Font size
WorksheetsГЕНЕТИКА КАЗ
Total questions: 85
Worksheet time: 43mins
Генетика дегеніміз
Тұқымқуалаушылық пен өзгергіштікті зерттейтін ғылым
Жасушаның құрылымын зерттейтін ғылым
Ақуыз синтезі жүретін клетка құрылымы
Тірі табиғат туралы ғылым
Ағза мүшелерінің жамуын зерттейтін ғылым
Ағзаның тұқымқуалаушылық және өзгергіштік қасиеттеріне жауапты құрылым
Ядрошық
Рибосома
Гендер
Белок
Гольджи апппараты
Генетика ғылымының 1900 ж дейінгі даму кезеңі:
Көне генетика деп аталады
Мендельге дейінгі деп аталады
Цитогенетика кезеңі деп аталады
Классикалық деп аталады
Ортағасырлық деп аталады
Классикалық генетика дәуірі қамтиды:
Ежелгі грек дәуірін
Мендель заңдары ашылғанға дейін (1865 ж.)
1900 жылдан ДНҚ-ның құрылымы ашылғанға дейін
1953 жылдан бастап осы күнге дейін
«Генетика» терминін ғылымға енгізді
1953 ж. Дж.Уотсон
1869 ж. И.Ф.Лишнер
1955 ж. Тио және Леван
1907 ж. Ағылшын ғалымы Бэтсон
Ұрпақтың ата-анасында жоқ жаңа белгілерге ие болуы:
Тұқымқуалаушылық деп аталады.
Өзгергіштік деп аталады.
Репликация деп аталады.
Делеция деп аталады
Генетиканың қазіргі кезеңдегі даму сатысы:
Көне генетика деп аталады
Мендельге дейінгі деп аталады
Мендельден кейінгі деп аталады
Молекулалық деп аталады
Тұқымқуалаушылық дегеніміз:
Ұрпақта ата-анасында жоқ жаңа белгілердің пайда болуы
Ұрпаққа ата-анасында бар белгілер мен қасиеттердің берілуі
Жыныс жасушаларының даму және қалыптасу процесі
ДНҚ молекуласының қалпына келу процесі
Цитогенетика:
Адам кариотипін зерттейді
Адамның тұқымқуалау ауруларын зерттейді
Иммундық жүйелерге өзгергіштік әсерін зерттейді.
Адам организміндегі дәрілік препараттар метаболизмін зерттейді
Қалыпты және патология жағдайларындағы адам кариотипін зерттейді
Цитогенетика
Популяциялық генетика
Медициналық генетика
Иммуногенетика
Молекулярлық генетика
Генетика ғылымының негізін салушы:
Дж.Уотсон
Ф.Крик
Г.Мендель
И.Ф.Лишнер
Молекулалық генетикалық деңгейдің қарапайым бірлігі:
Нуклеин қышқылдары
Жекеленген түрлер
Популяция
Биогеоценоз
Цитология ілімі зерттейді
Тіндерді құрылымын
Жасушалардың құрылысын
Ішкі мүшелер ауруларын
Тұқымқуалайтын ауруларды
Ағзалар белгілерінің өзгергіштігін
Энергия қоры жинақталатын органоид
Митохондрия
Кішкене филаменталар
Рибосома
Центросома
Лизосома
Жасуша ішіндегі қоймалжың сұйықтық
Лизосома
Жасуша мембранасы
Цитоплазма
Центросома
Хромосома
Жасуша мембранасының қызметі
Ядроның бөлінуіне қатысады
Белок биосинтезіне қатысады
Қоректік заттардың ыдырауы
Тұқым қуалау ақпаратын тасымалдау
Қорғаныштық, зат алмасу қызметі
Эукариотты ағзаларға жатады:
Жануарлар
Бактериялар
Көк жасыл балдырлар
Вирустар
Прокариотты ағзаны көрсетіңіз:
Бактериялар, көк жасыл балдырлар
Сүтқоректілер
Жануарлар
Өсімдіктер
Тасымалдаушы РНҚ –ның қызметі
РНҚ-ның кеңістіктегі өзара орналасуын қамтамасыз ететін құрылымдар
Тұқым қуалау ерекшеліктерінің берілуіне қатысады
Аминқышқылдарын цитоплазмадан рибосомаға тасымалдаушы
ДНҚ-ның белгілі бір бөліктерінің көшірмесі
Органоидтар дегеніміз:
РНҚ-ның кеңістіктегі өзара орналасуын қамтамасыз ететін құрылымдар
Жасуша құрамында белгілі бір қызмет атқаратын тұрақты мүшелері
РНҚ-ның белгілі бір бөліктерінің көшірмесі
ДНҚ-ның белгілі бір бөліктерінің көшірмесі
Белок биосинтезі жүретін органоид:
Рибосома
Лизосома
Митохондрия
Гольджи аппараты
Эндоплазмалық тор
«Чаргафф ережесіне» сай келетін теңдікті көрсетіңіз:
А=Г, Г=У
Г=У, У=Т
А=Т, Г=Ц
Т=У, Ц=А
ДНҚ молекуласы:
2 полинуклеотидті тізбектен тұрады
Рибоза және фосфор қышқылының қалдығынан тұрады
Тек бір ғана полинуклеотидті тізбектен тұрады.
