WorksheetsИНКЛ тест
Total questions: 23
Worksheet time: 14mins
Білім беру ұйымында инклюзивті мәдениетті қалыптастырудың маңызы
Жалпы білім беру ұйымдарында оқыту
Арнайы білім беру ұйымдары мен жалпы мектептердің ыңтымақтастығы
Арнайы (түзету) білім беру
мектепке әртүрлілікті енгізу
білім беру процесінің барлық қатысушыларының дамуына ықпал ететін қауіпсіз қоғамдастық құру
ҚР кемтар балаларды оқытудың психологиялық-педагогикалық негіздерің зерттеген ғалымдар:
Намазбаева Ж.И., Сұлейменова Р.А., Өмірбекова Қ.Қ., Бектаева К.Б.
Жакупова С.М.., Абылкасымова А.М.
Шерьязданова Х.Т., Шарапиева А.Д.
Хакимжанова Г.Д., Макина Л.К.
Адилова М.Ш., Искакова М.С
ҚР кемтар балаларды жылпы білім беруге қосудың ғылыми педагогикалық негіздерің зерттеген ғалым:
Абаева Г.А.
Аутаева А.Н.
Макина Л.Х.
Байтұрсынова А.А.
Оразаева Г.С.
Инклюзивтілікті жариялайтың саясат
Арнайы мектеп
Дамуы артта қалған балаларға арналған мектеп
Барлығына арналған мектеп
Мүгедектерге тең білім беру мектебі
Мамандырылған мектеп
Блум Б. бойынша оқу жетістіктерін бағалау критерийлері
Сипаттау, салыстыру, классификациялау, түрлендіру, модельдеу, жүйелеу, интерполяция, экстраполяция, дивергенция, конвергенци
Репродуктивті өздігінен айту, репродуктивті алгоритмдік іс-әрекет, продуктивті эвристикалық ісәрекет, продуктивті шығармашылық іс-әрек
Түсініктемелерді айту, түсініктемелерді тану, түсініктемелерді қолдану, түсініктемелер жүйесін айту, түсініктемелер жүйесін қолдану
Тану, есте сақтау, түсіну, қолдану (тақырыптық жалпылама, пәндік жалпылама, пәнаралық жалпылама)
Білу, түсіну, қолдану, анализ, синтез, бағалау
Мүмкіндіктері шектеулі балалардыңбілімділік жетістіктерін бағалау жүйесін нормативтік функциясы
білім беру процесінің барлық қатысушылары арасында баланысты, білім алушылардың, соның ішінде ерекше қажеттіліктері бар балалардың да, мазмұндық және эмоционалдық рефлексиясын қамтамасыз етед
білім беру процесінде, нақты сыныпта, нақты бала үшін барлығы дұрыс жүргеніне көз жеткізуге мүмкіндік береді.
білім алушылардың бекітілген мемлекеттік стандартқа қатысты тіркеп, жеке оқушылардың мектеп сыныптарының үлгерімін, мұғалімнің дайындық деңгейі мен жұмыс сапасын қадағалайды
қу нәтижелеріне бақылау өлшемдерінің, талаптарының белгілі минимумында білім алушылардың жеткен деңгейін салыстыру
білім беру процесінде мүмкіндіктері шектеулі балаларда орын алатын қиындықтарың аңықтау
Мүмкіндіктері шектеулі бар балалардың оқу жетістіктеріндегі тексеруге жататын көрсеткіштер:
біліммен икемділіктің беріктігі
бағдарлама мазмұнын меңгеруі
ересектермен және айналадағы адамдармен қарым-қатынасқа түсу қабілеті
бүкіл сыныппен жаттығуды орындауы
оқу-танымдық әрекет дағдылары
Оқушылардыңоқужетістіктерінтөменгі (рецептивті) деңгейін білдіретің бағалау критерийлері
оқу нысанын тану, терминдердің мағыналарын білмей олармен жұмыс жасау, имитациялық есептерді орындау
берілген оқу материалының жалпы құрылымын білмеу, оны жартылай айту, жауапта қателер жіберу, орындау алгоритмін біреудің көмегімен қолдану, тапсырмаларды орындауда өзіндік дағдылардың болмауы
оқу материалын репродуктивті деңгейде мағынасын түсінбей механикалық меңгеру, сұрақтарды жетелеу негізінде жауапты жартылай айту, алған білімін тәжәрибеде қолдана алмау, есептерді шешудің алгоритмін өздігінен қолдануға тырысу
оқу материалын түсіну, оны айту, оқуға қызығушық көрсету, нәтижеге жетуге ынтасын салу, әрі қарай танымдық үдеріс үшін мағынасын толық түсінбей оқу икемдерінің орташа деңгейіне ие болу
оқу нысанына қызығушылығы жоқ және танып білуге талпынысы жоқ
Критериалды бағалау бойынша оқуматериалдарынжеткіліктімеңгеру, әдеттегіоқиғадаүлгібойыншатапсырмалардыорындаудағдыларынаиеболу, вариативтіжағдайдатапсырмалардыорындаудақиналу, тапсырмалардыөздігіненорындауғатырысу – қай деңгейді білдіреді
қанағаттанарлық (рецептивтірепродуктивті)
орташа (репродуктивтіпродуктивті)
жеткілікті (продуктивті)
жоғарғы (продуктивті шығармашыл/ шығармашылықпен қолдану)
продуктивті шығармашыл
Зерде бұзылыстары бар балалардың осы типологиялық топ түрлі көмекте мұқтаждығын білдіріп, бағдарламалық материалды қиналып меңгеретін оқушылар жатады, оларға жаңадан беріліп отырған материалды жеткіліксіз ұғыну тән.
