tua cuốn của bầu bí và gai xương rồng

chi trước của mèo và cánh dơi

cánh chim và cánh côn trùng

lá đậu Hà Lan và gai xương rồng

các gen của các loài sinh vật khác nhau đều giống nhau

tất cả các loài sinh vật hiện nay là kết quả của tiến hóa hội tụ

các loài sinh vật hiện nay đã được tiến hóa từ một tổ tiên chung

protein của các loài sinh vật khác nhau đều giống nhau

mang cá và mang tôm

cánh chim và cánh côn trùng

cánh dơi và tay người

gai xương rồng và gai hoa hồng

(1) và (4)

(3) và (2)

(2) và (4)

(1) và (3)

cánh ong

cánh bướm

vây cá chép

cánh dơi

ADN của tất cả các loài sinh vật hiện nay đều được cấu tạo từ 4 loại nucleotit

Tế bào của tất cả các loài sinh vật hiện nay đều sử dụng chung một bộ mã di truyền

Protein của các loài sinh vật hiện nay đều được cấu tạo từ khoảng 20 loại axit amin

Tất cả các cơ thể sinh vật hiện nay đều được cấu tạo từ tế bào

phôi sinh học

địa lí sinh vật học

sinh học phân tử

giải phẩu so sánh

nguyên nhân làm xuất hiện nhiều đặc điểm có hại trên cơ thể sinh vật

nguyên nhân làm xuất hiện nhiều biến dị tổ hợp trong quần thể

nhân tố làm cho quần thể đa hình về kiểu gen và kiểu hình

tất cả các cơ thể sinh vật hiện nay đều được cấu tạo từ tế bào

thường biến

biến dị tổ hợp

đột biến

biến dị cá thể

hình thành loài mới

hình thành đặc điểm thích nghi

nhu cầu thị hiếu của con người

cuộc đấu tranh sinh tồn của sinh vật

loài sinh học

quân thể sinh vật

cá thể sinh vật

tế bào

quần thể nhưng kết quả của chọn lọc tự nhiên lại tạo nên các loài sinh vật có sự phân hóa về mức độ thành đạt sinh sản

các cá thể nhưng kết quả của chọn lọc tự nhiên lại tạo nên các quần thể sinh vật có kiểu gen quy định kiểu hình thích nghi với môi trường

các cá thể nhưng kết quả của chọn lọc tự nhiên lại tạo nên loài sinh vật có các đặc điểm thích nghi với môi trường

quần thể nhưng kết quả của chọn lọc tự nhiên lại tạo nên loài sinh vật có kiểu gen quy định các đặc điểm thích nghi với môi trường

chọn lọc tự nhiên tác động thông qua đặc tính biến dị và di truyền của sinh vật

ngoại cảnh thay đổi chậm chạp, sinh vật có khả năng thích ứng kịp thời

loài mới được hình thành dần dần qua nhiều dạng trung gian dưới tác dụng của chọn lọc tự nhiên theo con đường phân li tính trạng

toàn bộ sinh giới ngày nay là kết quả quá trình tiến hóa từ một nguồn gốc chung

sự di truyền các đặc tính thu được trong đời cá thể dưới tác dụng của ngoại cảnh

sự thay đổi của ngoại cảnh thường xuyên không đồng nhất dẫn đến sự biến đổi dần dà và liên tục của loài

sự tích lũy các biến dị có lợi, đào thải các biến dị có hại dưới tác động của chọn lọc tự nhiên

sự tích lũy các đột biến trung tính một cách ngẫu nhiên, không liên quan với tác dụng của chọn lọc tự nhiên

đột biến gen

biến dị cá thể

đột biến nhiễm sắc thể

thường biến

Moocgan

Menden

Dacuyn

Lamac

sự củng cố ngẫu nhiên các đột biến trung tính

nâng cao dần trình độ tổ chức của cơ thể từ đơn giản đến phức tạp

chọn lọc tự nhiên tác động thông qua tính biến dị và di truyền

tác động của ngoại cảnh lên sinh vật, ảnh hưởng đến sinh vật

nguồn gốc thống nhất của các loài sinh vật

nguồn gốc của các giống vật nuôi và cây trồng

nguyên nhân phát sinh biến dị và cơ chế di truyền các biến dị

tác động của ngoại cảnh lên sinh vật, ảnh hưởng đến sinh vật

cuộc đấu tranh sinh tồn của sinh vật

hình thành loài mới

nhu cầu thị hiếu của con người

hình thành đặc điểm thích nghi

chọn lọc tự nhiên

chọn lọc nhân tạo

di nhập gen

môi trường

(1), (2), (4), (5)

