Bir kartalla bir tilki, uzun zamandan beri komşuluk etmekteymişler. Kartalın yuvası yüksek bir ağacın tepesinde; tilkininkiyse, ağacın dibindeymiş. Tilkinin uzaklarda olduğu bir gün, yavrularına yiyecek bir şey bulamayan kartal, aşağı süzülüp tilkinin yavrularından birini kapmış ve yuvasına götürmüş (…) Bu parça aşağıdaki metin türlerinin hangisinden alınmıştır?

Dinleyenleri coşturmak ve belli bir amaca yöneltmek; onlara bir duyguyu, bir düşünceyi, bir isteği, bir ülküyü aşılamak; önemli açıklamalarda bulunmak için yapılan etkili, coşkulu konuşmalara …………… denir. Bu metinde boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

Cemil Meriç, 1916 yılında Hatay’da doğmuş ünlü yazar ve fikir adamımızdır. Hayatı boyunca sosyal bilimlerin birçok alanında yazılar yazmış, kitaplar çıkarmıştır. Türk edebiyatına oldukça değerli eserler bırakmıştır. Başlıca eserleri: Bu Ülke, Mağaradakiler, Kültürden İrfana’dır. Cemil Meriç, 1987 yılında İstanbul’da vefat etmiştir. Yukarıda verilen metin, aşağıdaki türlerin hangisinden alınmıştır?

Kısık bir sesle etrafına seslenen Soner, etrafında hiç kimse olmadığını gördü. Bir an önce oradan uzaklaşma ihtiyacı hissetti. Güvenliğinden bir türlü emin olamıyordu. Hızlı adımlarla, etrafını da gözleyerek ilerlemeye başladı. Adımlarını hızlandırmış hatta koşmaya başlamıştı. Koştuğu sırada telefonu çaldı. Telefonuna bakmak istemedi. Ama telefon çalmaya ısrarla devam edince koşmayı bıraktı. Hem hızlı adım atamaya çalışıyor, hem etrafı gözlüyor. Bir taraftan da telefondan kendisini kimin aradığına bakıyor. Yavaş yavaş akşam olamaya başlarken arayanın eski bir arkadaşı olduğunu gördü. Telefona cevap vermeden caddenin kenarında olan arabasına doğru yöneldi. Arabanın kapısını açtı. Gördüğü manzara karşısında gözleri fal taşı gibi açıldı. Yukarıda verilen paragraf aşağıda verilen metin türlerinden hangisinden alınmıştır?

Anlatımı belli bir plân dâhilinde olan, bir konuyu açıklamak, bir hakkında bilgi vermek amacıyla yazılan, örnekler ve kanıtlar sunularak nesnel bir anlatımla yazılan metin türü aşağıdakilerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Gazetelerde günlük olarak yayımlanan, samimi ve içten bir anlatımı olan, açık, sade bir dil kullanılarak yazılan, öznel görüşlerin ağırlıkta olduğu metin türü aşağıdakilerden hangisidir?

Eğer gerçek olaylardan, realiteden oldukça sıkılmışsanız, olmuş ya da olabilecek şeyler artık ilginizi çekmemeye başlamışsa bu tür sizin için kurtarıcı olacaktır. Bilinmeyen zamanlarda yolculuk yapmak, devlerin, büyücülerin, cadıların gizemli dünyasına dalmak sıkıntınıza birebir gelecektir. Yukarıda verilen paragrafta hangi metin türünden bahsedilmiştir?

Türkçe öğretmeni olan İbrahim Bey, 8 – C sınıfı öğrencisi Arda’ya öznel yargıların çoğunlukta olduğu bir metin yazmasını istemiştir. Üslubun ise açık, anlaşılır, samimi bir havada olmasını da dile getirmiştir. Yukarıda verilen paragrafa göre, İbrahim Öğretmen, öğrencisi Arda’dan hangi metin türünü yazmasını istemez?

“Kardeşinizi seviyor musunuz? Bu da soru mu, diyorsunuz. Kardeşini kim sevmez ki?.. Peki, kardeşinizin hayatınızdaki yeri ile ilgili hiç düşündünüz mü? Kardeşiniz; aynı anne babayı, aynı çatıyı, aynı yemeği paylaştığınız ilk arkadaşınız. Onun değerini bilin. Hayat, sevinçleri ve sevgileri paylaştıkça güzel! Kardeşler de bu paylaşımları yapabildiğimiz en önemli kişilerdir.” Bu metnin türü aşağıdakilerden hangisidir?

