Мезгілдік

Циклдік

Тұрақты

Уақытша

Күн мен түннің алмасуы

Жергілікті желдер бағытының өзгеруі

Жыл мезгілдерінің ауысуы

Жерде магнит дауылдарын туғызатын Күн дақтарының артуы

Мезгілдік

ырғақтылық

Циклдік

ырғақтылық

Тұрақты

ырғақтылық

Уақытша

ырғақтылық

Ия

Жоқ

9-14 жылда

9-15жылда

9-16жылда

9-17жылда

10ж

11ж

12

13

11,22-23,80-90 жылдық аралықта қайталанып отырады

11,22-24,80-95 жылдық аралықта қайталанып отырады

Апатты жер сілкінулер мен жанартау атқылаулары

Климаттың суынуы мен жылынуы

Қуаңшылық,су тасқындары

Бриз желдерінің соғуы

Бірнеше жүз жылдан миллиондаған жылдарға дейінгі уақыт аралығын қамтиды

Бірнеше он жылдан жүздеген жылдарға дейінгі уақыт аралығын қамтиды

12 жылдан 25 жылдарға дейінгі уақыт аралығын қамтиды

5 жылдан 10 жылдарға дейінгі уақыт аралығын қамтиды

Тәуліктік циклдер

Маусымдық циклдер

Ғасырішілік

циклдер

Ғасырлық

тербелістер

Күн мен түннің ауысуы,ауа температурасы,абсолютті және салыстырмалы ауа ылғалдылығының тәулік ішіндегі өзгерісі

Фотосинтез,

бриздер,суық судың түнде газдарды сіңіріп,күндіз бөліп шығаруы

Ландшафтылардың алмасуы,мұз жүруі,су толысуы

Жануарлардың ұйқыға кетуі,балықтардың,құстардың,сүт қоректілердің миграциялары

Күн мен түннің ауысуы,ауа температурасы,абсолютті және салыстырмалы ауа ылғалдылығының тәулік ішіндегі өзгерісі

Фотосинтез,

бриздер,суық судың түнде газдарды сіңіріп,күндіз бөліп шығаруы

Ландшафтылардың алмасуы,мұз жүруі,су толысуы

Жануарлардың ұйқыға кетуі,балықтардың,құстардың,сүт қоректілердің миграциялары

Жердің Күн жүйесінде қозғалуы

35-40 жыл сайын ылғалды және салқын жылдардың жылы және құрғақ жылдармен алмасуы

Көлдердің сулылығының,күн қарқындылығының 11,35-40,90-100 жыл сайынғы тербелістері

Көлдердің сулылығының,күн қарқындылығының 18,32-58,95-189 жыл сайынғы тербелістері

Күн белсенділігінің күшеюіне байланысты болады

Вулканизм,апатты сел құбылыстары

35-40 жыл болатын тербелістер,көл деңгейінің өзгерістері,құрғақшылық т.б

Көлдердің сулылығының,күн қарқындылығының 18,32-58,95-189 жыл сайынғы тербелістері

Даму

Өзгеру

Қозғалу

Айналым

Жыраның сайға айналуы

Көл геожүйесінің қалыптасуы,қазаншұңқырға борпылық жыныстар мен органикалық қалдықтар толып,біртіндеп жойылуы

Жер бедерінің денудация әсерінен тегістелуі

Жер бедерінің мореналар әсерінен тегістелуі

Пайда болу,жастық,кемелдену,қартаю,толығымен жойылу

Пайда болу,толысу,кемелдену,айналым,толығымен жойылу

Пайда болу,кемелдену,толысу,толығымен жойылу

Пайда болу,жасару,кемелдену,азаю,жартылай жойылу

Тұтастығы,зат және энергия айналымы,ырғақтылығы,зоналылығы

Белгілі бір аумақтағы қоршаған орта мен қоғамдық элементтердің өзара байланысқан кеңістік үйлесімі

Аумақты географиялық жағдайларының біртектілігі бойынша кеңістік жіктеу

Табиғат кешені,зат және энергия айналымы,ырғақтылығы,табиғат зонасы

Географиялық қабықтың құрамдас бөліктерінің өзара байланысы мен олардың бір-біріне тәуелді болуы

Ауа айналымы,су айналымы,жер қыртысындағы зат және энергия айналымы

Табиғат кешені,зат және энергия айналымы,ырғақтылығы,табиғат зонасы

Күн энергиясы мен Жердің ішкі энергиясы

Ауа циркуляциясы мен желдер

Ендік зоналылық

Биіктік белдеулілік

Құрлықтағы климат жағдайына

Жылу мен ылғалдың арақатынасына

Күн энергиясы мен Жердің ішкі энергиясына

Теңіздік климат жағдайына

Ендік зоналылық

Биіктік белдеулілік

Тау етегі құрлықтың қай табиғат зонасына сәйкес келсе, содан бастап,жоғары қарай өзгереді

Эватордан бастап поляр аумағына қарай ендік бойынша өзгереді