Font size
Worksheetsодф №2 (1-60)
Total questions: 59
Worksheet time: 44mins
Физиология ғылымы:
Тірі ағзаның, жеке жүйелерінің, мүшелерінің қызметтерін зерттейді
Тірі ағзаның құрылысын зерттейді
Ағзаның әртүрлі тіршілік кезеңдеріндегі қызметтерінің жалпы көрсеткіштерін, қасиеттерін зерттейді
Математикалық символдарды зерттейді
Ағзадағы мүшелер, ұлпалар мен жасушалардың морфологиялық құрылысын зерттейді
Ағзадағы жасушалар деңгейіндегі химиялық реакцияларды зерттейді
Тірі ағзаның эмбриональдық дамуын зерттейді
Ағзаның сыртқы және ішкі ортаның әртүрлі әсерлеріне жауабын, бейімделуін, реттелуін зерттейді
Орталық жүйке жүйесінің бөлімдері:
Жұлын
Бауыр
Бүйрек
Мишық, ми сыңарлары
Лимфа түйіндері
Альвеолдар
Сопақша ми, ортаңғы ми
Нейрон түрі
Симпатикалық
Афференттік
Диффузиялық
Бағдарлы
Эфференттік
Қондырма (аралық)
Рецепторлардың орналасуына сәйкес рефлекс түрлері
Экстерорецептивтік
Қимыл – әрекет
Қоздырғыш
Интерорецептивтік
Проприрецеппевтік
Тежеуші
Вегетативті
Сопақша мида орналасқан жүйке орталықтары
Қан айналыс (ЖСЖ, қантамыр), ас қорыту (шайнау, жұту, сөл бөлу)
Тыныс алу (дем алу, дем шығару)
Иіс сезу
Несеп шығару
Медиатор бөлу
Қорғаныс (кірпік қағу, жас шығару, жөтелу, түшкіру т.б.)
Талдағыштар дегеніміз
Сыртқы қоршаған ортадағы түрлі тітіркендіргіштерді сезетін
Ішкі ортаның өзгерістерін сезетін
Ми жарты шар қыртысында аяқталатын жүйке жүйесінің күрделі бөлігі
Ағзаны қуатпен қамтамасыз ететін мүше
Шартсыз рефлекстер ерекшеліктері
Туа пайда болған, тұқым қуалайды
Тіршілік ету барысында пайда болған, тұқым қуаламайды
Тұрақты, бір түрге тән
Кез келген тітіркендішке түзіледі, жаңа рефлекторлық доға жасалып, тұйықталу қажет
Тек адекватты тітіркендіргішке түзіледі, дайын рефлекторлық доғасы бар
Шартты рефлекстер ерекшеліктері
Туа пайда болған, тұқым қуалайды
Тіршілік ету барысында пайда болған, тұқым
қуаламайды
Тұрақты емес, бір өкілге ғана тән
Кез келген тітіркендішке түзіледі, жаңа рефлекторлық доға жасалып, тұйықталу қажет
Гиппократ бойынша темперамент түрлері
Гиперстеник
Холерик
Меланхолик
Сангвиник
Жаңа туған нәрестеде бір тәуліктегі ұйқы мөлшері (сағат)
20
21
22
19
18
Қандағы гемоглобин қосылыстары
Карбогемоглобин
Карбоксигемоглобин
Липогемоглобин
Оксигемоглобин
Қанның құрамындағы қан жасушалары
Эритроциттер
Лейкоциттер
Глобулиндер
Тромбоциттер
Қан сақтайтын қор мүшелер
Асқазан
Бауыр
Тері және өкпе қан тамырлары
Көк бауыр
Мектепке дейінгі бала – бақша жасы
4
5
2
6
бастауыш мектеп жасы
7-11
8-10
5-9
6-8
Ересек адам ағзасындағы судың мөлшері (%)
60
65
50
80
Физиология ғылымының салалары
жалпы физиология
жас ерекшеліктер физиологиясы
қолданбалы физиология
анатомия
мидың толық жетілуі
17 жас
19 жас
20 жас
25 жас
Ересек адам ағзасындағы қанның мөлшері (л)
1400
1360
1260
2000
Тірі ағза қызметінің реттелуі:
Гуморальді - гормондар
Гуморальді - аниондар мен катиондар әсері, биологиялық белсенді заттар
Ферменттердің әсерімен
Жүйкелі ООЖ – нің қатысуымен
ОЖЖ – нің қозуды өткізу ерекшеліктері
Қозудың жинақталуы
Ырғақтың трансформациясы
Бір бағытта
Екі бағытта
Талдағыштар бөлімдері
Шеткі бөлім - рецептор
Аралық бөлім - өткізгіш жолдары
Орталық бөлім – үлкен ми сыңарлары қыртысындағы аймақтар
Сенсорлы
Жоғарғы жүйке әрекетінің төрт типке бөлінуінің негізіне. ОЖЖ қызметінің туа біткен келесі ерекшеліктері жатады.