А,Г,Ц,У азоттық негіздерден тұрады.
Рибоза және азоттық негіздерден тұрады
Вирустардағы генетикалық ақпаратты сақтаушы:
Цитоплазма
РНҚ
Митохондрия
Лизосома
Жер бетіндегі тіршіліктің ең жоғарғы деңгейін көрсетіңіз:
Молекулярлы-генетикалық деңгей
Онтогенезді деңгей
Популяциялық түр деңгейі
Биогеоценозды деңгей
Жасушаның бөлінуге дайындық кезеңі:
Интерфаза деп аталады.
Профаза деп аталады.
Метафаза деп аталады.
Анафаза деп аталады.
Митоздың биологиялық маңызы:
Хромосома санының екі еселеніп, жас жасушаларға тең бөлінуі
Хромосома санының азаюы
Генетикалық материал бөлінбеуі
Ақау ген пайда болуы
Ахроматин ұршығы түзіледі:
Анафаза кезеңінде
Филогенез барысында
Интерфаза кезеңінде
Телофазада
Дене жасушаларының бөлінуі
Митоз деп аталады
Гаметогенез деп аталады
Мейоз деп аталады
Интерфаза деп аталады
Сперматогенез деп аталады
Прокариотты жасуша дегеніміз:
Ядросы және органоидтары болатын жасушалар
Эмбриональды даму соңында қайтымсыз жіктелетін жасушалар тобы
Ядросы және органоидтары болмайтын жасушалар
Мономері нуклеотидтер болатын құрылымдар
Анафаза кезеңінде:
Хромосоманың центромерасы дәл экваторда орналасады
Ахроматин ұршығы түзіледі
Цитоплазма екіге бөлінеді
Ядрошықтар жойылады
ДНҚ репликациясы дегеніміз
Мутациядан кейінгі ДНҚ молекуласының қалпына келу процесі
Хромосома құрылымының өзгеруі
Прокариоттардың генетикалық аппараты
ДНҚ молекуласының екі еселенуі
Цитоплазманың бөлінуі:
Гаметогенез
Сперматогенез
Цитокинез
Овогенез
Рибосомалық РНҚ
ДНҚ-ның кеңістіктегі орналасуын қамтамасыз етуші
Аминқышқылдарын рибосомаға тасымалдаушы
Генетикалық ақпаратты сақтаушы
Рибосоманың құрамына кіреді.
Хромосоманың центромерасы дәл экваторда
Лептонема стадиясында
Интерфазада
Метафаза кезеңінде
Зигонема кезеңінде
Хроматин:
ДНҚ-ның белгілі бір бөліктерінің көшірмесі.
Белок биосинтезін аяқтаушы құрылым
Белокпен байланысқан ДНҚ молекулаларынан тұрады.
Жыныс жасушаларының редукционды бөлінуінен түзіледі.
Адам ағзасындағы хромосома саны:
11
28
36
46
Метацентрлі хромосомалар....
Центромері хромосоманың бір ұшына жылжыған
Тек ұзын иықтары болады
Серігі бар хромосома
Центромері хромосоманың ортасында орналасқан тең иықты хромосома
Центромер дегеніміз:
Генетикалық ақпаратты сақтаушы құрылым
Аллельді гендерді алмастырушы органоид
Екі хроматидтің байланысқан жері.
Хромосоманың дара жиынтығы
Әйел адамның кариотипі:
ХУ
48 ХУ
46 ХХ
23 ХУ
26 ХУ
Гомологиялық хромосомалар дегеніміз:
Хромосоманың дара жиынтығы
Серігі бар хромосомалар
Жұп санды, бір-біріне ұқсас хромосомалар
Толық қалыптасқан жыныс жасушалары
Хромосома терминін ғылымға енгізді:
1888 жылы Валдейер енгізді.
1882 жылы Г.Мендель енгізді.
1953 жылы Дж.Уотсонмен Ф.Крик енгізді
1895 жылы Э.Чаргафф енгізді.
1900 жылы Т.Морган енгізді.
Жасуша орталығының қызметі:
Жасуша бөлінуіне қатысады
Белок биосинтезін аяқтайды
ДНҚ молекуласын ыдыратады4
Апоптоз процесін бастайды
Жыныс жасушаларындағы хромосоманың дара жинағы:
Екіншілік серігі деп аталады.
