ตนเป็นไทอย่าคบทาส

คนพาลอย่าพาลผิด อย่าผูกมิตรไมตรี

ยอมิตรเมื่อลับหลัง

คนขำอย่าร่วมรัก

พบศัตรูปากปราศัย

ปลูกไมตรีอย่ารู้ร้าง

เมตตาตอบต่อมิตร

พรรคพวกพึงทำนุก

ท่านสอนอย่าสอนตอบ

อย่าขัดแข็งผู้ใหญ่

นอบนบใจให้บริสุทธิ์

นอบตนต่อผู้ใหญ่

ทำรั้วเรือกไว้กับตน

พรรคพวกพึงทำนุก

เร่งระมัดระวังไฟ

ที่ไปจงมีเพื่อน

การเดินทางอย่าเดินไปคนเดียว

อย่าเดินทางไปตามที่ร้างไม่มีผู้คน

ไม่ควรเดินทางตามลำพัง

ไม่ควรออกเดินทางไปยังที่ที่มีอันตราย

ทาส คนพาล คนขำ คนจร

ผู้ร้าย คนทรยศ คนไม่ซื่อ ข้าเก่า

คนปากร้าย คนคดโกง คนไม่ซื่อ คนไม่มีหัวนอน

คนวิกลจริต นักโทษ คนหลอกลวง คนน้อยความรู้

ท่านสอนอย่าสอนตอบ

คบขุนนางอย่าโหด

อย่าใฝ่เอาทรัพย์ท่าน

สร้างกุศลอย่ารู้โรย

เข้าเถื่อนอย่าลืมพร้า

ช้างไล่แล่นเลี่ยงหลบ

เผ่ากษัตริย์เพลิงงู

สุวานขบอย่าขบตอบ

อย่าขัดแข็งผู้ใหญ่

ท่านสอนอย่าสอนตอบ

อย่านั่งชิดผู้ใหญ่

ผู้เฒ่าสั่งจงจำความ

สอนให้ระมัดระวังสัตว์ร้าย

สอนให้ระมัดระวังโจร

สอนให้ดูแลสัตว์ร้าย

สอนให้สังเกตโจร

อย่าดูเหตุการณ์ต่าง ๆ ใกล้ ๆ จะได้รับอันตราย

อย่ามองเรื่องเฉพาะหน้าเท่านั้น

อย่าเข้าใกล้เหตุร้ายต่าง ๆ เพราะจะได้รับอันตราย

อย่ามองเรื่องต่าง ๆ ที่เป็นอันตรายเท่านั้น ควรมองเรื่องอื่น ๆ ด้วย

ให้รักคนที่อยู่ใกล้ตัว

ให้รักญาติพี่น้องมากกว่าคนอื่น

ให้รักเพื่อนมากกว่าคนอื่น

ให้รักครอบครัวกว่ารักญาติ

สอนให้คิดเสียสละ

สอนให้คิดให้รอบคอบ

สอนให้มองการณ์ไกล

สอนให้คิดถึงผู้อื่นบ้าง

สอนให้มีใจหหนักแน่น

สอนให้ไม่ไว้ใจคนอื่น

สอนให้อดทนอดกลั้น

สอนให้มีใจหนักแน่น อย่าเชื่อข่าวลือ

ตนเป็นไทอย่าคบทาส

คบคนพาลอย่าพาลผิด

อย่าผูกมิตรคนจร

อย่าออกก้างขุนนาง

สอนให้ประหยัดอดออม

สอนให้ระมัดระวังตน

สอนให้อย่าขลาดกลัว

สอนให้คิดอย่างรอบคอบ

อย่าเลียนครูเตือนด่า

อาสานายจงพอแรง

อย่าปองภัยต่อท้าว

ผู้เป็นปราชญ์พึงสดับ

อย่าผูกมิตรคนจร

อย่าเบียดเสียดแก่มิตร

อย่าถากคนด้วยสายตา

เข็นเรือทอดทางถนน

ข้อแข็ง

ทะเลาะ

แข็งข้อ

ขัดแย้ง

หาความดี

ปลุกต้นไมตรี

หว่านความดี

เพาะความสัมพันธ์

โกรธ

เกียจคร้าน

เคียด

รังเกียจ

คนที่มีความลับ

คนแปลกหน้า

คนผิวเข้ม

คนผิวคล้ำ

ควรทำตามคำสอนของพระบอกเพื่อจะได้ไม่ผิดประเพณี

ควรทำตามคำพูดของผู้ใหญ่เพราะผู้ใหญ่เคยทำมาก่อน

ควรทำตามประเพณีที่เคยถือปฏิบัติกันมาแต่อดีต

ควรทำตามพระอาจารย์ จะได้ไม่มีความผิด

ให้รักคนที่อยู่ใกล้ตัว

ให้รักญาติพี่น้องมากกว่าคนอื่น

ให้รักเพื่อนมากกว่าคนอื่น

ให้รักครอบครัวกว่ารักญาติ

ปลูกไมตรีอย่ารู้ร้าง

เมื่อน้อยให้เรียนวิชา

ยอครูยอต่อหน้า

นอบตนต่อผู้เฒ่า

ครูบาสอนอย่าโกรธ

อย่าชังครูชังมิตร

ยอครูยอต่อหน้า

ท่านรักจงรักตอบ

ก. สอนให้มีความอดทน

ข. สอนให้รู้จักทำมาหากิน

ค. สอนให้รู้จักประมาณตน

ง. สอนไม่ให้มีความประมาท

การเรือนตนเร่งคิด

อย่านั่งชิดผู้ใหญ่

อย่าใฝ่สูงให้พ้นศักดิ์

ที่รักอย่าดูถูก

เจ้าเคียดอย่าเคียดตอบ

อย่าขุดคนด้วยปาก

อย่าริกล่าวคำคด

คิดแล้วจึงเจรจา