WorksheetsElo 2023
Total questions: 46
Worksheet time: 23mins
Cheikh hamidou kane (ur. 1928) jest:
Przywodcą duchowym muzułmanów malijskich
Znanym pisarzem senegalskim
Twórca tzw. Odnowy islamskiej w Afryce Zachodniej
Dwie trzecie muzułmanów Czarnej Afryki żyje w krainie geograficznej nazywanej przez Arabów „Bilad as-Sudan” - „Kraj czarnych ludzi”. Jest to:
Szeroki pas między pustynią Saharą a strefą leśną
północny i południowy Sudan oraz Uganda
wschodnie wybrzeże Afryki
Kinjikitile był:
Najwyższym kapłanem Jorubów w pierwszych latach niepodległości nigerii
Przywódca ruchu Maji - Maji
królem Szylluków, który długo opierał się wojskom angielsko-egipskim
Od czasów starożytnych patriarchowie Aleksandrii sami wyznaczali metropolitę Etiopii zwanego Abuna. Tradycja ta została przerwana w roku:
1881
1930
1951
Ostatnim chrześcijańskim królem Konga, który zginął w 1661 roku w nierównej walce z Portugalczykami był:
Antonio I
Alfonso III
Nzinga Nkuwu
Arabowie opanowali Afryke Północna w:
VII w.
Na przełomie VIII/IX w
w X w.
Alodia jako ostatni bastion chrześcijańskiej Nubii ugięła się przed siła muzułmanów w roku:
1051
1317
1504
W starych królestwach ludów mande i fonów zakładaniu nowych osiedli czy budowie fundamentów pod pałace, a także wznoszeniu murów obronnych towarzyszyły ofiary z:
Węży
Ludzi
Rogatego bydla
Ogunowi i bóstwu Gu, czczonym odpowiednio przez Jorubów i Fonów, składano w ofierze:
Bydlo
Ptactwo
Psy
Ibowie składają ofiary także duchom nieczystym, zwanym AKALOGELI. Duchy te:
Są pochodzenia ludzkiego
Zostały stworzone przez Istotę Najwyższą
Samoistnie rozmnożyły się w buszu z innych duchów
Najważniejsze święto u Dogonów, zwane Sigi, upamiętnia powstanie Imina Na, czyli „Wielkiej Maski”, symbolizującej przodka Djongo Seru. Odprawiane jest:
co roku
w cyklu trzyletnim
co sześćdziesiąt lat
U Kapsiki z gór Mandara w Nigerii i w Kamerunie kowale:
wywodzą się spośród niewolników
pełnią funkcje kapłanów poszczególnych masywów górskich
odgrywają ważną rolę w obrzędach pogrzebowych
U Diola z Senegalu kowal był:
Kapłanem bóstwa karzącego ludzi trądem bądź tez leczącego z tej choroby
Związany z dworem wladcy
Sędzia w sporach małżeńskich
Według Stanisława Piłaszewicza tradycyjne afrykańskie świątynie:
Są budowane tylko na grobach wielkich przywódców plemiennych
Służą gromadzeniu się w nich ludzi
służą głównie przechowywaniu w nich przedmiotów kultowych
Likantropia to:
Wiara w zdolność przekształcania się niektórych ludzi w zwierzęta
Proces szkolenia znachorów u szyllukow
Zawężenie horyzontu świata do własnej grupy etnicznej
Dla szylluków z Sudanu założycielem plemienia, pierwszym władcą, herosem kultury i centrum kultu religijnego jest:
nyikang ( njakang )
Neala
Płowy lis
Niektórzy władcy afrykańscy nie mogą być widziani w ich zyciu codziennym, nosząc welony i jadajac na osobności np. u :
Ludów khojsan
Szyllukow, bagandow i szonów
Kirdi
Zaklinacze deszczu ludu Udhuk odprawiają złożony rytuał:
Używając „kamieni deszczowych”
Wypijając na oczach zgromadzonych tykwę pełna wody
Pijąc do czasu pierwszego deszczu mleko zmieszane z woda
U Fonów i Joruba spotkac można rodzaj „klasztorów” dla medium, które pobiera w nich naukę. Klasztory te przeznaczone są :
Tylko dla chłopców
Tylko dla dziewcząt
Dla chłopców i dziewcząt
Według Johna Mbitiego działalność znachorów:
Należy do przeszłości
Dotyczy głównie środowisk wiejskich
Rozwija się także w dużych miastach i środowiskach uniwersyteckich
Świetne studium Edwarda E. Evansa-Picharda z 1937 r omawia czary, wyrocznie i magię u:
Azande
Nuerow
Allur
Znachorzy to specjaliści religijni którzy:
Leczą przy pomocy ziół i technik magicznych
Leczą urokiem (witch-doctor)
