wayground logo

Free Printable Worksheets

Font size

S
M
L
XL
Worksheets

экология және тұракты даму 1 модуль

Total questions: 76

Worksheet time: 38mins

Name
Class
Date
1.

Экология терминін ұсынған

a)

Э. Геккель

b)

В. И. Вернадский;

c)

Ч. Дарвин;

d)

А. Тенсли

e)

Сукачев

2.

Қай сөз аутэкология терминінің мазмұнын береді

a)

даралар экологиясы

b)

экологиялық түр

c)

популяциялар экологиясы

d)

ұйымдар экологиясы

e)

тұрақты

3.

энергия мен заттың жұмсалу үдерісі қалай аталады

a)

қоректену

b)

анаболизм

c)

экскреция

d)

тұрақты

e)

катаболизм

4.

Автотрофтар төмендегілерді көміртек көзі ретінде пайдаланатын  ағзалар

a)

СО2

b)

СnН2nOn

c)

С2Н2

d)

тұрақты

5.

Фотосинтез процесінде пайда болады

a)

оттегі және көмірсу

b)

су және көмірсутек

c)

көмірқышқыл газы және хлорофилл

d)

оттегі және аминқышқылдары

6.

Синэкология зерттейді

a)

ұйымдар экологиясы

b)

түрлер экологиясы

c)

микроорганизмдер экологиясы

d)

тұрақты

7.

Продуценттер болып табылмайтын ағзалар бұлар-

a)

детритофагтар

b)

фотоавтотрофты

c)

цианобактерия

d)

хемоавтротрофты

8.

Ағзаға әсер ететін табиғаттың тірі емес компоненттері қалай аталады

a)

абиотикалық факторлар

b)

биотикалық факторлар

c)

антропогенді факторлар

d)

микроорганизмдер экологиясы

9.

Төменде көрсетілгендердің қайсысы биотикалық факторларға жатады

a)

комменсализм

b)

антропогенді

c)

эдафиялық

d)

орографиялық

10.

Ағзадағы экологиялық толеранттық дегеніміз

a)

шыдамдылық шектің жоғарғы және төменгі аймағы

b)

күйзеліс аймағы

c)

оптимум

d)

субоптималды аймақ

11.

Валенттік аймағы кең ағзалар қалай аталады?

a)

эврибионтты

b)

стенобионтты

c)

пластикалық

d)

тұрақты

12.

Ылғалды жерде өсетін, жартылай болмаса бүтін суға батып тұратын өсімдіктер қалай аталады

a)

гидатофтар

b)

ксерофиттер

c)

гидрофиттер

d)

мезофиттер

13.

Ағзалардағы толерант шегін енгізген

a)

В. Шелфорд

b)

А. Тенсли

c)

В.И. Вернадский

d)

Г.Зюсс

14.

Бір-бірімен өзара қарым-қатынаста болатын және үлкен территорияда бірігіп тіршілік ететін бір түрге жататын даралар тобы

a)

популяция

b)

ұйымдар

c)

одақтас

d)

топтық

15.

Қоршаған ортаның бірдей жағдайында бірге тіршілік ететін өсімдіктер, жануарлар мен микроорганизмдер популяцияларының жиынтығы қалай аталады

a)

биоценоз

b)

фитоценоз

c)

зооценоз

d)

зооценоз

16.

Мақсатты түрде адамның ойлап тапқан ұйымы  бұл

a)

агроценоз

b)

биосфера

c)

геобиоценоз

d)

биоценоз

17.

Биоценоз алып жатқан абиотикалық орта аймағы (климат, топырақ, су)қалай аталады

a)

биотоп

b)

биогеоценоз

c)

экожүйе

d)

биотон

18.

1935 жылы «экожүйе» терминін ұсынған ғалым

a)

А. Тенсли

b)

В. И. Вернадским

c)

В. Н. Сукачевым

d)

Г. Ф. Гаузе

19.

Бейорганикалық заттардан органикалық заттарды өндіретін организмдер,экожүйелерде продуценттерге фотосинтез арқылы сыртқы күн энергиясын органикалық заттар ішіндегі биохимиялық энергияға айналдыратын автотрофты организмдер қалай аталады

a)

продуценттер

b)

макроконсументтер

c)

микроконсументтар

d)

гетеротрофтар

20.

1875 жылы биосфера терминін енгізген

a)

Э.Зюсс

b)

Ж. Кювье

c)

Л. Пастер

d)

Т. Мальтус

21.

Биосфера-жер шарының тірі ағзалармен қоныстанған күрделі сыртқы қабығы, тірі ағзалар жиыны планетамыздың тірі затын құрайды

a)

тірі заттар

b)

жануарлар

c)

өсімдік

d)

микроорганизмдер

22.

Озондық қабаттың биосфераға маңызы ол-төмендегілердің қайсысын жұтады

a)

ультракүлгін сәуле

b)

инфпрақызыл сәуле

c)

ренгендік сәуле

d)

көзге көрінетін түстер

23.

Климаттың жылынуы неге байланысты

a)

парниктік эффектіге

b)

озондық экранға

c)

ыстың пайда болуы

d)

Ла –Нинья

24.

Үш түрдің қайсысы қоршаған ортаны ластауға қатысы жоқ

a)

информациялық

b)

химиялық

c)

физикалық

d)

биологиялық

25.

Озон қабаты қай жоғарғы деңгейде орналасқан

a)

19-32 км

b)

10 км

c)

55 км.

d)

66 км

26.

Озон қабатын бұзуына әсер етпейтін газ

a)

СОS

b)

NxOy

c)

СН4

d)

СnН2n+2–x(F,CI)x

27.

Қышқыл жаңбыр- жаңбыр немесе қар, РН-

a)

5,6 –төмен

b)

7- жуық

c)

9-жуық

d)

11 аса

28.

Негізгі парникті газға қандай газ жатады?

a)

көмір қышқыл газы

b)

күкірт қос тотығы

c)

Көміртегі (П) тотығы

d)

Озон

29.

1903ж. В.Иогансеннің енгізген термині

a)

Популяция

b)

Консумент

c)

Биоценоз

d)

Автотроф

30.

Қай атмосфера қабатында атмосфералық ауаның 84% бар?

a)

Стратосфера

b)

Мезосфера

c)

Ионосфера

d)

Магнитосфера

31.

Биосфераның абиотикалық бөлігі – бұл

a)

Топырақ, су, ауа

b)

Тропосфера және стратосфера

c)

Микроағзалармен байытылған топырақ түрі

d)

Микроағзалармен байытылған топырақ түрі

32.

Қоршаған ортаның химиялық ластануы

a)

Ауыр металдар, пестицидтер, пластмасса

b)

Жылу, шу, радиация, электромагниттік толқындар

c)

Биогенді, микробиологиялық, гендік инженерия

d)

Жылулық, микробиологиялық

33.

Су коймаларын ластаушы заттар қалай ажыратылады?

a)

Химиялык, биологиялық, физикалық

b)

Табиғи, антропогендік

c)

Жергілікті, аймақтык, әлемдік

d)

Радиоактивті, жылулық

34.

Тірі ағзаның сыртқы ортамен биотикалық және абиотикалық қарым-қатынасын Ч.Дарвин қалай атады?

a)

тіршілік үшін күрес

b)

Метаболизм

c)

Аменсализм

d)

Мутация

35.

Бейорганикалық заттардан органикалық заттарды синтездейтін ағзалар

a)

Продуценттер

b)

Биогеоценоздар

c)

Консументтер

d)

Экожүйе

36.

Биосфера қандай кеңістікті қамтиды?

a)

атмосферапың төменгі, бүкіл гидросфсра мен литосфераның жоғарғы қабаты

b)

стратосфера мен гидросфераны

c)

атмосфераның төменгі қабаты

d)

бүкіл гидросфера мен литосфераның жоғарғы қабаты

37.

Негізгі парникті газға қандай газ жатады?

a)

көмір қышқыл газы

b)

этан

c)

пропан

d)

Метан

38.

Тірі организмдердің бір-бірімен және олардың қоршаған ортамен

байланысын зерттейтін ғылым

a)

Экология

b)

адам экологиясы

c)

Анатомия

d)

Нооэкология

39.

Организм таралу шегі немесе облысы дегеніміз

a)

Ареал

b)

Экологиялық фактор

c)

Экологиялық ниша

d)

Зоогенді фактор

40.

Продуценттерге келесілер жатады

a)

Өсімдіктер

b)

Микроорганизмдер

c)

Өсімдік жегіш жануарлар

d)

Жануарлар мен өсімдіктердің

41.

Атмосфераның ең төменгі қабаты

a)

Тропосфера

b)

Мезосфера

c)

Стратосфера

d)

Ионосфера

42.

Агроэкожүйе дегеніміз?

a)

Жасанды экожүйе

b)

Табиғи экожүйе

c)

Парниктік эффект

d)

ағза және орта қатынасы

43.

Халықаралық биологиялық алуан түрлілік күнін көрсетіңіз?

a)

29 желтоқсан

b)

12 сәуір

c)

12 наурыз

d)

25 тамыз

44.

Ақмола облысында қандай мемлекеттік саябақ орналасқан?

a)

Көкшетау

b)

Алматы

c)

Шарын

d)

Медеу

45.

Қызыл кітап туралы алғашқы пікірді қалыптастырған?

a)

П.Скотт

b)

В.Н.Сукачев

c)

К.Линней

d)

К.Мебиус

46.

Ақыл-ой сферасы деп қай сфераны айтады?

a)

Ноосфера

b)

Биосфера

c)

Атмосфера

d)

Гидросфера

47.

Жарық сүйгіш өсімдіктер тобы қалай аталады?

a)

Гелифиттер

b)

Сциофиттер

c)

Гигрофиттер

d)

Ксерофиттер

48.

БҰҰ қоршаған орта жөніндегі бағдарламасы қай жылы құрылды?

a)

1972

b)

1968

c)

1975

d)

1980

49.

БҰҰ қоршаған орта жөніндегі бағдарламасының штаб пәтері қай қалада орналасқан?

a)

Найроби(Кения

b)

Стокгольм

c)

Гонконг

d)

Москва

50.

Рио-Де-Жанейродағы БҰҰ конференциясында маңызды неше құжат қабылданды?

a)

5

b)

10

c)

4

d)

9

51.

Киото хаттамасы қай жылы қай елде қабылданған халықаралық құжат?

a)

Жапонияның Киото қаласында, 1997 жыл

b)

Рио-Де-Жанейро, 1997 жыл

c)

ҚР Алматы 1998 жыл

d)

Бразилия 1990 жыл

52.

Тентек өзенінің сағасында орналасқан қорық?

a)

Алакөл

b)

Наурызым

c)

Қорғалжын

d)

Марқакөл

53.

Табиғат ресурстары нешеге бөлінеді?

a)

2

b)

5

c)

4

d)

3

54.

...........қолдануының салдарынан агроценоз құрылымы өзгереді?

a)

гербицид

b)

гидропоника

c)

симбиоз

d)

жануарларды

55.

Синэкологияның қалыптасуына үлес қосқан Даниялық гидробиолог?

a)

К.Мебиус

b)

К.Шретер

c)

Э.Геккель

d)

В.Н.Сукачев

56.

Киото хаттамасының ең басты мәселесі

a)

Ғаламдық жылыну

b)

Терроризм

c)

Ядролық қаруға қарсы

d)

Экономика

57.

Озондық қабат қандай биіктікте орналасқан?

a)

12-25

b)

10-12

c)

50-120

d)

40-50

58.

Топырақ эрозиясы неден пайда болады?

a)

Жел және су

b)

жауын және құм

c)

техногендік

d)

пестицид

59.

Ақсу-жабағылы қорығы қай жылы құрылды?

a)

1926

b)

1952

c)

1960

d)

1980

60.

Биологиялық алуан түрліліктің кедейленуінің себебі неде?

a)

Барлығы

b)

Химиялық ластану

c)

физикалық ластану

d)

мекен ету ортасын бұзу

61.

Семей ядролық сынақ полигоны – бұл қандай зона?

a)

ашық зона

b)

Радиоактивті зона

c)

табиғи зона

d)

орманды зона

62.

Органикалық заттарды ыдыратушылар?

a)

Редуценттер

b)

Автотрофтылар

c)

Продуценттер

d)

Консументтер

63.

Демографиялық мәселе ол -

a)

ғаламдық мәселе

b)

аумақтық мәселе

c)

экологиялық емес

d)

өндірістік мәселе

64.

Орман қоры меншік түрі мен пайдаланушысына қарай бөлінеді

a)

Мемлекеттік және жекеше

b)

Мемлекеттік және меншіктік

c)

Меншіктік және жекеше

d)

қоғамдық және жекеше

65.

1939 жылы 10 желтоқсанда құрылған қорық?

a)

Барсакелмес

b)

Алматы

c)

Алакөл

d)

Наурызым

66.

Эврибионттар грекше қандай мағына береді?

a)

кең,ауқымды

b)

қайтару

c)

әрекет

d)

шыдамдылық

67.

Өсімдіктің әртүрлі биологиялық белсенді зат бөліну арқылы бір-біріне әсер етуі?

a)

Аллелопатия

b)

Тікелей бәсекелестік

c)

Жанама бәсекелестік

d)

жыртқыштық

68.

1913 жылы В.Э.Шелфорд ашқан заң?

a)

Шыдамдылық

b)

Шыдамсыздық

c)

фотосинтез

d)

стенобионттар

69.

Организмдер арасындағы бір-біріне кері әсер ететін қарым-қатынастың түрі?

a)

Антибиоз

b)

Мутуализм

c)

Минимум заңы

d)

Экожүйе

70.

Биологиялық жүйелердің өзгерістерге қарсы тұруы және қасиеттердің тұрақтылығын сақтау қаблеті:

a)

Гомеостаз

b)

Сукцессия

c)

Адгезия

d)

Агротенк

71.

Арамшөптерге қарсы пайдаланатын пестицидтерді қалай атайды?

a)

Гербициттер

b)

Фунгицидттер

c)

Зооциттер

d)

Дефолианттар

72.

Өсімдіктен жапырақтарды түсіретін химиялық зат

a)

Дефолианттар

b)

Фунгицидттер

c)

Зооциттер

d)

Гербициттер

73.

“Парниктің эффект”бұл

a)

СО2– ң ауада көбеюі

b)

Жердің климатының сууы

c)

Ауадағы оттегі баланыстың бұзылуы

d)

Оттегінің атмосферадағы мөлшерінің азаюы

74.

Төмендегi белгiлердiң қайсысы популяцияларға тән белгi

a)

барлығы

b)

Туу

c)

Өлiм

d)

Жастық құрамы

75.

Абиотикалық факторларға жататын жағдайлардың бірі

a)

Радиациялар

b)

Жануарлар

c)

Өсімдіктер

d)

Гүлді өсімдіктер

76.

Алғашқы қышқыл жауын – шашын қай жылы және қай жерде байқалды

a)

Англия, 1907-08

b)

Финляндия, 1978-79

c)

Бельгия, 1910-11

d)

Германия, 1900