NEW
Font size
WorksheetsМОДО-9класс -22.12.22
Total questions: 30
Worksheet time: 44mins
1) Какой бы интересной ни была домашняя и школьная жизнь ребенка, не прочти он драгоценных книг – он обделен. 2)Такие утраты невосполнимы. 3)Это взрослые могут прочесть книжку сегодня или через год – разница невелика. 4)В детстве же счет времени ведется иначе, тут каждый день – открытия. 5) И острота восприятия в дни детства такова, что ранние впечатления могут влиять потом на всю жизнь. 6)Впечатления детства – самые яркие и прочные впечатления. 7)Это фундамент будущей духовной жизни, золотой фонд. 8)В детстве посеяны семена. 9)Не все прорастут, не все расцветут. 10)Но биография человеческой души – это постепенное прорастание семян, посеянных в детстве. 11) Последующая жизнь сложна и многообразна.12) Она состоит из миллионов поступков, определяющихся многими чертами характера и, в свою очередь, формирующих этот характер. 13)Но если проследить и найти связь явлений, то станет очевидным, что всякая черта характера взрослого человека, всякое качество его души и, может быть, даже всякий его поступок были посеяны в детстве, имели с тех пор свой зародыш, свое семечко. Вопрос: Определи тему текста?
А) как стать взрослым?
Б) моя семья
В) первые успехи жизни
Г) драгоценные книги
Д) цель в жизни
1) Какой бы интересной ни была домашняя и школьная жизнь ребенка, не прочти он драгоценных книг – он обделен. 2)Такие утраты невосполнимы. 3)Это взрослые могут прочесть книжку сегодня или через год – разница невелика. 4)В детстве же счет времени ведется иначе, тут каждый день – открытия. 5) И острота восприятия в дни детства такова, что ранние впечатления могут влиять потом на всю жизнь. 6)Впечатления детства – самые яркие и прочные впечатления. 7)Это фундамент будущей духовной жизни, золотой фонд. 8)В детстве посеяны семена. 9)Не все прорастут, не все расцветут. 10)Но биография человеческой души – это постепенное прорастание семян, посеянных в детстве. 11) Последующая жизнь сложна и многообразна.12) Она состоит из миллионов поступков, определяющихся многими чертами характера и, в свою очередь, формирующих этот характер. 13)Но если проследить и найти связь явлений, то станет очевидным, что всякая черта характера взрослого человека, всякое качество его души и, может быть, даже всякий его поступок были посеяны в детстве, имели с тех пор свой зародыш, свое семечко. Вопрос: Определи тип текста
А) рассуждение
Б) описание
В) повествование
Г) повествование с элементами описания
Д) описание с элементами повествования
1) Какой бы интересной ни была домашняя и школьная жизнь ребенка, не прочти он драгоценных книг – он обделен. 2)Такие утраты невосполнимы. 3)Это взрослые могут прочесть книжку сегодня или через год – разница невелика. 4)В детстве же счет времени ведется иначе, тут каждый день – открытия. 5) И острота восприятия в дни детства такова, что ранние впечатления могут влиять потом на всю жизнь. 6)Впечатления детства – самые яркие и прочные впечатления. 7)Это фундамент будущей духовной жизни, золотой фонд. 8)В детстве посеяны семена. 9)Не все прорастут, не все расцветут. 10)Но биография человеческой души – это постепенное прорастание семян, посеянных в детстве. 11) Последующая жизнь сложна и многообразна.12) Она состоит из миллионов поступков, определяющихся многими чертами характера и, в свою очередь, формирующих этот характер. 13)Но если проследить и найти связь явлений, то станет очевидным, что всякая черта характера взрослого человека, всякое качество его души и, может быть, даже всякий его поступок были посеяны в детстве, имели с тех пор свой зародыш, свое семечко. Вопрос: Определи стиль текста
А) научный
Б) разговорный
В) художественный
Г) публицистический
Д) официально-деловой