Korzystają z medycyny tradycyjnej, jednocześnie uciekają się do konwencjonalnej medycyny europejskiej
Boga Eszu u Jorubów symbolizują:
Rzeźby ludzkiego kształtu
Pagórki z wetkniętymi w nie kaktusami
Zamknięte tykwy wypełnione wodą
Według johna mbitiego każdy lud afrykański:
Ma niezliczona ilość duchów
W świecie duchów czci tylko duchy przodków
Duchy przodków i wszystkie duchy złośliwe wywodzą swe pochodzenie od zmarłych ludzi
Według Johna Mbitiego „plebsem” wśród istot duchowych są:
Duchy przodkow
Bóstwa
Duchy rożnego pochodzenia
Według Johna Mbitiego ludzie wyznaczają duchom różne okolice na miejsce zamieszkania. U Baluhja, Banjarwanda i Ibo panuje przekonanie, że duchy mieszkają:
Pod ziemia
W rzekach i jeziorach
W chmurach
Według Johna Mbitiego Bambuti uważają, że duchy:
Przebywają głęboko pod wodą
Służą Bogu, jako „strażnicy zwierzyny”
Służą Złemu Księciu Lasu
U Baganda MAYEMBE - przedmiot używany przez wróżbitów i znachorów w praktykach magicznych to:
Roślina halucynogenna
Rogi bawołów i kozłów
Kamienne ołtarze
CZUKU - Bóg ludu ibo - stworzył cała plejadę duchów o nazwie OLOSI. Najpotężniejszym z olosi jest Ani, utożsamiany jest on z:
Woda
Ziemia
Piorunami i burzami
Według Stanisława Piłaszewskieyo kulty ekstatyczne Czarnej Afryki funkcjonują w większości przypadków:
W centrum zycia religijnego
W religiach ludów pasterskich
Na marginesie zycia religijnego poszczególnych ludow
Według Johna Mbitiego Afrykanie na ogół uważają, ze bóstwa zostały:
Stworzone przez Boga w ontologicznej kategorii duchów
Są one wyraźnie uzurpatorami części władzy Istoty Najwyższej
Są przejawem dominującego w tradycyjnych religiach afrykanskich politeizmu
Najliczniejszy panteon bóstw, czczonych przez jeden lud afrykański, maja Jorubowie z nigerii. Jest ich według niektórych badaczy:
1700
3200
5000
Na czele panteonu Jorubów stoi:
Olorun (Olodumare)
Obatala
Orunmila
Bóstwo Oduduwa z panteonu Jorubów, uważane niekiedy za żonę Obatala, jest boginią:
Zbiorników wodnych
Lasów i sawanny krzewiastej
Urodzaju, płodności i milosci
Szango z panteonu Jorubów - potomek Jemandży - jest bogiem :
Piorunów i blyskawic
Wegetacji i dobrych zbiorów
Myśliwych
Ogun z panteonu Jorubów jest dzisiejszym bogiem:
Kierowców ciężarówek i cyklistów
Urodzajów
Dziewcząt wychodzących za mąż
Olokun z panteonu Jorubów jest czczony głównie przez:
Myśliwych
Rolników
Rybaków
Eszu (Elegba, Elegbar) z panteonu Jorobów jest:
Pośrednikiem między ludźmi a bogiem i innymi bóstwami
Bogiem pojednania i pokoju
Panującym nad światem sawanny
Osobliwym bóstwem Jorubów jest Ibedżi, patron:
Podróżnych
Bliźniaków
Poszukujących szczescia
Podobny do Jorubów panteon bóstw maja:
Ibo z Nigerii
Fonowie z królestwa Dahomeju (obecnie Benin i Togo)
Bornu znad jeziora Czad
Bóstwa wodun ( wodzu, wodu ) Fonów z Togo i Beninu:
Dały początek kultom Macumba i Candomble w Nowym Świecie
Rozpowszechniły się ja terenie południowego Mali
Są dzisiaj uważane za ostoję narodową przez prezydentów Togo i Beninu
U ludu Dinka z Sudanu występuje bóstwo Abuk, jest ono odpowiedzialne za:
Dobrobyt stad bydła
Zajęcia kobiece
Inicjację chłopców
Bliscy krewni Dinka, lecz zarazem ich odwieczni wrogowie, Neurowie sami siebie nazywają:
Nath
Dziećmi słońca
Kadok
Pierwszymi misjonarzami od XVII w. Na ziemiach ludności Khokhoi (Hotentotów) byli:
Portugalscy dominikanie
Francuscy duchacze
Protestanci
Kampa Vita pochodząca z arystokracji ludu Bakongo, żyjąca na przełomie XVII/XVIII w:
Była pierwsza królowa Bakongo
Występowała jako ucieleśnienie św. Antoniego
Stworzyła alfabet dla języka ki-kongo
Ruch Maji-Maji rozwijał się od lipca 1905 do sierpnia 1907 roku
Na terenie Ugandy
Na południu obecnej Tanzanii
Na terenie obecnego Zimbabwe
