Font size
WorksheetsАтмосфера 2 бөлім
Total questions: 100
Worksheet time: 17mins
Атмосферадағы көмір қышқыл газының артуынан пайда болады
жылыжай эффектісі
Озон қабаты
фрион газдарының көбеюі
Антарктида үстінде
Жерге ультракулгін сәулені жібермей ұстап тұратын атмосфераның қабаты:
жылыжай эффектісі
Озон қабаты
фрион газдарының көбеюі
Антарктида үстінде
Озон қабатының жұқаруы байқалады
жылыжай эффектісі
мұхиттар денгейі көтерілуде
фрион газдарының көбеюі
Антарктида үстінде
Озон қабатын жұқартуға әсер етеді
жылыжай эффектісі
мұхиттар денгейі көтерілуде
фрион газдарының көбеюі
Антарктида үстінде
Температураның жоғарлауынан:
жылыжай эффектісі
мұхиттар денгейі көтерілуде
фрион газдарының көбеюі
Антарктида үстінде
Жер бетіндегі қысым белдемдері:
жоғары қысымды
(бірнеше жауап)
4 белдеу:
2 тропиктік
2 полярлык
3 белдеу:
1 экватор,
2 коныржай
Жер бетіндегі қысым белдемдері:
төмен қысымды
(бірнеше жауап)
4 белдеу:
2 тропиктік
2 полярлык
3 белдеу:
1 экватор,
2 коныржай
Жоғары жел, жауын-шашын мол,егіншілікке жарамсыз аймақ:
экватор
қоныржай
полярлық
тропиктік
Yнемі жоғары, жауын-шашын жыл бойы біркелкі белдеу:
экватор
қоныржай
полярлық
тропиктік
Жылдың барлық мезгілінде жылы әрі ылғалды болады
экватор
ауа
қоныржай
ауа
полярлық
ауа
тропиктік
ауа
Жылы және құрғақ түрінде болады
экватор
ауа
қоныржай
ауа
полярлық
ауа
тропиктік
ауа
Тропикке карағанда салқын, бірақ ылғалды, арктикатаға немесе антарктикаға қарағанда жылы және ылғалды болады
экватор
ауа
қоныржай
ауа
полярлық
ауа
тропиктік
ауа
Суық және ылғал аз түрінде болады
экватор
ауа
қоныржай
ауа
полярлық
ауа
тропиктік
ауа
Аyа массаларынын 4 түрі бар:
экватор
ауа
қоныржай
ауа
арктикалық және антарктикалық.
тропиктік
ауа
Белгілі бір жерде ұзақ тұрақтанған, сол жерге тән қасиеттерге (температурасы, ылғалдылығы, мөлдірлігі) ие үлкен көлемдегі ауа жиынтыгы
Аyа массалары
Экваторлықтан басқа ауа массалары
Ауа райы
Атмосфералық фронттар
Атмосфераның жер бетiнде белгiлi бiр кысқа мерзiмдiк жай-күйі
Аyа массалары
Экваторлықтан басқа ауа массалары
Ауа райы
Атмосфералық фронттар
Мұхиттық және континенттік деп жіктеледі.
Аyа массалары
Экваторлықтан басқа ауа массалары
Ауа райы
Атмосфералық фронттар
Жылы фронт: жылы, жеңiл және ылғалды ауа массасының суық, ауыр жане кұрғақ ауаға етуінен пайда болады.
Аyа массалары
Экваторлықтан басқа ауа массалары
Ауа райы
Атмосфералық фронттар
Жылы фронт кезінде:
кауырсынды, кауырсынды- қабатты бұлт пайда болады, одан
тамшылы сiркiреген жанбыр, кыста қар жауады.
суық ауа жылы ауаға қарай орын ауыстырғанда пайда болады.
найзағайлы, жауынды-түйдек бұлттар пайда болады, одан
найзағай мен қатты желмен косыла несер жанбыр, бұршақ жауады.
Циклондар мен Антициклондар
Суық фронт кезінде:
кауырсынды, кауырсынды- қабатты бұлт пайда болады, одан
тамшылы сiркiреген жанбыр, кыста қар жауады.
суық ауа жылы ауаға қарай орын ауыстырғанда пайда болады.