(1), (3), (4), (5)

(1), (4), (5), (6)

(2), (4), (5), (6)

4

1

2

3

giao phối ngẫu nhiên

các yếu tố ngẫu nhiên

chọn lọc tự nhiên

đột biến

đột biến gen

biến dị các định

biến dị tổ hợp

thường biến

đột biến cấu trúc NST

đột biến số lượng NST

biến dị tổ hợp

đột biến gen

các alen mới, làm thay đổi tần số alen của quần thể một cách chậm chạp

các biến dị tổ hợp, làm tăng sự đa dạng di truyền của quần thể

nguồn nguyên liệu thứ cấp cho chọn lọc tự nhiên

các alen mới, làm thay đổi tần số alen theo một hướng xác định

các cơ chế cách li

quá trình đột biến

chọn lọc tự nhiên

quá trình giao phối

các yếu tố ngẫu nhiên

chọn lọc tự nhiên

di - nhập gen

đột biến

Chọn lọc tự nhiên không thể loại bỏ hoàn toàn một alen lặn có hại ra khỏi quần thể

Chọn lọc tự nhiên làm xuất hiện các alen mới và các kiểu gen mới trong quần thể

Chọn lọc tự nhiên tác động trực tiếp lên kiểu hình và gián tiếp làm biến đổi tần số kiểu gen

chọn lọc tự nhiên chống lại alen trội có thể nhanh chóng làm thay đổi tần số alen của quần thể

chọn lọc tự nhiên tác động trực tiếp lên kiểu gen, từ đó làm thay đổi tần số alen của quần thể

chọn lọc tự nhiên làm thay đổi tần số alen của quần thể vi khuẩn chậm hơn so với quần thể sinh vật lưỡng bội

chọn lọc chống lại alen lặn làm thay đổi tần số alen chậm hơn so với chọn lọc chống lại alen trội

chọn lọc tự nhiên không bao giờ đào thải hết alen trội gây chết ra khỏi quần thể

làm thay đổi tần số alen nhưng không làm thay đổi thành phần kiểu gen của quần thể

làm xuất hiện những alen mới trong quần thể

chỉ làm thay đổi thành phần kiểu gen mà không làm thay đổi tần số alen của quần thể

làm thay đổi tần số alen của quần thể không theo một hướng xác đinh

đột biến

giao phối không ngẫu nhiên

chọn lọc tự nhiên

các yếu tố ngẫu nhiên

yếu tố ngẫu nhiên luôn làm tăng vốn gen của quần thể

yếu tố ngẫu nhiên luôn làm tăng sự đa dạng di truyền của sinh vật

yếu tố ngẫu nhiên làm thay đổi tần số alen không theo một hướng xác định

yếu tố ngẫu nhiên luôn đào thải hết các alen trội và lặn có hại ra khỏi quần thể, chỉ giữ lại alen có lợi

di - nhập gen có thể làm thay đổi vốn gen của quần thể

giao phối không ngẫu nhiên là nhân tố định hướng quá trình tiến hóa

quá trình tiến hóa nhỏ diễn ra dưới tác động của các nhân tố tiến hóa

các yếu tố ngẫu nhiên có thể làm biến đổi đột ngột tần số alen của quần thể

có thể làm xuất hiện alen mới làm phong phú vốn gen của quần thể

làm thay đổi tần số các alen và thành phần kiểu gen của quần thể

làm cho một gen nào đó dù là có lợi cũng có thể bị loại bỏ hoàn toàn khỏi quần thể

quy định chiều hướng tiến hóa

làm giảm tính đa dạng di truyền của quần thể

không làm thay đổi tần số alen của quần thể

luôn làm tăng tần số kiểu gen dị hợp trong quần thể

có thể làm xuất hiện các kiểu gen mới trong quần thể

tần số phát sinh đột biến

số lượng cá thể trong quần thể

tỉ lệ đực, cái trong quần thể

môi trường sống và tổ hợp gen

Tiến hóa sẽ không xảy ra nếu quần thể không có các biến dị di truyền

Đột biến gen là nguyên liệu sơ cấp chủ yếu của quá trình tiến hóa

Nguồn biến dị của quần thể có thể được bổ sung bởi sự nhập cư

Mọi biến dị trong quần thể đều là nguyên liệu của quá trình tiến hóa

(3) (4)

