DOKTOR BERNARD RIEUX to:

Pochodzi z ubogiej robotniczej rodziny, bieda nauczyła go szacunku do pracy. Jest człowiekiem niezwykle obowiązkowym i zdyscyplinowanym wewnętrznie. Choć odczuwa „zmęczenie światem”, to jako lekarz „czuje sympatię do bliźnich” i „nie chce przystać na niesprawiedliwość i ustępstwa” [postawa prometejska; prometeizm]

Czyj portret nakreślił w swoich notatkach Tarrou: „Wygląda na trzydzieści pięć lat. Średniego wzrostu. Mocne ramiona. Twarz niemal kwadratowa. Oczy ciemne i lojalne, ale szczęki wystające. Duży i regularny nos. Czarne włosy obcięte bardzo krótko. Usta łukowate, wargi pełne i niemal zawsze zaciśnięte. Wygląda trochę na sycylijskiego chłopa ze swoją opaloną skórą, czarnym włosem i ubraniami zawsze w ciemnych kolorach, w których jednak jest mu dobrze. (...) Wygląda na człowieka zorientowanego w sytuacji”.

Kto nazywany jest "świętym bez Boga", laickim świętym?

DOKTOR BERNARD RIEUX symbolizuje:

O kim mowa? Postać tajemnicza, przybył do Oranu jeszcze przed wybuchem epidemii i zamieszkał w hotelu. Jest człowiekiem młodym, zamożnym, zbuntowanym, który w opinii postronnych świadków prowadził aż do początku opisywanych w kronice wydarzeń beztroski tryb życia

O kim mowa? Początkowo robi wszystko, aby wydostać się z zadżumionego miasta. Za pośrednictwem rentiera Cottarda nawiązuje kontakt ze środowiskiem hiszpańskim. Ma nadzieję, że dzięki dużej łapówce uda mu się przekupić strażników i wyjechać potajemnie z Oranu. Pod wpływem rozwoju wydarzeń oraz rozmów prowadzonych z Rieux i Tarrou, podejmuje decyzję o pozostaniu i przyłączeniu się do oddziałów sanitarnych. Szczęśliwie doczekał końca epidemii i po jej zakończeniu spotkał się z żoną, która przyjechała pierwszym pociągiem z Paryża.

O kim mowa? Czyta "Proces" Kafki i utożsamia się z losem głównego bohatera tej powieści, Józefa K. Podobnie jak on cierpi na manię prześladowczą, żyje w nieustannym lęku przed aresztowaniem i procesem za popełnione niegdyś tajemnicze przestępstwo. Jest rentierem (żyje z odsetek), zajmuje się prowadzeniem nielegalnych interesów, ma znakomite kontakty ze światem przestępczym. Narrator opisuje go w sposób następujący.

Ilu narratorów występuje w DŻUMIE?

Interpretacja tytułu powieści. Dosłowne znaczenie wynikające z przebiegu powieściowych zdarzeń

Interpretacja tytułu powieści. Wiele szczegółów wskazuje na podobieństwo dżumy do drugiej wojny światowej. Stan oblężenia miasta, rozłąka z bliskimi, segregacja ludności, odosobnienie chorych, kremacja zwłok - nasuwają skojarzenia z doświadczeniem ostatniej wojny.

Interpretacja tytułu powieści. Charakterystyczny dla XX-wiecznych reżimów dyktatorskich system rządów dążący do całkowitej władzy nad społeczeństwem za pomocą monopolu informacyjnego i propagandy, ideologii państwowej, terroru tajnych służb wobecprzeciwników politycznych, akcji monopolowych i masowej monopartii.

Interpretacja tytułu powieści. „Każdy nosi w sobie dżumę, nikt bowiem na świecie nie jest od niej wolny, mikrob jest czymś naturalnym” mówi Tarrou, twierdząc że człowiek jest w swej naturze zły. Nosi w sobie zło, którego bakcyl ujawniasię przede wszystkim w sytuacjach ekstremalnych, w chwilach szczególnego zagrożenia. Dobroć, wielkoduszność jakie potrafi okazać, to wynik walki, którą prowadzi z samym sobą. W gruncie rzeczy skazany jest na zło i na walkę ze złem. Zła nie można unicestwić ostatecznie, zwycięstwo nad nim jest chwilowe, tymczasowe, nigdy nie wiadomo kiedy ponownie „Dżuma obudzi szczury i pośle jeby umierały w szczęśliwym mieście” bo „bakcyl dżumy nigdy nie umiera i nie zanika. Może przez dziesiątki lat pozostać uśpiony”.

