WorksheetsCumhuriyet Dönemi Hikâyesi ve Biraz Tanzimat Şiiri
Total questions: 20
Worksheet time: 10mins
Aşağıdakilerden hangisi milli ve dinî duyarlılığı yansıtan hikâyelerin özelliklerin-
den biri değildir?
A) Sosyal ve kültürel farklılıklar üzerinde
durulması
B) Gerçekçi betimlemelerden yararlanılmasi
C) Anadolu yaşamı ve milli duyguların iş
lenmesi
D) Dini yaşama ait unsurlara yer verilmesi
E) Okuyucunun bilinmezliğe ve belirsizliğe sürüklenmesi
Hikâyelerinde bireyin yalnızlığını, yabancılaşmasını, kuşak çatışmasını, modernlik-gelenek çatışmasını, değerlerinden koparılmış ve modern kentlerin varoşlarında kıstırılmış bireyin dramını gözler önüne sermiştir. Eserlerinde karamsar ve mutsuz bir dünya ortaya koymuş, bunun ancak dinî bir yaşayış ile aşılabileceğini hissettirmiştir. Hastalar ve işıklar adlı hikâyesinde toplumsal karşılığı kalmayan, değerlerinden uzaklaştınlan bireyin trajik hâlini ele alan yazar; Denize Açılan Kapı hikâye kitabıyla Türkiye Yazarlar Birliği Yılın Hikâyecisi Ödülü'nü
kazanmıştır.
A) Mustafa Necati Sepetçioğlu
B) Yakup Kadri Karaosmanoğlu
C) Rasim Özdenören
D) Sevinç Çokum
E) Samiha Ayverdi
Eserlerinde tasawuf, tarih ve geçmiş-şimdi çatışmasını sıkça kullanmıştır. Roman, ani, gezi yazısının yanında hikâye türünde de eser veren yazar, 34 hikâyeden oluşan Mabette Bir Gece adlı eserinde tasavvufa yer vermiştir. Hikayelerde beşeri aşk ile ilâhî aşkın karşılaştırması, insanın kainattaki yeri ve kendini bilmesi gibi temalan işlemiştir.
Bu parçada söz edilen yazar aşağıdakilerden hangisidir?
A) Mustafa Necati Sepetçioğlu
B) Rasim Özdenören
C) Samiha Ayverdi
D) Sevinç Çokum
E) Mustafa Kutlu
Hikâyelerinde geleneksel ailenin sorunlarını, manevi değerleri öne çıkaran olayları işleyen İstanbul'un gelenekçi semtlerinin sosyal yapısını, büyük şehrin ara sokaklarında yaşayan orta hålli insanları, özellikle kadınları, çocuklanı ve genç kızları temel alan hikâyeler yazar. Bunun yanı sıra Rozalya Ana hikâyesinde olduğu gibi topraklarına yeniden dönen Kırım Türklerini, göçleri, parçalanan aileleri ve yaşanan dramları kısaca "yersiz - yurtsuzluk konusunu" ele alır. Bu konu, hikâyelerinde kimi zaman gerçek manasıyla karşımıza çıkarken kimi zaman yerinden sökülmüş bir ağaç ya da okyanus aşırı memleketlerden koparılarak getirilmiş bir kuş vasıtasıyla sembolize edilerek sunulur.
Bu parçada boş bırakılan yere aşağıdaki sanatçılardan hangisi getirilmelidir?
A) Sevinç Çokum
B) Bahaeddin Özkişi
C) Nazan Bekiroğlu
D) Rasim Özdenören
E) Mustafa Necati Sepetçioğlu
"Şiir söylemekten ziyade susma işidir. Bu sustuğum şeyleri hikâye ve romanlarımda anlatırım." diyen ---- hikâyelerinde bilinçaltına yönelir. Kişilerin iç sıkıntısını, dış gerçeğe değil, iç dünyalarına sığınmaları şeklinde ele alır; "zaman" ve "rüya" kavramları üzerinde durur. Abdullah Efendi'nin Rüyaları adlı hikayesinde değişik kahramanlar vasıtasıyla kendi iç dünyasında yaşadıklarını ve nasıl bir çıkmaza girdiğini anlatır.
Bu parçada boş bırakılan yere aşağıdaki sanatçılardan hangisi getirilmelidir?