1) Какой бы интересной ни была домашняя и школьная жизнь ребенка, не прочти он драгоценных книг – он обделен. 2)Такие утраты невосполнимы. 3)Это взрослые могут прочесть книжку сегодня или через год – разница невелика. 4)В детстве же счет времени ведется иначе, тут каждый день – открытия. 5) И острота восприятия в дни детства такова, что ранние впечатления могут влиять потом на всю жизнь. 6)Впечатления детства – самые яркие и прочные впечатления. 7)Это фундамент будущей духовной жизни, золотой фонд. 8)В детстве посеяны семена. 9)Не все прорастут, не все расцветут. 10)Но биография человеческой души – это постепенное прорастание семян, посеянных в детстве. 11) Последующая жизнь сложна и многообразна.12) Она состоит из миллионов поступков, определяющихся многими чертами характера и, в свою очередь, формирующих этот характер. 13)Но если проследить и найти связь явлений, то станет очевидным, что всякая черта характера взрослого человека, всякое качество его души и, может быть, даже всякий его поступок были посеяны в детстве, имели с тех пор свой зародыш, свое семечко. Вопрос: найди в первом абзаце СПП
А) 1)
Б) 5)
В) 2)
Г) 4)
Д) 3)
1) Какой бы интересной ни была домашняя и школьная жизнь ребенка, не прочти он драгоценных книг – он обделен. 2)Такие утраты невосполнимы. 3)Это взрослые могут прочесть книжку сегодня или через год – разница невелика. 4)В детстве же счет времени ведется иначе, тут каждый день – открытия. 5) И острота восприятия в дни детства такова, что ранние впечатления могут влиять потом на всю жизнь. 6)Впечатления детства – самые яркие и прочные впечатления. 7)Это фундамент будущей духовной жизни, золотой фонд. 8)В детстве посеяны семена. 9)Не все прорастут, не все расцветут. 10)Но биография человеческой души – это постепенное прорастание семян, посеянных в детстве. 11) Последующая жизнь сложна и многообразна.12) Она состоит из миллионов поступков, определяющихся многими чертами характера и, в свою очередь, формирующих этот характер. 13)Но если проследить и найти связь явлений, то станет очевидным, что всякая черта характера взрослого человека, всякое качество его души и, может быть, даже всякий его поступок были посеяны в детстве, имели с тех пор свой зародыш, свое семечко. Найди во втором и третьем абзацах сложное предложение с разными видами связи.
А) 9)
Б) 6)
В) 12)
Г) 11)
Д) 13)
Graffiti
You can travel almost anywhere in the world, and you will probably see graffiti. Although graffiti is more common in big cities, today you may find it in almost any region or district, big or small. It's everywhere: on trains, walls, bridges and buildings.
The word graffiti itself probably comes from the old Greek verb which means "to write". Writings on walls already existed in ancient Rome. The Romans cut graffiti on walls and monuments. It showed phrases of love, political ideas, simple thoughts, magic spells, alphabets, and famous quotations from literature.
Modern graffiti dates back to the US of the 1960s. At that time for young people it was a form of self-expression and a political protest. Teenage groups in New York, for example, painted graffiti to mark their territory. Later, there started competitions between different groups.
Today graffiti has travelled all over the world. However, it is still an illegal art. It has been always painted on private or public property, like cars, trains, fences and house walls. As a result most people see it as vandalism. Besides, it's rather hard to clean graffiti paints, and cities spend millions every year on it. So, in most countries graffiti is forbidden.
On the other hand, modern graffiti is, by its nature, a form of painting. After all, the artist uses the same methods and materials. However, instead of paints a graffiti artist prefers sprays, markers, and crayons. Some of their works are really impressive and fascinating; they are powerful and have a deep meaning.
