Worksheets§39-40
Total questions: 40
Worksheet time: 20mins
VI ғасырдың ортасында Қазақстан жерінде құрылған «түркі» аталатын тайпа одақтарының мемлекеті
Түрік қағанаты
Батыс Түрік қағанаты
Түргешқағанаты
Қарлұқ қағанаты
«Ғылым үйренуге кіріспекші кісі … тәрбиелі, адамгершілігі мол, адал, қулық-сұмдықтан және басқа жағымсыз мінезден аулақ болуы қажет», – деп түйіндейді
Ж.Баласағұн
әл-Фараби
М.Қашғари
А.Яссауи
«Ғылымы жоқ елдің болашағы бұлыңғыр», – деп, ғылым дамуының қоғам өміріндегі маңызына ерекше мән берді
Әл-Омари
Әл-Фараби
Әл Макдиси
Ибн Хаукәл
Әбу Насыр әл-Фараби шығармалары қатарына жатпайтын туындыны анықтаңыз
«Жерден шыққан Желім батыр»
«Азаматтық саясат»
«Поэзия өнері туралы»
«Риторика»
Әбу Насыр әл-Фараби шығармалары қатарына жатпайтын туындыны анықтаңыз
«Ғылымдар тізбегі»
«Музыканың ұлы кітабы»
«Бақытқа жол сілтеу»
«Мухаббатнама»
Ғылымда Шығыс Дешті Қыпшақ деп атау қабылданған
Кіші Азияны
Таяу Шығысты
Қазақстан аумағын
Қиыр Шығысты
Түркілердің ислам дінін VIII ғасырдың алғашқы жартысында қабылдай бастағаны туралы жазған белгілі ғалым
Л.Н.Гумилев
П.Г.Галузо
В.В.Бартольд
Н.И.Березин
Энциклопедист-ғұлама әл-Фараби ғылымның әртүрлі салалары бойынша жазған трактаттар саны
150-ден астам
130-ға жуық
160-қа жуық
120-ға жуық
Өзінің білімділігі арқасында «екінші ұстаз» атанған ұлы ғұлама
Қазы-Заде Руми
Гиясуддин Жәмшид
Ибн Сина
әл- Фараби
«Кодекс Куманикус» сөздігінің бірінші бөлімінде берңлетін ақпарат
латын, парсы, қыпшақ тіліндегі сөздердің лексикалық мағыналары
діни уағыздар
жер-су аттары
грек философиясы
Ежелгі түркі мемлекеттерінің халқын әлемдік өркениеттің рухани құндылықтарымен таныстыруда зор рөл атқарды
Ислам
Зороастризм
Манихей діні
Буддизм
ХІІІ ғасырда қыпшақ мемлекетінің құлау себебі
Хорезмшах мемлекетініңшапқыншылығы
Киев Русінің шапқыншылығы
Цинь империясының шапқыншылығы
Шыңғысхан шапқыншылығы
960 ж. Ислам дінін мемлекеттік дін деп жариялады
Осман
Оғұлшақ
Мұса
Ибраһим
Түркілер жаппай ислам дініне өтті
Қарлұқ қағанаты тұсында
Оғыз мемлекеті тұсында
Қыпшақ хандығы тұсында
Қарахан мемлекеті тұсында
2020 жылы Қазақстанда ЮНЕСКО-ның шешімімен 1150 жылдығы атап өтілген ғұлама
әл-Бируни
әл-Марвази
әл-Фараби
М.Қашғари
Қыпшақ дәуірінің құнды ғылыми жәдігері болып табылатын сөздік
«Кодекс куманикус»
«Оғызнама»
«Тарих»
«Алтын шежіре»
Сырдарияның төменгі сағасы мен Балқаш көлінен Дунай жағалауына дейінгі ұлан-байтақ даланың араб және парсы жазбаларында аталуы
Пенджаб
Жетісі
Алтай-Тарбағатай
Дешті Қыпшақ (Қыпшақ даласы)
Орта ғасырларда жазылған бірегей сөздік, қыпшақтардың әдеби ескерткіші
«Оғызнама»
«Тарих»
«Алтын шежіре»
«Тазкира-и-Боғрахан»
«Кейін біз қимақ аталатын тайпаға жеттік. Жазық жерде алтынды кесек күйінде шығаратын кеніш бар. Сол сияқты өзеннің ағысынан алмас та табылады. Ол жерде жазуға арналған қалам жасайтын қамыс өседі», – деп жазған араб тілді грек ғалымы, тарихшы
Йақұт әл-Хамауи
әл-Идриси
әл-Омари
Жувейни
ІХ–Х ғасырларда қимақтардың ежелгі түркі жазуын пайдаланғанын көрсетеді
қару жарақтардағы жазу
қола айналардағы бедерлер
күміс тостағандағы жазу
алтын білезіктердегі жазу
