พัดลม พัดวี

นาฬิกา กระเหี้ยนกระหือรือ

ทะมัดทะแมง แสวงหา

ทแยง ผ่อนคลาย

ข้าทาส

ถ้วยชาม

สวยงาม

หนักเบา

แนบชิด กับแกล้ม เก่งกาจ

รีดไถ กล่าวหา เอาอย่าง

อ้อยอิ่ง ป่าวร้อง โยนกลอง

หมดสิ้น กดดัน ใหม่เอี่ยม

สาดโคลน สั่นคลอน

วางมวย ผุยผง

เล่นตัว วางมือ

เลวทราม ลายคราม

กะละมัง

ชาวนา

การบ้าน

ความดี

1

2

3

4

อกรรมกริยา

สกรรมกริยา

พ่อ

ปลูก

ผัก

มากมาย

แทนผู้พูด

แทนผู้ฟัง

แทนผู้ถูกกล่าวถึง

แทนทั้งผู้พูดและผู้ฟัง

โคลง -โลก-กะ-นิด

โคลง-โล-กะ-นิด

โคลง-โลก-นิ-ติ

โคลง-โล-กะ-นิ-ติ

คนที่ภายนอกดูดี จิตใจก็ดี

คนที่ภายนอกดูดี จิตใจร้าย

คนที่ไม่สวยและจิตใจร้าย

คนสวยและจิตใจดีมาก

กบทอดกระเทียม

กบกระโดดไปมา

กบนอกกะลาครอบ

กบในกะลาครอบ

สอนให้ทำความดี

สอนให้สามี-ภรรยารักกัน

สอนให้รู้จักประมาณตน

สอนว่าอย่ายอมให้คนมาดูถูก

ข้างนอกสุกใสข้างในเป็นโพรง

ข้างนอกขรุขระ ข้างในต๊ะติ๊งโหน่ง

คบคนพาล พาลพาไปหาผิด

คบบัณฑิต บัณฑิตพาไปหาผล

แผ่นดินทรุด

ตัดไม้ทำลายป่า

ผู้ปกครองผิดศีล

กาลกิณี 4 ประการ

เพราะพระไชยสุริยาและนางสุมาลีประพฤติตนไม่ดี

เพราะเหล่าเสนาอำมาตย์ประพฤติตนไม่ดี คดโกงบ้านเมือง

เพราะมีศัตรูมาโจมตี

เพราะถูกกลั่นแกล้งจากเทวดาบนสวรรค์

บ้านเมืองเกิดไฟไหม้

ดินโคลนถล่ม

เกิดน้ำท่วมใหญ่

เกิดภัยแล้ง

บทไหว้ครู

บทสรรเสริญพระรัตนตรัย

บอกจุดมุ่งหมายในการแต่ง

ดำเนินเรื่องตั้งแต่ต้นจนจบ

พ่อค้า

เจ้าเมือง

ผู้พิพากษา

ทนายความ