NEW
Font size
S
M
L
XL
Worksheetsтаржима назарияси 1
Total questions: 50
Worksheet time: 25mins
Name
Class
Date
1.
Ikki tillilik va ko’p tillilikning paydo bo’lishiga nimalar sabab bo’ldi?
a)
yangi hududlarni bosib olish jarayonida g’olib davlatning mag’lub davlatga bosim o’tkazish
b)
barcha javoblar to’g’ri
c)
asirlar olinishi
d)
turli xil millatga xos insonlarning aralash nikohlari
2.
Rim imperiyasida davlat tili qaysi til bo’lgan?
a)
rim tili
b)
yunon tili
c)
lotin tili
d)
fransuz tili
3.
Erik Yakobson fikricha, tarjima qayerda paydo bo’lgan?
a)
tarjima – Rim ixtirosi
b)
tarjima – yunonlar ixtirosi
c)
tarjima – greklar ixtirosi
d)
tarjimaning paydo bo’lishini biron-bir davlatga bog’lab bo’lmaydi
4.
Taxminan milodiy I asrlargacha nima uchun yunon adabiyotida ko’plab tarjima asarlar katta o’rin egallaydi?
a)
yunonliklar mustaqil ravishda o’zlari badiiy asar yaratmaganliklari sababli
b)
yunonliklar tarjimada mohir bo’lganliklari sababli
c)
tarjima asarlarni o’qishni yaxshi ko’rganliklari sababli
d)
davlat tarjimonlardan ko’proq ishlashni talab qilganligi sababli
5.
Platon, Ksenofont, Demosfen, Esxin, Arat asarlarini lotin tiliga tarjima qilgan tarjimon kim?
a)
Horatsiy
b)
Sitseron
c)
Farobiy
d)
Aleksandr Makedonskiy
6.
"Avesto” va hind eposlarini yig’ib, Yunonnistonga jo’natgan va yunon tiliga tarjima qildirgan inson kim?
a)
Farobiy
b)
Horatsiy
c)
Sitseron
d)
Aleksandr Makedonskiy
7.
Muqaddas matnlar tarjimalarida qanday jihatlarga katta e’tibor berilgan?
a)
ilohiy matnlarning yuksak shoironaligi
b)
asliyatga to’g’rilik, ma’noni buzmagan holda tarjimani chiqarish
c)
barcha javoblar to’g’ri
d)
ilohiy matnlarning hayajonlarini saqlash
8.
Qachondan boshlab Xorazmiy, Farg’oniy, Ibn Sino, Beruniy, Farobiy, Bashshar Ibn Rushd (Averroes) asarlari Yevropada lotin tiliga tarjima qilina boshlandi?
a)
XIX asrdan boshlab
b)
XX asrdan boshlab
c)
XII asrdan boshlab
d)
XV asrdan boshlab
9.
Aristotelnnig "Metafizika", "Fizika", "Logika" singari asarlarini sharhlab tarjima qilgan olim kim?
a)
Farobiy
b)
Ibn Sino
c)
Xorazmiy
d)
Zamaxshariy
10.
Boshqa mamlakatlarga bo’lgan yurishlarida yunon kitoblarini yig’ib kelishni buyurar va ularni arab tiliga o’girishni tashkil etgan sarkarda kim?
a)
Mahmud
b)
Ma’mun
c)
Mutavakkil
d)
Horun ar-Rashid
11.
Tavrotni arab tiliga tarjima qilgan olim kim?
a)
Xunayn Ibn Is’hoq
b)
Muso Xorazmiy
c)
Qaffol Shoshiy
d)
Ibn Masavayx
12.
Tarjima sohasining birinchi nazariyotchilari kimlar?
a)
Mark Sitseron va Kvint Horas Flakk
b)
Sitseron va Horatsiy
c)
Farobiy va Xorazmiy
d)
Moturidiy va Kaffol Shoshiy
13.
Siyosatchi va faylasuf Mark Sitseron va shoir Kvint Horas Flakk tarjima ilmiga qanday hissa qo’shdilar?
a)
tarjima qilingan matnning estetikasi va ijodiy xarakteriga ahamiyat berishdi
b)
tarjima nazariyasining asosiy tushunchalaridan biri - ekvivalentlikni ishlab chiqdilar
c)
tarjimonlarni tarjima qilishda "so’zma-so’z" tarjima qillishdan ogohlantirib, matn "ma’no"si tarjimasiga e’tibor berish kerakligini ta’kidladilar
d)
barcha javoblar to’g’ri
14.
Etien Dole nima uchun cherkov tarafidan o’limga mahkum etildi?
a)
injilni noto’g’ri tarjima qilgani uchun
b)
platonning dialoglarini tarjima qilishda u “rien du tout” ("umuman hech narsa yo’q") iborasini ishlatgan, unda senzuralar ruhning abadiyligi va abadiy hayotga ishonmasliklarini ko’rganliklari uchun
c)
injilni tarjima qilishdan bosh tortgani uchun
d)
cherkovni aytganini qilmagani uchun
15.
Dole tamoyillarida tarjimaning asosiy sharti va muvaffaqiyati nimada deb aytiladi?
a)
tarjima matnini to’liq o’qib chiqish
b)
tarjima qilayotgan tilini yaxshi bilish
c)
tarjima qilayotgan til madaniyatini yaxshi bilish
d)
asl matnni tushunish
16.
Tarjima nazariyasi mustaqil fan sifatida qachon paydo bo’ldi?
a)
XXII asrda
b)
Mil.avv. II asrda
c)
XX asrda
d)
X asrda
17.
Qachon birinchi marta sinxron tarjimadan foydalanildi?
a)
1569-yilda Rimda
b)
1928-yilda SSSRda
c)
1890-yilda Angliyada
d)
1286-yilda Qadimgi Yunonistonda
18.
Rus olimlari Ya.I.Retsker, A.V.Fedorov, I.I.Revzin va V.Yu.Rozenzvayglar, yevropalik tadqiqotchilardan Y. Nayda, J. Munen, J. Ketfordlarning tarjima nazariyasiga oid asarlari qachon nashr etildi?
a)
2000-2010-yillarda
b)
1830-1840-yillarda
c)
1950-1960-yillarda
d)
1320-1330-yillarda
19.
O’zbekistonda tarjima nazariyasi mustaqil fan sifatida qachon paydo bo’ldi?
a)
XX asr o’rtalarida
b)
XXI asrda
c)
XV asrda
d)
XIV asrda
20.
XX asrning 40-90-yillarida O’zbekistonda tarjimashunoslik maktabiga kim asos soldi?
a)
Shoislom Shumuhammedov
b)
Farobiy
c)
G’aybulla Salomov
d)
Sanjar Siddiq
21.
Tarjimashunoslik qismlarini ko’sating.
a)
Tarjima tarixi, tarjima nazariyasi, tarjima tanqidi, sinxron tarjima, avtomatik tarjima asoslari
b)
Tarjima adabiyoti, tarjima tillari, tarjima nazariyasi
c)
Tarjima prinsiplari, tarjima qonunlari, tarjima asoslari
d)
Tarjima asoslari, tarjima nazariyasi, tarjima amaliyoti
22.
Tarjima tarixiga berilgan to’g’ri ta’rifni toping.
a)
to’g’ri javob yo’q
b)
tarjima qonuniyatlari, tarjima qilish prinsiplarini o’rganadigan filologik fandir
c)
tarjima jarayonini kuzatib, chop etilayotgan asarlami baholab boradi, tarjimalar sifatining yaxshilanishiga ko’maklashadi
d)
tarjimashunoslik ilmining tarixini o’rganib, qadimdan shu kungacha bo’lgan barcha tarjima jarayonlarni,tarjimonlarni, tarjima asarlarni o’z ichiga qamrab oladi
23.
Tarjima nazariyasiga berilgan to’g’ri ta’rifni belgilang.
a)
tarjima qonuniyatlari, tarjima qilish prinsiplarini o’rganadigan filologik fandir
b)
tarjimashunoslik ilmining tarixini o’rganib, qadimdan shu kungacha bo’lgan barcha tarjima jarayonlarni, tarjimonlarni, tarjima asarlarni o’z ichiga qamrab oladi
c)
tarjima jarayonini kuzatib, chop etilayotgan asarlami baholab boradi, tarjimalar sifatining yaxshilanishiga ko’maklashadi
d)
to’g’ri javob yo’q
24.
Tarjima tanqidiga berilgan to’g’ri ta’rifni belgilang.
a)
tarjima jarayonini kuzatib, chop etilayotgan asarlami baholab boradi,tarjimalar sifatining yaxshilanishiga ko’maklashadi
b)
tarjimashunoslik ilmining tarixini o’rganib, qadimdan shu kungacha bo’lgan barcha tarjima jarayonlarni, tarjimonlarni, tarjima asarlarni o’z ichiga qamrab oladi
c)
tarjima qonuniyatlari, tarjima qilish prinsiplarini o’rganadigan filologik fandir
d)
to’g’ri javob yo’q
25.
XII asrda Raymond Toledskiyning tarjima maktabi qayerda vujudga keldi?
a)
Bag’dodda
b)
Rossiyada
c)
G’arbiy Yevropada
d)
Xorazmda
26.
XVIII asrda qayerda tarjima jamiyati vujudga keldi?
a)
Xorazmda
b)
G’arbiy Yevropada
c)
Bag’dodda
d)
Rossiyada
27.
Arab tarjima maktabi qachon vujudga keldi?
a)
1985-yilda
b)
1837-yilda
c)
XIX asrda
d)
XII asrda
28.
Qayerda V asrdan boshlab to hozirgacha har yili "Tarjimon kuni"o’tkaziladi?
a)
Rossiyada
b)
Xorazmda
c)
Armanistonda
d)
Rimda
29.
Xorazm tarjima maktabi qachon vujudga keldi?
a)
XX asrda
b)
XII asrda
c)
XIV asrda
d)
XIX asrda
30.
Tarjimonning asosiy faoliyati necha turga bo’linadi va ular qaysilar?
a)
Badiiy va maxsus tarjima
b)
Og’zaki va yozma tarjima
c)
Ketma-ket va sinxron tarjima
d)
Badiiy va ilmiy tarjima
31.
Badiiy tarjima xususiyatlarini belgilang: 1.madaniyatlararo muloqotning o’ziga xos turi; 2. asl matn va tarjima qilingan matnga adabiy jihatdan yondoshishi kerak; 3. ma’lum bir sohaga oid materiallarni ularga xos atamalar bilan tarjima qilish; 4. tarjimon muallif tomonidan qo’llanilgan badiiy ifoda vositalari va uning g’oyasiga kirib borib, ularni tarjimada mohirona ochib berishi kerak; 5. ushbu turdagi tarjima ijtimoiy-siyosiy, ilmiy-texnik, boshqaruv, iqtisodiy, huquqiy, diplomatik va boshqa maxsus sohalarda qo’llaniladi.
a)
1,2,3
b)
1,3,5
c)
1,2,4
d)
1,4,5
32.
Maxsus tarjima xususiyatlarini belgilang:1.unga lingvistik jihatdan yondashiladi; 2. asl matn va tarjima qilingan matnga adabiyjihatdan yondoshishi kerak; 3. ma’lum bir sohaga oid materiallarni ularga xos atamalar bilan tarjima qilish; 4. tarjimon muallif tomonidan qo’llanilgan badiiy ifoda vositalari va uning g’oyasiga kirib borib, ularni tarjimada mohirona ochib berishi kerak; 5. ushbu turdagi tarjima ijtimoiy-siyosiy, ilmiy-texnik, boshqaruv, iqtisodiy, huquqiy, diplomatik va boshqa maxsus sohalarda qo’llaniladi.
a)
3,4,5
b)
1,2,4
c)
2,3,4
d)
1,3,5
33.
Tarjima shakl jihatdan necha qismga bo’linadi?
a)
og’zaki va yozma tarjima
b)
ketma-ket va sinxron tarjima
c)
badiiy va maxsus tarjima
d)
badiiy va ilmiy tarjima
34.
“المترجم خائن” –“Tarjimon xiyonatchi” atamasi qanday tarjimonga nisbatan ishlatiladi?
a)
tarjima jarayonida gaplarni tushirib tarjima qilgan tarjimonga nisbatan
b)
og’zaki va yozma tarjimada o’ziga xos xususiyatlarni hisobga olmaydigan tarjimonga nisbatan
c)
tarjima jarayonida faqat bir tomonning manfaatlarini hisobga olib tarjima qilgan tarjimonga nisbatan
d)
til me’yorlariga amal qilmay tarjima qilmagan tarjimonga nisbatan
35.
Tarjimon kompetensiyasi (bilim va tajriba)ga nimalar kiradi?
a)
tarjimonning hayotiy tajribasi; maqsad qilingan tilni idiomatik bilish; tarjimondan tarjima texnologiyasini bilish;
b)
chet tilidagi matnini tushunish; tarjima matnini shakllantirishda samarali kompetensiya;
c)
barcha javoblar to’g’ri
d)
tarjima jarayoniga ta’sir qiluvchi ikki madaniyat elementlaridan xabardor bo’lish; tarjima qilinayotgan til normalarini bilish;
36.
Funksional va kommunikativ nuqtai nazaridan tarjimani necha qismga bo’lish mumkin?
a)
badiiy, ijtimoiy-siyosiy va maxsus
b)
ketma-ket va sinxron
c)
og’zaki va yozma
d)
visual va eshitib tarjima qilish
37.
Badiiy tarjimaning obyekti nima?
a)
iqtisodga oid hujjatlar
b)
publististik matnlar
c)
siyosiy muzokaralar
d)
badiiy adabiyot
38.
Badiiy tarjimaning o’ziga xos xususiyatlarini ko’rsating.
a)
o’quvchiga obrazli va emotsional ta’sir ko’rsatish
b)
barcha javoblar to’g’ri
c)
tarjimada epitet (rang-barang tasvir) va metafora (obrazli va ko’chma ma’no) dan foydalanish
d)
asl nusxaning obrazli va hissiy ta’sirini saqlab qolishga hamda asardagi barcha o’ziga xosliklarni yetkazish
39.
Ijtimoiy-siyosiy tarjimaning obyekti nima?
a)
iqtisodga oid hujjatlar
b)
siyosiy muzokaralar
c)
ijtimoiy-siyosiy va publitsistik matnlar
d)
badiiy adabiyot
40.
Ijtimoiy-siyosiy tarjima nimasi bilan ajralib turadi?
a)
barcha javoblar to’g’ri
b)
targ’ibot yoki tashviqot masalalari oldingi o’rinda turishi bilan
c)
matnlari turli xil terminologiyalar bilan birga yorqin hissiy rang tasvir vositalarini qo’llanilishi bilan
d)
badiiy va ixtisoslashgan (maxsus) tarjimaning xususiyatlariga egaligi bilan
41.
Maxsus tarjimaning obyekti nima?
a)
ma’lum soha vakillarining sohalariga oid maxsus matn va suhbatlar
b)
ijtimoiy-siyosiy va publitsistik matnlar
c)
iqtisodga oid maxsus matnlar
d)
insoniyat to’plagan bilimlari va amaliyoti, fan va texnikaning turli sohalariga oid materiallar
42.
Maxsus tarjimaning o’ziga xos xususiyati nima?
a)
o’quvchiga emotsional ta’sir ko’rsatish
b)
targ’ibot va tashviqot ruhiga rioya qilish
c)
muayyan soha terminlari(atamalari)dan keng foydalanish va fikrni o’ta aniq ifodalash
d)
asl nusxaning obrazli va hissiy ta’sirini saqlab qolish
43.
Frazeologik birliklarni tarjima qilish nima uchun qiyin hisoblanadi?
a)
barcha javoblar to’g’ri
b)
vazifaviy va semantik tomondan ajralmas birliklar bo’lganligi uchun
c)
ularning idiomatik ma’nosi bo’lib, nutqda tayyor birlik sifatida namoyon bo’lganligi uchun
d)
milliy-madaniy xususiyatlari mavjud bo’lganligi uchun
44.
Frazeologik birliklar bir tildan boshqa tilga tarjima qilishning nechta yo’li mavjud?
a)
besh
b)
uch
c)
to’rt
d)
olti
45.
Grammatik, semantik va uslubiy moslashishlar orqali tarjima qilingan frazeologizmni toping.
a)
“مَوْقِفٌ لاَ يَحْسُدُ عَلَيْه” – “havas qiladigan holat emas”
b)
“انْشَقَّتِ العَصَا بَيْنَهُمْ” – “orasidan qora mushuk o’tdi”
c)
“سَبَحَ ضِدَّ التَّيَّار” – “oqimga qarshi suzmoq”
d)
“صدري طاهر” – “xayolimga ham kelmadi”
46.
Semantik ekvivalentlar orqali tarjima qilingan frazeologizmni toping.
a)
“قاصرات الطرف” – “kamtar, uyatchan (qizlar)”
b)
“واضح وضوح الشمس” – “ikki kara ikkidek”
c)
“أجلا أو عاجلا” – “ertami yoki kech”
d)
“الكَلاَمُ الحُلْوُ لاَ يَشْبَعُ الجَوْعَانَ” – “holva degan bilan o’giz chuchimaydi”
47.
Kalka orqali tarjima qilingan frazeologizmlarni toping
a)
“لا درهم له في هذا ولا دينار” – “uning bunga aloqasi yo’q”
b)
“القرد في عين أمّه الغازل” – “qora qo’ng’iz bolasini oppog’im debdi”
c)
“رَكِبَ ذَنَبَ الريح” – “tez, bir oyog’ing shu yerda, ikkinchisi u yerda”
d)
“لعب بالنار” – “olov bilan o’ynashmoq”
48.
Tasviriy (bayon) tarjima orqali tarjima qilingan frazeologizmni toping
a)
“زَهْرَةُ الْحَيَاةِ الدُّنيَا” – “hayotning eng gullagan davri”
b)
“نقطة في محيط” – “dengizdan bir tomchi”
c)
حصد ما زرعه” – “nima eksang, shuni o’rasan”
d)
“تَجْمِيدُ الأَسْعَارِ” – “narxlarni muzlatib qo’yish”
49.
Islom dini arablarning frazeologizmlariga ta’sir qilgan o’rinni quyidagi qaysi o’rinlarda ko’rishimiz mumkin?
a)
“حصد ما زرعه،واضح وضوح الشمس”
b)
“لا درهم له في هذا ولا دينار ،أجلا أو عاجلا”
c)
“مَوْقِفٌ لاَ يَحْسُدُ عَلَيْه، الكَلاَمُ الحُلْوُ لاَ يَشْبَعُ الجَوْعَانَ ”
d)
“قلوبنا غلف، أكل لحم (فلان) ”
50.
Jonli nutqqa xos, oʻzaro suhbat, fikr almashuv jarayoniga xos bo’lgan bayon usuli qanday uslub?
a)
ilmiy uslub
b)
badiiy uslub
c)
so’zlashuv uslubi
d)
publisistik uslub
Reset
