NEW
Font size
WorksheetsТемір дәуірі
Total questions: 46
Worksheet time: 23mins
Б.з.б. 1 мыңжылдықтың басында ежелгі Қазақстанда болған күрделі өзгеріс:
Адамдардың өндірісте қоланы пайдалануы, көшпелі мал шаруашылығы дамыды
Адамдардың өндірісте темірді пайдалануы, көшпелі мал шаруашылығы дамыды
Адамдардың өндірісте мысты пайдалануы, көшпелі мал шаруашылығы дамыды
Адамдардың өндірісте тасты пайдалануы, көшпелі мал шаруашылығы дамыды
Б.з.б. VIII ғасырдан - б.з дың VI ғасыр аралығын қамтитын дәуір:
Тас дәуірі
Мыс дәуірі
Ерте темір дәуірі
Қола дәуірі
Темір дәуірінің қамтитын кезеңі?
б.з.б. 7 ғасырдан - б.з дың 6 ғасыр
б.з.б. 10 ғасырдан - б.з дың 6 ғасыр
б.з.б. 9 ғасырдан - б.з дың 6 ғасыр
б.з.б. 8 ғасырдан - б.з дың 6 ғасыр
Темір дәуірінің бөліну кезеңі:
2
3
4
5
Алдыңғы ерте темір дәуірі:
б.з.б. VI-III
б.з.б. VII-III
б.з.б. VIII-III
б.з.б. VIII-IV
Кейінгі ерте темір дәуірі:
б.з.б. III- б.з.VI
б.з.б. II- б.з.VI
б.з.б. III- б.з.V
б.з.б. III- б.з.VIII
Ерте темір дәуінің мал басының көбеюіне байланысты қалыптасқан
аң шаруашылығы
отырықшы
жартылай көшпелі мал шаруашылығы
көшпелі мал шаруашылығы
Табиғаттың дайын өнімін пайдаланған аңшы-терімшілерден көшпелілердің айырмашылығы:
құрал жасады
өнім өндірді
баспана тұрғызды
терімшілікпен айналысты
Малды қыста жаюға байланысты қалыптасқан жайылым:
жайлау
күзеу
тебінді
көктеу
Жылқыны қолға үйретуге байланысты ойлап табылған жаңалық:
бифас
жылқы шаруашылығы
киіз үй
үзеңгі мен ауыздық
Көшпелілердің жылы қоралары бар тұрақтары:
Көктеу
Қыстау
Күзеу
Жайлау
Қыстауға жақын жайылым:
Күзеу
Қозы күзем
Көктеу
Жайлау
Таза көшпелі тұрмыс қалыптасқан аймақтар:
Батыс және Оңтүстік Қазақстан
Батыс және Орталық Қазақстан
Шығыс және Орталық Қазақстан
Оңтүстік және Солтүстік Қазақстан
Жартылай көшпелі мал шаруашылығына көшуге байланысты азайған түлік түрі:
жылқы
ірі қара
қой
түйе
Темір дәуірінде отырықшы шаруашылық өңірлері:
Орхон, Керулен, Селенгі
Еділ, Жайық, Елек
Сырдария, Шу, Келес аңғары
Есіл,Ертіс,Тобыл
Киіз үйдің қабырғасының атауы:
түндік
шаңырақ
уық
кереге
Киіз үйдің шаңырағын ұстап тұрған керегеге байланған:
басқұр
түндік
уықтар
шаңырақ
Киіз үйдің ағаш қаңқасын құрайтын бөлік саны:
3
2
4
6
Дөңгелек немесе конус тәрізді киіз үй құрылымы:
басқұр
уық
кереге
шаңырақ
Киіз үй негізгі 2 бөліктен:
киіз, түндік, басқұр
есік, табалдырық, түндік
жабуға арналған киізден және ағаш қаңқадан тұрады
уық, басқұр,бақан
Ертедегі көшпелілердің баспаналарында пеш орналасты:
есік алдында
сол жағында
ортасында
оң жағында
Көшпелілер баспанасында киелі саналған орын:
төр
ошақ басы
сандықтың жаны
есік маңы
Жартыталай көшпелі мал шаруашылығы дамыды:
Ұлытау, Сарыарқа таулы аймақтарында
Алтай, Тарбағатай таулы аймақтарында
Алтай, Жетісу таулы аймақтарында
Іле Алатауы, Ақсу өзені бойында
Солт Қазақстан тұрғындарының көшпелі өмір салтына ауысты:
б.з.б. ІII мың жылдық
б.з.б. ІI мың жылдық
б.з.б. І мың жылдық
б.з.б. ІV мың жылдық
Ерте темір дәуіріне жататын Есілдің оң жағындағы зерттелген бекініс-қалашық:
Дүзбай
Ақтас
Тельман
Ақтау
Көшпелі мал шаруашылығы дамыған аймақ:
Ұлытау, Сарыарқа, Алтай, Жетісу
Үстірт, Маңғыстау, Бетпақдала, Орталық Қазақстан
Шу, Талас, Келес, Сырдария
Еділ, Жайық, Тобыл, Ертіс
Темір дәуіріндегі көшпелілердің тұрмысындағы адамгершілік пен әкімшіліктің үйлесімді жүйесі назарын аударды:
гректердің
парсылардың
қытайлардың
соғдылардың
Көшпелілер ұжымдасып атқарған жұмыстар:
Мал қырқу, құдық қазу, мал күзету
Егін егу, шөп шабу, егін суару
Терімшілік, аңшылық, малды қолға үйрету
Қала салу, кесене тұрғызу, құмыра жасау
Мал шаруашылығын қиындататын жағдайлар:
Мал санының көбейіп кетуі
Қардың қалың түсуі, жұт
Күннің шектен тыс ысып кетуі
Мал төлдейтін уақыт
Таулы Алтай мен Қазақстан аумағындағы сақ зираттарында қолданылды:
өліктерді күміс киіммен жерлеу
өліктерді жартылай өртеп жерлеу
өліктерді бальзамдау мен мумиялау
өлікті өртеп, күлін жерлеу
Ежелгі көшпелілер әлем бағытын анықтаған:
Солтүстікке қарап
Оңтүстікке қарап
Батысқа қарап
Шығысқа қарап
Темір дәуірінде ежелгі тайпалар сыйынды:
Балбал тасқа
Төрт түлікке
Көк тәңірге
Аң-құсқа
Ежелгі көшпелілерде халық жиналысы өткізілген мерзім:
көктем мен күз
жаз бен қыс
жаз бен күз
қыс пен көктем
Б.з. III-VI ғғ. пайда болды:
үзеңгі
ер тоқым
ноқта
жүген
Ер-тоқым белгілі бола бастады:
сақтардан бастап
ғұндардан бастап
үйсіндерден бастап
қаңлылардан бастап
Ұлы Дала өркениетіне ежелгі көшпелілер енгізген ең үздік жетістіктердің бірі:
Екі доңғалақты арбаны ойлап тапты
Үш доңғалақты арбаны ойлап тапты
Төрт доңғалақты арбаны ойлап тапты
Бес доңғалақты арбаны ойлап тапты
Көшпелілерде тауда жүруге ыңғайлы жылқысы:
ұзын жылқы
аласа жылқы
көкпар жылқы
ұшқыр тұлпар
Көшпелілердің ұзақ жүруге ыңғайлы шыдамды жылқысы:
араб және түрікмен жылқысы
пржевальский жылқысы, ағылшын жылқысы
қазан ат, ұшқыр тұлпар
моңғол жылқысы, көкпар жылқы
Қазіргі Түрікменстанның ақалтеке жылқысының арғы тегі саналатын жылқы түрі:
ағылшын жылқысы
пржевальский жылқысы
ұшқыр тұлпар
қазанат
Көшпелілердің қару-жарақтарының ерекшеліктерін суреттеген грек тарихшылары:
Үлкен Плиний, Герадот
Ктесий, Полиэн
Арриан, Герадот
Цицерон, Страбон
Біздің заманымызға жеткен ежелгі мерекенің бірі:
Жеңіс күні
Көрісу
Наурыз мейрамы
Бірлік күні
Ежелгі мереке Наурыз мейрамының пайда болған уақыты:
1000 жыл бұрын
4000 жыл бұрын
3000 жыл бұрын
2000 жыл бұрын
Көшпелілерде ғана кездесетін , ат үстінде суыт жүргенде киетін баскиім:
бөрік
тақия
күлпәра
тымақ
Көшпелілерде көбіне жылқышылар киген бас киім:
күлпәра
тымақ
бөрік
тақия
Көшпелілердің жұқа матадан тігілген жағасыз киімі:
Шапан
Жейде
Тон
Қасқыр ішік
Бүгінге дейінгі сақталған наным:
отқа табыну
күнге табыну
суға табыну
көкке табыну