(2) (3)

(1) (4)

(1) (2)

ngăn cản sự thụ tinh tạo thành hợp tử

ngăn cản hợp tử phát triển thành con lai hữu thụ

ngăn cản hợp tử phát triển thành con lai

ngăn cản con lai hình thành giao tử

hạn chế sự giao phối tự do giữa các cá thể thuộc các quần thể khác loài

làm biến đổi tần số alen của quần thể theo những hướng khác nhau

làm phát sinh các alen mới, qua đó làm tăng sự đa dạng di truyền trong quần thể

hạn chế sự giao phối tự do giữa các cá thể thuộc các quần thể cùng loài

cách lí địa lí

cách li sinh thái

cách lí tập tính

lai xa và đa bội hóa

giao phối tự do với nhau trong điều kiện tự nhiên

cách li sinh sản với nhau trong điều kiện tự nhiên

hoàn toàn biệt lập về khu phân bố

hoàn toàn khác nhau về hình thái

(1), (3)

(2), (3)

(1), (4)

(2), (4)

Mặc dù sống trong cùng một khu vực địa lí nhưng các cá thể của các loài có họ hàng gần gũi và sống trong những sinh cảnh khác nhau nên không thể giao phối với nhau

Các cá thể của các loài khác nhau có thể sinh sản vào những mùa khác nhau nên chúng không có diều kiện giao phối với nhau

Các cá thể của các loài khác nhau có thể có những tập tính giao phối riêng nên chúng thường không giao phối với nhau

Các cá thể thuộc các loài khác nhau có thể có cấu tạo các cơ quan sinh sản khác nhau nên chúng không thể giao phối với nhau

xuất hiện các dạng trung gian

cách li địa lí

cách li sinh sản với quần thể gốc

sai khác nhỏ về hình thái

Các cá thể có những tập tính giao phối riêng, nên thường không giao phối với nhau

Các cá thể có cấu tạo cơ quan sinh sản khác nhau, nên không giao phối với nhau

Các cá thể sống ở những sinh cảnh khác nhau, nên không giao phối với nhau

Các cá thể giao phối với nhau tạo ra hợp tử, nhưng hợp tử không phát triển thành con lai

cách li sinh thái

cách li sinh sản

cách li địa lí

cách li tập tính

thời gian (mùa vụ)

sinh thái

tập tính

cơ học

hình thành cá thể và quần thể sinh vật thích nghi với môi trường

tạo các tổ hợp alen mới trong đó có các tổ hợp có tiềm năng thích nghi cao

tạo các alen mới, làm phong phú thêm vốn gen của quần thể

ngăn cản sự giao phối tự do, củng cố và tăng cường sự phân hóa kiểu gen trong quần thể bị chia cắt

Thực vật sinh sản vô tính

Động vật có vú

Thực vật có hoa

Côn trùng

cách li địa lí

cách li tập tính

lai xa kèm đa bội hóa

cách li sinh thái

cách li sinh thái

cách li tập tính

lai xa và đa bội hóa

cách li địa lí

Sự cách li địa lí tất yếu dẫn đến sự hình thành loài mới

Sự hình thành loài mới không liên quan đến quá trình phát sinh các đột biến

Quá trình hình thành quần thể thích nghi không nhất thiết dẫn đến hình thành loài mới

Quá trình hình thành quần thể thích nghi luôn dẫn đến hình thành loài mới

bằng con đường lai xa và đa bội hóa diễn ra nhanh và gặp phổ biến ở thực vật

khác khu vực địa lí (bằng con đường địa lí) diễn ra nhanh trong một thời gian ngắn

bằng con đường lai xa và đa bội hóa diễn ra chậm và hiếm gặp trong tự nhiên

ở động vật chủ yếu diễn ra bằng con đường lai xa và đa bội hóa

được tự nhiên sáng tạo ra cùng một lúc

là kết quả của quá trình cố gắng vươn lên tự hoàn thiện của mỗi loài

không có mối quan hệ về nguồn gốc

đều có chung một nguồn gốc

Hình thành loài mới bằng cách li sinh thái là con đường hình thành loài nhanh nhất