Şiir öğrenilebilir mi? Öncelikle şiirin ne olduğunda anlaşmak gerekir. Şiir için bugüne kadar sayısız açıklama yapılmıştır. Herkes meseleye kendine göre bir bakış açısı getirmiştir. Hemen hepsinde doğruluk payı vardır ama bana göre hiçbiri şiiri bütünüyle ortaya koyacak güçte değildir. Bu da doğaldır. Çünkü şiir diğer sanat eserlerinden daha fazla özneldir. Bu metnin türü aşağıdakilerden hangisidir?

Bilmem bilir misiniz, kültürün güzel bir tarifi vardır. Kültür, insanın okuduklarını unuttuktan sonra aklında kalan şeydir, derler. Hani okullarda bize birtakım işimize yaramayacak bilgiler öğrettiklerini düşünür ve bunun için kızarız ya... Gerçekten okul sıralarında okuduğumuz, öğrenmeye mecbur olduğumuz, ‟Bunlara ne lüzum var?” dediğimiz dersler -kültürün bu tarifine göre- öğrendikten sonra unutmamız gereken şeylerdir. 3) Bu metnin türü aşağıdakilerden hangisidir?

Aşağıdakilerden hangisi deneme türünün özelliklerinden olamaz?

Yazarlarımızın çoğunun yeni dile karşı koymaya kalkmaları bana göre dil için de o yazar için de büyük kayıptır. Dil için kayıptır çünkü yeni dil, yazarların payı olmadan kuruluyor. Bu yüzden birtakım zevksizliklerin önüne geçilemiyor. Yazarlarımız için kayıptır çünkü onlar yarın küçük düşecekler. Bu parça, aşağıdaki metin türlerinin hangisinden alınmıştır?

Yirmi yıl önceydi. Yedi gün dağlarda yürüdükten sonra karşılaştığım boğazdan gördüğüm manzara başımı döndürmüştü. O sarp, çorak, sarımsı ve kızılımsı günlerin ardından beliren yemyeşil ağaçlar beni ağlatmıştı. O anki hislerimi hâlâ unutamam. Bu parça hangi tür metinden alınmıştır?

Haldun Taner’in “Fazilet Eczanesi” adlı eserini lise yıllarımda izlemiştim. Üç perdelik bu eser için sahnenin büyük bölümüne kurulan eczane dekorunu ve oyuncuların üstün performanslarının tüm seyirciler tarafından ayakta alkışlanmasını hiç unutamıyorum. Bu parçada sözü edilen eserin türü aşağıdakilerden hangisi olabilir?

Vapur, rıhtımdan kalkıp Marmara’ya doğru hareket edince yolcu geçirmeye gelenler, üzerlerinden ağır bir yük kalkmış gibi ferahladılar. Hasan, vapurda eğlendi; gırıl gırıl işleyen vinçlere, üstleri yazılı cankurtaran simitlerine, kurutulacak çamaşırlar gibi iplere asılı sandallara bakarak çok eğlendi. Beş yaşında idi. Peltek, şirin konuşmasıyla güverte yolcularını epeyce eğlendirmişti. Fakat vapur, şuraya buraya uğrayıp bir sürü yolcu bıraktıktan sonra sıcak memleketlere yaklaşınca Hasan durgunlaştı. Bu metnin türü aşağıdakilerden hangisidir?

Yaşanmış ya da yaşanabilecek olayları yer, zaman, kişi unsurlarıyla anlatan kısa yazılara .................... denir.

Yaşanmış ya da yaşanabilecek olayları yer zaman, kişi unsurlarıyla anlatan uzun yazılara............... denir.

Kahramanları genellikle hayvanlar olan, kişileştirme ve konuşturma sanatlarının kullanıldığı, bir ders verme amacı güden öykülere ................. denir.

Sahnede canlandırılmak için yazılan metinlerdir. Komedi, trajedi, dram gibi türleri vardır. Bu metin türü nedir?

Gezip görülen yerlerin tarihi ve kültürel özelliklerinin anlatıldığı metin türüne ................... denir.

Daha çok ünlü kişilerin yaşam öykülerinin anlatıldığı metin türüne .................. denir.

Kişinin kendi yaşam öyküsünü kendisinin yazdığı metin türüne .................... denir.

