың ішінде –ақылдылар, ақылдылардың ішінде – адамдар, адамдардың ішінде – брахмандар ең жақсылар деп есептелінді.

I. 89. Қарамағындағыларды күзету, құрбандық шалу, садақа үлестіру, қасиетті

кітапты оқу мен бейбіт өмірдің қызығын қуу жолына түспеуді Брахма кшатрий

үшін көрсетті.

X. 77. Брахманның үш міндеті кшатрий үшін жүрмейді: оқыту, біреулер үшін

құрбандық шалу және үшіншісі сыйлық алу.

X. 79. Өмір сүру үшін кшатрийге – семсер мен садақ асынып жүру, вайшийлерге

саудамен, мал бағумен, егіншілікпен айналысу жазылған. Олардың міндеті –

сыйлық беру, оқу, құрбандық шалу.

X. 95. Кедейшілікке ұрынған кшатрий, осы көрсетілген тәсілдердің барлығымен

күн көре алады, бірақ оның қашан да бұрын жоғарырақ, жақсырақ өмір туралы

ойлауына болмайды».

Мәтінде сипатталған мәліметтің мәнін анықтаңыз:

. «Ежелгі заманда ... бірнеше мемлекеттер өмір сүрді. Олар біздің арғы

бабаларымыз сақтармен көрші әрі аралас-құралас тұрды. Солардың бірі –Бактрия «Мың қала елі» атымен белгілі болды. Мұнда өндірілген көктасты

(лазурит) Элам билеушілері арнайы адам жіберіп алдыратын, Египетке де белгілі

болған.Көшпелілер құрған Кушан патшалығы Қанышке атты билеуші тұсында гүлденді.

Олардың қолбасылары мен жауынгерлері өздері тұрмақ мінген аттарына дейін

темір сауыт кигізетін болған. Еуропаның ортағасырлық рыцарьлары мұндай

сауыттарды осы кушандықтардан үйренгені байқалды.

Осы мемлекеттер тұсында Ұлы Жібек жолы құрлықаралық сипат алды. Өйткені

бұл елдердің саудагерлері батыстан келген тауарларды Қытайға, Үндістанға, ал

ол елдерден келгендерін Египетке, Грек-рим жеріне жеткізіп отырған.

Парфия алып Рим империясының шығыстағы мықты қарсыласына айналды.

Ежелгі ... халықтары бостандық пен тәуелсіздік үшін күрестің тамаша үлгілерін

қалдырды.»

Мәтінде сипатталған мемлекеттер орналасты:

«Неміс қарулы күштері Англиямен соғыс аяқтамай тұрып-ақ қысқа мерзім ішінде соғыс қимылдарының нәтижесінде Кеңестік Ресейді жеңуге дайын болуы керек … Кеңестік Ресейге шабуыл жасау туралы бұйрықты мен қажет болған

жағдайда белгіленген операциядан сегіз апта бұрын беремін....Жоғары бас қолбасшылықтың дайындық жұмыстары мына төмендегі басты қағиданың негізінде жүргізілуі қажет:

Жалпы мақсат.Ресейдің батыс бөлігінде орналасқан орыс армиясының жауынгерлері танк

бөлімдерінің батыл қимылымен ішке тереңдеп енуі нәтижесінде талқандалуы керек. Орыс аумағында соғысқа жарамды бөлімдердің шегінуіне кедергі жасау керек. Операцияның түпкі мақсаты – азиялық Ресейден Архангельск-Еділ

шептері бойынша оқшаулану. Осылайша қажет болған жағдайда Ресейдің Оралдағы соңғы өнеркәсіпті облысы авиацияның көмегімен жойылады»

(Нюрнбергский процес).

Мәтінде сипатталған құжат бойынша соғыс жоспарының атауын

анықтаңыз:

«Неміс қарулы күштері Англиямен соғыс аяқтамай тұрып-ақ қысқа мерзім

ішінде соғыс қимылдарының нәтижесінде Кеңестік Ресейді жеңуге дайын болуы керек...

Кеңестік Ресейге шабуыл жасау туралы бұйрықты мен қажет болған жағдайда белгіленген операциядан сегіз апта бұрын беремін....

Жоғары бас қолбасшылықтың дайындық жұмыстары мына төмендегі басты

қағида негізінде жүргізілуі қажет:

Жалпы мақсат.

Ресейдің батыс бөлігінде орналасқан орыс армиясының жауынгерлері танк

бөлімдерінің батыл қимылымен ішке тереңдеп енуі нәтижесінде талқандалуы

керек. Орыс аумағында соғысқа жарамды бөлімдердің шегінуіне кедергі жасау

керек.Операцияның түпкі мақсаты – азиялық Ресейден Архангельск – Еділ жалпы

шептері бойынша оқшаулану. Осылайша қажет болған жағдайда Ресейдің

Оралдағы соңғы өнеркәсіпті облысы авиацияның көмегімен жойылады…»

Соғыс жоспарына қол қойған тарихи тұлғаны анықтаңыз:

. Мао Цзэдун Қазан төңкерісі туралы.