A) Memduh Şevket Esendal
B) Ahmet Hamdi Tanpınar
C) Mustafa Kutlu
D) Samiha Ayverdi
E) Tarık Buğra
Insanın derinliğine yönelen, sırlarla örülü yan rüya yarı gerçek bir geçmişi arayan; hayal, gölge ayrıntı, an peşine düşerek zamanı ve eşyayı sorgulayan öyküler yazmış, işlediği konular ve farklı bakış açısıyla Türk hikâyeciliğinde yeni bir tarzın öncülüğünü yapmıştır. Yokuşa Akan Sular, Ya Tahammül Ya Sefer, Yoksulluk İçimizde, Bu Böyledir, Sır öykülerini beşleme olarak kaleme
almıştır. Bu parçada tanıtılan yazar aşağıdakilerden hangidir?
A) Tank Buğra
B) Peyami Safa
C) Samiha Ayverdi
D) Selim İleri
E) Mustafa Kutlu
Oğlumuz adlı hikâyesiyle edebiyat dünyasına adım atan, konularını dışarıdaki hayatın çatışmalarından çıkaran, sosyal gerçekçi yazarların yolundan gitmeyerek bireyin iç dünyasına yönelen hikâyeler yazmıştır. Sosyal gerçekçilerin üzerinde fazla durmadıklan; dışarıdaki olayların, bireyin ruh dünyasında meydana getirdiği yansımaları gözlemleyerek çözümleyen, iç yapıdaki derinliği araştıran yazar, büyük sosyal sorunları halletmek yerine, insan hayatındaki düzensizliklere, ilişkilerdeki ruh çatışmalarına eğilmiştir. Sanatçının diğer hikâyeleri Yarın Diye Bir Şey Yoktur, İki Uyku Arasında'dır.
Bu parçada boş bırakılan yere aşağıdaki yazarlardan hangisi getirilmelidir?
A) Tarık Buğra
B) Kemal Bilbaşar
C) Mustafa Kutlu
D) Peyami Safa
E)
Nedim Gürsel
Roman ve öykülerinde bireyin zengin iç dünyasını ince bir duyarlılıkla yansıtmış, bazı eserlerinde modernist ögelere yer vermiştir. Konulanını daha çok yakın çevresinden ve gözlemlerinden alan sanatçı, toplumdaki sıra dışı yaşamlan ve ilişkileri aşk potasında eriterek vermiştir. İlk öykü kitabı Cumartesi Yalnızlığı'nda sınırlı ilişkiler içinde sıkışan insanların yaşamını dile getirmiştir. Pastırma Yazı ve Bir Denizin Eteklerinde adlı öykü kitaplarında gençlerin tutkularını, sıkıntılı ilişkilerini, orta tabakadan insanlann acılarını, yalnızlıklarını, kırgınlıklarını, kurtu-
luş arayışlarını anlatmıştır. Bu parçada aşağıdaki yazarların hangisinden söz edilmektedir?
A) Selim lleri
B) Tank Buğra
C) Mustafa Kutlu
D) Samiha Ayverdi
E) Abdülhak Şinasi Hisar
4.
Sosyal gerçekçi romanımızın önemli temsilcilerinden olan Yedigün, Karikatür dergilerinde ve Tan gazetesinde çalışmış- tır. İlk önce şiir denemeleri yapmış, uzun bir süre günlük hikâyeler, dedektif ve macera romanları yazmış, asıl ünlü romanlarını 1955'ten sonra yayımlamaya başlamıştır. Dört uzun hikâyesini Göl İnsanlan kitabında toplamıştır. Konuların klasik sağlamlılıkla örüldüğü bu hikâyelerde törelerin ve çevrelerin tasvirleri de genişçe yansıtılmıştır.
Bu parçada boş bırakılan yere, aşağıdaki yazarlardan hangisi getirilmelidir?
A) Orhan Asena
B) Kemal Tahir
C) Adalet Ağaoğlu
D) Orhan Pamuk
E) Orhan Kemal
Şiir, oyun, makale gibi türlerde eserler vermekle birlikte daha çok roman ve hikâyede başarılı olmuştur. Değirmen öyküsünde olduğu gibi hikâyeciliğinin ilk yıllarında bireysel temalar göze çarpar. Sonraki yıllarda asıl kimliğini ortaya koyduğu toplumcu gerçekçi bir yaklaşımla Anadolu insanını, köy ve köylüyü şive çıkmazına düşmeden, bayağılaştırmadan gerçekçi bir bakış açı- sıyla öykülerine yansıtmıştır. Kağnı, Ses Kamyon bu hikâyelerinden bazılarıdır.
Bu parçada tanıtılan yazar aşağıdakilerden hangisidir?
A) Fakir Baykurt
B) Kemal Bilbaşar
C) Samim Kocagöz
D) Sabahattin Ali
E) Sadri Ertem
Aşağıda içerikleriyle birlikte verilen öykülerden hangisinin, farklı edebî anlayışla yazan bir sanatçıya ait olduğu söylenebilir?
