Font size
WorksheetsБиосфера 4- сабақ
Total questions: 40
Worksheet time: 13mins
Жердің тіршілік қабаты:
Биосфера
Атмосфера
Гидросфера
Литосфера
Биосфера қабатының қалыңдығы
10-30 км шамасында
20-30 км шамасында
20-40 км шамасында
10-20 км шамасында
Төменгі шегі жер қыртысының жоғарына дейін
· 3,-30 км
· 3,-45 км
· 3,-55 км
· 3,-35 км
Тірі ағзалардың қасиеттері: (бірнеше жауап)
Көбейгіштігі
Табиғат жағдайына икемділігі
Саналығы
Азаюы
Биологиялық (цикл) айналым: (бірнеше жауап)
продуценттер (органикалық заттар, өсімдіктер)
консументтер
(жануарлар)
редуценттер
(майда ағзалар, биологиялық өнімді жоюы)
Биоценоздардың географиялық таралу заңдылықтарын зерттейді
продуценттер : (бірнеше жауап)
органикалық заттар
жануарлар
майда ағзалар, биологиялық өнімді жоюы
өсімдіктер
Консументтер :
органикалық заттар
жануарлар
майда ағзалар, биологиялық өнімді жоюы
өсімдіктер
Редуценттер :
органикалық заттар
жануарлар
майда ағзалар, биологиялық өнімді жоюы
өсімдіктер
Ноосфера ғылымы енгізген жыл
1927 жылы
1827 жылы
1937 жылы
1957 жылы
Ноосфера ғылымын 1927 жылы ғылымға енгізген ғалымдар: (бірнеше жауап)
Вернадский
Леруа
Э.Реклю
Э.Зюсс
Ландшафт туралы ілімді зерттеушілер: (бірнеше жауап)
А.Гумболдт, Э.Реклю, Э.Зюсс,
В.Докучаев, И.Броунов
Вернадский
Леруа
Биогенді зат-ежелгі биосфера бөлшектері: (бірнеше жауап)
зат-шөгінді жыныстар
сазды
минералдар
таскөмір, газ, мұнай,
шымтезек,
батпақ
Биокосты: (бірнеше жауап)
зат-шөгінді жыныстар
сазды
минералдар
таскөмір, газ, мұнай,
шымтезек,
батпақ
Субарктикалық(субантарктикалық) климаттық белдеуде:
Тундра зонасы (бірнеше жауап)
Екі поляр белдеуін алып жатыр,
Ауа температурасы төмен,
Жауын-шашын өте аз, Топырақ жетілмеген
Материктердің солтүстік (Еуразия, Солт.Америка, Антарктида) жағалық бөліктерін алып жатыр,
Мүк пен қына өседі, климаты өте қатал, күшті жел соғады, қар 7-9 ай жатады
Орманды тундра (бірнеше жауап)
Материктердің жағалық бөліктері және Оңтүстік Геогрия аралын алып жатыр,
Өтпелі зона, жерге төселіп өсетін қайыңдармен самырсындар
Қоңыржайдың тек қылқан жапырақты орман таралған аймақ. Жазы жылы, Қысы мұхиттан қашыұталұан сайын төмендейді, жауын-шашында солай.
Топырағы күлгін
Мүк пен қына өседі, климаты өте қатал, күшті жел соғады, қар 7-9 ай жатады
Тайга (бірнеше жауап)
Материктердің жағалық бөліктері және Оңтүстік Геогрия аралын алып жатыр,
Өтпелі зона, жерге төселіп өсетін қайыңдармен самырсындар
Қоңыржайдың тек қылқан жапырақты орман таралған аймақ. Жазы жылы
Қысы мұхиттан қашыұталұан сайын төмендейді, жауын-шашында солай.
Топырағы күлгін
Аралас орман және Жалпақ жапырақты орман (бірнеше жауап)
Қоңыржайлардың материктердің теңіз жағалық бөліктеріне жақын,
Топырағы: Аралас орманда – шымды күлгін, жалпақ жапырақты орманда – сұр қоңыр
Солт.жарты шардың қоңыржй белдеуі мен субтропик белдеуде орналасқан. Шөптесін өсімдіктер таралған, Топырағы: Қара
Екі жарты шардың қоңыржай, субтропик, тропик белдеулерде таралған, жауын-шашын мөлшері аз, өсімдіктері сирек, топырағы нашар жетілген
Орманды дала
Қоңыржайлардың материктердің теңіз жағалық бөліктеріне жақын,
Топырағы: Аралас орманда – шымды күлгін, жалпақ жапырақты орманда – сұр қоңыр
Қоңыржайдың өтпелі зонасы
Екі жарты шардың қоңыржай, субтропик, тропик белдеулерде таралған, жауын-шашын мөлшері аз, өсімдіктері сирек, топырағы нашар жетілген
Дала:
Қоңыржайлардың материктердің теңіз жағалық бөліктеріне жақын,
Топырағы: Аралас орманда – шымды күлгін, жалпақ жапырақты орманда – сұр қоңыр
Солт.жарты шардың қоңыржй белдеуі мен субтропик белдеуде орналасқан. Шөптесін өсімдіктер таралған, Топырағы: Қара
Екі жарты шардың қоңыржай, субтропик, тропик белдеулерде таралған, жауын-шашын мөлшері аз, өсімдіктері сирек, топырағы нашар жетілген
Екі жарты шардың қоңыржай, субтропик, тропик белдеулерде таралған, жауын-шашын мөлшері аз, өсімдіктері сирек, топырағы нашар жетілген
Шөлейт және шөл
Ылғалды мәңгі жасыл тропиктік ормандар
Орманды дала
Дала
Өте ежелгі ормандар, топырағы жақсы жетілген – қызыл-сары (ферраритті)
Шөлейт және шөл
Ылғалды мәңгі жасыл тропиктік ормандар
Орманды дала
Дала
Алсубтропиктік белдеудегі тауларда
Мәңгі жасыл қатты жапырақты орманнан бастап міңгі қар мен мұздыққа дейін
Егістік, бау-бақша, саябақтар, қалалар, бөгендер, каналдар, т.б
Солтүстіктегі Скандинавия тауларында тундра, орманды тундра, тайга
Материктер мен мұхиттар
Солтүстіктегі Скандинавия тауларында
Мәңгі жасыл қатты жапырақты орманнан бастап міңгі қар мен мұздыққа дейін
Егістік, бау-бақша, саябақтар, қалалар, бөгендер, каналдар, т.б
Тундра, орманды тундра, тайга
Алсубтропиктік белдеудегі тауларда
Антропагендік табиғат кешендері:
Мәңгі жасыл қатты жапырақты орманнан бастап міңгі қар мен мұздыққа дейін
Егістік, бау-бақша, саябақтар, қалалар, бөгендер, каналдар, т.б
Тундра, орманды тундра, тайга
Алсубтропиктік белдеудегі тауларда
Географиялық қабықтағы ең ірі табиғат кешендері
Әлемнің жеті кереметі
Материктер мен мұхиттар
Географиялық қабық
Жаңадан дүниежүзілік кереметтер:
Литосфераның жоғарғы бөлігі, атмосфераның төмеңгі бөлігі, гидросфера мен биосфераның өзара күрделі байланысы мен әрекеттесуінің нәтижесі
Әлемнің жеті кереметі
Материктер мен мұхиттар
Географиялық қабық
Жаңадан дүниежүзілік кереметтер:
Әлемнің жеті кереметі: (бірнеше жауап)
Хеопс мұнарасы, Олимптегі Зевс құдайының мүсіні, Семираданың аспалы бағы
Родос аралығындағы Колосс мүсіні, Александриядағы шам
Эфестегі Артемида храмы, Галикарнастағы мавзолей
Ұлы Қытай қорғаны, Иорданиядағы Петра кешені
Жаңадан дүниежүзілік кереметтер: (бірнеше жауап)
Хеопс мұнарасы, Олимптегі Зевс құдайының мүсіні, Семираданың аспалы бағы
Ежелгі майялардың Чичен-Ице пирамидасы, Үндістандағы Тәж-Махал
Рио-де-Жанейродағы Христостың мүсіні, Рим колизейі, Перудегі ежелгі никтердің Макчу-Пикчу қаласы
