wayground logo

Free Printable Worksheets

Font size

S
M
L
XL
Worksheets

11- kl Biologiya 35-§. ORGANIKALÍQ ÁLEM FILOGENEZINIŃ ULÍWM

Total questions: 20

Worksheet time: 10mins

Name
Class
Date
1.

Organikalıq dúnya filogenezi yamasa filogeniya (yunan tilinde «phulon»- áwlád, «genezis» - rawajlanıw) bul…..

a)

organizmlerdiń dúzilisinde iri ózgerisler - aromorfozlardıń payda bolıwı

b)

kóp kletkalı organizmlerdiń zigotadan tap ómiriniń aqırına shekem bolǵan dáwiri túsiniledi

c)

organizmlerdiń tariyxıy rawajlanıwı degen mánisti ańlatadı

d)

jańa

ortalıq shárayatında keń arealda jasawǵa beyimlesiwine shárayat payda boladi.

2.

Ontogenez (yunan tilinde «ontos» -jeke, individual, «genezis» - rawajlanıw)bul…

a)

kóp kletkalı organizmlerdiń zigotadan tap ómiriniń aqırına shekem bolǵan dáwiri túsiniledi

b)

organizmlerdiń tariyxıy rawajlanıwı degen mánisti ańlatadı

c)

organizmlerdiń dúzilisinde iri ózgerisler - aromorfozlardıń payda bolıwı

d)

jańa

ortalıq shárayatında keń arealda jasawǵa beyimlesiwine shárayat jaratadı.

3.

Biologiya organikalıq dúnya filogenezi, yaǵnıy tariyxıy rawajlanıwda qaysı eralar hám olarǵa tiyisli dáwirlerde biologiyalıq túrlerdiń payda bolıwı hám rawajlanıwı jaǵınan úyrenedi.

a)

arxey, proterozoy, tas komir.

b)

paleozoy, mezozoy,paleozoy, mezozoy, perm.

c)

paleozoy, mezozoy, kaynozoy, shlemshi.

d)

arxey, proterozoy, paleozoy, mezozoy, kaynozoy

4.

Organikalıq dúnya filogenezinde qaysi baǵdar úlken orın tutadı.

a)

biologiyalıq progress, degenaraciya

b)

biologiyalıq progress hám biologiyalıq regress

c)

Ulıwma degeneraciya, proregress

d)

Aromorfoz, orgogenez

5.

Túrge tiyisli individler óz áwládlarına qaraǵanda jasawshańlıǵı joqarı darejede bolıwı esabına olardın sanı artadı. individler iyelegen areal keńeyedi, jańa populyaciya, olar sheńberinde genje túrler, túrler hám basqa sistematikalıq toparlar payda boladı.

a)

biologiyalıq progress

b)

Biologiyaliq regress

c)

Uliwma degeneraciya

d)

Katogenez

6.

Arogenez (yunan tilinde - «ayro» jetilisiw, «genezis» - rawajlanıw) bul…

a)

kóp kletkalı organizmlerdiń zigotadan tap ómiriniń aqırına shekem bolǵan dáwiri túsiniledi

b)

organizmlerdiń dúzilisinde iri ózgerisler - aromorfozlardıń payda bolıwı menen baylanıslı evolyucion ózgeris esaplanadı.

c)

organizmlerde sırtqı ortalıq shárayatına beyimlesiw (idioadaptaciya)di payda etetuǵın evolyucion baǵdar sanaladı.

d)

organizm dúzilisin ulıwma ápiwayılasıwına - ulıwma degeneraciyaǵa alıp keletuǵın evolyucion baǵdar.

7.

Aromorfoz (yunan tilinde - «auro» - jetilisiw, «morpha» - forma, úlgi) bul..

a)

organizm dúzilisin ulıwma ápiwayılasıwına - ulıwma degeneraciyaǵa alıp keletuǵın evolyucion baǵdar.

b)

organizmlerdiń dúzilisinde iri ózgerisler - aromorfozlardıń payda bolıwı menen baylanıslı evolyucion ózgeris esaplanadı.

c)

organizmlerde sırtqı ortalıq shárayatına beyimlesiw (idioadaptaciya)di payda etetuǵın evolyucion baǵdar sanaladı.

d)

tirishilik ushın gúreste kóp abzallıqlar jaratadı jáne tiri organizmlerdi jańa

ortalıq shárayatında keń arealda jasawǵa beyimlesiwine shárayat jaratadı.

8.

Organikalıq dúnyanıń payda bolıwı hám rawajlanıwınıń dáslepki basqıshlarında neshe iri aromorfoz júzege kelgen.

a)

4

b)

3

c)

2

d)

1

9.

Jerdegi eń dáslepki tiri organizmler geterotrof organizmler bolıp, atmosferada kislorod bolmaǵanlıǵı sebepli olardaǵı tirishilik procesleri qanday usılda júz bergen.

a)

anerob

b)

aerob

c)

Japiraq awizshalari

d)

Sagaq, okpe

10.

Qaysı procesi nátiyjesinde atmosfera ne menen bayıǵan, nátiyjede qanday ekranı payda bolǵan?

a)

Fotosintez, korbanatangidrid, ozon

b)

Fotosintez, kislorod, ozon

c)

Xemosintez, kislorod, ozon

d)

xemosintez, uglekisniy gaz, ozon

11.

Belgili bolǵanınday, tiri organizmler qanday jollar menen kóbeyedi?

a)

jınıslı

b)

jınıslı

c)

jınıssız hám jınıslı

d)

ten ekige boliniw

12.