«Қазан төңкерісіне дейін Қытайлар Ленин мен Сталин түгіл, Маркс пен Энгельсті де білмеген. Қазан төңкерісінің зеңбірек дүмпілі бізге марксизмленинизмді жеткізді. Қазан төңкерісі бүкіл дүние жүзінің және Қытайдың

ілгерілеушілік элементтеріне пролетарлық көзқараспен елдің тағдырын анықтауға және ел мәселелерін қайта қарауға көмектесті. Орыстардың жолымен жүру керек деген қорытынды жасалды. 1919 жылы Қытайда «4 мамыр

қозғалысы» пайда болды, ал 1921 жылы Қытай коммунистік партиясы ұйымдастырылды. Сунь Ятсен үмітін үзген кезде Қазан төңкерісі болып,

соңынан Қытай компартиясы құрылды. Ол Қазан төңкерісін, орыстардың қытайлықтарға көмегін және Қытай коммунистік партиясының өзімен

ынтымақтастығын қолдады».

Мәтіндегі «4 мамыр қозғалысын» ұйымдастырушы, профессор:

. «Тегеран конференциясы өз жұмысын Кеңес Қарулы Күштері фашистік Германияны да, оның одақтастарын да өздері талқандай алатыны айқын болған кезде бастады. Алайда. негізгі мәселелердің бірі Еуропа құрылығындағы халықтарды азат ету және жауды талқандауды жеңілдететін, Еуропада екінші майдан ашу туралы мәселе болды. Үш ұлы державалар үкіметтері басшыларының алғашқы кездесуі соғыс және соғыстан кейінгі жылдары бірлесіп әрекет ету, сондай-ақ 1944 жылы мамырда Екінші майдан ашу туралы келісімдерге қол жеткізумен аяқталды... Германия армияларын құрылықта, сүңгуір қайықтарын теңізде кұртуға және олардың әскери зауыттарын әуеден

қиратуға бізге дүниежүзінде ешқандай күш кедергі келтіре алмайды.Біздің шабуылымыз аяусыз және толастамайды. Біз мұнда үмітпен және барлығына бел байлап келдік. Біз мұнан шын мәнісіндегі рухы мен мақсаты бар достар есебінде

қайтамыз» Үш одақтас мемлекеттің Тегерандағы конференциясы 28 қазан – 1 қараша 1943 ж.

Мәтін бойынша «үш мемлекет декларациясына» қол қойған мемлекеттерді

анықтаңыз:

. «...Кімде-кім қасақана империяның немесе жекелеген герман жерінің игілігіне немесе империя жеке жерлер үкіметінің, үкімет партияларының не жеке бірлестіктердің беделіне зор нұқсан келтіретін, шындыққа сай келмейтін, не

шындықты бұрмалайтын пікірлерді айтқаны не таратқаны үшін, егер осы қылмысы үшін одан да ауыр жаза тиісті болмаса, екі жылға дейін қамау

жазасына кесіледі. Егер пікір көпшілік алдында айтылып не таратылса онда үш айға дейін қамауға алынады.»

Мәтінде көрсетілген заң баптарының сипатын анықтаңыз:

. «...Мақта, мата, тоқыма өнеркәсібінің барлық кәсіпкерлері өздерінде жалданып жұмыс істеушілерге, шәкірттерге олардың алты апталық үйренуші мерзімінде, мақта тазалаумен айналысатын және маусымдық жұмысшылардан

басқаларына, 40 сағат жұмыс күні үшін оңтүстік белдеуде аптасына кем дегенде 12 доллар, солтүстік белдеуде кем дегенде 13 доллар жалақы төлеуге міндетті.

...Мақта, мата, тоқыма өнеркәсібінің кәсіпкерлері жөндеу жұмысшылары,

механиктер, электриктер, өрт сөндірушілер, қызметкерлерден... басқа жалданып

жұмыс істеушілердің барлығының жұмыс күндерін аптасына 40 сағаттан аспайтындай етіп жоспарлауға міндетті».

Мәтінде келтірілген үзіндіден АҚШ-тағы 1929-1933 жылдардағы экономикалық дағдарысқа қарсы қабылданған шараларды анықтаңыз:

«1. Бүкіл корей ұлтын жапондарға қарсы жаппай бірлік майданын құруға, жапон милитаризмінің үстемдігін құлатып, шын мәніндегі халықтық корей үкіметін орнатуға жұмылдыру.