Interpretacja tytułu powieści. „Co to jednak znaczy dżuma? To życie ot i wszystko”. Jest to nasza rzeczywistość, której w żaden sposóbnie jesteśmy w stanie zracjonalizować bo wypełnia ją absurd. Jest ciągiem tragicznych zdarzeń, które pogłębiają naszą samotność ipoczucie obcości świata. Ludzka egzystencja jest groźna i bezsensowna. Dżuma spada przecież na mieszkańców miasta niczym siłafatalna. Szukając jej przyczyn, można uznać, że jest to kara za grzechy. Taki pogląd zostaje jednak obalony. Umierają ludzie, którychtaka wersja „nie obejmuje” (dziecko sędziego, Tarrou, żona doktora). Świat przedstawiony przez Camusa zapełniony jest ludźmi będących marionetkami w rękach ślepego losu. Nie ma on oparcia w opatrzności boskiej. Trudno by się dopatrzeć w nim sfery sacrum. Niebo okazuje się być puste. Bóg nie troszczy się swoje dzieci, czyli go nie ma, życiem na ziemi rządzi przypadek. Człowiek w swym nieszczęściu jest zdany sam na siebie, towarzyszy mu rozpacz, samotność.

Postawa wobec zła. Jest świadomy istnienia zła na świecie i nie zgadza się na nie. Buntuje się przeciwko niemu i robi wszystko,aby mu zapobiec, z pełną świadomością jałowości swoich poczynań. W jego przypadku walka ze złem jestzmaganiem się ze światem – nigdy z drugim człowiekiem. Zdaje sobie sprawę, że zło jest wieczne i nie dasię go usunąć z tego świata.

Postawa wobec zła. Jest świadomy istnienia zła nie tylko w świecie, lecz także w każdym człowieku. Wie, że człowiek ze złem walczy czasem za pomocą zła i przekonał się, jak niebezpieczna jest to droga. Uważa, że należy zawsze stać po stronie ofiar.

Postawa wobec zła. Symbolizuje problem teodycei: jak pogodzić istnienie Boga z obecnością zła na świecie. Oznaczałoby to, że Bóg albo nie jest wszechmocny (nie może zapobiec złu), albo nie jest wszechdobry (może, ale nie chce zapobiec złu). Ksiądz reprezentuje wiarę absurdalną – której nie da się wyjaśnić rozumowo, ale której sensu nie można wykluczyć. Jednak ten sens jest dla człowieka nieosiągalny.

Postawa wobec zła. Człowiek, który uważa, że zło go nie dotyczy, który po prostu chce być szczęśliwy. Okazuje się jednak, że nie sposób być szczęśliwym, godząc się na zło.

Postawa wobec zła. Człowiek, znoszący swój los bez słowa skargi, nieszczęśliwy, który jednak nie daje przyzwolenia na zło i sprzeciwia się mu w skromnym, ale konsekwentnym wymiarze.

Według jakiej filozofii życie ludzkie jest absurdalne „Absurdem jest, żeśmy się urodzili, i absurdem, że umrzemy” – pisał francuski filozof J.P. Sartre. Człowiek jest kimś, kto bez własnej woli został „wrzucony” w istnienie. Jego egzystencja, która już u samego początku jest „przypadkowa” i kończy się nieodwołalnie śmiercią, przypomina ruch wahadła, balansującego między dwoma skrajnościami: nudą i rozpaczą. Sartre, Camus odrzucają pociechę religijną, dowodząc, że Bóg jest pojęciem abstrakcyjnym, wymyślonym przez ludzi. Człowiek, który uświadomi sobie tragizm swojego losu, ma niewielkie możliwości wyboru. Może przejść nad tym do porządku dziennego, może wyrazić zgodę na życie-wegetację,może popełnić samobójstwo, które jest wyrazem buntu, ale może też odnaleźć jakiś cel działania, które nada sens jego życiu w wymiarze doczesnym.

„Dżuma” Alberta Camusa, którą sam autor nazwał powieścią antychrześcijańską, jest w dużej mierze literackim manifestem pisarza-egzystencjalisty?

W obliczu kataklizmu, jakim jest epidemia śmiertelnej choroby, ludzie zmuszeni zostali do podjęcia wyboru. Większość postaci pierwszoplanowych deklarują się jako osoby niewierzące (Rieux, Tarrou, Rambert). Czy można powiedzieć, że opowiadają się za postawą, którą nazwać można laickim solidaryzmem społecznym?

Większość z bohaterów (szczególnie dr Rieux) doskonale zdaje sobie sprawę z tego, że dżumy nigdy nie można pokonać do końca. Mimo wszystko podejmują oni nierówną walkę. Czy dzięki takiej heroicznej postawie ich życie nabiera godności i sensu? Czy głównych bohaterów „Dżumy” można by nazwać świętymi w świecie pozbawionym Boga?