Quá trình hình thành loài mới chỉ diễn ra trong cùng một khu vực địa lí

Hình thành loài bằng cách li địa lí có thể có sự tham gia của các yếu tố ngẫu nhiên

Hình thành loài mới bằng con đường lai xa và đa bội hóa chỉ diễn ra ở động vật

tập tính, sinh thái, lai xa và đa bội hóa

sinh thái

tập tính

lai xa và đa bội hóa

cách li cơ học

cách li tập tính

cách li địa lí

cách li sinh thái

Hình thành loài mới là một quá trình lịch sử, cải biến thành phần kiểu gen của quần thể ban đầu theo hướng thích nghi, tạo ra kiểu gen mới, cách li sinh sản với quần thể gốc

Hình thành loài mới bằng con đường lai xa và đa bội hóa phổ biến ở thực vật, rất ít gặp ở động vật

Hình thành loài mới là quá trình tích lũy các biến đổi đồng loạt do tác dụng trực tiếp của ngoại cảnh hoặc do tập quán hoạt động của động vật diễn ra trong thời gian ngắn

Hình thành loài mới bằng con đường địa lí là phương thức có cả ở thực vật và động vật

động vật mà không gặp ở thực vật

thực vật và những động vật ít di động xa

thực vật mà không gặp ở động vật

vi sinh vật

Tiến hóa hóa học $$\rightarrow$$ Tiến hóa tiền sinh học $$\rightarrow$$ Tiến hóa sinh học

Tiến hóa sinh học $$\rightarrow$$ Tiến hóa hóa học $$\rightarrow$$ Tiến hóa tiền sinh học

Tiến hóa sinh học $$\rightarrow$$ Tiến hóa tiền sinh học $$\rightarrow$$ Tiến hóa hóa học

Tiến hóa tiền sinh học $$\rightarrow$$ Tiến hóa sinh học $$\rightarrow$$ Tiến hóa hóa học

kỉ Pecmi thuộc đại Cổ sinh

kỉ Jura thuộc đại Trung sinh

kỉ Triat (Tam điệp) thuộc đại Trung sinh

kỉ Đệ tam thuộc đại Tân sinh

kỉ Triat (Tam điệp) thuộc đại Trung sinh

kỉ Jura thuộc đại Trung sinh

kỉ Kreta (Phấn trắng) thuộc đại Trung sinh

kỉ Đệ tam (Thứ ba) thuộc đại Tân sinh

nguyên sinh

thái cổ

trung sinh

tân sinh

kỉ Đệ tam

kỉ Phấn trắng

kỉ Silua

kỉ Tam điệp

Silua

Cacbon (than đá)

Cambri

Pecmi

kỉ Đệ tứ (Thứ tư) của đại Tân sinh

kỉ Triat (Tam điệp) của đại Trung sinh

kỉ Đệ tam (Thứ ba) của đại Tân sinh

kỉ Kreta (Phấn trắng) của đại Trung sinh

Pecmi

Kreta

Odovic

Cacbon

Thái cổ, Tân sinh, Nguyên sinh, Cổ sinh, Trung sinh

Trung sinh, Nguyên sinh, Tân sinh, Thái cổ, Cổ sinh

Thái cổ, Nguyên sinh, Cổ sinh, Trung sinh, Tân sinh

Cổ sinh, Thái cổ, Trung sinh, Nguyên sinh, Tân sinh

Dương xỉ phát triển mạnh. Thực vật có hạt xuất hiện. Lương cư ngự trị. Phát sinh bò sát

Cây hạt trần ngự trị. Bò sát cổ ngự trị. Phân hóa chim

Phân hóa cá xương. Phát sinh lưỡng cư và côn trùng

Cây hạt trần ngự trị. Phân hóa bò sát cổ. Cá xương phát triển. Phát sinh thú và chim

Cơ quan tương đồng

Cơ quan tương tự

Cơ quan thoái hóa

Hóa thạch

Môi trường sống bao gồm các nhân tố vô sinh bao quanh sinh vật, có tác động trực tiếp hoặc gián tiếp đến sự tồn tại, sinh trưởng, phát triển và các hoạt động khác của sinh vật