Бірінші типологиялық топ
Төртінші типологиялық топ
Бесінші типологиялық топ
Алтыншы типологиялық топ
Үшінші типологиялық топ
Инклюзивті білім беру сүйенетін құндылықтар қатарына жатады
әрбір бала – тұлға
барлығы оқи алады – оқытылмайтын бала жоқ
әрбір баланың өзіне тән ерекшеліктері, қызығушылықтары, қабілеттері мен оқудағы қажеттіліктері бар
Бала өзімен-өзі өсуі тиіс
Баланы өз еркіне қалдыру тиіс
Инклюзивті білім беру сүйенетін құндылықтар қатарына жатады
Кез келген түрдегі шеттетуге тыйым салу
Қоғам өміріне қатысу әр адамның құқығы
Бір біріне төзімділік: бірге, бір әлемде бір бірімен тұруға дайын болу; адамдарды барлық кемістіктерімен қабылдау
Бала өзімен-өзі өсуі тиіс
Баланы өз еркіне қалдыру тиіс
Білім беруде инклюзивті саясаттың маңызды құраушысы
Барлық оқушылар мен педагогтардың тең құңдылығын мойындау
Мектеп өмірінің барлық аспектілеріне бүкіл оқушылардың қатысу деңгейін арттыру
Оқушылардың әр түрлі қажеттіліктеріне сәйкес келетін оқыту әдістерін қолдану
оқушымен жұмыс нәтижелерін талқылау
педагогикалық сауалды бағалау
Инклюзивті саясаттың маңызды құраушысыретінде инклюзивтілік тәсілдемесі білдіреді
мектеп өміріне барлық оқушылардың толыққанды қатысу жолындағы сараптау және еңсеру
мектептің барлық оқушылардың жағдайын жақсартуға бағытталған өзгерістерді жүргізу
Оқушылар арасындағы айырмашылықтар – бұл педагогикалық процесті жақсартуресурсі
Бала өзімен-өзі өсуі тиіс
Балалар мен ата-ана арасындағы мәселені шешу
Білім беру ортасын бейімдеу
білім беру ресурстарына физикалық қолжетімділікті қамтамасыз ету
арнайы даярланған педагогтермен қамту
қажеттіліктеріне сәйкес жеке қосымша көмек көрсету
сабақта температура сақтау
ұжыммен жұмыс жасау
Инклюзивті білім беру ортасын бейімдеу қарастырады
жеке/қысқартылған бағдарламалар бойынша оқуға мүмкіндік беру
ЕББҚ бар балаларды бағалаудың рәсімдері мен қағидаларын өзгерту жатады
кедергісіз жағдаймен қамту
әлеуметтік мәселені шешу
Емдік шаралармен қамту
Білім берудегі инклюзивтілік принцептері
адам құндылығы оның мүмкіндігіне қарай қабілеттілігімен, жеткен жетістіктермен анықталады
әрбір адам сезуге және ойлауға қабілетті
әрбір адам қарым қатынасқа құқылы
адам өзімен-өзі өсуі тиіс
Білім алуды өз еркіне қалдыру
Білім берудегі инклюзивтілік принцептері
барлық адам бір-біріне қажет
білім шынайы қарым-қатынас шеңберінде жүзеге асады
барлық адамдар құрбы-құрдастарының қолдауы мен достығын қажет етеді
әр бала өзімен-өзі өмір сүреді
баланы өз еркіне қалдыру тиіс
Білім берудегі инклюзивтілік принцептері
барлық адамдар құрбы-құрдастарының қолдауы мен достығын қажет етеді
әрбір оқушы үшін жетістікке жету-өзінің мүмкіндігіне қарай орындай алатын әрекетін жүзеге асыру
жан-жақтылық адам өмірінің даму аясын кеңейтеді
отбасылық жағдайға көңіл аудармау
тәрбие тек отбасында
Білім берудегі инклюзивтілік принцептері
әрбір оқушы үшін жетістікке жету-өзінің мүмкіндігіне қарай орындай алатын әрекетін жүзеге асыру