Гаплоидты деп аталады.
Аутосомдар деп аталады.
Гетерохроматиндер деп аталады.
Хромосомалар:
Энергия қорын жинақтаушы органоид
Тұқым қуалау ақпаратының негізгі тасымалдаушысы
Белок биосинтезі жүретін органоид
Макромолекулалардың ыдырауы жүретін органоид
Органикалық заттар өзгеріске ұшырайтын органоид
Идиограмма дегеніміз:
Гендердің орналасу реті көрсетілген фотография
Хромосомалар көлемінің төмендеуіне байланысты орналасқан қариотип
Дене жасушаларындағы хромосомалардың толық жинағы
Таяқшаға ұқсас хромосомалар
Ер адамның кариотипі:
22 ХХ
46 ХУ
46 ХХ
48ХУУ
6 ХХ
Мейоз дегеніміз:
Жыныс жасушаларының бөлінуі
Жасушаның бөлінуге дайындық кезеңі.
Зақымданған, өзгеріске ұшыраған жасушалардың бөлінуі
Жасушаның мутацияға ұшырау процесі
Соматикалық жасушаның күрделі бөлінуі
Гаметогенез дегеніміз
Биваленттердің жуандауы мен қысқаруы
Жыныс жасушаларының даму және қалыптасу процесі
Хромосомалардың хроматидтерге жіктелу кезеңі
Ахроматин ұршығының қалыптасу кезеңі
Хромосомалардың экватор тұсына жиналуы
Сперматозоид дегеніміз:
Толығынан қалыптасқан ерлердің жыныс жасушасы
Әйел жыныс жасушалары
Жұп санды хромосомалар
Жүйеленген кариотип
Адамның жыныс жасушаларындағы хромосома саны
6
23
4
8
1
Әйел мен ер адамның хромосома жиынтығы қосылғаннан кейін:
Белок молекуласы пайда болады
Хромосоманың гаплоидты жиынтығы пайда болады
Зигота пайда болады
Гольджи аппараты пайда болады.
Сперматогониялар дегеніміз:
Екі хроматидтің байланысқан жері
Әйел жыныс жасушалары.
Митоз жолымен бөлінген ерлердің алғашқы жыныс жасушалары.
Жыныс жасушаларының даму және қалыптасу процесі.
Жүйеленген кариотип.
Мендельдің І-заңы:
Дигибридті будандастыру заңы деп аталады
Белгілердің тәуелсіз ажырау заңы деп аталады
Үлкен популяциялардағы тепе-теңдік заңы деп аталады
Бірінші ұрпақтың біркелкілік заңы деп аталады
Белгі дегеніміз:
Ағзалардың бірлесіп тіршілік етуі
Ген әсерінің сыртқы білінуі
Хромосомалар құрылымының өзгеруі
Кіші популяциялардағы ақау гендер жиынтығы
Доминантты белгі дегеніміз:
Ақау гендердің білінуі
І-ұрпақта жарыққа шығатын басым белгі
Тек гомозиготалы жағдайда жарыққа шығатын әлсіз белгі
АВО жүйесі бойынша тұқымқуалайтын белгілер
Екі ағзаны будандастыру:
Гибридизациялау деп аталады
Эпистаз деп аталады
Комплементарлық деп аталады
Толымсыз доминанттылық деп аталады
Плейотропия деп аталады
Гибрид дегеніміз:
Ақау геннің білінуі
Екі ағзаны будандастырудан шыққан ұрпақ
Аллельді емес бірнеше геннің бірігіп әсер етуі.
Бір-бірінен екі жұп белгісі бойынша ажырайтын дараларды шағылыстыру
Гибридологиялық талдау жасау барысында ата – аналық қатар белгіленеді:
C
X
G
P
B
Аллельдік гендер дегеніміз:
Бір геннің қасиетін екінші бір геннің бүркемелеуі
Бір белгінің әртүрлі білінуіне жауап беретін гендер
Белгінің қоршаған орта әсерінен өзгеріске ұшырауы
Толық доминанттылыққа хауапты гендер.
Менделизм зерттейді:
Популяциядағы гендердің жілігін
Адам кариотипін
Жасушалардың құрылысымен қасиетін
Мендель заңдылықтарын
Тұқымқуалаушылықтың хромосомалық теориясын.
