buhay o matatawag na dinamiko.

(a)  

apat na facets

(a)  

ipinoroklama ang wikang Tagalog bilang batayan

ng Wikang Pambansa.

(a)  

ipinag-utos ang pagtuturo ng Wikang Pambansa sa ikaapat na taon sa lahat ng pampubliko at pribadong paaralan sa buong bansa.

(a)  

kung saan ang wikang opisyal ng bansa ay

tatawaging Wikang Pambansang Pilipino.

(a)  

Kalihim ng Edukasyon, kung saan ito ay nagsasaad na ang Wikang Pambansa ay tatawaging Pilipino upang mailagan ang mahabang katawagang “Wikang Pambansang Pilipino” o Wikang batay sa Tagalog.”

(a)  

ang wikang pambansa ng Pilipinas ay tatawaging Filipino.

(a)  

ang legal na batayan ng konsepto ng Filipino bilang wikang Pambansa at

ang magkarugtong na gampanin nito bilang wika ng opisyal na komunikasyon, at bilang wikang panturo sa Pilipinas.

(a)  

Ang wikang Pambansa ng Pilipinas ay Filipino. Samantalang nalilinang ito ay dapat na payabungin at pagyamanin pa salig sa umiiral ng mga wika sa Pilipinas.

(a)  

Ukol sa mga layunin ng komunikasyon at pagtuturo, ang mga wikang opisyal ng Pilipinas ay Filipino, at hangga’t walang ibang itinatadhana ang batas, Inggles.

(a)  

Dapat magtatag ang Kongreso ng isang Komisyon ng Wikang Pambansa ng binubuo ng mga kinatawan ng iba’t ibang mga rehiyon at mga disiplina na magsasagawa, mag-uugnay at magtataguyod ng mga pananaliksik sa Filipino

at sa iba pang mga wika para sa kanilang pagpapaunlad, pagpapalaganap at pagpapanatili.

(a)  

magbalangkas ng mga patakaran, mga plano

at mga programa upang matiyak ang higit pang pagpapaunlad, pagpapayaman, pagpapalaganap at preserbasyon ng

Filipino at iba pang wika sa Pilipinas.

(a)  

susi sa mabisang komunikasyon at daan sa pagkakaisa ng sambayanan.

(a)  

mabisang kasangkapan sa pagpapahayag ng damdamin at opinyon gayundin sa pagtanggap at pagbibigay ng impormasyon.

(a)  

Ang Konstitusyong ito ay dapat ipahayag

sa Filipino at Inggles, at dapat na isinalin sa mga pangunahing wikang panrehiyon, Arabic at Kastila.

(a)  

“Ang wika ay may malaking papel na ginagampanan sa Pilipinas, sa kaayusan at sa pag-unlad ng lipunan."

(a)  

sa kanyang artikulong, “Ano ang Saysay ng Wikang Filipino,”

(a)  

“imbes na mga galos at pilat ang makuha dahil sa pagtatagisang-tinig,

sana ay umusbong ang pagkakaunawaan at pusong makabayan. May tungkulin ang bawat isa na palaganapin ang isang

kulturang may malalim na pagkakaintindihan sa isa’t isa gamit ang isang wikang pinagbubuklod at pinagtitibay ng buong

bansa.”

(a)  

sa kanyang Modyul na may titulong “Ang Pagpapayabong at Intelektwakisasyon ng Wikang Filipino: Mula sa Paninging Teoretikal, Historikal, at Sosyolohikal”

(a)  

Ayon sa kanila, isang paraan ng pagpapayabong ng wika ay ang elaborasyon o

pagpapayabong nito na tinatawag ding intelektwalisasyon.

(a)  

ang kahalagahan ng intelektwalisasyon ay ang paggamit ng Filipino sa iba’t ibang larangan tungo sa pagpapaunlad hindi lamang ng wikang Filipino kundi ng

kaisipang Filipino.

(a)  

ang pananaliksik na ito at ang mga mananaliksik ay nagtalastasan gamit ang wikang sarili at nakabuo ng isang sariling komunidad na pang komunikasyon sa disiplinang Araling Pilipino

(a)  

binigyang-diin ng Pambansang Alagad ng Sining, na mas magiging epektibo ang saliksik kung ito ay nasa wikang Filipino.

(a)  

pagpaplanong pangwika kung saan nakatuon sa mandatoring asignaturang Filipino sa Kolehiyo

(a)  

pagpaplanong pangwika na nauukol sa aktwal na implementasyon ng gayong patakaran sa bawat lugar

(a)  

Kilala ang (a)   bilang isang multilingguwal na bansa na dumanas ng kolonyalisasyon mula sa mga makapangyarihang kontinente tulad ng Europa, Hilagang Amerika at Asya na nagdulot ng malawakang impluwensya

hindi lamang sa kabihasnan at kultura ng mga Pilipino kung hindi maging sa sinasalitang wika na pundasyon ng ating pagka-Pilipino.