Жанақ ибн Хакан әл-Қимақи кітабын ХІІ ғасырда қимақ елін сипаттаған еңбегінде пайдаланған араб географы
әл-Идриси
әл-Омари
Гардизи
Жувейни
Ортағасырларда Қазақстанның далалы аймақтарында Сырдария мен Балқаштан солтүстікке қарай күшейген тайпалық одақ
Қимақтар
Қарақытайлар
Қыпшақтар
Түргештер
Қимақ мемлекетінің орталығы
Ертіс бойында
Шу бойында
Жайық бойында
Сырдарияның төменгі ағысында
«Хақан – түркілердің патшасы. Хақан – көсемнің көсемі, парсылардың шахиншах, яғни хандардың ханы деген сөз», - деп жазған ғалым
Бируни
ибн Сина
Пири Реис
Әл-Хорезми
Қимақ билеушісі қабылдаған түркілердің ең жоғары атағы
«қаған»
«жабғу»
«инал»
«атабек»
ХІ–ХІІ ғасырлардан кейін ертедегі түркілердің руна жазуының қолданыстан шығу себебі
Ислам дінінің ықпалымен араб әліпбиінің енуі
Византияның ықпалымен латын әліпбиінің енуі
Ираннның ықпалымен зороастризмнің енуі
Грекияның ықпалымен грек әліпбиінің енуі
Түркілердің руналық жазулары ең әйгілілері тұрғызылған
Иштеми құрметiне қойылған ескерткiш
Сұлұқ құрметiне қойылған ескерткiш
Шегу құрметiне қойылған ескерткiш
Білге қаған, Күлтегін және Тоныкөк құрметіне қойылған ескерткiш
Түркілердің руналық жазулары табылған аймақтарға жатпайды
Кіші Азия, Месопотамия
Монғолия, Жетісу
Шығыс Қазақстан,
төменгі Еділ бойы, Дон өлкесі,
Түркі руна жазуларын оқудың кілтін тапқан дат ғалымы
Т. Аткинсон
В.Томсен
А.Дженкинсон
Бернштам
Түркі жазуын «руналық» деп атау себебі
Тасқа қашап жазылуы
Қытай иероглифтермен ұқсастығы
Египет иероглифтерінен бастау алуы
Скандинавияның руналық жазуымен ұқсастығы
VIІ ғасырдың бірінші жартысында пайда болған түркі әліпбиі ерекшелігі
ағаш пен тасқа ойып жазуға қолайлылығы
жоғарыдан төменге қарай жазылуы
солдан оңға қарай жазылуы
полихром стилімен қатар қолданылуы
Ежелгі түркілердің ділі мен тілі, даналығы көрініс тапқан ескерткіштер
Орхон-Енисей
Күлтегін
Тоныкөк
Талас жазуы
568 жылы келген түркі елшісі қаған атынан жазылған хат әкелген
император Юстинианға
император Алексей Комнинге
император IX Константин Мономахқа
император VIII Михаилға
Түркі ауыз әдебиеттің алғашқы үлгілері
Йолығ-тегін мен «Тоныкөк» жазбалары
«Араб-қыпшақ» сөздігі
Рузбихан деректері
Талас жазуы
Орта ғасырларда өздеріне тән жазуларын пайдаланған түркі тайпалары мекен еткен аймаққа жатпайды
Чуд көлі, Онеганың төменгі ағысы
Орталық Азия
Қазақстан
төменгі Еділ бойы, Дон өлкесі
Орта ғасырларда Қазақстан жерінде құрылған мемлекеттердің арасынан артығын табыңыз
Қарахан мемлекеті
Оғыз мемлекеті
Қимақ қағанаты
Қырғыз қағанаты
Орта ғасырларда Қазақстан жерінде құрылған мемлекеттердің арасынан артығын табыңыз
Түргешқағанаты
Қарлұқ қағанаты
Қимақ қағанаты
Ұйғыр қағанаты
Батыс түркілердің мемлекеті қамтыған аймақ
Орта Азия, Жоңғария, Сарыарқа және Шығыс Түркістанның біраз бөлігі
Батыс Монғолия, Іле Алатауы, Тарбағатай
Солтүстік Қытай, Маньчжурия, Уссури өлкесі
Кавказ жері, Ауғанстан жері, Балқан түбегі
Көне түркі жазуы алғаш рет XVIII ғасырдың 20-жылдарында табылған жер
Талас аңғары
Енисей аңғары
Еділ аңғары
Ертіс аңғары
Түрік қағанаты Батыс Түрік және Шығыс Түрік қағанаты болып екіге бөлінді
VI ғасырда
VIІ ғасырда
V ғасырда
IV ғасырда
