WorksheetsЖасушалық цикл, 61, 62, 63
Total questions: 40
Worksheet time: 24mins
Бір диплоидты жасушадан (2n) генетикалық материал теңдей бөлінген 2 диплоидты жасуша түзіледі
Митоздық бөліну
Мейоздық бөліну
Амитоздық бөліну
Интерфаза
Интерфаза неше кезеңнен тұрада
2
3
4
5
Жасушаның ДНҚ синтезіне дайындық кезеңі
Бұл кезеңде жасушада РНҚ мен нәруыздар синтезі жедел түрде жүрмиді, ДНҚ биосинтезіне қатысушы ферменттердің белсенділігі жоғарыламайды
Бұл кезеңде жасушада РНҚ мен нәруыздар синтезі жедел түрде жүріп, ДНҚ биосинтезіне қатысушы ферменттердің белсенділігі жоғарыламайды
Бұл кезеңде жасушада РНҚ мен нәруыздар синтезі жедел түрде жүріп, ДНҚ биосинтезіне қатысушы ферменттердің белсенділігі жоғарылайды
G1 фазасы аяқталған соң, жасушада ДНҚ синтезі жүрмиді
G1 фазасы аяқталған соң, жасушада ДНҚ синтезі жүреді
Днқ молекуласының 2 еселенуі белгілі бір тәртіппен жүреді. Жаңа молекула абсолютті түрде ескі молекулаға ұқсас болады
Днқ-ның синтезделу кезеңі
Дайындық кезеңі
Жасушаның Днқ синтезіне дайындық кезеңі
Днқ синтезінің аяқталу кезеңі
Бұл кезеңде жасушаның митозға дайындығы толық аяқталады.
Днқ синтезінің аяқталуы
Митоздың басталу кезеңі
Жасушаның днқ синтезіне дайындық кезеңі
Днқ ның синтезделу кезеңі
Днқ ның G1 фазасы
Митоздық бөліну жүзеге асу үшін жасушаға қажет дайындық процестері
Жасуша орталығының екі еселенуі
Нәруыз мономері
Нәруыз синтезі
Ахроматин жіпшелерінің құралуы
Ахроматин жіпшелері бұзылады
Митоз немесе кариокинез процесі кезекпен келіп отыратын неше фазадан тұрады
4
5
7
3
Профазада жүретін үдерістер
Ядро көлемі үлкейіп, хромосомалар ширатыла бастайды
Хромосома жіпшелерінің өз осінде шиыршықталып бұратылуының салдарынан хромосомалар қысқарып, жуандап әрбір хромосома 2 жіпшеден (хроматидтен) тұрады
Ядрошық жойылады
Жасуша орталығының центроильдері жасуша полюсіне тартылып, олардың арасында бөліну ұршығы түзіледі
Бұл кезде ядро қабығы бұзылады да, цитоплазма мен кариоплазманың сұйық заттары қосылады
Метафаза
Хромосомалардың ширатылуы күшті жүреді және полюстерден бірдей қашықтықта орналасқан қысқарған хромосомалар жасуша экваторына бағытталады
2 хроматидтен тұратын хромосома анық көрінеді
Бөліну ұршығының түзілуі аяқталады
Әр хромосома 2 хроматидтен тұрады, ахроматин жіпшесіне бекінген хроматидтер жасушаның екі жақ полюсіне жылжиды
Ахроматин жіпшелеріне бекінген хроматидтер бір бірінен ажырап, жеке хромосомаларға айналады
Митоз
Анафаза
Телофаза
Интерфаза
Хромосомалардың қозғалуы аяқталады, ядрошықтар пайда болады. Цитокинез процесі жүреді де хромосомалар 2 жас жасушаға тең бөлінеді. Аналық жасуша екі жаңа ұрпақ жасушаларына бөлінеді
интерфаза
Профаза
Телофаза
Метафаза
Митоздың тұқымқуалаушылықтағы маңызы
Жасушаның өсуі және дамуы барысындағы маңызды кезеңі
Аналық жасушадағы генетикалық материал жаңа жас жасушаларға тең бөлінеді
Жаңа жас жасушалардағы хромосомалар аналық жасушалардағы хромосома санына сәйкес келеді
Бұл процес бұзылса, хромосома санында ауытқу болады: артады немесе кемиді. Жасуша тіршілігін жояды немесе мутацияға ұшырайды
Жыныс жасушалары
Гамета
Гаметогенез
Спорогенез
Овогенез
Аналық жыныс жасушасы
Сперматозоид
Овоцит
Сперматогенез
Жұмыртқа жасушасы
Біріншілік овоциттер түзіледі, овоцит жасушаларында рибонуклеин қышқылдары, рибосомалар, нәруыз т.б заттар қарқынды түрде синтезделіп, жыныс жасушалары белгілі бір өздеріне тән мөлшерге дейін өседі
Спермотогенез
Овогенез
Овогенездің өсу кезеңі
Жыныс бездерінің түзілуі
Соматикалық жасушалардың ең басты ерекшелігі
Ядродағы хромосомалардың гаплоидты жиынтығы
Жыныс жасушаларының түзілу процесі
Ядродағы хромосомалардың диплоидты жиынтығы
Днқ матрицалық жолмен екі еселенеді
бұл кезеңде жас жыныс жасушалары үздіксіз митоздық бөліну арқылы көбейіп, сперматогонийлар түзіледі
Көбею кезеңі
Өсу кезеңі
Пісіп жетілу кезеңі
Қалыптасу кезеңі
Мейоз процесі жүреді, жыныс безінің диплоидті аталық жасушасынан 4 гаплоидты жыныс жасушасы қалыптасады, хромосомалар саны 2-есе азаяды
Өсу
Даму
Пісіп жетілу
Түшкіру
Қалыптасу кезеңінде жүретін процестер
Әрбір сперматоциттен 4 сперматозоид жетіледі
Сперматозоидтердің құйрығы қалыптасып, ядро жасушасының ұшына орнын ауыстырады
Екі сперматозоидтың бірден енуіне кедергі келтіру үшін оны сәулелі тәж түзетін қосалқы жасушалар қаптайды
Бұндай да бармеді
Овогенез процесінде овоциттердің дамуы неше кезеңнен тұрады
5
4
2
3
Овогенездің көбею кезеңінде
Овогониялар түзіледң
Біріншілік овоцит түзіледі
Жұмыртқа жасушалары дамиды
Мейоздық бірінші бөліну процесі екіншілік овоциттер және пісіп жетілген овоциттер дамиды
Овогенездің көбею кезеңі
Овогенездің пісіп жетілу кезеңі
Овогенездің өсу кезеңі
Жұмыртқа жасуша сперматозоидтың қатысынсыз өздігінен бөліне бастайды да, ұрыққа бастама береді
Мухагенез
Овогенез
Спермотогенез
Партеногенез
Бір мезгілде екі спермийдің екі жасушаны ұрықтандыруын гүлді өсімдіктердің
Екі еселене ұрықтану
Қосарлана ұрықтану
Көбею
Митоз және мейоз аралығындағы интерфаза кезеңі, днқ матрицалық жолмен екі еселенеді, сперматогонийлер біріншілік сперматоциттерге айналады. Бұл кезеңде аталық сперматоциттердің көлемі шамамен 4-есе ұлғаяды
Пісіп жетілу
Өсу
Көбею
Спермотогенез
Партеногенездік жолмен көбейеді
Бақбақ, қызылша, темекі
Біте, дафния, шегірткп
Біте, дафния
Бал ара, жабайы ара
Жасанды партеногенездік жолмен көбею қабілеті бар жібек құртын алды
Клоустров
М.Е.Паскель
Б.Л.Астауров
Н.Н. Фишер
Балараның партеногенездік жолмен көбеюі
Ұрықтанбаған жұмыртқалардан тек аталықтар(ТРУТЕНЬДЕР) дамиды
Ұрықтанғандарынан аналықтар дамиды
Жетілмеген аналықтар( жұмысша аралар) дамиды
Жоғары және төменгі қысым әсер ету арқылы дамиды
Өсімдіктердің жыныс жасушаларының даму процесі бөлінеді
2-ге
Спорогенез
Овогенез
Гаметогенез
гаплоидты жасушалардың түзілуімен, споралар түзілумен аяқталатын кезең
1-кезең
Спорогенез
2-кезең
Гаметогенез
Аналық жыныс жасушалары дамиды
Аяқта
Табанда
Түйінде
Гүлінде
Генеративті жасушалардың бөліну нәтижесінде түзіледі
Спора
Қозғала алмайтын спермий
Мегаспора
Аталық екі жыныс жасуша
Жасушалардың бөлінуге дайындық кезеңі-интерфаза кезеңінде, сонымен қатар митоз барысында бірінен соң бірі жүретін және өзара байланысты процестер жиынтығы
Метафаза
Митоздық цикл
Мейоздық цикл
Анафаза
Түйінде археоспоралар деп аталатын жасушалар пайда болатын өсімдіктер
Кез келген өсімдіктер
Ашық тұқымды өсімдіктер
Жабықтұқымды өсімдіктер
Өсімдіктердің аталық жыныс жасушаларының дамуы жүреді
Аталық тозаң түйінінде
Сабағында
Тозаң түтігінде
Тозаңқапта
Бірінші митоздық бөлінуден өтіп, пайда болатын 2-жас жасуша
Вегетативті жасуша
Спермий
Гүл шоғы
Генеративті жасуша
Гаплоидты хромосома жиынтығы бар бір спорадан митоз жолымен екі рет бөліну нәтижесінде түзіледі
Үш жасуша
Екі спермий
Бір Вегетативті жасуша
Екі вегетативті жасуша
Бір Спермий
Жетілген гаметалар түзіледі
1-кезең
Спорогенез
2-кезең
Гаметогенез
Эндосперм триплоидты жиынтығы бар жасушадан дамып келе жатқан ұрықтың қоректік заты түзіледі
Ия
Жоқ
Білмим
Жабық тұқымды өсімдіктің қосарлана ұрықтануды ашты
С.Г. Навашиннің баласы
С.Г.Навашин
М.С. Навашин