Ang mga salitang ito ay maaaring magkaroon ng: Isang kahulugan lamang dahil ekslusibo itong ginagamit sa isang tiyak na disiplina. Dalawa o mahigit pang kahulugan dahil ginagamit sa dalawa o mahigit pang disiplina. Isang kahulugan lamang sa dalawang magkaibang disiplina gawa ng pagkakaroon ng ugnayan ng mga disiplinang ito.

(a)  

Ang pangunahaing layunin ng (a)   ay “hindi kung ano ang gagawin ng tao, kundi kung paano maging tao”.

na nagsabi na “ang layon ng Humanidades ay ang gawin tayong tunay na tao sa

pinakamataas na kahulugan nito”

(a)  

ginagamit sa pag-oorganisa ng mga 11 impormasyon sa mga kategorya, bahagi, grupo, uri at mga pag-uugnay-ugnay ng mga ito sa isa’t isa.

(a)  

ginagamit kung ginagawan ng interpretasyon,

argumento, ebalwasyon at sa pagbibigay ng sariling opinyon sa ideya.

(a)  

kadalasang ginagamit sa pagkilala ng mga senaryo, mga estratehiya o pamamaraan ng pagsusuri, pag-iisip at pagsulat.

(a)  

tatlong (3) anyo ang pagsulat sa larangan ng Humanidades batay sa layunin ayon kina Quinn at Irvings

(a)  

maaaring isagawa batay sa sumusunod: a. paktwal ang mga impormasyon bilang background gaya ng talambuhay o maikling bionote, artikulo sa kasaysayan at iba pa b. paglalarawan - nagbibigay ng detalye, mga imahe na dinedetalye sa isipan ng mambabasa, sinasabayan ng kritikal na pagsusuri na karaniwan ay isinasagawa sa mga akdang pampanitikan gaya ng kritisismo, tula, kuwento, nobela at iba pa c. proseso - binubuo ng paliwanag kaugnay ng teknik, paano isinagawa at ang naging result na kadalasan ay ginagawa sa sining at musika

(a)  

binubuo ng mga malikhaing akda gaya ng piksyon (nobela, dula, maikling kwento) sa larangan ng panitikan, gayundin ang pagsusuri ditto

(a)  

pangganyak upang mapaniwala o di-mapaniwala ang bumabasa, nakikinig at nanonood sa teksto o akda. Subhetibo ito kaya’t ang mahalagang opinyon ay kaakibat ng ebidensya at katuwiran o argumento.

(a)  

pag-aaral ng kilos, pag-iisip at gawi ng tao sa lipunan at gumagamit ng emperikal na obserbasyon, kuwalitatibo at kuwantitatibong metodo.

(a)  

pag-aaral mga kilos, pag-iisip at gawi ng tao, gumagamit ng empirikal na obserbasyon.

(a)  

pag-aaral ng wika bilang sistema kaugnay ng kalikasan, anyo, estruktura at baryasyon nito. Bahagi ng pag-aaral ang ponetika, ponolohiya, morpolohiya, sintaks at gramatika at gumagamit ng lapit na deskriptibo o pagpapaliwanag sa pag-aaral ng katangian ng wika, gayundin ng historikal na lapit o pinagdaanang pagbabago ng wika.

(a)  

pag-aaral ng mga tao sa iba’t ibang panahong ng pag-iral upang maunawaan ang kompleksidad ng mga kultura at gumagamit ng participant-observation o ekspiryensiyal na imersyon sa pananaliksik.

(a)  

pag-aaral ng nakaraan o pinagdaanang pag-iral ng mga grupo, komunidad, lipunan at ng mga pangyayari upang maiugnay ito sa kasalukuyan, ginagamit ang lapit-naratibo upang mailahad ang mga pangyayaring ito.

(a)  

pag-aaral sa mga lipunang sakop ng mundo upang maunawaan ang masalimuot na mga bagay kaugnay ng katangian, kalikasan at pagbabago rito kasama na ang epekto nito sa tao, metodong kuwantitatibo at kuwalitatibo

ang ginagamit sa mga pananaliksik dito.

(a)  

pag-aaral sa bansa, gobyerno, politika at mga patakaran, proseso at sistema ng mga gobyerno, gayundin ang kilos-politikal ng mga institusyon, gumagamit ito ng analisis at empirikal na pag-aaral.