Môi trường sống bao gồm các nhân tố hữu sinh bao quanh sinh vật, có tác động trực tiếp hoặc gián tiếp đến sự tồn tại, sinh trưởng, phát triển và các hoạt động khác của sinh vật

Môi trường sống bao gồm tất cả các nhân tố bao quanh sinh vật, có tác động trực tiếp hoặc gián tiếp đến sự tồn tại, sinh trưởng, phát triển và các hoạt động khác của sinh vật

Môi trường sống bao gồm tất cả các nhân tố có tác động trực tiếp hoặc gián tiếp lên sinh vật

môi trường sinh vật

môi trường đất

môi trường nước

môi trường trên cạn

khoảng thuận lợi

giới hạn dưới

khoảng chống chịu

giới hạn sinh thái về nhiệt độ

giới hạn sinh thái của loài

ổ sinh thái của loài

nơi ở của loài

giới hạn chịu đựng của loài

tập hợp cá trong Hồ Tây

tập hợp cá trắm cỏ trong một cái ao

tập hợp các cây cọ trên một quả đồi ở Phú Thọ

tập hợp ốc bươu vàng trong một ruộng lúa

số lượng cá thể của quần thể giảm xuống dưới mức tối thiểu

số lượng cá thể của quần thể duy trì ở mức độ phù hợp với nguồn sống của môi trường

mức độ sinh sản của quần thể giảm, quần thể bị diệt vong

số lượng cá thể của quần thể tăng lên mức tối đa

cạnh tranh giữa các cá thể trong quần thể không xảy ra do đó không ảnh hưởng đến số lượng và sự phân bố các cá thể trong quần thể

khi mật độ cá thể của quần thể vượt quá sức chịu đựng của môi trường, các cá thể cạnh tranh với nhau làm tăng khả năng sinh sản

cạnh tranh là đặc điểm thích nghi của quần thể. Nhờ có cạnh tranh mà số lượng và sự phân bố các cá thể trong quần thể duy trì ở mức độ phù hợp, đảm bảo cho sự tồn tại và phát triển của quần thể

cạnh tranh cùng loài, ăn thịt đồng loại giữa các cá thể trong quần thể là những trường hợp phổ biến và có thể dẫn đến tiêu diệt loài

Chó rừng hỗ trợ nhau trong đàn nhờ đó bắt được trâu rừng có kích thước lớn hơn

Khi thiếu thức ăn, một số động vật cùng loài ăn thịt lẫn nhau

Những cây sống theo nhóm chịu đựng gió bão và hạn chế sự thoát hơi nước tốt hơn những cây sống riêng rẽ

Bồ nông xếp thành hàng bắt được nhiều cá hơn bồ nông đi kiếm ăn riêng rẽ

tỉ lệ sinh sản và tỉ lệ tử vong của quần thể

kiểu phân bố của các cá thể trong quần thể

diện tích hoặc thể tích khu vực phân bố của chúng

các yếu tố giới hạn sự tăng trưởng của quần thể

phân bố đồng đều

phân bố ngẫu nhiên

phân bố theo nhóm

phân bố theo chiều thẳng đứng

phân bố đồng đều

phân bố ngẫu nhiên

phân bố theo nhóm

phân bố theo chiều thẳng đứng

điều kiện sống phân bố đồng đều, không có sự cạnh tranh gay gắt giữa các cá thể trong quần thể

điều kiện sống phân bố không đồng đều, có sự cạnh tranh gay gắt giữa các cá thể trong quần thể

điều kiện sống phân bố đồng đều, các cá thể có tính lãnh thổ cao

điều kiện sống phân bố không đồng đều, các cá thể có xu hướng sống tụ họp với nhau (bầy đàn)

các cá thể hỗ trợ lẫn nhau chống lại điều kiện bất lợi của môi trường

sinh vật tận dụng được nguồn sống tiềm tàng trong môi trường

làm giảm mức độ cạnh tranh giữa các cá thể trong quần thể

làm tăng mức độ cạnh tranh giữa các cá thể trong quần thể

các cá thể hỗ trợ nhau chống chọi với các điều kiện bất lợi của môi trường

các cá thể tận dụng được nguồn sống của môi trường

giảm sự cạnh tranh gay gắt giữa các cá thể trong quần thể

tăng sự cạnh tranh gay gắt giữa các cá thể trong quần thể

các cá thể hỗ trợ lẫn nhau chống lại điều kiện bất lợi của môi trường

sinh vật tận dụng được nguồn sống tiềm tàng trong môi trường

làm giảm mức độ cạnh tranh giữa các cá thể trong quần thể

tạo sự cân bằng về tỉ lệ sinh sản và tỉ lệ tử vong của quần thể

mức độ sinh sản tăng, mức độ tử vong giảm

mức độ sinh sản giảm, sự cạnh tranh tăng

mức độ sinh sản không thay đổi, mức độ tử vong tăng

mức độ sinh sản giảm, mức độ tử vong tăng

kích thước quần thể giảm xuống dưới mức tối thiểu thì quần thể dễ dẫn tới diệt vong

kích thước quần thể luôn ổn định, không phụ thuộc vào điều kiện sống của môi trường

kích thước quần thể không phụ thuộc vào mức sinh sản và mức tử vong của quần thể

kích thước quần thể là khoảng không gian cần thiết để quần thể tồn tại và phát triển

Nguồn sống của môi trường giảm, không đủ cung cấp cho nhu cầu tối thiểu của các cá thể trong quần thể

Số lượng cá thể quá ít nên sự giao phối gần thường xảy ra, đe dọa sự tồn tại của quần thể

Sự hỗ trợ giữa các cá thể bị giảm, quần thể không có khả năng chống chọi với những thay đổi của môi trường

Khả năng sinh sản suy giảm do cơ hội gặp nhau của cá thể đực với cá thể cái ít

Kích thước của quần thể luôn ổn định và giống nhau giữa các loài

Trong điều kiện môi trường bị giới hạn, đường cong tăng trưởng của quần thể có hình chữ S

Tỉ lệ giới tính thay đổi tùy thuộc vào từng loài, từng thời gian và điều kiện của môi trường sống

Mật độ cá thể của quần thể không cố định mà thay đổi theo mùa, năm hoặc tùy theo điều kiện của môi trường sống

Ở Việt Nam, hàng năm vào thời gian thu hoạch lúa, ngô,... chim cu gáy thường xuất hiện nhiều

Ở Việt Nam, vào mùa xuân khí hậu ấm áp, sâu hại thường xuất hiện nhiều

Ở miền Bắc Việt Nam, số lượng ếch nhái giảm vào những năm có mùa đông giá rét, nhiệt độ xuống dưới 8^oC

Ở đồng rêu phương Bắc, cứ 3 năm đến 4 năm, số lượng cáo lại tăng lên gấp 100 lần và sau đó lại giảm

Số lượng muỗi tăng vào mùa hè, giảm vào mùa đông

Số lượng cây tràm ở rừng U Minh Thượng giảm mạnh sau khi bị cháy vào tháng 3 năm 2002

Số lượng sâu hại cây trồng tăng vào mùa xuân và mùa hè, giảm vào mùa thu và mùa đông

Số lượng ếch đồng tăng vào mùa mưa, giảm vào mùa khô

không theo chu kì

theo chu kì ngày đêm

theo chu kì nhiều năm

theo chu kì mùa

4

2

3

1

quần xã sinh vật

nhóm sinh vật dị dưỡng

các quần thể sinh vật

nhóm sinh vật phân giải

nhóm tuổi

mật độ cá thể

loài ưu thế

tỉ lệ giới tính

Có tần suất xuất hiện và độ phong phú cao, sinh khối lớn, quyết định chiều hướng phát triển của quần xã

Có tần suất xuất hiện và độ phong phú thấp nhưng sự có mặt của nó làm tăng mức đa dạng cho quần xã

Chỉ có một quần xã nào đó mà không có ở các quần xã khác, sự có mặt của nó làm tăng mức đa dạng cho quần xã

Đóng vai trò thay thế cho các nhóm loài khác khi chúng suy vong vì nguyên nhân nào đó

cá cóc

cây cọ

cây sim

bọ que

tôm nước lợ

cây tràm

cây mua

bọ lá

làm giảm mức độ cạnh tranh giữa các loài, nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn sống