Ұлы Қытай қорғаны, Иорданиядағы Петра кешені
Географиялық қабықтың тұтстығы
Геологиялық жыныстар -жер бедері-климаттық жағдайлар – су - топырақ – өсімдік – жануарлар дүниесі
Жер қабықтарын құрайтын табиғат
компоненттерінің өзара байланысы мен тәуелділігі
Географиялық қабықтың аса маңызды заңдылықтардың бірі болып табылады
(су айналымы, ауа айналымы, жер қыртысындағы зат айналымы
Табиғат құбылыстарының уақыт ішінде қайталанып отыруы
(күн мен түннің ауысуы, жыл мезгілдері, толысу және қайту, т.б)
Географиялық қабықтағы ырғақтылық
Геологиялық жыныстар -жер бедері-климаттық жағдайлар – су - топырақ – өсімдік – жануарлар дүниесі
Жер қабықтарын құрайтын табиғат
компоненттерінің өзара байланысы мен тәуелділігі
Географиялық қабықтың аса маңызды заңдылықтардың бірі болып табылады
(су айналымы, ауа айналымы, жер қыртысындағы зат айналымы
Табиғат құбылыстарының уақыт ішінде қайталанып отыруы
(күн мен түннің ауысуы, жыл мезгілдері, толысу және қайту, т.б)
Зат пен энергия айналымы
Геологиялық жыныстар -жер бедері-климаттық жағдайлар – су - топырақ – өсімдік – жануарлар дүниесі
Жер қабықтарын құрайтын табиғат
компоненттерінің өзара байланысы мен тәуелділігі
Географиялық қабықтың аса маңызды заңдылықтардың бірі болып табылады
(су айналымы, ауа айналымы, жер қыртысындағы зат айналымы
Табиғат құбылыстарының уақыт ішінде қайталанып отыруы
(күн мен түннің ауысуы, жыл мезгілдері, толысу және қайту, т.б)
Табиғат компоненттері
Геологиялық жыныстар -жер бедері-климаттық жағдайлар – су - топырақ – өсімдік – жануарлар дүниесі
Жер қабықтарын құрайтын табиғат
компоненттерінің өзара байланысы мен тәуелділігі
Географиялық қабықтың аса маңызды заңдылықтардың бірі болып табылады
(су айналымы, ауа айналымы, жер қыртысындағы зат айналымы
Табиғат құбылыстарының уақыт ішінде қайталанып отыруы
(күн мен түннің ауысуы, жыл мезгілдері, толысу және қайту, т.б)
Күн мен түннің ауысуы, толысу мен қайту, жергілікті желдердің өзгеруі, жыл мезгілдерінің ауысуы
Мезгілдік
Циклдік
Зат айналымы
Хемосинтез
Биологиялық айналымдағы күрделі үдеріс
Мезгілдік
Циклдік
Зат айналымы
Хемосинтез
Әр 11 жыл сайын: жерсілкінулер мен жанартаулардың атқылауы,
климаттың суынуы мен жылынуы, қуаңшылық, су тасқындары
Мезгілдік
Циклдік
Зат айналымы
Хемосинтез
Табиғат компоненттері (бірнеше жауап)
Геологиялық жыныстар
Жер бедері-климаттық жағдайлар
Су- топырақ – өсімдік
– жануарлар дүниесі
Жер қабықтарын құрайтын табиғат
компоненттерінің өзара байланысы мен тәуелділігі
Зат пен энергия айналымы (бірнеше жауап)
Жер қыртысындағы зат айналымы
Жер бедері-климаттық жағдайлар
су айналымы, ауа айналымы
Жер қабықтарын құрайтын табиғат
компоненттерінің өзара байланысы мен тәуелділігі
Азоналық белдеу:
Жердің кейбір бөліктерінде ылғалдың таралуына байланысты зоналық емес, меридиандық сипат алады
Табиғат зоналарының экватордан
полюстерге қарай ендік бағытта өзгеруі
Биіктік белдеулік – таулардағы табиғат
зоналарының биіктік бойынша өзгеруі
Географиялық зоналық заңдылық
Географиялық зоналық заңдылықты, ландшафт ұғымын негіздеген ғалым
В.Докучаев
В.Вернадский
Леруа
А.Гумболдт
Биосфера терминін 1875жылы ғылымға енгізген
Зюсс
В.Вернадский
Леруа
А.Гумболдт
