wayground logo

Free Printable Worksheets

Font size

S
M
L
XL
Worksheets

10с §30түрік империясының мұрагерлері

Total questions: 55

Worksheet time: 33mins

Name
Class
Date
1.

Ұлы далада бірнеше дербес Түркі мемлекеттері пайда болуының себебі

a)

Түрік қағандығы ыдырағаннан кейін

b)

Қытай мемлекеті ыдырағаннан кейін

c)

Дұрыс жауап жоқ

d)

Гұндар мемлекеті ыдырағаннан кейін

2.

Ұйғыр қағандығы жылдары?

a)

(552-603 жж.)

b)

(682-744 жж .)

c)

(704-756 жж.)

d)

(745-840 жж.)

3.

Тоғыз тайпаға бөлініп, тәуелсіз болуға ұмтылған қағандық?

a)

Қарлұқ

b)

Ұйғыр

c)

Түргеш

d)

Қарахандар

4.

Ұйғырлар қай жылдары Екінші Түрік қағандығының кұрамына кірді?

a)

746 жылдың ортасы

b)

840 жылдардың басы

c)

746 жылдың аяғы

d)

680 жылдың басы

5.

Ашина әулетін қай жылдары,қай үштік одақ талқандады?

a)

742-744жж

ұйғырлар,қарлұктар,басымылдар

b)

745-840жж

түргештер,ұйғырлар,оғыздар

c)

942-1212жж

қарахандар,басымылдар,оғыздар

d)

733-745жж

қарлұктар,түргештер, басмылдар

6.

Өздерінің билеуші руы яғлақарлардың қаған атағын иелену құқығын қорғап,өз қағандығын құрғандар?

a)

Қарахандар

b)

Оғыздар

c)

Қарлұқтар

d)

Ұйғырлар

7.

Тоғыз оғыз тайпаларының,қарлұқтар мен басмылдарды,ұйғырлармен тең құқылы теле тайпалар тобы мен алым төлейтін бағынышты бірнеше тайпаны біріктіргендер?

a)

Түргеш

b)

Ұйғыр

c)

Қарлұқ

d)

Оғыз

8.

Қытай үкіметіне ірі бүліктерді басып-жаныштауға қолдау көрсетіп,Қытаймен бейбіт қатынасты сақтап отырғандар?

a)

Ұйғырлар

b)

Қарахандар

c)

Оғыздар

d)

Қарлұқтар

9.

Ұйғыр тайпалары арасында яғлақарлардың беделі қалай көтерілді?

a)

Қарлұктармен тиімді сауда,салық

b)

Қытаймен тиімді сауда,олжа

c)

Дұрыс жауап жоқ

d)

Түргешпен тиімді сауда,олжа,салық

10.

Қағандықтағы билік құрылымының басында тұрған ру

a)

қаған

b)

ұйғыр

c)

түргеш

d)

оғыз

11.

Қағандықтағы билік құрылымында қаған руынан төменірек орналасқан?

a)

Тоғыз ұлы бұйрықтар-орталық биліктің министрлері

b)

Тоғыз ұлы бұйрықтар-жоғарғы биліктің министрлері

c)

Ұлы бұйрықтар-орталық биліктің министрлері

d)

Ұлы бұйрықтар-жоғары биліктің министрлері

12.

795 жылы Яғлақарлар әулетінің ығыстырылуына және оның Эпиздер әулетімен алмастырылуы на әкелуінің себебі?

a)

Бұйрықтардың күшеюі

b)

Бұйрықтардың өте ауыр болуы

c)

Қарлұқтардың қоныс аударуы

d)

Бұйрықтардың әлсіреуі

13.

Әлсірей бастап,840 жыл өмір сүруін тоқтатқан?

a)

Қарлұқтар

b)

Түргештер

c)

Қағандар

d)

Ұйғырлар

14.

Қарлұқ мемлекеті жылдары?

a)

756-940

b)

942-1212

c)

745-840

d)

756-941

15.

Қарлұқтардың 746 жылы батысқа қарай қөшіп,түргештерді бағындыру себебі?

a)

Қархандардан жеңілуі

b)

Ұйғырлардан жеңілуі

c)

Оғыздардан жеңілуі

d)

Түргештерден жеңілуі

16.

Жетісуда Қарлұқ мемлекетінің қалыптасуы ...... тұспа тұс келді?

a)

Орталық Азияға арабтар мен қытайлардың басқыншылығымен

b)

Орталық Азияға ғұндар мен арабтардың басқыншылығымен

c)

Орталық Азияға арабтар мен түргештердің басқыншылығымен

d)

Орталық Азияға қархандар мен оғыздардың басқыншылығымен

17.