Máyek kletka hám spermatozoydtaǵı násillik xabar jańa payda bolǵan zigotada qáliplesedi. Jańa áwládta násillik ózgeriwsheńlik sebepli dáslepki organizmlerge tán jańa belgilerdiń payda bolıw itimallıǵı joqarı boladı bul qaysi kobeyiw usılı?

a)

Jınıslı kóbeyiw

b)

Jınıssız kóbeyiw

c)

mayek penen kobeyiw

d)

Sporadan kobeyiw

13.

Haywanat dúńyasındaǵı arómorfozlarǵa sırtqı hám ishki faktorlarǵa juwap

reakciyasın kórsetetuǵın tiykarǵı qolaylıqlardıń…..payda bolıwı bul…..

a)

dem alıw organ (saǵaq, ókpe)lardıń payda bolıwı, qan aylanıw sisteması hám júrektiń

b)

nerv sistemasınıń payda bolıwı, zatlar almasıwın jedellestiriwi

c)

tirishilik ushın gúreste kóp abzallıqlar jaratadı jáne tiri organizmlerdi jańa

ortalıq shárayatında keń arealda jasawǵa beyimlesiwi.

d)

nerv sistemasınıń payda bolıwı, zatlar almasıwın jedellestiriwge imkan beretuǵın dem alıw organ (saǵaq, ókpe)lardıń payda bolıwı, qan aylanıw sisteması hám júrektiń

14.

Ósimliklerdiń suw ortalıǵınan qurǵaqlıqta jasawǵa, spora menen kóbeyiwden tuqım arqalı kóbeyiwge ótiwi, jabıq tuqımlılardıń kelip shıǵıwı bul qaysı tipindegi ózgerisler qátarına kiredi.

a)

Arogenez

b)

Aromorfoz

c)

Allogenez

d)

Katagenez

15.

Allogenez - (yunan tilinde «allos» - ózgeshe, basqa, «genezis» - rawajlanıw) bul…

a)

organizmlerde sırtqı ortalıq shárayatına beyimlesiw (idioadaptaciya)di payda etetuǵın evolyucion baǵdar sanalad

b)

organizm dúzilisin ulıwma ápiwayılasıwına - ulıwma degeneraciyaǵa alıp keletuǵın evolyucion baǵdar.

c)

tirishilik ushın gúreste kóp abzallıqlar jaratadı jáne tiri organizmlerdi jańa

ortalıq shárayatında keń arealda jasawǵa beyimlesiwine shárayat jaratadı.

d)

kóp kletkalı organizmlerdiń zigotadan tap ómiriniń aqırına shekem bolǵan dáwiri túsiniledi

16.

Katagenez - («kata» - tómen tárepke hareket, «genezis» - rawajlanıw) – bul

a)

organizm dúzilisin ulıwma ápiwayılasıwına - ulıwma degeneraciyaǵa alıp keletuǵın evolyucion baǵdar.

b)

organizmlerde sırtqı ortalıq shárayatına beyimlesiw (idioadaptaciya)di payda etetuǵın evolyucion baǵdar sanalad

c)

organizmlerdiń dúzilisinde iri ózgerisler - aromorfozlardıń payda bolıwı menen baylanıslı evolyucion ózgeris esaplanadı.

d)

túrge tiyisli individler óz áwládlarına qaraǵanda jasawshańlıǵı joqarı darejede bolıwı esabına olardın sanı artadı. individler iyelegen areal keńeyedi, jańa populyaciya, olar sheńberinde genje túrler, túrler hám basqa sistematikalıq toparlar payda boladı.

17.

Organizm aktiv tirishilik etiwi ushın zárúr bolǵan organlar sistemasınıń ápiwayılasıwına yamasa joǵalıwına alıp keletuǵın bul….

a)

Ulıwma degeneraciya, regress

b)

Aromorfoz

c)

biologiyalıq progress

d)

biologiyalıq progress hám biologiyalıq regress

18.

Ulıwma degeneraciya, biologiyalıq progreske jollawshı baǵdar sıpatında organizmlerdiń aktiv, hareketsheń tirishilik etiwinen passiv, az háreket tirishilik etiwge ótiwi qaysı organizmlerde gúzetiledi?

a)

Fotosintez procesin ámelge asıratuǵın organizmlerdiń payda bolıwı.

b)

Kóp kletkalı organizmlerdiń payda bolıwı

c)

Jınıslı kóbeyiwdiń payda bolıwı

d)

parazit hám otırıqshı tirishilik etiwdin payda boliwi

19.

Ulıwma degeneraciya organizmler dúzilisin ápiwayılastırsa da, qaysı qolaylıqlar olarda arealdıń keńeyiwi, jańa sistematikalıq toparlardıń payda bolıwına, yaǵnıy biologiyalıq progreske alıp keledi.

a)

olardıń mol násilligi hám jasaw ortalıǵına beyimleskenligi sebepli kóp sanlı bolıwı,

b)

parazit hám otırıqshı tirishilik etiw

c)

Ulıwma degeneraciya organizmler dúzilisin ápiwayılastırsa da, qaysı qolaylıqlar olarda arealdıń keńeyiwi,

d)

Hammesi tuwri

20.

1. Fotosintez procesin ámelge asıratuǵın organizmlerdiń payda bolıwı.

2. Kóp kletkalı organizmlerdiń payda bolıwı

3. Jınıslı kóbeyiwdiń payda boliwi bular........

a)

Organikalıq dúnyanıń payda bolıwı

b)

Organikalıq dúnyanıń payda bolıwı hám rawajlanıwınıń dáslepki basqıshlarında ush iri aromorfoz

c)

Organikalıq dúnyanıń payda bolıwı hám rawajlanıwınıń dáslepki basqıshlarında ush iri progress

d)

Organikalıq dúnyanıń payda bolıwı hám rawajlanıwınıń dáslepki basqıshlarında ush iri regress