A) Yoksulluktan bıkmış, parıltılı hayatlara özenen, bunun hayaliyle yaşayan genç bir kızın hikâyesi anlatılır. (Çamaşırcının Kızı)
B) Sosyal yaralara, ülke sorunlarına sırtını dōnen aydınlara, haksız kazanç sağla- yan tüccarlara, halkı yok sayan yöneti- cilere karşı çıkılır. (Sırça Köşk)
C) Geçimini en zor koşullarda kazanmak zorunda olan, ekmeği için hep bir kav- ganın içinde yer alan insanların yaşam mücadelesini dile getirilir. (Ekmek Kav- gasi)
D) Toplum dışına itilmiş, kendini toplum- dan uzaklaştırmış, içine kapanık, kimliksizleşmiş bireylerin iç dünyası tanıtılır. (Korkuyu Beklerken)
E) İşçilerin yaşamlanı, rekabetçi dönemi- nin üretim ilişkileri, bunun sonucunda küçük üreticilerin düştüğü zor durum- lar işlenir. (Bacays Indir Bacayı Kaldır)
Hikâye ve romancılığımızda deniz çığırını açan konularını Ege ve Akdeniz Bölgesi'ndeki deniz insanlarından alan öyküler yazmıştır. Eserlerinde denizin içi ve dışına alt her şeyi, Bodrum'u, Ege Denizi'nin efsanelerini, Akdeniz savaşlarını konu olarak seçmiş, anlattıklarını bir gözlemci gibi değil, olayları bizzat yaşayan bir insan duyarlılığı ile kaleme almıştır. Merhaba Akdeniz, Ege'nin Dibi, Yaşasın Deniz, Gülen Ada yazdığı öykülerinden birkaçıdır.
Bu parçada boş bırakılan yere aşağıdaki yazarlardan hangisi getirilmelidir?
A) Cevat Şakir Kabaağaçlı
B) Yaşar Kemal
C) Abbas Sayar
D) Tahsin Yücel
E) Sadri Ertem
Türk edebiyatında minimal öykü olarak da adlandırılan küçürek öykünün öncüsü olan bu öykülerinde az kelimeyle çok şeyler anlatmak gayesi gütmüştür. Karamsar bir dünyadan, gerçeklikten kaçan, çevresiyle uyum sağlayamayan bireylerin iç dünyalarını, bunalımlarını ve iletişimsizliklerini yazmıştır. Çiğlık adlı hikâyesinde iç ses yöntemini kullanarak okurun kafasında birbirini çağrıştıran kimi sorular uyandırmaya çalışmıştır. Bir Gemide hikâyesiyle de Sait Faik Hikâye Armağanı'nı almıştır.
Bu parçada boş bırakılan yere aşağıdakilerde hangisi getirilmelidir?
A) Rasim Özdenören
B) Ferit Edgü
C) Sait Faik Abasıyanık
D) Oktay Akbal
E) Sevgi Soysal
İlk dönem hikayelerinde çocukluk ve gençlik dönemine ait yaşadıklarının izlenimleri varken ikinci dönem hikayelerinde İstan-
bul'daki yaşamından izler görülmektedir. Hikayelerinde mahalle kahveleri, balıkçılar, yoksul insanları konu edinen sanatçı: hayatı boyunca "sevgi" teması üzerinde durmuş ve "Bir insanı sevmekle başlar her şey." diyerek insana, doğaya ve topluma sevgi ile yaklaşmıştır. Son Kuşlar hikâyesinde doğaya olan tutkunluğunu yansıtmıştır.
Bu parçada söz edilen sanatçı aşağıdakilerden hangisidir?
A) Memduh Şevket Esendal
B) Rasim Özdenören
C) Latife Tekin
D) Nezihe Meriç
B) Sait Faik Abasıyanık
Sait Faik hikâyesinin devamını sağlayan onun gibi güzel bir dünyaya özlem duymuş, eserlerinde küçük insanın sıradan yaşamını konu olarak seçmiştir. Yazdığı kısa öykülerin kahramanlarını vurucu yanlarıyla ve ince duygularla öne çıkarmıştır. Önce Ekmekler Bozuldu eserinde gençlik yıllarını ve toplumcu gerçekçi çizgide yazdığı hikâyelerini toplayan sanatçı Berber Aynası adlı hikâyesiyle ödül almıştır.