Таразды басып алып,Суябты талқандап,Шашты(Ташкентті) бағындырды?

a)

Қарлұқ

b)

Қытайлар

c)

Арабтар

d)

Қарахандаоэр

18.

751 жылы Талас(Атлах)шайқасында қарлұқтар кімдермен одақтасып қытайларға қарсы шықты?

a)

Арабтармен

b)

Оғыздармен

c)

Ұйғырлармен

d)

Қарахандармен,Түргештермен

19.

Жетісудың,Оңтүстік Қазақстан мен Ферғананың көптеген қаласын өздеріне қаратып,арабтардан тәуелсіздігін қорғап қалған?

a)

Қарлұқ

b)

Қытай

c)

Қарахан

d)

Оғыздар,Қарлұқтар

20.

Бұл мәтін қай түрік мемлекетінің мұрагерлеріне тиісті:

Жабғу билігі шексіз болған жоқ.Тайпалық ақсүйектер мұрагерлікпен берілетін артықшылықтарды иеленді.Тайпалар мен рулар иерархиясы орын алып,билеуші рулар мен тайпалар артықшылықтарға ие болды.Ірі тайпа көсемдері өз үлестерін тәуелсіз иеліктерге айналдыруға әрекеттенді.Әскери-әкімшілік жүйе көшпелі тұрмыстың ерекшелігін бейнеледі.Соғыс жағдайында тайпалар өз жасақтарын шығарды.

a)

Қарлұқ мемлекеті

b)

Қарахандар мемлекеті

c)

Оғыздар мемлекеті

d)

Ұйғыр қағандығы

21.

Төмендегі Қарлұқ Мемлекетіне тән дұрыс деректерді таңдаңыз:

a)

746 жылы шығысқа қарай көшіп ұйғырларды бағындырды

b)

756-940 жылдар аралығын қамтиды

c)

751 жылы Талас шайқасына қатыспаған

d)

Жетісу,Ферғана,Оңтүстік Қазақстан қалаларын өзіне қаратты

22.

Қарахандар мемлекеті жылдары?

a)

942-1212

b)

999-1212

c)

745-840

d)

704-745

23.

Қарахандар туралы дұрыс деректі таңдаңыз:

a)

IX ғасырдың ортасында түркі тайпаларының арасында Қарахан әулеті жоғары беделге ие болды.

b)

Қарахандар(қағандардың атағы-қара қаған,қараханмен)мемлекеті атауын алды

c)

752 жылы Талас шайқасында Қарлұқтармен бірікті

d)

тоғыз тайпаға бөлініп,тәуелсіздігін қорғады

e)

840 жылы ұйғыр қағандығын құлатты

24.

Шығылдар мен Яғма ақсүйектері арасында бөлінге топ ол

a)

Қарахандарда

b)

Ұйғырларда

c)

Қарлұқтарда

d)

Арабтарда

25.

Қарахандарда қағандар басқарған бөліктер?

a)

шығыс,батыс

b)

орталық ,батыс

c)

батыс,оңтүстік

d)

батыс солтүстік

26.

Шығылдар,яғмалар қай бөліктерде орналасты?

a)

Батыс-шығылдар

Шығыс-яғмалар

b)

Батыс-яғмалар

Шығыс-шығылдар

c)

Батыс-шығылдар

Оңтүстік-яғылдар

d)

Шығыс- яғмалар

Батыс-батылдар

27.

Қарахан орадалары..... орналасты.

a)

Қашғар мен Баласағұнда

b)

Қашғар мен Яғмаларда

c)

Батыс пен Шығыста

d)

Шығыс пен Баласағұнда

28.

Қарахан қағандары туралы дұрыс дерек таңдаңыз

a)

Шығыс қағаны Арслан,

Батыс қағаны Қара

b)

Батыс қағаны Арслан

Шығыс қағаны Қара

c)

Батыс қағаны Арслан қара қаған

Батыс қағаны Боғра қара қаған

d)

Шығыс қағаны Арслан Қара қаған

Батыс қағаны Боғра Қара қаған

29.

Кіші қаған сарайы .... орналасты.

a)

Таразда кейін Самарқанда

b)

Қашғарда кейін Баласағұнда

c)

Таразда кейін Баласағұнда

d)

Қашғарда кейін Самарқанда

30.

Суретте қай шайхас бейнеленген?

(толық,екі атауын жазыңыз)

(a)  

31.