Қозу мен тежелудің күші
Қозу мен тежелу процесінің теңдігі
Қозу мен тежелу процесінің жылжығыштығы
Қозу мен тежелудің рефрактерлігі
Ұйқы түрлері
Бір мезгілді күнделікті
Наркотиктік
көп мезгілді
Сергек ұйқы
Гомеостаз дегеніміз
Ағзаның ішкі сұйық ортасы құрамының салыстырмалы түрде бірқалыпты сақталуы
Ағзаның ішкі сұйық ортасының физико – химиялық қасиеттерінің салыстырмалы түрде сақталуы
Көптеген реттеу жүйесінің қызметі арқылы ағзаның ішкі ортасының салыстырмалы түрде бірқалыпты сақталуы
Өкпе ұлпасының физико – химиялық қасиеттерінің тұрақты болуы
Несептің құрамының өзгеруі
Эритроциттердің негізгі қызметтері
Қан реакциясының (рН) тұрақтылығын қамтамасыз етеді
Қанның ұюына қатысады
Жасушаларға О2, одан өкпеге СО2 тасымалдау
Қанның осмостық қысымын белгілейді
Қандағы глюкоза мөлшерін реттейді
Холерикте ЖЖЖ – нің типі
Тежелу процесі басым
Ұстамсыз, қозу тежелуден басым
Қозу реакциясын тежеуі өте қиын
Орташа
Ұстамды, қозу мен тежелу тең
Күшті
Сангвиникте ЖЖЖ – нің типі
Ұстамды, қозу мен тежелу тең
Қозу мен тежелу процестерінің бір – біріне ауысуы жеңіл
Қозу мен тежелу процестерінің бір – біріне ауысуы баяу
Тежелу процесі басым
Орташа
Ұстамсыз, қозу тежелуден басым
Күшті
Флегматикте ЖЖЖ – нің типі
Күшті
Әлсіз
Қозу мен тежелу процестері күшті, салмақты
Қозу реакциясын тежеуі өте қиын
Қозу мен тежелу процестерінің жылжығыштығы нашар
Орта мектеп жасы
8
18
12
14
11
Жоғарғы сынып оқушыларының жасы
17
16
15
14
18
Даму дегеніміз
Өсу (жасушалар санының көбеюі, көлемінің ұлғаюы, салмағының артуы т.б.)
Пішіннің пайда болуы, белгілі бір қызмет атқаруға бейімделуі
Ұлпалар мен мүшелердің айқындалуы
Миофибриллдердің қысқаруы
Сапалық көрсеткіштердің сандық көрсеткішке ауысуы
Ішкі сөл бөлетін бездер
Сілекей бездері
Ұйқы безі, бүйрек үсті безі, жыныс бездері
Лимфа түйіндері
Қалқанша безі, қалқанша маңындағы бездер
Эпифиз, гипофиз, тимус
Кальций ионының маңызы
Сүйек ұлпасының құрамына кіреді
Бұлшық еттердің жиырылуы мен босаңсуына
Жүйке жасушасының құрамына кіреді
Қанның ұюына қатысады
Бұлшық ет ұлпасының құрамына кіреді
Құрамында құнды белоктар бар тағамдар
Жұмыртқа
Ет, сүт
Балық уылдырығы
Картоп
Күріш
Жылу өндіретін мүшелер
Бауыр
Бүйрек
Бұлшық ет
Өкпе
Буын
Көру сезім мүшесінің бөлімдері
Шеткі бөлім - фоторецепторлар
Орталық бөлім – үлкен ми сыңарлар қыртысының шүйде бөлімінде орналасқан аймақтар
Аралық өткізгіш бөлім – көру жүйкесі
Аралық өткізгіш – биполярлы жасушалар
Қалқанша без гормондары
Тироксин
Трийодтиронин
Кальцитонин
Фолликулин
Тестестерон
Орталық жүйке жүйесінің қызметтері
Ағзадағы барлық мүшелер мен ұлпалар қызметін реттеу
Ағзадағы барлық мүшелер мен ұлпалардың қызметін бір тұтас ағзаның мүдесіне бағындыру
Ағзаны сыртқы және ішкі ортаның өзгерістеріне бейімдеу
Сыртқа қажетсіз заттарды шығару
Қуат бөлу
Симпатикалық жүйке жүйесінің жүрек тамыр жүйесі қызметіне әсері
