wayground logo

Free Printable Worksheets

Font size

S
M
L
XL
Worksheets

Ekokimya 8

Total questions: 50

Worksheet time: 50mins

Name
Class
Date
1.

Canlı orqanizmlərin ...... qidalanma mühitinin keyfiyyət və kəmiyyətcə kimyəvi tərkibi Yerdə həyatın inkişafı baş verdiyi milyon illər ərzində formalaşmışdır.

a)

çirklənmiş

b)

çirklənməmiş

c)

sürətli

d)

çirkləndirilmiş

2.

Biosferdə kimyəvi elementlərin fasiləsiz biogen dövriyyəsi canlı orqanizmləri ........ ekoloji kateqoriyada birləşdirir.

a)

beş

b)

dörd

c)

iki

d)

üç

3.

Təbii mühitin antropogen mənşəli maddələrlə çirklənməsinin ekoloji təhlükəliliyini öyrənilməsi üçün nə etmək lazımdır?

a)

Bu maddələrin kimyəvi xassələrini öyrənmək lazımdır

b)

Bu maddələrin təbii mühitdə və canlı orqanizmlərdə miqrasiyasına və transformasiyasına baxmaq lazımdır.

c)

Bu maddələrin biokimyəvi xassələrini öyrənmək lazımdır

d)

Bu maddələrin biokimyəvi faydalarının önəmini öyrənmək lazımdır

4.

Bu müddətdə təbii mühitlə canlı orqanizmlər arasında maddə və enerji mübadiləsində dinamiki tarazlıq yaranmış, həyati vacib (biogen) elementlərin fasiləsiz dövranı baş vermişdir. Sizcə bu tarazlığın yaranması üçün hansı müddət lazım olmuşdur?

a)

yüz min illər

b)

minilliklər

c)

qərinələr

d)

milyon illər

5.

Yerdə ilk canlının əmələ gəlməsi hansı dövrə təsadüf edir?

a)

təqribən 2.3 milyard il əvvələ

b)

təqribən 3.7 milyard il əvvələ

c)

təqribən 5 milyard il əvvələ

d)

təqribən 6.7 milyard il əvvələ

6.

Biosferdə kimyəvi elementlərin fasiləsiz biogen dövriyyəsində canlı orqanizmlərin ekoloji kateqoriyalarını göstərin.

a)

produsent, konsument,

redusent

b)

avtotrof, homotrof, heterotrof

c)

parazit, saprofit, simbiotik

d)

xomotrof, fototrof, heliotrof

7.

Şəklə uyğun ekoloji kateqoriyanı seçin

a)

redusent

b)

konsument

c)

fotosent

d)

produsent

8.

Şəklin məzmunu ilə uyğunluq təşkil edən sözü seçin

a)

redusent

b)

konsument

c)

produsent

d)

parazit

9.

Şəkillə assosiya edən ekoloji kateqoriyanı seçin?

a)

Konsument

b)

Produsent

c)

Redusent

d)

Saprofit

10.

Ölmüş üzvi qalıqları qeyri-üzvi birləşmələrə kimi parçalayan orqanizm

a)

redusent

b)

produsent

c)

konsument

d)

avtotrof

e)

heterotrof

11.

Aşağıdakılardan hansı konsumentdir?

a)

Qartal

b)

Çoban yastığı

c)

Bal arısı

d)

Cürümə bakteriyaları

e)

Soxulcan

12.

Şəkildə təsvir olunan formasına görə hansı bakteriya tipinə aiddir?

a)

Diplokok

b)

Streptokok

c)

Stafilokok

d)

Spiroxet

13.

Tsiklin əvvəlində produsentlər məhluldan və atmosfer havasından özlərinin inkişafı üçün lazım olan biogen kimyəvi elementləri mənimsəyirlər. Söhbət nədən gedir?

a)

Sianobakteriyalar

b)

Kif göbələyi

c)

Soxulcan

d)

Yaşıl bitkilərdən

e)

patabizən

14.

Sizcə birinci tərtib konsument hansı orqanizmdir?

a)

Balıq

b)

Şir

c)

İnək

d)

Hörümçək

15.

Sizcə ikinci tərtib konsument hansı orqanizmdir?

a)

Bal arısı

b)

Göyərçin

c)

İnək

d)

Şir

16.

Maddələr dövranı tsiklinin sonunda habsı orqanizmlər dayanır?

a)

Redusentlər

b)

Produsentlər

c)

Konsumentlər

d)

Parazitlər

17.

Hansı orqaznimlər son nəticədə atmosfer havasını sərf edir?

a)

Produsentlər

b)

Konsumentlər

c)

Redusentlər

d)

Sianobakteriyalar

18.

Hansı orqanizmlər son nəticədə atmosfer havasını karbon qazı ilə zənginləşdirir?

a)

Produsentlər

b)

Konsumentlər

c)

Redusentlər

d)

Sianobakteriyalar

19.

Kimyəvi elementlərin və onun birləşmələrinin ekoloji təhlükəliliyi bir tərəfdən onların canlı orqanizmlərə ....... (a) , digər tərəfdən isə elementin təbii mühitdə və canlı orqanizmlərdə miqrasiya qabiliyyətlərinin asılı olduğu ...... (b) asılıdır.

a)

(a) bioloji təsiri,

(b) fiziki-kimyəvi xassələrindən

b)

(a) toksiki təsiri,

(b) fiziki xassələrindən

c)

(a) toksiki təsiri,

(b) fiziki-kimyəvi xassələrindən

d)

(a) bioloji təsiri,

(b) fiziki xassələrindən

20.

Eyni səviyyədə toksiki təsirə malik birləşmələrdən yüksək ekoloji təhlükəliliyi təbii mühitdə və canlı orqanizmlərdə ..... etmək qabiliyyəti böyük olan birləşmələr yaradır.

a)

sublimasiya

b)

quttasiya

c)

mutasiya

d)

miqrasiya

21.

Atmosferdə olan çirkləndirici maddələr hansı şəkildə hava axınları ilə daşınırlar?

a)

Qaz

b)

Toz

c)

Buxar

d)

Emulsiya

e)

Aerozol

22.

Aerozolların miqrasiyası bərk çirkləndirici maddənin hansı parametrindən asılıdır?

a)

disperslik dərəcəsindən

b)

qeyri-disperslik dərəcəsindən

c)

Həllolma dərəcəsindən

d)

Qarışam dərəcəsindən

23.

Bərk çirkləndirici maddənin disperslik dərəcəsi ilə atmosferdə onun yayılma məsafəsi arasında hansı asılılıq var?

a)

Düz mütənasib

b)

Tərs mütənasib

c)

Parabolik

d)

Sinusiodal

24.

Ekoloji nöqteyi-nəzərdən şəkildə nə təsvir olunmuşdur?

a)

Turş yağışlar

b)

Su dövranı

c)

Karbon dövranı

d)

İstehsalat prosesi

25.

Aerozollar şəklində çirklənmənin daşınması qravitasiya qüvvələrinin təsirindən onların ....... müşaiyət olunur.

a)

oksidləşməsi

b)

sedimentasiyası

c)

reduksiyası

d)

infiltrasiyaysı

26.

Qaz mühitində asılı vəziyyətdə olan bərk və maye hissəciklərdən ibarət dispers sistem necə adlanır?

a)

Köpük

b)

Suspenziya

c)

Emulsiya

d)

Aerozol

27.

Çirkləndirici maddə təbii su mühitinə düşdükdə məruz qaldığı hansı proseslər onun miqrasiya etmə və canlı orqanizmlərə daxil olma qabiliyyətini sürətləndirir?

a)

oksidləşmə-reduksiya

b)

hidroliz

c)

hidratlaşma

d)

kompleksəmələgəlmə

28.

Çirkləndiricilərin su mühitində miqrasiyası hansı faktorlardan asılıdır?

a)

daxili və xarici

b)

daxili

c)

xarici

d)

qlobal

29.

Daxili faktorlara nəyin kimyəvi tərkibi, kimyəvi xassələri və həll olması aiddir?

a)

Emulsiyaların

b)

Aerozolların

c)

Məhlulların

d)

çirkləndirici maddənin

30.

...... çirkləndirici maddənin miqrasiya etdiyi mühitin xassələri ilə əlaqədardır.

a)

Xarici faktorlar

b)

Daxili faktorlar

c)

Regional faktorlar

d)

Qlobal faktorlar

31.

K+, Na+, Cl−, HCO3−K^+,\ Na^+,\ Cl^-,\ HCO_3^- Təbii suların kimyəvi tərkibini formalaşdıran hansı qrup komponentlərə aiddir?

a)

Birinci

b)

İkinci

c)

Üçüncü

d)

Dördüncü

32.

Metan, oksigen, azot, hidrogen sulfid, karbon dioksid təbii suların kimyəvi tərkibini formalaşdıran hansı qrup komponentlərə aiddir?

a)

Birinci

b)

Üçüçncü

c)

Beşinci

d)

İkinci

33.

Təbii sularda üzvi və qeyri-üzvi birləşmələr şəklində tapılan azot, fosfor və dəmir təbii suların kimyəvi tərkibini formalaşdıran hansı qrup komponentlərə aiddir?

a)

Dördüncü

b)

Üçüncü

c)

Birnci

d)

Beşinci

34.

..... mürəkkəb efirlərin, fenolların və humus maddələrin üzvi turşuları şəklində müxtəlif üzvi birləşmələr əmələ gətirir.

a)

Birinci qrupu

b)

Dördüncü qrupu

c)

Beşinci qrupu

d)

İkinci qrupu

35.

.... qrupu makroelementlərdən başqa mikroelementlər və bütün metallar əmələ gətirir

a)

Dördüncü

b)

İkinci

c)

Birinci

d)

Beşinci

36.

Təbii sularda çirklənmənin vəziyyətinə və daşınmasına su mühitinin nəyi təsir edir?

a)

Çürbəcür xassələri

b)

Turşuluğu

c)

Molekul kütləsi

d)

İzotop tərkibi

37.

Metal ionlarının əksəriyyəti ...... suda pis həll olan hidroksidlər, karbonatlar və sulfidlər şəklində çökərərk dib çöküntülərində toplanırlar.

a)

рН>6-da

b)

рН>1-də

c)

рН>2-də

d)

рН<6-da

38.

“Turş yağış”ların çökməsi və turşu saxlayan tullantı sularının axıdıdlması hesabına təbii suların turşulaşması zamanı nə baş verir?

a)

Suda həll olmayan metal birləşmələri həll olan metal kationları əmələ gətirirlər

b)

Suda həllolan metal birləşmələri həll olmayan metal kationları əmələ gətirirlər

c)

Suda həll olmayan metal birləşmələri həll olan metal anionları əmələ gətirirlər

d)

Suda həllolan qeyri-metal birləşmələri həll olmayan qeyr-metal kationları əmələ gətirirlər

39.

Dünya okeanının temperaturu texnogen mənşəli .... daxil olması ilə “istixana effekti” hesabına artır.

a)

N2HN_2H

b)

CO

c)

CO2CO_2

d)

SO6SO_6

40.

Temperaturun artması ekosistemdə tarazlığı pozmaqla su orqanizmlərinin həyat fəaliyyəti proseslərini intensivləşdirir. Hansı orqanizmlərdən söhbət gedir?

a)

Balinalar

b)

patogen mikroorqanizmlər və virusların

c)

fitogen

mikroorqanizmlər və virusların

d)

saprofit

mikroorqanizmlər və virusların

41.

Təbii suların temperaturu ilə onda həll olmuş qazların miqdarı arasında hansı asılılıq var?

a)

Tərs

b)

Düz

c)

Baxır pH miqdarına

d)

Sinusiodal

42.

Antropogen mənşəli çirkləndiricilərin təbii mühitdə miqrasiyasının .... mərhələsini ayırmaq olar

a)

5

b)

4

c)

3

d)

6

43.

Çirklənmənin miqrasiya sxeminə əsasən ...... çirkləndiricilərin əmələ gəldiyi mənbələrdən təbii mühitə daxil olması mərhələsidir.

a)

beşinci mərhələ

b)

üçüncü mərhələ

c)

ikinci mərhələ

d)

birinci mərhələ

44.

Çirklənmənin miqrasiya sxeminə əsasən ...... çirkləndiricilərin təbii mühitin daxilinə hava kütlələri, çay və dəniz axıntıları ilə miqrasiyası baş verir.

a)

ikinci mərhələdə

b)

birinci mərhələdə

c)

üçüncü mərhələdə

d)

beşinci mərhələdə

45.

Çirklənməmiş təbii su hövzələrində və torpaqda mühitin göstəricisi ....... olmalıdır.

a)

pH 1,5 – 4,5

b)

pH 2,5 – 8,5

c)

pH 4,5 – 5,5

d)

pH 6,5 – 8,5

46.

Çirklənmənin miqrasiya sxeminə əsasən ...... atmosfer çirkləndiricilərinin torpaq məhlulu şəklində kök sistemi vasitəsilə bitkilərdə toplanması baş verir.

a)

üçüncü mərhələdə

b)

beşinci mərhələdə

c)

dördüncü mərhələdə

d)

ikinci mərhələdə

47.

Çirklənmənin miqrasiya sxeminə əsasən ...... çirkləndiricilərinin heyvanların orqanizminə bitki yemləri, tənəffüs prosesi və içməli su ilə çirkləndiricilərin daxil olması baş verir

a)

beşinci mərhələdə

b)

dördüncü mərhələdə

c)

üçüncü mərhələdə

d)

ikinci mərhələdə

48.

Çirklənmənin miqrasiya sxeminə əsasən ...... çirkləndiricilərinin müxtəlif qidaların tərkibində insan orqanizminə daxil olması baş verir.

a)

beşinci mərhələdə

b)

üçüncü mərhələdə

c)

dördüncü mərhələdə

d)

altıncı mərhələdə

49.

Kimyəvi elemntlərin orqan və toxumalar üzrə qeyri-bərabər paylanaraq toplanması nə ilə əlaqədardır?

a)

elementlərin xüsusiyyətləri və orqanların quruluşu

b)

orqanların quruluşu və morfologiyası

c)

İnsan orqanizmun fizioloji səviyyəsindən

d)

Maddələr mübadiləsinin aktivlik dərəcəsindən

50.

Toksiki maddələr orqanizmdən hansı orqanlarla çıxarılır?

a)

Ağciyər

b)

Mədə

c)

Dəri

d)

Ürək

e)

Böyrəklər