Қарахандар туралы дұрыс мәлеметті белгілеңіз

a)

Екі қағандықтың әрқайсысында билеушілердің күрделі иерархиясы болды

b)

Қарахандар Орталық Азияның отырықшы бөлігіндегі билік үшін орталығы Бұхарада болған мұсылмандық Саманилер Мемлекетімен күресті

c)

Мәуенахрдағы саяси билік түркілерге өтіп,аймақтағы түркілену үдерісін жеңылдетті

d)

Жеңіздар арасында ьүркі мұрагерлігі үшін күрес басталды

e)

Қытаймен тиімді сауда саттық жүргізді

32.

Қарахандар туралы дұрыс деректерді таңдаңыз

a)

Ықпалдасудың көрінісі отырықшы халықтың ішінара түркілкнуі,мемлекеттегі түркілердің исламдануы

b)

Ұйғырлардан жеңіліске ұшырап батысқа қарай жылжыды

c)

оғыз жердерін жаулап алған қыршақ хандары қимақ заңдарынан күштірек болды

d)

Жаңа ақсүйектерді қалыптастырған және моңғолдар дәуірі қарсаңындағы түркі империяларында дамыған әскери-үлестік құрылым қалыптасты

e)

942-1214 жылдарды қамтиды

33.

Мұсылман билеушісінің мемлекеттік жер қорынан үлестік жерді онда тұратын халқымен бірге беруі бұл?

a)

Ихта

b)

Жабғу

c)

Яғма

d)

Шад

34.

Қиыршығыстық моңғол тайпалары-қарақытайлардың басып кіруі және олардың Жетісуда өз мемлекетін құруы қарахандар билеушілерінің бір бөлігін неге ұшыратты?

a)

бұзылуына

b)

қидандық гурханға тәуелділікке

c)

тәуелсіздікке

d)

үстемдікке

35.

Қарақытайлар салықтар алумен шектелді,олардың үмтемдігі неге алып келді?

a)

Қарахандықтардың күшеюіне

b)

Қарахандықтардың тәуелсіздік алуына

c)

Қарахандықтардың құлдырауына

d)

Қархандықтардың бірігуіне

36.

Суретте бір мемлекеттің астанасының орны берілген.

Бұл қай мемлекет және астанасы қалай аталды?

(нақты тек мемлекет аты қаласының жазыңыз)

(a)  

37.

Оғыздар мемлекеті қамтиды?

a)

IX ғасырдың соңы мен XI ғасырдың басы

b)

IX ғасырдың басы мен XI ғасырдың соңы

c)

952-1315

d)

879-1239

38.

Оғыздар туралы дұрыс деректі таңдаңыз

a)

VIIғасырдың ортасында қарлұқтармен күресте оғыздардың бір бөлігі Жетісуды тастап кетті

b)

Мұсылман әлемімен байланыс басқа да жүйенің құрылуына ықпал етті

c)

Тайпалық ақсүйектер мұрагерлікпен берілетін артықшылықтарды иеленді

d)

IX ғасырдың бас кезінде оғыздар қарлұқтармен және қимақтармен одақтасып,печенегтерді талқандады

e)

Оғыздар мемлекетінің басында жабғу тұрды,оған билік мұрагерлік бойынша берілді

39.

Жабғудың ордасы қайда орналасты?

a)

Бұқарада

b)

Баласуғанда

c)

Жаңакентте

d)

Самарқанда

40.

Жабғудың орынбасарлары және әскер басшылары қандай атаққа ие болды?

a)

орынбасарлары-күл еркін

әскер басшылары-сюбаши

b)

орынбасарлары-яғбу

әскер басшылары-жабғу

c)

орынбасарлары-еркін

әскер басшылары-арслан

d)

орынбасалары-сюбан

әскер бамшылары-боғра

41.

Оғыздардың сол және оң қанаттары қалай аталды?

a)

еркін,жабғу

b)

бұзықтар,ұшықтар

c)

оңтүстік,батыс

d)

ихта,кул

42.

Оғыздар туралы дұрыс мәлеметті белгілеңіз

a)

Оғыздар 26 тайпадан құралды

b)

1041 жылы оғыздар Хорезмді жаулап алды

c)

селжұқтармен күрес оғыздарды әлсіретті

d)

Оғыздар ыдырап бір бөлігі оңтүстік пен батысқа,бір бөлігі қыпшақтардың арасына сіңіп кетті

e)

Оғыздар мемлекетінің басында жабғу болды,оған билік мұрагерлік жолмен берілмеді

43.

Қимақ қағандығы мерзімді?

a)

IX-XIғасырдың басы

b)

IX-XI ғасырдың басы

c)

XIғасырдың ортасы

d)

XIIғасырдың басы

44.