Жүрек соғу ырғағын күшейтеді
Жүрек және өкпе қан тамырларын кеңейтеді
Бауыр мен көкбауырдағы қор қан мөлшерін айналымға шығарады
Жүрек және өкпе қан тамырларын тарылтады
Жүрек және өкпе қан тамырларын тарылтады
Парасимпатикалық жүйке жүйесінің жүрек тамыр жүйесі қызметіне әсері
Жүрек соғу ырғағын азайтады
Қан тамырларын тарылтады
Жүрек қызметін бәсеңдетеді
Жүрек соғу ырғағын күшейтеді
Жүрек қан тамырларын кеңейтеді
Жүйке – бұлшық ет қимыл бірлігі
Аксон
Бұлшық ет талшықтары
Мотонейрон
Қозғаушы жүйке жасушасы
Афференттік жүйке талшықтары
Бұлшық ет жиырылуын қамтамасыз ететін қуат жүйелері
Глинолитті
Тотығу
Креатинкиназа
Аминқышқылды
Көмірқышқыл газы
Заттардың түсін қабылдау ілімінің негізін қалаған ғалымдар
М.В.Ломоносов
Т.Юнг
Г.Гельмгольц
Н.Н.Красногорский
А.А.Ухтомский
Сөйлеуге қатысатын талдағыштар
Есту
Қозғалыс
Көру
Жанасу
Тепе – теңдік
Қозғалысты басқарудың жалпы үлгісі – қызмет жүйесі
Сыртқы және ішкі ортадан түскен барлық тітіркендіргіштерді афферентті талдау
Іс - әрекеттің мақсаты мен міндеттері туралы шешім қабылдау нәтижесін болжау, бағдарлама жасау
Нәтижені талдау арқылы бағдарламаға өзгеріс енгізу – сенсорлық
Проприорецептивті рефлекстер
Шартсыз рефлекстер
Статикалық рефлекстер
Жазылу рефлексі
Лабиринт рефлексі
Мойын рефлексі
Тағамдық
Қорғаныс
Статокинетикалық рефлекстер
лифт рефлекстер
тербеліс, салмақсыздық рефлекстері
шыр айналу рефлекстері
тағамдық
қорғаныстық
Майда еритін витаминдер тобы
А
Д
Е, К
С
В
Қанның биохимиялық, физиологиялық көрсеткіштерінің белгілі тұрақтылығын қамтамасыз ететін жүйелер мен мүшелер
Гуморальді және жүйкелі реттеу
Өкпе, ас қорыту мүшелері, тері бездері
Буферлік жүйелер
Дәнекер ұлпа
Бұлшық еттер
Бүйрек үсті безінің гормондары
Минералокортикоидтар (альдостерон)
Катехоламиндер; адреналин, норадреналин
Глюкокортикоидтар
Глюкагон
Эстрогендер
Егде жас
Әйелдер 55 - 74
ерлер 55 – 74
Ерлер 60 - 74
Әйелдер 58 – 74, ерлер 63 – 74
Жас кезеңдерін белгілейтін ағза ерекшеліктері
Морфологиялық
Биохимиялық
Қызметтік
Физикалық
Экологиялық
Қалқанша безінің гипосекрециясы кезінде адамда кездесетін ауру түрлері
Кретинизм
Эндемиялық зоб
Микседема
Қант диабеті
Пиелонефрит
Ересек адамдағы негізгі алмасу мөлшері (ккал)
1750
1650
1700
1300
1500
Он екі елі ішек сөлінің құрамында
Он екі елі ішек сөлі
Өт
Ұйқы безінің сөлі
Қарын сөлі
Ішек сөлі
Ересек адамның тыныштық күйдегі ЖСЖ – І (соғ/мин)
80
70
60
50
90
Морфофункционалды ерекшеліктері бойынша 13 – 15 жастағы балаларға қатысуға болатын спорт түрлері
Гимнастика, спорттық гимнастика, спорт ойындары, күрес, ат спорты, көпсайыс, семсерлеу
Велоспорт, бокс
Ауыр атлетика, көздеп нысана ату
Спорттық ойындармен шұғылдануға болмайды
Көркем гимнастика, спорттық гимнастика шұғылдануға болмайды
Жылу беру жолдары
Конвекция
Кондукция
Булану
Дене температурасының төмендеуі
Тотығу процестері