(a)  

pag-aaral sa mga gawaing kaugnay ng mga proseso ng produksyon, distribusyon at paggamit ng mga serbisyo at produkto sa ekonomiya ng isang bansa. Pinaniniwalaang ang mga kalagayang pang-ekonomiya ng isang

bansa ay may epekto sa krimen, edukasyon, pamilya, batas, relihiyon, kaguluhan at mga institusyong panlipunan, empirikal na imbestigasyon ang lapit sa pag-aaral dito.

(a)  

interdisiplinaryong pag-aaral, kaugnay ng isang bansa, rehiyon, at heyograpikong lugar, kuwalitatibo, kuwalitatibo, at empirikal na obserbasyon at imbestigasyon ang lapit sa pananaliksik dito.

(a)  

pag-aaral ng mga relikya, labi, artifact at monument kaugnay ng nakaraang pamumuhay at gawain ng tao.

(a)  

pag-aaral ng organisadong koleksiyon ng mga paniniwala, sistemang kultural at mga pananaw sa mundo kaugnay ng sangkatauhan at sangkamunduhan (uniberdo) bilang nilikha ng isang superyor at superhuman na kaayusan.

(a)  

simple, impersonal, direkta, tiyak ang

tinutukoy, argumentatibo, nanghihikayat at naglalahad.

(a)  

nagmula sa salitang Latin na translatio na translation naman sa wikang Ingles

(a)  

isang sining at agham na nangangailangan ng malawak at malalim na kaalaman sa larangan ng lingguwistika at gramtika.

(a)  

Metafora o metaphrasis ito sa wikang Griyego na pinagmulan ng salitang Ingles na (a)   o salitang-sa-salitang pagsalin

nilalayon na makalikha g obra maestra batay sa orihinal na akdang nakasulat sa ibang wika

(a)  

komunikasyon ang pangunahing layon

(a)  

kung saan mga sundalong Amerikano ang nagsilbing mga guro

(a)  

Ito ay ang “Ang Talahuluganang Pang-agham: Ingles Pilipino” na isinulat ni

(a)  

“pagpaksa ng mga ideya sa pinakamataas na lebel sa akademya”

(a)  

mula sa salitang Latin na scientia na nangangahulugan ng karunungan. Ito ay

higit na kilala ng mga Pilipino sa tawag na agham.

(a)  

Nakatuon sa pag-aaral ng buhay at mga nabubuhay na organismo kabilang ang kanilang estruktura, mga tungkulin, paglago, ebolusyon, distribusyon at taksonomiya.

(a)  

Nakatuon sa komposisyon ng mga substance, properties at mga reaksyon at interaksyon sa enerhiya at sa sarili ng mga ito.

(a)  

Nakatuon ito sa mga property at interaksyon ng panahon, espasyo, enerhiya at matter. Mula ito sa Griyego na Phusike o kaalaman sa kalikasan.

(a)  

Ito ay sumasaklaw sa pag-aaral ng mga planeta sa kalawakan, ng mga bato kung saan gawa ito at ang mga proseso ng kanilang pagbabago, at iba pang pisikal na elemento kaugnay ng pagbuo, estruktura at mga penomena nito.

(a)  

Pag-aaral na kinapapalooban ng pagmamasid at pagpapaliwanag ng mga kaganapang nangyayari sa labas ng daigdig at ng himpapawid nito.

(a)  

Ito ay siyensiya ukol sa sistematikong pag-aaral sa lohika, at ugnayan ng mga numero, pigura, anyo, espasyo, kantidad, at estruktura na inihahayag sa pamamagitan ng mga simbolo.

(a)  

pinagsamang salitang Griyego na techne (sining, kakayahan, craft o parang kung paano ginagawa ang bagay); at logos o salita, pahayag, o binigkas na pahayag.

(a)  

Ito ay tumutukoy sa pag-aaral at gamit ng telnolohiya kaugnay ng pagbibigay at paglilipat ng impormasyon, datos at pagpoproseso.

(a)  

Ito ay nagmula sa salitang Kastila na ingeniera o ingenieria. Ito ay nakatuon sa paglalapat ng agham upang matugunan ang pangangailangan ng sangkatauhan.

(a)  

Nakapaloob dito ang problema, motibo, layunin. Background at pangkalahatang pahayag. Bakit isinagawa ang pag-aaral? Ang mga tanong na dapat sagutin? Ano ang pinatunayan ng hipotesis?

(a)  

Nakapaloob ang mga modelo at panukat na gagamitin, ano, kailan, saan, paano, gagamitin ang materyal. Sino-sino ang sangkot? (Disenyo ng Pag-aaral, Respondente at paraan ng pagpili, Lugar ng Pag-aaral, Hakbang na Isasagawa,

Instrumentong gagamitin, Istatistikang Panunuri)

(a)  

Nakapaloob dito ang resulta ng ginawang empirikal na pag-aaral. Tama ba ang hipotesis? Ipapakita ito sa pamamagitan ng mga tsart, graph, plot at iba pang graphic organizer a - Analisis Nakapaloob ang analisis ng isinagawang pag-aaral

batay sa resulta.