Probably, the most famous graffiti artist is Banksy, who comes from Bristol, England. He strongly believes that writing graffiti on buildings is an effective way to communicate with people. His works are very often aggressive, provocative and even rude.
Choose the correct option according to the text:
1. What does the word ‘graffiti’ originally means?
a) to paint
b) to draw
c) to write
d) to see
e) to work
Graffiti
You can travel almost anywhere in the world, and you will probably see graffiti. Although graffiti is more common in big cities, today you may find it in almost any region or district, big or small. It's everywhere: on trains, walls, bridges and buildings.
The word graffiti itself probably comes from the old Greek verb which means "to write". Writings on walls already existed in ancient Rome. The Romans cut graffiti on walls and monuments. It showed phrases of love, political ideas, simple thoughts, magic spells, alphabets, and famous quotations from literature.
Modern graffiti dates back to the US of the 1960s. At that time for young people it was a form of self-expression and a political protest. Teenage groups in New York, for example, painted graffiti to mark their territory. Later, there started competitions between different groups.
Today graffiti has travelled all over the world. However, it is still an illegal art. It has been always painted on private or public property, like cars, trains, fences and house walls. As a result most people see it as vandalism. Besides, it's rather hard to clean graffiti paints, and cities spend millions every year on it. So, in most countries graffiti is forbidden.
On the other hand, modern graffiti is, by its nature, a form of painting. After all, the artist uses the same methods and materials. However, instead of paints a graffiti artist prefers sprays, markers, and crayons. Some of their works are really impressive and fascinating; they are powerful and have a deep meaning.
Probably, the most famous graffiti artist is Banksy, who comes from Bristol, England. He strongly believes that writing graffiti on buildings is an effective way to communicate with people. His works are very often aggressive, provocative and even rude. 1. Where did modern graffiti begin?
a) the UK
b) to US
c) Greece
d) Ancient Rome
e) Australia
Graffiti
You can travel almost anywhere in the world, and you will probably see graffiti. Although graffiti is more common in big cities, today you may find it in almost any region or district, big or small. It's everywhere: on trains, walls, bridges and buildings.
The word graffiti itself probably comes from the old Greek verb which means "to write". Writings on walls already existed in ancient Rome. The Romans cut graffiti on walls and monuments. It showed phrases of love, political ideas, simple thoughts, magic spells, alphabets, and famous quotations from literature.
Modern graffiti dates back to the US of the 1960s. At that time for young people it was a form of self-expression and a political protest. Teenage groups in New York, for example, painted graffiti to mark their territory. Later, there started competitions between different groups.
Today graffiti has travelled all over the world. However, it is still an illegal art. It has been always painted on private or public property, like cars, trains, fences and house walls. As a result most people see it as vandalism. Besides, it's rather hard to clean graffiti paints, and cities spend millions every year on it. So, in most countries graffiti is forbidden.
On the other hand, modern graffiti is, by its nature, a form of painting. After all, the artist uses the same methods and materials. However, instead of paints a graffiti artist prefers sprays, markers, and crayons. Some of their works are really impressive and fascinating; they are powerful and have a deep meaning.
Probably, the most famous graffiti artist is Banksy, who comes from Bristol, England. He strongly believes that writing graffiti on buildings is an effective way to communicate with people. His works are very often aggressive, provocative and even rude. 1. Why do teenagers in New York use graffiti for?
a) to make their territory nice
b) for fun
c) to show their area
d) to show their drawing skills
e) without any aims
Graffiti
You can travel almost anywhere in the world, and you will probably see graffiti. Although graffiti is more common in big cities, today you may find it in almost any region or district, big or small. It's everywhere: on trains, walls, bridges and buildings.
The word graffiti itself probably comes from the old Greek verb which means "to write". Writings on walls already existed in ancient Rome. The Romans cut graffiti on walls and monuments. It showed phrases of love, political ideas, simple thoughts, magic spells, alphabets, and famous quotations from literature.