2. Корей және қытай халықтарының тығыз одақтасуы арқылы Жапонияны қуып шығып, ...Қытай аумағында тұратын корейлерге автономия беретін

революциялық үкімет құруға жәрдемдесу.

3. Жапон әскерлерін, жандармериясын, полициясын қарусыздандыру. Саяси

күреске қатысушы халықты қаруландыру. Корей халқының тәуелсіздігі үшін күрес жүргізетін армия құру.

4. Барлық жапон банктерін, кәсіпорындарын, темір жолдарын, кемелерін, шаруалар фермаларын, шеберханаларын, сонымен ұлт опасыздары мен

жапондарды қолдаушы элементтердің мал-мүлкі мен жерін тәркілеу...»

Мәтіндегі сипаттамадан мемлекеттегі күрестің сипатын анықтаңыз:

A) Отаршылдыққа қарсы күрес

B) Цин империясының үстемдігіне қарсы күрес

C) Социалистік құрылысқа қарсы күрес

D) Буржуазиялық үстемдік қарсы күрес

E) Капитализмге қарсы күрес

151. «41-бап. Империя президентін бүкіл герман халқы сайлайды.

Президенттікке жасы 35-ке толған әрбір неміс сайлана алады...

43-бап. Империя президенті 7 жылға сайланады. Қайта сайлауға рұқсат

етіледі...»

Мәтінде сипатталған президент сайлауы туралы баптарындағы

демократияға қайшы келетін тұсын тап:

«Орта Азияның негізгі ұлттары – түрікмендер, өзбектер, тәжіктер, қазақтар

мен қырғыздар аумағы жағынан бытыраңқы болып келді. Аталған ұлттардың

еңбекшілер бұқарасы өздерінің ұлттық мемлекеттік құрамдарын ұйымдастыру

жөніндегі табанды тілектерін ескере отырып, Бұхара және Хорезм

Республикаларының жоғарғы орындары және Түркімен АКСР Орталық Атқару

комитеті бүкіл Орта Азияда ұлттық-аумақтық межелеу жүргізуге шешім

қабылдады.

Бұл межелеудің нәтижесінде түркімен, өзбек, тәжік, қазақ және қырғыз

халықтары көп орналасқан аумақтар бөлініп, тиісті ұлттық республикаларының

құрылуына әкеп соқты.»

Мәтінде берілген сипаттамадан құрылған мемлекетті анықтаңыз:

. «Палестина 1516 жылдан бұл империяның құрамында болып, 1918 жылы Палестина Англияның бақылауына көшті. 1947 жылы 29 қарашада БҰҰ Бас Ассамблеясы Палестинаны екі мемлекетке бөлу жөнінде қарар қабылдады.

Аумағының 44%-ы (11,1 мың шаршы шақырым) арабтарға, 56% (14,1 мың шаршы шақырым) Израиль мемлекетіне берілуге тиіс болды».

Мәтінде сипатталған Палестинаның 1516 жылдан құрамында болған

империяны табыңыз:

. «Әулие Елена» аралын ашқан теңіз саяхатшысы:

«Дон Кихот» атты романның авторы:

«Тарихи жазбалар» еңбегінің авторы:

«Шахнама» поэмасын жазу үшін 30 жылдан астам уақытын жұмсаған

шығыс ақыны:

1572 жылы тамызда Францияда болған оқиға:

1805 жылы Трафальгар шайқасында ағылшын әскерін басқарған

қолбасшы:

. I Петрдің мәдени салада жүргізген реформасы:

. I Петрдің шаруашылық саласында жүргізген реформасы:

IX-X ғасырларда Батыс Еуропада атқарған қызметі үшін берілетін жер

үлесі:

. XIX ғасырдың екінші жартысында сипайлар көтерілісі болған ел:

. XVII ғасырдағы Испанияның ең үздік суретшісі:

XV-XVI ғғ. өмір сүрген Италияның атақты мүсіншісі

. АҚШ-та демократиялық партияның негізін қалаушылардың бірі:

. Б.з.б. 431 ж. басталған Пелопоннес соғысының себебі:

. Б.з.б. 479 жылы біріккен грек әскерлері парсыларды талқандаған шайқас:

. Батыс Еуропада феодалдық сатының басында тұрды:

Бірінші жапон-америка шартына қол қойылған жыл:

Византия империясында сауда орталықтарына айналған қала

Дүниедегі ең ежелгі жазу жүйесі қалыптасты:

. Ежелгі грек математигі

. Ежелгі Египет перғауыны:

. Жерорта теңізіндегі Апенин түбегінде қалыптасқан мемлекет:

Киев Русі мемлекетінің астанасы: