Font size
WorksheetsXIII. Микробиология және биотехнология 10-сынып
Total questions: 45
Worksheet time: 24mins
Алынған ДНҚ жолақтарының суретін атайды
Рестриктаза ферменті
Генетикалық саусақ ізі
геномдық дактилоскопия
ДНҚ —
клондайтын векторлар ретінде көбінесе пайдаланылады
Бактериялардың қысқы кесіндісі
типирлеу сонымен қатар кейбір әділетсіз айыпталған адамдардың ақталуын қамтамасыз етті
ДНҚ
типирлеу сонымен қатар кейбір әділетсіз айыпталған адамдардың ақталуын қамтамасыз етті
типирлеу немесе геномдық дактилоскопия —организмдер арасындағы генетикалық айырмашылықты табу негізіне жататын идентификациялау жүйесі
ДНҚ-ның нуклеотидті ретіне өзгерістер енгізу
Клиникалық тәжірибеде ПТР әдісі —
диагностикасы ана құрсуғындағы кезеңде де, жаңа туған сәбиде де инфекцияның болуын нақты анықтайды
вирусты гепатитті, түймешік (кондилома, сүйел тәрізді өсінді), туберкулез, ЖИТС, кене энцкфалиті (мидың қабынуы), қызамық, тырысқақ, хеликобактериоз, дифтерияны анықтауда жиі пайдаланылады.
Көптеген қарапайым іс шаралар үшін қажет, мысалы, арнаый ДНҚ фрашменттерінің клондалуы
ПТР көмегімен:
Жыныс мүшелерінің жұқпалы ауруларын анықтауға да болады
қажетті мөлшерде мутациялары бар ДНҚ бөліктері көшірмесін алуға болады
бактериялық аурулары бар науқастарға ДНҚ-диагностикасын жасауға болады
ПТР:
бактерияны трансформациялайды
Бактерия жасушасына рекомбинантты ДНҚ ның енуін қамтамасыз ететін ДНҚ молекуласы
Диагностикасы ана құрсағындағы кезеңде де, жаңа туған сәбиде де инфекцияның брлуын нақты анықтайды
Емделушінің цитохромының түрі қандай екенін анықтау үшін дәрі ішудің алдында
ПТР талдау жүргізу ұсынылады
Бұл дербес медицина деп аталады
ПТР талдау алдын ала аталады:
генотиптеу
Мутагенез
Дербес медицина
Векторлар ретінде пайдаланады:
ДНҚ-ны клондау, ДНҚ-ның нуклеотидті ретіне өзгерістер енгізу
плазмидтерді, фагтарды, аденовирустарды, көбінесе плазмидті ДНҚ қолданылады
Генетикалық инженерия, трансформация
Плазмидтер
көшірмесі бактериялы жасушаларда әртүрлі мөлшерде болатын шағын ғана сағиналы екі тізбекті ДНҚ молекулалары
Организмдердің алуантүрлілігін және әртүрлі организмдер топтарының арасындағы байланысты зерттейді
Жоғарғы мойын сегменттерінде көкеттің жұмысын реттейтін орталық
Клондау үшін пайдаланылатын плазмидті ДНҚ-ның және бізге қажетті ДНҚ-ның белгілі бөлігін рестриктазамен ыдыратады да, рекомбинантты ДНҚ-ны алады, гибридті плазмидті сақина түріне қайтарады және бактериялық жасушаға енгізеді:
трансформация
бактерияны трансформациялайды
генетикалық инженерия
Клондайтын векторлар ретінде көбінесе пайдаланылады:
рестриктаза ферменті
мутагенез
фаг
ДНҚ-ны эукариотты жасушаларға енгізу қалай аталады?
трансдукция
гендік инженерия
Генетикалық инженерия
Секвинирлеу немесе дидезоксисеквенирлеу дегеніміз не?
ДНҚ-ның екіншілік құрылымын орнату
Бактерияны трансформациялау
ДНҚ-ның біріншілік құрылымын орнату
ПТР ді пайдалану арқылы мутагенез жүргізу:
ДНҚ-ның біріншілік құрылымын орнату
ДНҚ—ның нуклеотидті ретіне өзгерістер енгізу
Бір организмнен гендерді бөлек алу
ДНҚ-ның зерттелетін фрагменттерінің көшірмелерін сандық арттыру:
амплификациялау
кардиология
электрокардиография
Бактерия жасушасына рекомбинантты ДНҚ ның енуін қамтамасыз ететін ДНҚ молекуласы
ПТР
вектор
мутагенез
ДНҚ-ның біріншілік құрылымын орнату
секвенирлеу
трансдукция
криминалистика
ДНҚ бактерияларының қысқа кесінділері:
пестицидтер
плазмидтер
гербицидтер
Гендік деңгейде организмдер арасындағы айырмашылықты анықтау үшін идентификациялау жүйесі:
ДНҚ-ны клондау
Элонганция
геномдық дактилоскопия
ДНҚ-ның қажетті фрагментін ДНҚ ның векторлық молекуласына енгізу және рекомбинантты ДНҚ алу:
бактерияны трансформациялау
ДНҚ-ның нуклеотидті ретіне өзгерістер енгізу
ДНҚ-ны клондау
Организмнің дәрілік препараттарды қабылдауына жеке ПТР талдау:
дербес медицина
ферментативтік қызмет
криминалистика
ДНҚ-ны ыдырататын ферменттер:
Рестрикатаза ферменті
мутагенез
Лигаза ферменті
Әртүрлі молекулалар ДНҚ-сы фрагменттерінен бактериалды, фагты және вирусты құралған in vitro рекомбинантты ДНҚ алынғандығы туралы бірінші мақала жарық көрді
1972жылы американдық ғалым Пол Берг және әріптестері
1980жылы американдық ғалым Пол Берг және әріптестері
1947жылы американдық ғалым Пол Берг және әріптестері
Биологияның жаңа бағыты-генетикалық инженерияның ашылуымен ерекшеленді:
Рестриктаза және лигаза ферменттерінің ашылуы
Пол Берг және әріптестері молекулярлы
Плазмид прокариотты қолдануға байланысты
Жасушаның белгілі қасиеті бар генетикалық материалының мақсатты ауысуы, оны басша жасушаға ендіру, сөйтіп көбею және зат алмасу процесінің өзгеруі
трансформация
генетикалық инженерия
гендік инженерия
Гендік инженерия көмегімен белгілі мақсатта түрлі организмдердің тұқымқуалаушылық ақпаратын өзгертуге болады:
геномдарын алдын ала белгіленген ретпен қайта құру керек
организмдер арсындағы генетикалық айырмашылықты табу керек
бір организмнен гендерді бөлек алу керек
Мақсатты функционалдық белсенді генетикалық құрылыстың рекомбинантты ДНҚ молекуласы негізінде өзгеруі:
геномдық дактилоскопия
гендік инженерия
генетикалық инженерия
Гендік инженерияның негізі:
векторлар көмегімен басқа организмдерге ауыстыру
жасушаның белгілі қасиеті бар генетикалық материалының мақсатты ауысуы
бір организмнен гедерді бөлек алу
Гендік инженерия мүмкін болды:
Рестриктаза және лигаза ферменттерінің ашылуына
Генетикалық векторларды бірінші жасушаға өндіру
төменгі биологиялық нысандардың табиғи репликодарын —вирустарды, плазмид прокариотты қолдануға байланысты
ДНҚ молекулаларын нақты анықталған рестрикция сайттары деп аталатын орындары бойынша бөліктерге бөледі:
Рестриктаза ферменті
лигаза ферменті
Эукариот
Гетерогенді ДНҚ фрагменттерін бір бүтін жүйе етіп қосып тігеді:
лигаза ферменті
элонганция
гибридизация
Құрамында шығу тегі әртүрлі ДНҚ-сы бар молекула аталады:
Гендік инженерия
Мутагенез
рекомбинантты
Рекомбинантты ДНҚ =
прокариот немесе вирустар ДНҚ-сы(вектор)-эукариот ДНҚ-сы
прокариоттар мен эукариоттар
рестриктаза мен генетикалық инженерия
Рекомбинантты ДНҚ нәтижесінде пайда болған организм қалай аталады?
трансгенді немесе трансформациялық
рекомбинантты
лигаза ферменті
Организмнің өзгеру процесі және жаңа қабілетінің пайда болуы қалай аталады?
биотехнология
дисбактериоз
трансформация
Гендердің ауысуын орындау үшін (немесе трансгенез) келесі күрделі операцияларды орындау қажет
арнайы генетикалық конструкцияларды (векторларды) құру
термофилді полимеразаны 5тен 3-ке қарай катализдеу
Генетикалық векторларды бірінші жасушаға ендіру
басқа түрдің геномына ендіру және өзгертілген жасушаларды тұтас организм етіп өсіру
Геннің ауысуы қалыпты жүзеге асқанын мәлімдейді:
"репортер" гендер
мутагенез
плазмидтер
Табиғатта эндотоксин нәруызын өндіруші:
кариопласт
Bacillus thringiensis бактериясы
цитопласт
Ауылшаруашылық өсімдіктерінің зиянкес жәндіктерінің асқазанына бұл бактериялар түскенде эндотоксин асқазан қабырғасының бұзылуын тудырады да жәндіктің тіршілігін жояды:
Bacillus thringiensis бактериясы
кокктар
спириллалар, спирохеталар
Биохимия мен молекулалық генетика әдістерінің жиынтығы, олардың көмегімен кез келген организмдердің мақсатты түрде генетикалық ақпаратын комбинациялауға болады:
гендік инженерия
лигаза ферменті
генетикалық инженерия
Гендердің құрылысын өзгертуге немес организмге белгілі функциялар жүктелген бөгде гендерді ендіруге көмектесетін технология:
гендік инженерия
генотерапия
генетикалық инженерия
Алғашқы рет генотерапияны клиникалық практикада сәтті қолдану жүзеге асырылды:
1960жылы Лондонда
1990 жылы АҚШ-та
1965 жылы Германияда
Иммунодефициттен ауыр зардап шеккен балаға зақымдалмаған геннің көшірмесі енгізілді:
генотерапия
гибридизация
гибридтер
Гендік-инженериялық әдіспен емдеуге жақсы көрсеткіштерге қол жеткізуге болатын аурулардың топтарына жатады:
трансдукция
секвенирлеу
лизосомды аурулар