Modern graffiti dates back to the US of the 1960s. At that time for young people it was a form of self-expression and a political protest. Teenage groups in New York, for example, painted graffiti to mark their territory. Later, there started competitions between different groups.
Today graffiti has travelled all over the world. However, it is still an illegal art. It has been always painted on private or public property, like cars, trains, fences and house walls. As a result most people see it as vandalism. Besides, it's rather hard to clean graffiti paints, and cities spend millions every year on it. So, in most countries graffiti is forbidden.
On the other hand, modern graffiti is, by its nature, a form of painting. After all, the artist uses the same methods and materials. However, instead of paints a graffiti artist prefers sprays, markers, and crayons. Some of their works are really impressive and fascinating; they are powerful and have a deep meaning.
Probably, the most famous graffiti artist is Banksy, who comes from Bristol, England. He strongly believes that writing graffiti on buildings is an effective way to communicate with people. His works are very often aggressive, provocative and even rude. Where you can find graffiti?
a) in big cities
b) on trains
c) on bridges
d) on buildings
e) all answers are correct
Graffiti
You can travel almost anywhere in the world, and you will probably see graffiti. Although graffiti is more common in big cities, today you may find it in almost any region or district, big or small. It's everywhere: on trains, walls, bridges and buildings.
The word graffiti itself probably comes from the old Greek verb which means "to write". Writings on walls already existed in ancient Rome. The Romans cut graffiti on walls and monuments. It showed phrases of love, political ideas, simple thoughts, magic spells, alphabets, and famous quotations from literature.
Modern graffiti dates back to the US of the 1960s. At that time for young people it was a form of self-expression and a political protest. Teenage groups in New York, for example, painted graffiti to mark their territory. Later, there started competitions between different groups.
Today graffiti has travelled all over the world. However, it is still an illegal art. It has been always painted on private or public property, like cars, trains, fences and house walls. As a result most people see it as vandalism. Besides, it's rather hard to clean graffiti paints, and cities spend millions every year on it. So, in most countries graffiti is forbidden.
On the other hand, modern graffiti is, by its nature, a form of painting. After all, the artist uses the same methods and materials. However, instead of paints a graffiti artist prefers sprays, markers, and crayons. Some of their works are really impressive and fascinating; they are powerful and have a deep meaning.
Probably, the most famous graffiti artist is Banksy, who comes from Bristol, England. He strongly believes that writing graffiti on buildings is an effective way to communicate with people. His works are very often aggressive, provocative and even rude. Why do some people think graffiti is vandalism?
a) it is difficult to clean
b) sometimes people paint on monuments and properties of others
c) it was a form of a disagreement
d) some people don’t like art
e) it takes much money to draw
Шоқан Уәлиханов. Шоқан Шыңғысұлы Уәлиханов (шын есімі Мұхаммедқанафия; 1835 —1865) — қазақтың ұлы ғалымы, XIX ғасырдың екінші жартысында Қазақстанда туған шығыстанушы,тарихшы,фольклоршы, этнограф, географ, ағартушы. Әжесі бала күнінде «Шоқаным» деп еркелетіп айтуымен, «Шоқан» аталып кеткен. Шоқан 1835 жылдың қараша айында Құсмұрын бекетінде қазіргі Қостанай облысы Сарыкөл ауданындағы Күнтимес ордасында (қыстауында) дүниеге келген. Әкесі Шыңғыс Уәлиханұлы аға сұлтан болған. Шоқанның өз атасы Уәли Орта жүздің ханы болған. Арғыатасы Қазақ Ордасының Ұлы ханы Абылай, Шоқан оның шөбересі. Шоқанның балалық шағы қыс кезінде Обаған бойындағы Күнтимес ордасында, жазда Есілдің оң саласы Аққанбұрлық алабындағы жайлауда өткен. Ол бала кезінен білімге бейім әрі құмар болған. Оған тәрбие беруде әжесі Айғанымның ықпалы күшті болды. Шоқан 12 жасына дейін Құсмұрындағы мектепте оқып, мұсылман діні білімімен танысты. «Жеті жұрттың тілін білуге тиісті» хан тұқымы болғандықтан, Шоқан ауылдық бастауыш мектепте оқып жүріп-ақ араб, парсы, шағатай тілдерінің негізін үйреніп алды 1 сұрақ: Шоқанның арғы атасы кім?