найзағайлы, жауынды-түйдек бұлттар пайда болады, одан
найзағай мен қатты желмен косыла несер жанбыр, бұршақ жауады.
Циклондар мен Антициклондар
Атмосфералық фронттарда пайда болатын кұйындар:
кауырсынды, кауырсынды- қабатты бұлт пайда болады, одан
тамшылы сiркiреген жанбыр, кыста қар жауады.
суық ауа жылы ауаға қарай орын ауыстырғанда пайда болады.
найзағайлы, жауынды-түйдек бұлттар пайда болады, одан
найзағай мен қатты желмен косыла несер жанбыр, бұршақ жауады.
Циклондар мен Антициклондар
Суық фронт:
кауырсынды, кауырсынды- қабатты бұлт пайда болады, одан
тамшылы сiркiреген жанбыр, кыста қар жауады.
суық ауа жылы ауаға қарай орын ауыстырғанда пайда болады.
найзағайлы, жауынды-түйдек бұлттар пайда болады, одан
найзағай мен қатты желмен косыла несер жанбыр, бұршақ жауады.
Циклондар мен Антициклондар
(гр. Айналатын) - жылы ауа суық жолаққа келiп енгенде төменгi кысым аймақта пайда болады (бағыты сағат тіліне қарсы)
Циклон
Антициклон
Циклон кезiнде
Антициклон кезiнде
Суық ауа жылы ауа жолағына келiп енгенде жогары кысым аймақта пайда болады (бағыты сағат тілімен бағыттас)
Циклон
Антициклон
Циклон кезiнде
Антициклон кезiнде
Бұлт пайда болмайды, жауын-шашын туспейдi, жазда ыстык,кыста аязды ауа райы калыптасады
Циклон
Антициклон
Циклон кезiнде
Антициклон кезiнде
Бұлтты, жанбырлы және желдi ауа райы калыптасады
Циклон
Антициклон
Циклон кезiнде
Антициклон кезiнде
Ауа райынын белгiлi бiр жерге тән, көп жылдык орташа жай-күйi
Климат
Метеорология
Климатология
Ауа райы
Ауа райын зерттейтiн ғылым
Климат
Метеорология
Климатология
Ауа райы
Метеорологиянын бiр саласы Климат грекше енкiш деген мағына бередi.
Климат
Метеорология
Климатология
Ауа райы
Метеорология грекше метео аспан кұбылыстары деген мағына бередi. Жер шарында ,,,, метеорологиялық станса бар.
10 мыннан астам
20 мыннан астам
30 мыннан астам
100 мыннан астам
Жазда салқын, қыста жылы болады
Мұхиттық ауа массалары
Континенттік ауа массалары
Климат қалыптастырушы факторлар
Тәуліктік амплитуда деп атайды
Ылғалы аз, шаң-тозанды, жазда ыстық болады
Мұхиттық ауа массалары
Континенттік ауа массалары
Климат қалыптастырушы факторлар
Тәуліктік амплитуда деп атайды
географиялык ендік, ауа массаларының қозғалысы, жер бедерінің сипаты, мұхиттардың ықпалы
Мұхиттық ауа массалары
Континенттік ауа массалары
Климат қалыптастырушы факторлар
Тәуліктік амплитуда деп атайды
Тәулік ішіндегі ең жоғарғы және ең төменгі температурасының айырмасы
Инверсия
Конденсация
Радиозонд
Тәуліктік амплитуда деп атайды
Атмосфераның жоғарғы қабаттарын өлшеуге арналған кұрал
Инверсия
Конденсация
Радиозонд
Тәуліктік амплитуда деп атайды
Су буларының белгілі бір температурада сұйық күйге айналуы
Инверсия
Конденсация
Радиозонд
Тәуліктік амплитуда деп атайды
Тау беткейлерінде биіктеген сайын қыста температураның жоғарылауын... деп атайды:
Инверсия
Конденсация
Радиозонд
Тәуліктік амплитуда деп атайды
қысымы төмен аймақ
Антициклон
Циклон
Күн шығар алдында
Түстен кейін
(2-3 тен кейін)
қысымы жоғары аймақ
Антициклон
Циклон
Күн шығар алдында
Түстен кейін
(2-3 тен кейін)
Тәулік ішінде ең төменгі температура:
Түн ортасында
Күн батқанда
Күн шығар алдында
Түстен кейін
(2-3 тен кейін)
Тәулік ішіндегі ең жоғарғы температура
Түн ортасында
Күн батқанда
Күн шығар алдында
Түстен кейін
(2-3 тен кейін)
Жер шарындағы жылу белдеулері
5 - еу
1 ыстық,
2 жылы, 2 суық
5 - еу
2 ыстық,
1 жылы, 2 суық
5 - еу
2 ыстық,
2 жылы, 1 суық
4 - еу
1 ыстық,
2 жылы, 1 суық
Күн солтүстік тропикте тас тебеден түседі (яғни солт. Жарты шарда жаз болады)
21 - маусымда
22-желтоксанда
22-ші маусым
22- ші наурызда
Күн оңтүстік тропикте тас тебеден түседі (яғни онт. Жарты шарда жаз болады)
21 - маусымда
22-желтоксанда
22-ші маусым
22- ші наурызда
Солтүстік жарты шардағы ен ұзақ күн:
21 - маусымда
22-желтоксанда
22-ші маусым
22- ші наурызда
100 м биіктікке көтерілген сайын ауа температурасы:
0, С-қа төмендейді
0,6 'С-қа төмендейді
1,6 'С-қа төмендейді
16 'С-қа төмендейді
1 м куб ауадағы су буының нақты мелшері, ол граммен ecептелінеді (г/м куб)
Абсолюттік ылғалдылық
Салыстырмалы ылғалдылық
Ылғалдану коэффициенті
конденсация
1 м куб аyадағы су буының нақты мөлшерінің сол температурадағы ауаны қанықтыратын су буы мөлшеріне қатынасы (% пайызбен есептелінеді)
Абсолюттік ылғалдылық
Салыстырмалы ылғалдылық
Ылғалдану коэффициенті
конденсация
Жауын шашынның буланушылыққа қатынасы
Абсолюттік ылғалдылық
Салыстырмалы ылғалдылық
Ылғалдану коэффициенті
конденсация
Аyанының ылғалдылығын өлшейтін кұрал:
флюгер (желбағдар)
анемометр
Бофорт шкаласы (M/C)
шаш гигрометр
Желдің бағыты мен күшін анықтайтын құрал
флюгер (желбағдар)
анемометр
Бофорт шкаласы (M/C)
шаш гигрометр
Желдің жылдамдыльғын өлшейтін құрал:
флюгер (желбағдар)
анемометр
Бофорт шкаласы (M/C)
шаш гигрометр
Желдің қуатын анықтайтын шкала
флюгер (желбағдар)
анемометр
Бофорт
(M/C)
шаш гигрометр
Теңіз жағалауындағы тәулігіне бағытын 2 рет өзгертетін жел.
Бриз
Муссон
Пассат желдері
Батыс желдері
Жылына бағытын 2 рет өзгертетін жел
Бриз
Муссон
Пассат желдері
Батыс желдері
Yлкен кеңістіктерде болатын мың.км және жыл бойында бағытын өзгертіп тұратын тұрақты желді қалай атайды
Бриз
Муссон
Пассат желдері
Батыс желдері
Күндізгі – теңізден құрлыққа, Түнгі – құрлықтан теңізге қарай соғады.
Бриз
Муссон
Пассат желдері
Батыс желдері
Үнемі жоғары қысымды белдеуден экваторға қарай соғатын тұрақты жел (пассат желдерінің бағыттары: солт. жарты шарда СШ-тан ОБ-қа, оңт. Жарты шарда ОШ-тан СБ-ка қарай соғады!
Бриз
Муссон
Пассат желдері
Батыс желдері
Қоныржай ендіктерде соғатын қуатты жел
(оңтүстік жарты шарда- солға. солтүстік жарты шарда-оңға бұрылады)
Бриз
Муссон
Пассат желдері
Батыс желдері
Мұхитта coғатын сұрапыл дауылды атайды:
Жел
Вилли-вилли
Ураган д.а
Тайфун
23,5 с.е. пен 23,5 о.е.
тропиктік шеңберлер
полярлык шеңберлер
Қоңыржай
Экватор
40° және 6о° ендіктер аралығында орналасқан табиғат белдеуі:
Тропиктік
Полярлык
Қоңыржай
Экватор
Метереологиялық құралдар:
(бірнеше жауап)
Гигрометр
термометр
барометр
сағат
Ауаның жер бетіне жақын қабатындағы су буының мұз түйіршіктерге айналған түрі
Қылау
Қырау
Бұршақ
Қар
Соңғы 30 жылда қуаңшылық пен шөлейттену: Африканы түгелге жуық қамтыды
Адамның табиғатты дұрыс пайдаланбау нәтижесінде қалыптасқан қауіпті экологиялық зона:
Сахель
Мұнарлану
Фен
Вили – вили
Ауаның аздап көмескіленуі
Сахель
Мұнарлану
Фен
Вили – вили
Циклонның жергілікті атауы –
ураган д.а
тайфун д.а
Вили – вили д.а
Табиғи аэрозолдар
Сары теңіз бен Филиппин аралығындағы циклондарды
ураган д.а
тайфун д.а
Вили – вили д.а
Табиғи аэрозолдар
Аустралияның солт. батыс жағалауы мен Какос аралдарында пайда болатын циклондарды
ураган д.а
тайфун д.а
Вили – вили д.а
Табиғи аэрозолдар
Жерден желмен көтерілген жанартаулық шаң, түтін, топырақ, тау жыныстары, теңіз тұздары, метеориттік шаң-тозаң, су буының молекуласы
Жел өрнегі
альбедо д.а
Құрғақ ауа
Табиғи аэрозолдар
Желдің жылдамдығы мен бағытын бақылау
Жел өрнегі
альбедо д.а
Құрғақ ауа
Табиғи аэрозолдар
Жер бетінің күнді кері шағылыстыруын
Жел өрнегі
альбедо д.а
Құрғақ ауа
Табиғи аэрозолдар
Аласа таулардан соғатын жел
тау жотасының бір жағында қысым төмен болып, ал екінші жағында жоғары болған кезде пайда болатын құрғақ жел.
Бора
(байкалда - сарма, францияда- мистраль д.ат)
тау аңғарлық, тау асуларында, тау өткелдерінде
бриз, бора, строкко, самум, фен, норл, нортсер, мистраль, сарма
Фен:
тау жотасының бір жағында қысым төмен болып, ал екінші жағында жоғары болған кезде пайда болатын құрғақ жел.
Бора
(байкалда - сарма, францияда- мистраль д.ат)
тау аңғарлық, тау асуларында, тау өткелдерінде
бриз, бора, строкко, самум, фен, норл, нортсер, мистраль, сарма
Тауларда соғатын желдер
тау жотасының бір жағында қысым төмен болып, ал екінші жағында жоғары болған кезде пайда болатын құрғақ жел.
Бора
(байкалда - сарма, францияда- мистраль д.ат)
тау аңғарлық, тау асуларында, тау өткелдерінде
бриз, бора, строкко, самум, фен, норл, нортсер, мистраль, сарма
Жергілікті желдер
тау жотасының бір жағында қысым төмен болып, ал екінші жағында жоғары болған кезде пайда болатын құрғақ жел.
Бора
(байкалда - сарма, францияда- мистраль д.ат)
тау аңғарлық, тау асуларында, тау өткелдерінде
бриз, бора, строкко, самум, фен, норл, нортсер, мистраль, сарма
Атмосфералық құбылыстар
(бірнеше жауап)
Мұнарлану, Бұрқасын (боран)
Қара түнек, Сырғыма боран
Шық, Қылау
Кемпірқосақ, Көкмұз
Ауаның аздап көмескіленуі
Мұнарлану
Қара түнек,
Қылау
Кемпірқосақ,
Топырақ бетінен ауаға қатты бөлшектердің көтерілуінен пайда болатын құбылыс
Мұнарлану
Қара түнек,
Қылау
Кемпірқосақ,
00С жоғары жағдайда ағаш жапырақтарында және топырақ бетінде пайда болатын судың тамшылары
Бұрқасын (боран)
Сырғыма боран
Шық
Көкмұз
Жауған қардың желдіңкүшімен бір жерден екінші жерге көшуі
Бұрқасын (боран)
Сырғыма боран
Шық
Көкмұз
Қардың жақын жерге үйіліп, жиналып қалуы
Бұрқасын (боран)
Сырғыма боран
Шық
Көкмұз
Күннің жарығы түсіп, жаңбыр жауып тұрған, бұлттардың төменгі жағынан көрінетін құбылыс
Мұнарлану
Қара түнек,
Қылау
Кемпірқосақ
Ауа мұздап тұрған денемен жанасқанда ұсақ мұз кристалдарын түзуі
Мұнарлану
Қара түнек,
Қылау
Кемпірқосақ
Жер бетіне және заттардың үстіне түсетін тығыз, жылтыр,мұздан түзілген жауын-шашынның бір түрі
Бұрқасын (боран)
Сырғыма боран
Шық
Көкмұз
Жылдың жылы мезгілінде найзағаймен қатар нөсерлі жауын жауған кезде байқалады
Бұршақ
Домалақ немесе шар тәрізді найзағай
Найзағай
Күннің күркіреуі
Диаметрі 10 шақты см болатын, жел немесе ауадағы токтың ағымымен қалғитын, жарқырап тұрған шар
Бұршақ
Домалақ немесе шар тәрізді найзағай
Найзағай
Күннің күркіреуі
Климат қалыптастырушы факторлар:
(бірнеше жауап)
Географиялық ендік
Ауа массаларының
қозғалысы
Жер бедерiнiң сипаты
Мұхиттардың ықпалы
Климат құрушы факторлар:
(бірнеше жауап)
географиялық ендік (күн радиациясы)
жердің төсеніш беті(жер бедерi, төсеніш бетiнiң сипаты
ауа массаларының циркуляциясы (ауа массасы, ауа ағындары, циклон, антициклон)
мухиттар мен тенiздер
Қысым орталықтары (жоғарғы қысым)
(бірнеше жауап)
Азор
Гавай
Исландия
Алеут
Қысым орталықтары (төменгі қысым)
(бірнеше жауап)
Азор
Гавай
Исландия
Алеут
К.П.Алисов жер шарында ,,,, климаттық белдеуге бөлді
13
7 негізгі
6 өтпелі (суб)
14
6 негізгі
7 өтпелі (суб)
11
4 негізгі
7 өтпелі (суб)
13
4 негізгі
9 өтпелі (суб)
Тропиктік белдеулердегi аса ірі континенттік шөлдер:
(бірнеше жауап)
Сахара
Арабия
Калахари
Виктория
Жердiң күннен жылына бір рет ең алыстайтын күні
4 шілде (Афелий) 152 млн км
3 қантар Перегелий 147 млн км
3 қаңтар (Афелий) 150 млн км
4 шілде Перегелий 140 млн км
Жердiң күнге бір рет ең жакындайтын күні
4 шілде (Афелий) 152 млн км
3 қантар Перегелий 147 млн км
3 қаңтар (Афелий) 150 млн км
4 шілде Перегелий 140 млн км
Жердiң бiлiгi орбита кеңiстiгiнде
66,50 бұрыш жасап көлбеу қиылысады.
66 0 бұрыш жасап көлбеу қиылысады.
6,50 бұрыш жасап көлбеу қиылысады.
0,60 бұрыш жасап көлбеу қиылысады.
Көктемгі және күзгi күн теңелу.
21 наурыз бен
23 кыркүйек
22 наурыз бен
22 кыркүйек
21-маусым мен
22-желтоксан
22-маусым мен
22-желтоксан
Көктемгі және күзгi күн теңелу.
21 наурыз бен
23 кыркүйек
22 наурыз бен
22 кыркүйек
21-маусым мен
22-желтоксан
22-маусым мен
22-желтоксан
Климаттың дамуына үлес қосқан ғалымдар:
(бірнеше жауап)
Воейков
Гумбольдт
Кеппен
Берг
Жер шарында жылу белдеулері 5 - еу
(бірнеше жауап)
1 ыстык
2 қоныржай
2 суық
2 жылы