Duygu ve düşüncelerin coşkulu bir şekilde ahenkli mısralar halinde yazıldığı metin türüne........... denir.

Bir tezi savunmak, bir gerçeği açıklamak ve bilgi vermek amacıyla yazılan yazılardır.

Anlatım, nesnel bir nitelik taşır.

Bilimsel verilerden yararlanılır.

Ele alınan konuyu kanıtlamak esastır.

Gazete ve dergilerde yayımlanır.

Günlük olaylarla ya da toplumun sorunlarına ait herhangi bir konu üzerinde yazılan yazılardır.

Gazete ve dergilerde yayımlanır.

Toplumu ilgilendiren güncel olaylar ele alınır.

Deyimlere, atasözlerine ve nükteli sözlere yer verilir.

Ele alınan konu, kanıtlanmaz.

Açık, sade ve anlaşılır bir dil kullanılır.

Kişisel görüş ve düşüncelerin, okuyucuyla konuşuyormuş gibi samimi bir şekilde yazılan yazılardır.

Üslup, oldukça samimidir.

İlgi çeken konular ele alınır.

Okuyucuya soru sorularak karşılıklı konuşma havasına girilir.

Yazar, anlattıklarını kanıtlamak zorunda değildir.

Hayali karakterlerin yer aldığı olağanüstü olayları, yer ve zaman unsurlarını belirtmeden anlatan bir türdür.

Genellikle tekerleme ile başlar.

Her zaman iyiler kazanır, kötüler kaybeder.

Eğiticilik ve öğreticilik esastır.

Yer ve zaman unsurları belirsizdir.

Olayların gerçekle bir ilgisi yoktur.

Olağanüstü özelliklere sahip kahramanlara yer verilir. Evrensel konular ele alınır.

Günü gününe, tarih belirtilerek yazılan yazılardır.

Olaylar, tarih de belirtilerek günü gününe yazılır.

Yaşanan olaylar ya da izlenimler kaleme alınır.

Samimi bir dille ve birinci kişi ağzından yazılır.

Yaşanmış olayların, üzerinden belli bir süre geçtikten sonra yazıldığı yazı türüdür.

Kişinin yaşadığı ya da bizzat tanık olduğu ele alınır.

Olayın yaşanmasından sonra belli bir süre geçmelidir. Yaşanan olay etkileyici ya da kişinin yaşamında iz bırakır nitelikte olmalıdır.

Geçmişe ışık tutar ve tarihsel gerçeklerin öğrenilmesine katkıda bulunur.

Bir şey haber vermek, sormak, istemek veya duyguları bildirmek için yazılan yazılardır.

Hitapla başlar ve mutlaka tarih atılır.

Toplumu ilgilendiren güncel olay veya durumların, halka duyurulması amacıyla hazırlanan yazı türüdür.

Olayların güncel ve önemli olması gerekir.

Toplumun tamamını ya da önemli bir kısmını ilgilendirmesi gerekir.

Anlatılanlar ilgi çekici olmalıdır.

Nesnel bir anlatıma sahip olmalıdır.

Ulusların yaşadıkları tarihî olayların efsanevî ve mitolojik unsurlarla yoğrularak oluşturduğu millî karakter taşıyan uzun manzum eserlerdir.

En uzun yazı türüdür.

Olağanüstü kahramanlar ve olaylar vardır.

Yaşanmış tarihsel ve toplumsal kahramanlıklar abartılarak anlatılır.

Doğal ve yapay olmak üzere iki türü vardır.

Uzak ülkelerin birinde genç ve güzel bir prenses varmış. Bu prenses hep hüzünlüymüş, yüzü bir türlü gülmüyormuş. Kral, kızı­ nın bu haline çok üzülüyormuş. Ülkedeki bütün doktorları saraya çağırıp prensesi muayene ettirdiği halde hiçbiri genç kızın derdine çare bulamamış. Görünüşte pren­sesin herhangi bir sağlık sorunu yokmuş. Tek sıkıntı onun sürekli hüzünlü olması, o güzel yüzünün gülmemesiymiş. Gel zaman git zaman prensesin gönlünde biri ol­duğu çıkmış ortaya. Bunu duyan kral, hemen düğün hazırlıklarına başlamış ve prens ile prenses kırk gün kırk gece süren bir düğünle evlenip ömürleri boyunca mutlu mesut yaşamışlar.

Bu metin aşağıdaki yazı türlerinden hangisine örnek olabilir?