А) Шыңғыс
В) Уәли
С) Абылай
Д) Құсмұрын
Е) Қанафия
Шоқан Шыңғысұлы Уәлиханов (шын есімі Мұхаммедқанафия; 1835 —1865) — қазақтың ұлы ғалымы, XIX ғасырдың екінші жартысында Қазақстанда туған шығыстанушы,тарихшы,фольклоршы, этнограф, географ, ағартушы. Әжесі бала күнінде «Шоқаным» деп еркелетіп айтуымен, «Шоқан» аталып кеткен.
Шоқан 1835 жылдың қараша айында Құсмұрын бекетінде қазіргі Қостанай облысы Сарыкөл ауданындағы Күнтимес ордасында (қыстауында) дүниеге келген. Әкесі Шыңғыс Уәлиханұлы аға сұлтан болған. Шоқанның өз атасы Уәли Орта жүздің ханы болған. Арғы атасы Қазақ Ордасының Ұлы ханы Абылай, Шоқан оның шөбересі.
Шоқанның балалық шағы қыс кезінде Обаған бойындағы Күнтимес ордасында, жазда Есілдің оң саласы Аққанбұрлық алабындағы жайлауда өткен. Ол бала кезінен білімге бейім әрі құмар болған. Оған тәрбие беруде әжесі Айғанымның ықпалы күшті болды. Шоқан 12 жасына дейін Құсмұрындағы мектепте оқып, мұсылман діні білімімен танысты. «Жеті жұрттың тілін білуге тиісті» хан тұқымы болғандықтан, Шоқан ауылдық бастауыш мектепте оқып жүріп-ақ араб, парсы, шағатай тілдерінің негізін үйреніп алды.
2-сұрақ Әжесі Мұхаммедқанафияны кім деп еркелеткен?
А) Шыңғысым
В) Уәлиім
С) Абылайым
Д) Шоқаным
Е) Қанафиям
Шоқан Шыңғысұлы Уәлиханов (шын есімі Мұхаммедқанафия; 1835 —1865) — қазақтың ұлы ғалымы, XIX ғасырдың екінші жартысында Қазақстанда туған шығыстанушы,тарихшы,фольклоршы, этнограф, географ, ағартушы. Әжесі бала күнінде «Шоқаным» деп еркелетіп айтуымен, «Шоқан» аталып кеткен.
Шоқан 1835 жылдың қараша айында Құсмұрын бекетінде қазіргі Қостанай облысы Сарыкөл ауданындағы Күнтимес ордасында (қыстауында) дүниеге келген. Әкесі Шыңғыс Уәлиханұлы аға сұлтан болған. Шоқанның өз атасы Уәли Орта жүздің ханы болған. Арғы атасы Қазақ Ордасының Ұлы ханы Абылай, Шоқан оның шөбересі.
Шоқанның балалық шағы қыс кезінде Обаған бойындағы Күнтимес ордасында, жазда Есілдің оң саласы Аққанбұрлық алабындағы жайлауда өткен. Ол бала кезінен білімге бейім әрі құмар болған. Оған тәрбие беруде әжесі Айғанымның ықпалы күшті болды. Шоқан 12 жасына дейін Құсмұрындағы мектепте оқып, мұсылман діні білімімен танысты. «Жеті жұрттың тілін білуге тиісті» хан тұқымы болғандықтан, Шоқан ауылдық бастауыш мектепте оқып жүріп-ақ араб, парсы, шағатай тілдерінің негізін үйреніп алды. 3 сұрақ: Оны кім тәрбиелеген?
А) әжесі
В) атасы
С) әкесі
Д) анасы
Е) ұлы атасы
Шоқан Шыңғысұлы Уәлиханов (шын есімі Мұхаммедқанафия; 1835 —1865) — қазақтың ұлы ғалымы, XIX ғасырдың екінші жартысында Қазақстанда туған шығыстанушы,тарихшы,фольклоршы, этнограф, географ, ағартушы. Әжесі бала күнінде «Шоқаным» деп еркелетіп айтуымен, «Шоқан» аталып кеткен.
Шоқан 1835 жылдың қараша айында Құсмұрын бекетінде қазіргі Қостанай облысы Сарыкөл ауданындағы Күнтимес ордасында (қыстауында) дүниеге келген. Әкесі Шыңғыс Уәлиханұлы аға сұлтан болған. Шоқанның өз атасы Уәли Орта жүздің ханы болған. Арғы атасы Қазақ Ордасының Ұлы ханы Абылай, Шоқан оның шөбересі.
Шоқанның балалық шағы қыс кезінде Обаған бойындағы Күнтимес ордасында, жазда Есілдің оң саласы Аққанбұрлық алабындағы жайлауда өткен. Ол бала кезінен білімге бейім әрі құмар болған. Оған тәрбие беруде әжесі Айғанымның ықпалы күшті болды. Шоқан 12 жасына дейін Құсмұрындағы мектепте оқып, мұсылман діні білімімен танысты. «Жеті жұрттың тілін білуге тиісті» хан тұқымы болғандықтан, Шоқан ауылдық бастауыш мектепте оқып жүріп-ақ араб, парсы, шағатай тілдерінің негізін үйреніп алды. 4-сұрақ: Шоқан қандай тілдерді білген?
А) ағылшын, неміс, француз
В) парсы, шағатай, қытай
С) шағатай, парсы, араб
Д) испан, украйн, араб
Е) шағатай, орыс, монғол
Шоқан Шыңғысұлы Уәлиханов (шын есімі Мұхаммедқанафия; 1835 —1865) — қазақтың ұлы ғалымы, XIX ғасырдың екінші жартысында Қазақстанда туған шығыстанушы,тарихшы,фольклоршы, этнограф, географ, ағартушы. Әжесі бала күнінде «Шоқаным» деп еркелетіп айтуымен, «Шоқан» аталып кеткен.
Шоқан 1835 жылдың қараша айында Құсмұрын бекетінде қазіргі Қостанай облысы Сарыкөл ауданындағы Күнтимес ордасында (қыстауында) дүниеге келген. Әкесі Шыңғыс Уәлиханұлы аға сұлтан болған. Шоқанның өз атасы Уәли Орта жүздің ханы болған. Арғы атасы Қазақ Ордасының Ұлы ханы Абылай, Шоқан оның шөбересі.
Шоқанның балалық шағы қыс кезінде Обаған бойындағы Күнтимес ордасында, жазда Есілдің оң саласы Аққанбұрлық алабындағы жайлауда өткен. Ол бала кезінен білімге бейім әрі құмар болған. Оған тәрбие беруде әжесі Айғанымның ықпалы күшті болды. Шоқан 12 жасына дейін Құсмұрындағы мектепте оқып, мұсылман діні білімімен танысты. «Жеті жұрттың тілін білуге тиісті» хан тұқымы болғандықтан, Шоқан ауылдық бастауыш мектепте оқып жүріп-ақ араб, парсы, шағатай тілдерінің негізін үйреніп алды. 5 сұрақ: Атасы Уәли қай жүздің ханы болған?
А) орта
В) ұлы
С) хан болмаған
Д) кіші
Е) дара
Сұйылтылған табиғи газ
Күнделікті өмірде, өнеркәсіпте және көлікте қатты отын қазандықтары үшін ұзақ уақыт бойы отынның негізгі түрі ретінде меншікті жану жылуы 30 МДж/кг болатын тас көмір болды.
1972 жылы Еуропада алғаш рет сұйылтылған табиғи газды (бұдан әрі - СТГ) өндіру басталды. СТГ, негізінен метан мен бутан -1600С температурада жасанды салқындату арқылы өндіріледі. Бұл тасымалдау мен сақтау үшін қолайлы. Өйткені сұйылту кезінде газ көлемі шамамен 600 есе азаяды.
Жарты ғасыр бойы СТГ өмірдің барлық дерлік салаларын бағындырды: тұрғын үй-жайларды жылытуға арналған отын, жылу электр станцияларына арналған отын, әртүрлі жабдықтарға арналған отын, соның ішінде автомобильдерде. Мұндай СТГ тығыздығы 0,5 кг/м3 орташа мәнге ие. Жүргізушілер үшін басты артықшылық – газдың бағасының арзандығы.
1 сұрақ: Сұйылтылған табиғи газды (СТГ) жанғанда 8300 ккал жылу энергиясын бөледі. Ол сәйкес келеді (1 ккал = 4200Дж):
A) 34.9 МДж
В) 83 кДж
С) 83 МДж
Д) 34,9 кДж
Е) 42,5 МДж
Күнделікті өмірде, өнеркәсіпте және көлікте қатты отын қазандықтары үшін ұзақ уақыт бойы отынның негізгі түрі ретінде меншікті жану жылуы 30 МДж/кг болатын тас көмір болды.
1972 жылы Еуропада алғаш рет сұйылтылған табиғи газды (бұдан әрі - СТГ) өндіру басталды. СТГ, негізінен метан мен бутан -1600С температурада жасанды салқындату арқылы өндіріледі. Бұл тасымалдау мен сақтау үшін қолайлы. Өйткені сұйылту кезінде газ көлемі шамамен 600 есе азаяды.
Жарты ғасыр бойы СТГ өмірдің барлық дерлік салаларын бағындырды: тұрғын үй-жайларды жылытуға арналған отын, жылу электр станцияларына арналған отын, әртүрлі жабдықтарға арналған отын, соның ішінде автомобильдерде. Мұндай СТГ тығыздығы 0,5 кг/м3 орташа мәнге ие. Жүргізушілер үшін басты артықшылық – газдың бағасының арзандығы.
2 сұрақ: Егер үй-жайларды жылыту үшін 30 кг қатты отын жұмсалса, жану кезінде көмір қанша энергия бөледі?
A) 1 МДж
В) 900 МДж
С) 450 МДж
Д) 60 МДж
Е) 15 МДж
Күнделікті өмірде, өнеркәсіпте және көлікте қатты отын қазандықтары үшін ұзақ уақыт бойы отынның негізгі түрі ретінде меншікті жану жылуы 30 МДж/кг болатын тас көмір болды.
1972 жылы Еуропада алғаш рет сұйылтылған табиғи газды (бұдан әрі - СТГ) өндіру басталды. СТГ, негізінен метан мен бутан -1600С температурада жасанды салқындату арқылы өндіріледі. Бұл тасымалдау мен сақтау үшін қолайлы. Өйткені сұйылту кезінде газ көлемі шамамен 600 есе азаяды.
Жарты ғасыр бойы СТГ өмірдің барлық дерлік салаларын бағындырды: тұрғын үй-жайларды жылытуға арналған отын, жылу электр станцияларына арналған отын, әртүрлі жабдықтарға арналған отын, соның ішінде автомобильдерде. Мұндай СТГ тығыздығы 0,5 кг/м3 орташа мәнге ие. Жүргізушілер үшін басты артықшылық – газдың бағасының арзандығы. 3 сұрақ: СТГ-бен жұмыс істейтін көлік әрбір 100 км-ге 15 литр газ жұмсайды. Астана мен Қарағанды қалалары арасындағы қашықтық 213,6 км екенін біле отырып, жолға қанша көлемде газ қажет екенін есептеңіз.