І-заңда шыққан ұрпақ фенотипі бойынша:
100% сары
1:2:1
2:1
2:2
3:1
1 жұп белгісі бойынша ажыратылатын дараларды шағылыстыру
Моногибридтік будандастыру деп аталады
Дигибридтік будандастыру деп аталады
Плейотропия деп аталады
Толымсыз доминанттылық деп аталады
Тригибридтік будандастыру деп аталадыi’
Гомозиготалы генді көрсетіңіз:
Aa
Bв
Cc
AA
Дд
Егер екі аллельді геннің қызметі бірдей, 1 белгіні анықтаса:
Триплетті деп аталады
Плейотропия деп аталады
Толымсыз доминанттылық деп аталады
Гомозиготалы деп аталады
Гетерозиготалы генді көрсетіңіз:
bb
Вв
Сс
АА
Дд
Гибридологиялық талдау жасау барысында F-белгісімен:
Ата-аналық қатар белгіленеді
Аталық белгіленеді
Ұрпақ белгіленеді
Аналық белгіленеді
Гаметалар белгіленеді
Генотип:
ағза гендерінің жиынтығы
Белгінің жетілу дәрежесі
Гендердің бір – біріне салыстырмалы түрдегі орналасу тәртібі
Популяциядағы түрлер жиынтығы
Сыртқы орта факторлары әсерінен белгінің өзгеруі
Фенотип дегеніміз:
Ағзаның барлық сыртқы белгілері
Белгінің жетілу дәрежесі
Гендердің бір – біріне салыстырмалы түрдегі орналасу тәртібі
Бір белгінің әртүрлі білінуіне жауап беретін гендер
Ген дегеніміз:
Тұқымқуалау ақпараты сақталған ДНҚ молекуласының участігі
Терминаторлар орналасқан РНҚ молекуласының участігі
Жасушаның бөлінуге дайындық кезеңі
Дене жасушаларының бөліну процесі
Транскрипция дегеніміз:
ДНҚ – қос тізбегінен бір тізбекті РНҚ молекуласының түзілу процесі
Нәтижесінде РНҚ-ның екі еселенуі өтетін процесс
Жыныс жасушаларының бөліну процесі
Жасушаның бөлінуге дайындық кезеңі
Полипептидті тізбектің ұзару кезеңі
Генетика дегеніміз
Тұқымқуалаушылық пен өзгергіштікті зерттейтін ғылым
Жасушаның құрылымын зерттейтін ғылым
Ақуыз синтезі жүретін клетка құрылымы
Тірі табиғат туралы ғылым
Ағза мүшелерінің жамуын зерттейтін ғылым
Мендельдің тұқым қуалаушылыққа қатысты қанша заңы бар?
2
3
4
1
Мендель өз тәжірибелеріне қолайлы объект ретінде нені алды?
помидор
қияр
асбұршақ
капуста
Аллельді гендердің өзара әрекеттесу түріне жатпайды:
Толық доминанттылық
Ко-доминанттылық
Комплементарлық
Аллель аралық комплементация
Эпистаз дегеніміз не?
Аллельді гендердің бір-бірін толықтырып, бір белгіні жарыққа шығаруы
Бірінші ұрпаққа ата-аналары белгілерінің бірдей берілуі
Бір аллельді емес ген басқа бір аллельді емес геннің әсерін басып тастайды
Бір белгінің көрінуіне екі, үш немесе одан да көп гендердің әсері
Гомологты хромосомалардың бірдей локусында(қатарында) орналасқан гендерді қалай атайды:
Аллельді емес гендер
Аралық гендер
Доминантты гендер
Аллельді гендер
Кроссинговер дегеніміз не?
Хромосомалар арасындағы гендермен алмасу
Сәйкес хромосомалардың жақындасып қосылуы
Жасушадағы хромосомалар санының өзгеруі
Хромосоманың қандай да бір сегментінің екі еселенуі
Хромосомалар бөлінеді:
Аллельді; аллельді емес
Доминантты; рецессивті
Тұқымқуалайтын және тұқымқуаламайтын
Жыныс; аутосомалар
ата - анасына толық ұқсамай аралық сипатта болатын гендер.
комплементарлық
толымсыз доминанттылық
эпистаз
полимерия
көпаллельдік
аллельді емес гендерге жатады. көп жауап.
полимерия
эпистаз
толымсыз доминаттылық
комплементарлық
конъюгация
2 н/е көп аллельді емес доминатты гендердің бірін – бірі толықтырып, жаңа белгіні жарыққа шығаруы.
эпитсаз
комплементарлық
полимерия
көпаллельдік
толымсыз доминаттылық
басымдық қасиет көрсететін ген
рецессив
инверсия
дупликация
супрессор
конъюгация
бірнеше доминантты гендер өзара әрекеттесіп, бір белгінің көріну дәрежесін айқындай түседі.
толымсыз доминаттылық
инерсия
комплементарлық
эпистаз
полимерия
полимерия процесін ашқан ғалым.
Л.Пастер
Дж.Холдейн
Дж. Уотсон
Г.Нильсон – Эле
Ф.Крик