Ұйғыр тайпалары ыдырағаннан кейін тайпалардың бір бөлігі қай одаққа қосылды

a)

Қарахан

b)

Қарлұқ

c)

Оғыз

d)

Қимақ

45.

Қимақ мемлекетінің астанасы?

a)

Суяб

b)

Жабғу

c)

Жаңакент

d)

Имақия

46.

Қимақтарда қағандық қанша үлестікке иелік етті?

a)

12

b)

9

c)

11

d)

24

47.

Әл-Идриси жазғандай,бұл патшалар қала-бекіністерде тұрды,әрқайсысында көп әскері мен мол байлығы болды.

Әл-Идриси қай мемлекет жайлы жазған?

a)

Қарлұқ

b)

Қимақ

c)

Оғыз

d)

Қыпшақ

48.

Қимақтар жайлы дұрыс деректерді таңдаңыз

a)

24 тайпадан құралып 2 қанатқа бөлінді

b)

Ұйғыр қағандығы ыдырағаннан кейін қимақтардың шад-тұтығы жоғары тақ байғуды алды

c)

IX-Xғасырда қимақтар,қыпшақтар Орталық,Шығыс Солтүстік Қазақстанның барлық аумағында үстемдік етеді

d)

VIIғасырдың ортасында қарай қимақтар Даланың Ертістен Еділге дейін жерді қамтыды

e)

7 тайпадан тұрды,VIII ғасырдың ортасында қимақтар қарлұқтарды Солтүстік Жетісудан ығыстырып,оңтүстікке батысқа қарай жылжиды

49.

Қимақтар туралы дұрыс деректі белгілеңіз

a)

IX ғасырдың соңына қарай қимақтардың билеушісі қаған атағын алып,Қимақ қағандығы құрылды

b)

Қимақтар мемлекеттің басында Жабғу тұрды,оған билік мұрагерлік жолмен беріліп отырды

c)

Мұрагер билеушілер-көшіп қонып жүретін тайпалардың әскери көсемі

d)

Олар Дунайдың төмен ағысына жетті

e)

Қимақтарда әлеуметтік және мүліктік теңсіздік болды, көшпелілер ақсүйектері айрықша орын алды

50.

XI ғасырдың бас кезінде жаңа көшпелілеодің қоныс аударуының жаңа толқынының болу себебі?

a)

Қимақтың құлауы

b)

Қимақтың әлсіреуі

c)

Қимақтың күшеюі

d)

Қимақтың гүлденуі

51.

Оғыз жерлерін жаулап алғандар қимақ заңдарынан күштірек болып шығып,XI ғасырдың ортасына қарай Ертістер Еділге дейінгі үлкен аумақты иеленгендер?

a)

Шығыс Қыпшақ

b)

Қимақ

c)

Қарлұқ

d)

Қарахан

52.

Қыпшақ хадардың биліге қандай рудан қалай берілді?

a)

елбөрі,әкеден балаға

b)

тархандар ,әкеден балаға

c)

шад-тұтығы, әкеден балаға

d)

құман,әкеден балаға

53.

Шығыс Қыпшақ хандығы туралы дұрыс мәлеметті таңдаңыз

a)

Қыпшақтар оғыздар мен печенегтердің соңына тусе отырып,Дон ,Қара теңіз жағалауындағы даланы басып алуды жалғастырды

b)

XIҒасырдың ортасында Хорезм мен Иранды жаулап алып өз мемлекетін құрды

c)

Қыпшақ әскерлерінің алдыңғы шебінде құман тайпалары жүргендіктен қыпшақтар еуропаға осы атпен таныла бастады

d)

ұйғыр қағандығы ыдырағаннан кейін бір бөлігі қыпшақтарға қосылды

e)

Хорезмшахтар қыпшақ көсемдерін өздеріне қызметке тартып,оларға маңызды мемлекеттік лауазымдарды берді

54.

Қыршақтарды орыстар қалай атады?

a)

половецтер

b)

байғу

c)

кыргыз

d)

сюбаши

55.

Шығыс Қыпшақ хандығы дұрыс мәлеметті таңадаңыз

a)

Қыпшақ ақсүйектері хандар, тархандар,басқақтар,бектер,байлардан тұрады

b)

қыпшақ хадығының ордасы жайық өзені маңында орналасқан оң және астанасы Сырдария Сығанақта болған сол қанат

c)

Ихта қалыптасты

d)

Қыпшақ хандығында ісқағаздар жүргізіліп хандар басқа мемлекеттердің билеушілерімен хаттар жазысты

e)

Талас шайқасында арабтармен бірігіп қытайға қарсы шығады