làm tăng mức độ cạnh tranh giữa các loài, giảm hiệu quả sử dụng nguồn sống

làm giảm mức độ cạnh tranh giữa các loài, giảm hiệu quả sử dụng nguồn sống

làm tăng mức độ cạnh tranh giữa các loài, tăng hiệu quả sử dụng nguồn sống

Cỏ dại và lúa

Tầm gửi và cây thân gỗ

Giun đũa và lợn

Nấm và vi khuẩn lam tạo thành địa y

Chim sáo và trâu rừng

Chim sâu và sâu ăn lá

Lợn và giun đũa trong ruột lợn

Lúa và cỏ dại

Chim sáo và trâu rừng

Cây tầm gửi và thân gỗ

Trùng roi và mối

Lúa và cỏ dại trong ruộng lúa

cộng sinh

ức chế - cảm nhiễm

hợp tác

kí sinh

quan hệ hội sinh

quan hệ kí sinh

quan hệ cộng sinh

quan hệ cạnh tranh

(1) và (4)

(1) và (2)

(3) và (4)

(2) và (3)

sự tiêu diệt của một loài nào đó trong quần xã

sự phát triển của một loài nào đó trong quần xã

trạng thái cân bằng sinh học trong quần xã

làm giảm độ đa dạng sinh học của quần xã

tăng tính cạnh tranh giữa các loài do đó thu được năng suất cao hơn

hình thành nên chuỗi và lưới thức ăn trong thủy vực

tận dụng tối đa nguồn thức ăn, nâng cao năng suất sinh học của thủy vực

tăng cường mối quan hệ cộng sinh giữa các loài

các loài thực vật phân bố theo tầng còn các loài động vật không phân bố theo tầng

sự phân tầng của các loài thực vật kéo theo sự phân tầng của các loài động vật

các loài thực vật hạt kín không phân bố theo tầng còn các loài khác phân bố theo tầng

sự phân tầng của thực vật và động vật không phụ thuộc vào các nhân tố sinh thái

thường dẫn tới một quần xã bị suy thoái

xảy ra do hoạt động chặt cây, đốt rừng,.. của con người

khởi đầu từ môi trường đã có một quần xã tương đối ổn định

khởi đầu từ môi trường chưa có sinh vật

(5) $$\rightarrow$$ (3) $$\rightarrow$$ (2) $$\rightarrow$$ (4) $$\rightarrow$$ (1)

(5) $$\rightarrow$$ (3) $$\rightarrow$$ (4) $$\rightarrow$$ (2) $$\rightarrow$$ (1)

(5) $$\rightarrow$$ (2) $$\rightarrow$$ (3) $$\rightarrow$$ (4) $$\rightarrow$$ (1)

(1) $$\rightarrow$$ (2) $$\rightarrow$$ (3) $$\rightarrow$$ (4) $$\rightarrow$$ (5)

(1) và (2)

(1) và (4)

(3) và (4)

(2) và (3)

(5) $$\rightarrow$$ (3) $$\rightarrow$$ (1) $$\rightarrow$$ (2) $$\rightarrow$$ (4)

(2) $$\rightarrow$$ (3) $$\rightarrow$$ (1) $$\rightarrow$$ (5) $$\rightarrow$$ (4)

(4) $$\rightarrow$$ (1) $$\rightarrow$$ (3) $$\rightarrow$$ (2) $$\rightarrow$$ (5)

(4) $$\rightarrow$$ (5) $$\rightarrow$$ (1) $$\rightarrow$$ (3) $$\rightarrow$$ (2)

(1), (4), (3), (2)

(1), (3), (4), (2)

(1, (2), (4), (3)

(1),(2),(3),(4)

diễn thế thứ sinh xảy ra ở môi trường mà trước đó chưa có quần xã sinh vật

diễn thế thứ sinh không làm thay đổi điều kiện môi trường sống của quần xã

diễn thế thứ sinh có thể dẫn đến hình thành nên quần xã tương đối ổn định

diễn thế thứ sinh không làm thay đổi thành phần loài của quần xã

Diễn thế sinh thái xảy ra do sự thay đổi các điều kiện tự nhiên, khí hậu,... hoặc do sự cạnh tranh gay gắt giữa các loài trong quần xã, hoặc do hoạt động khai thác tài nguyên của con người

Diễn thế thứ sinh là diễn thế khởi đầu từ môi trường chưa có sinh vật

Diễn thế nguyên sinh là diễn thế khởi đầu từ môi trường đã có một quần xã sinh vật từng sống

Diễn thế sinh thái là quá trình biến đổi tuần tự của quần xã qua các giai đoạn, không tương ứng với sự biến đổi của môi trường