А) ≈ 64·10-3 м3
В) ≈ 32·10-3 м3
С) ≈ 3,2·10-3 м3
D) ≈ 6,4·10-3 м3
Е) ≈ 0,64·10-3 м3.
Сұйылтылған табиғи газ
Күнделікті өмірде, өнеркәсіпте және көлікте қатты отын қазандықтары үшін ұзақ уақыт бойы отынның негізгі түрі ретінде меншікті жану жылуы 30 МДж/кг болатын тас көмір болды.
1972 жылы Еуропада алғаш рет сұйылтылған табиғи газды (бұдан әрі - СТГ) өндіру басталды. СТГ, негізінен метан мен бутан -1600С температурада жасанды салқындату арқылы өндіріледі. Бұл тасымалдау мен сақтау үшін қолайлы. Өйткені сұйылту кезінде газ көлемі шамамен 600 есе азаяды.
Жарты ғасыр бойы СТГ өмірдің барлық дерлік салаларын бағындырды: тұрғын үй-жайларды жылытуға арналған отын, жылу электр станцияларына арналған отын, әртүрлі жабдықтарға арналған отын, соның ішінде автомобильдерде. Мұндай СТГ тығыздығы 0,5 кг/м3 орташа мәнге ие. Жүргізушілер үшін басты артықшылық – газдың бағасының арзандығы.
4. сұрақ: Астана-Қарағанды жолына жұмсалған табиғи газдың мөлшерін пайдаланып, 0° температурада алынған судың қанша мөлшерін қайнатуға болады?
(ρтабиғи газ=0,5·103 кг/м3, qтабиғи газ= 44·103 Дж/кг, ссу=4,2 кДж/кг·°С)
A) ≈ 1,3 т
B) ≈ 1,7 т
C) ≈ 2,7 т
D) ≈ 3,7 т
E) ≈ 0,7 т.
Шежірені талдау әдісі
А-цитогенетикалық
В- егіздік
С-иммунологиялық
Д-биохимиялық
Е-генеалогиялық
Иммунологиялық әдіс
А-мүшелер мен ұлпаларды ауыстыруда
В-аллельді тасымалдау
С-зат алмасудағы ауытқу
Д-адам хромосомасын зерттеу
Е-шежірені талдау
Жануарлар қолтұқымдарын, өсімдіктердің іріктемелерін, ұсақ ағзалардың штамбтарын алу
А-өзгергіштік
В-тұқымқуалаушылық
С-ұрпақ беру
Д-сұрыптау
Е-ұрықтану
Жақын туыстық будандастыру
А-гетерозис
В-инбридинг
С-бірінші ұрпақ
Д-бағытты мутогенез
Е-көпплойдтылық
Тіршілік үшін күрес нәтижесі
А-тұқымқуалаушылық
В-өзгергіштік
С-селекция
Д-табиғи сұрыпталу
Е-табиғат жүйесі
Сутек изотоптарының саны
1
2
5
4
3
Сілтілік металдарды алу әдісі:
металлотермия
электролиз
пиролиз
гликолиз
гидролиз
Электртерістілігі ең төмен элемент:
полоний
теллур
күкірт
селен
оттек
4 период 2 А топшада орналасқан элементтің салыстырмалы атомдық массасы:
48
65
24
88
40
Жай заттардың тотығу дәрежелері
А ) атомдағы электрон санына тең
В) протон санына тең
С) валенттік электрон санына тең
Д) нольге тең
Е) жұптаспаған электрон санына тең.
Период бойынша рет нөмірі артқан сайын атом радиусы
А) кемиді
В) артады
С) өзгермейді
Д) әуелі кемиді, содан соң артады
Е) әуелі артады содан соң кемиді