(a)  

Nakapaloob dito ang diskusyon at konklusyon ng isinagawang pag-aaral. Ano ang implikasyon ng resulta? Bakit? Ano ang maitutulong nito sa lipunan sa hinaharap? May mga paglabag ba ito sa etika? Makabuluhan ba ito? Masasabi bang malaking kontribusyon ito sa sangkatauhan.

(a)  

Dalawang uri ng pagsasalin

(a)  

pangunahing layon nito ay ang magkaroon ng mas malinaw at mabilis na komunikasyon gamit ang Filipino sa larangan ng agham at teknolohiya.

(a)  

Asthma-

(a)  

Blister-

(a)  

Ovary-

(a)  

Sex-

(a)  

Tendon-

(a)  

Bile-

(a)  

Ringworm-

(a)  

Sperm-

(a)  

Telephone-

(a)  

Chemistry-

(a)  

Mathematics-

(a)  

Germ-

(a)  

isang natural na agham na nauukol sa pag-aaral ng buhay at mga nabubuhay na organism

(a)  

isang natural na agham ukol pag-aaral sa miktataghay o microorganism

(a)  

pag-aaral ng mga istruktura at tungkulin ng mulatil o molecule sa mga

nabubuhay na organism

(a)  

isang dalubhasa ng palapusuan o cardiology

(a)  

isang dalubhasa ng palabagaan o pulmonology

(a)  

isang dalubhasa ng paladiglapan o radiology

(a)  

ang pinakapayak na kayarian ng mga buhay na organism

(a)  

mga selula o sihay na may mahalagang papel sa pagpagaling ng mga sugat na dumadaan sa daluyan ng dugo

(a)  

isang bahagi ng dugo na ang pangunahing trabaho ay ang transportasyon ng mga ensyma, nutrisyon, at hormona

(a)  

impeksyon sa baga na nagmumula sa isang uri ng ishay o bacteria, ang

Myobacterium tuberculosis

(a)  

isang medikal na kondisyon kung saan ang presyon ng dugo sa mga malaking

ugat ay labis na mataas

(a)  

ang pamamaga sa mga kasu-kasuan na nagiging sanhi ng kawalan ng kakayahang maiunat o maibaluktot at paninigas ng bahaging ito

(a)  

isang uri ng mangansumpong o rayuma na dulot ng abnormal na metabolismo ng uric acid.

(a)  

pagdurugo ng ilong

(a)  

ginagamit sa pag-oorganisa ng mga 11 impormasyon sa mga kategorya, bahagi, grupo, uri at mga pag-uugnay-ugnay ng mga ito sa isa’t isa.

(a)  

ginagamit kung ginagawan ng interpretasyon, argumento, ebalwasyon at sa pagbibigay ng sariling opinyon sa ideya.

(a)  

kadalasang ginagamit sa pagkilala ng mga senaryo, mga estratehiya o pamamaraan ng pagsusuri, pag-iisip at pagsulat.

(a)  

Di-piksyon ang anyo ng mga sulatin sa larangang ito na madalas ay

mahaba dahil sa presentasyon ng mga ebidensya ngunit sapat upang mapangatuwiranan ang katuwiran o tesis.

(a)  

Mahalagang maunawaan muna ang iba’t ibang katangian ng bawat anyo,

pormat, layunin, wika, nilalaman at inaasahang mambabasa. Kung gayon, mahalaga ang pananaliksik sa datos sa bwat anyo, anomang paraan ito.

(a)  

Ito ay pagsunod sa pamantayan ng paraan ng pakikipagkomunikasyon, pasalita man o pasulat

(a)  

Paggamit ng ibang wika mula sa ibang lahi bilang pangunahing wika sa halip na ang sariling wika

(a)  

Batas na nagsasaad na ang wikang pambansa ng Pilipinas ay filipino

(a)  

Paglinang ng wika bilang isang wikang panturo at higit sa lahat ay Filipino bilang isang disiplina o larangan at paggamit nito sa pananaliksik

(a)  

Ayon sa kanya, ang wika ay isang masistemang balangkas ng sinasalitang tunog na pinili at isinaayos sa paraang arbitraryo upang magamit ng mga taong kabilang sa iisang kultura

(a)  

Isang uri ng barayti ng wika na nadebelop mula sa salita ng mga etnolonggwistang grupo

(a)  

varayti ng wika na nalilikha batay sa dimensyong heograpiko

(a)