Bu parçada boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
A) Yusuf Atılgan
B) Rasim Özdenören
C) Oktay Akbal
D) Bilge Karasu
E) Adalet Ağaoğlu
Postmodern tarzda yazdığı romanlarla nni kendini toplumdan uzaklaştırmış kişilerden seçer. Beyaz Mantolu Adam, Demiryolu Hikayecileri, Babama Mektup gibi hikâyelerin yer aldığı toplam sekiz hikâyesini bir arada topladığı Korkuyu Beklerken adlı kitabında umutsuzluk ve karamsarlık temasını işlemiştir.
Bu parçada boş bırakılan yere aşağıdaki
yazarlardan hangisi getirilmelidir?
A) Sabahattin Ali
B) Rasim Özdenören
C) Leyla Erbil
D) Oğuz Atay
E) Vüs'at O. Bener
Şiiri, düşüncelerini aktarmak için bir araç olarak kullanan ---- Şinasi'yle tanışıncaya kadar tümüyle divan şiiri çizgisinde yazmış, daha sonra divan şiirinden uzaklaşa- rak Batı şiiri çizgisine yaklaşmıştır. Onun şiirlerini; Gazelleri ve kasidelen (Hürriyet Kasidesi), biçim bakımından eski, konu ba- kımından yeni olması açısından ilk dönem; hem biçim hem de içerik yönüyle yeni (Vaveyla) olması dolayısıyla da son dönem şiirleri olmak üzere iki farklı şekilde ele almak mümkündür.
Bu parçada boş bırakılan yere aşağıdaki şairlerden hangisi getirilmelidir?
5.
A) Abdülhak Hamit Tarhan
B) Recaizade Mahmut Ekrem
C) Muallim Naci
D) Namık Kemal
E) Ziya Paşa
Aşağıdakilerden hangisinde verilen bilgi, ayraç içinde belirtilen sanatçıya ait değildir?
A) Duygu ve hayallerinin zenginliği, tezatlı düşünceleri, sınır tanımayan yenilikçi tutumuyla şiirde çığır açmış, hayranları onu 'Şair-i Azam' ilan etmiştir.
(Abdülhak Hamit Tarhan)
B) Tanzimat şairleri içinde divan edebiyatı geleneğinin etkisinden kurtulamayan şairlerin başında gelir, eski ve yeni arasında çelişkili bir tutum sergiler.
(Ziya Paşa)
C) Edebiyatımızda halk için romancılık çığırını açmış, çok sayıda hikâye ve roman yazarak halka okumayı sevdirmeyi, birçok konuda bilgi verip halkı aydınlatmayı amaçlamıştır.
(Ahmet Mithat Efendi)
D) Batılı anlamda ilk fabl örneklerini ver- miş, klasisizmden gelen akılcılığı ve lirizmden uzaklığı onu şirden çok düz- yazıda başanlı kılmıştır.
(Ibrahim Şinasi)
E) Orhun Yazıtlan'nı ve Kutadgu Bilig'i Türkiye Türkçesine çevirmiş, Türkçü- lük akımının Tanzimat şiirine yerleşmesine öncülük etmiştir.
(Yusuf Kamil Paşa)
2.
Yenileşme döneminin ikici kuşak sanatçılarından olan şair, güzel olan her şeyin şiir olabileceğini savunur. Ona göre güzelliğin kaynağı tabiat ve insandır. Böylece tabiati gözlemeyi ve insan duygularını esere yansıtmayı estetik prensip olarak kabul eder, romantik akımın görüşünü Türk şiinne getirir. Ayrıca oğlu Nijad'ın ölümü üzerine İçli ve acı dolu şiirler yazan sanatçının, hüzünlü duygular, ölümü hatırlatan tabiat manzaralan, solgun güller, romantik güzellikler şiirlerinde işlediği konulardandır. Nağme-i Seher, Pejmürde, Zemzeme şiirlerinden
bazılandır.
Bu parçada tanıtılan şair aşağıdakiler-
den hangisidir?
A) Nabizade Nazım
B) Şemsettin Sami
C) Sadullah Paşa
D) Yusuf Kamil Paşa
E) Recaizade Mahmut Ekrem
Tanzimat II. Dönem sanatçılarının karşısında şiddetli tartışmalara girmiş "kafiye kulak İçin mi göz için mi" olması gerektiği yönündeki tartışmayı "kafiye göz için" şeklinde savunmuştur. Bu tartışmada Recaizade Mahmut Ekrem'in Zemzeme adlı kitabına getirdiği eleştirilerini Demdeme yapıtı ile bir araya getirmiştir. Bu tartışmada ölçüyü biraz kaçıran sanatçı hükümetin müdahalesine maruz kalmıştır.
Bu parçada sözü edilen sanatçı aşağıdakilerden hangisidir?
A) Mualim Naci
B) Nabizade Nazım
C) Namık Kemal
D) Ziya Paşa
E) Samipaşazade Sezai
