Το σύνολο των επιλογών που κάνουμε και αποτελούν το ξεχωριστό, προσωπικό μας ύφος ονομάζεται ιδιόλεκτος. Πρόκειται ουσιαστικά για μια ατομική, ανεπανάληπτη γλωσσική ποικιλία.

Στις κοινωνιολέκτους ανήκουν τα ποντιακά και τα τσακώνικα.

Κάθε ομιλητής/τρια είναι μέλος διαφορετικών κοινωνικών ομάδων οι οποίες ορίζονται με βάση κοινωνικά χαρακτηριστικά όπως είναι η ηλικία, το φύλο, η κοινωνική τάξη, η επαγγελματική ομάδα, τα ενδιαφέροντα κλπ.

Οι ποικιλίες που χρησιμοποιούν οι γιατροί, οι δικηγόροι, οι πολιτικοί, οι εκπαιδευτικοί, οι γλωσσολόγοι κοκ., όταν συμμετέχουν σε δραστηριότητες σχετικές με τους επαγγελματικούς τους ρόλους ονομάζονται διάλεκτοι.

Οι ομιλητές/τριες που κατοικούν σε μια γεωγραφική περιοχή ή κατάγονται από αυτή διαφοροποιούνται γλωσσικά από όσους/ες δεν κατοικούν σε αυτή την περιοχή ή δεν κατάγονται από αυτή.

Η νόρμα ή η επίσημη γλώσσα συνήθως είναι αυτό που στον κοινό νου και στον λόγο των μη γλωσσολόγων θεωρείται ως «ενιαία», «μία και μοναδική» γλώσσα που «(καλούμαστε να) μιλάμε όλοι/ες οι ομιλητές/τριες».

Ιδίωμα ονομάζεται η μορφή μιας γλώσσας που παρουσιάζει μεγάλες αποκλίσεις από την κοινή ως προς την προφορά, τη γραμματικοσυντακτική δομή και το λεξιλόγιο.

Διάλεκτος ονομάζεται η μικρή απόκλιση από την κοινή γλώσσα, που δεν εμποδίζει ιδιαίτερα την κατανόηση από τους ομιλητές της κοινής

Ιδιωτισμός ονομάζεται η έκφραση που λέγεται μόνο σε μία συγκεκριμένη γλώσσα και έχει λάβει ξεχωριστή, συνήθως μεταφορική σημασία (π.χ. κλείνω τα δεκαπέντε).