барлық адам бір-біріне қажет
барлық адамдар құрбы-құрдастарының қолдауы мен достығын қажет етеді
даму мүмкіндіктері шектеулі баланы тәрбиелеу қажет емес
балаларға көңіл аудармау
Білім беруді ұйымдастыруда психологиялық-педагогикалық қолдауды құру алдында білім беру ортасын дайындау бойынша жұмыстар жүргізіледі, ол мыналарды қамтиды:
- педагогтардың әрбір баланы оның қабілетіне қарамастан сөзсіз қабылдауы;
- білім беру процесінің барлық қатысушыларының және техникалық персоналдың толерантты мінез-құлық мәдениетін қамтамасыз ету;
- ЕББҚ бар баланың проксимальды даму аймағына сәйкес оқу мақсаттарын анықтау;
- ЕББҚ бар баланы жалпы білім беру кеңістігіне қосу;
- баланы қолдауда отбасының әлеуетін пайдалану.
Әкімшілік және педагогикалық ұжым өз қызметін келесі бағыттар бойынша жүзеге асырады:
1) психологиялық-педагогикалық қолдаудың нормативтік құқықтық базасын құру;
2) білім беру процесіне қатысушылардың функцияларын анықтау;
3) мектепке дейінгі ұйымдағы ағымдағы жағдайды талдау және бағалау;
4) мектепке дейінгі ұйымның педагогикалық құрамын кәсіби даярлау;
5) мектепке дейінгі және ата-аналар қоғамдастығын білім беруге инклюзивті қабылдауға дайындау;
6) одақтастар мен әлеуметтік серіктестерді іздеу.
1. Білім беру ұйымында психологиялық-педагогикалық қолдауды құру алдында білім беру ортасын дайындау бойынша жұмыстар жүргізіледі, ол мыналарды көздейді:
А) білім беру процесінің барлық қатысушыларының және техникалық қызметкерлердің толерантты мінез-құлық мәдениетін қамтамасыз ету
В) психологиялық-педагогикалық қолдаудың нормативтік-құқықтық базасын құру
C) білім беру процесіне қатысушылардың функцияларын анықтау
D) одақтастар мен әлеуметтік серіктестерді іздеу
E) мектепке дейінгі ұйымдағы қазіргі жағдайды талдау және бағалау
2. Бiлiм беру ұйымында психологиялық-педагогикалық қолдауды құру алдында бiлiм беру ортасын дайындау бойынша жұмыс жүргiзiледi, ол:
А) одақтастар мен әлеуметтік серіктестерді іздеу
В) АКИ бар баланың проксимальды даму аймағына сәйкес оқу мақсаттарын анықтау;
C) психологиялық-педагогикалық қолдаудың нормативтік-құқықтық базасын құру
D) мектепке дейінгі мекеме мен ата-аналар қауымдастығын білім беруге қосуды қабылдауға дайындау
E) мектепке дейінгі ұйымдағы қазіргі жағдайды талдау және бағалау
3. Әкімшілік пен профессорлық-оқытушылық құрам өз қызметін мынадай бағыттар бойынша жүзеге асырады:
А) білім беру процесіне барлық қатысушылардың және техникалық қызметкерлердің толерантты мінез-құлық мәдениетін қамтамасыз ету
В) білім беру үдерісіне барлық қатысушылардың және техникалық қызметкерлердің толерантты мінез-құлық мәдениетін қамтамасыз ету
C) мектепке дейінгі ұйымның педагогикалық ұжымының кәсіби дайындығы
D) ЕББҚ бар баланың проксимальды даму аймағына сәйкес оқу мақсаттарын анықтау
E) ЕББҚ бар баланы жалпы білім беру кеңістігіне қосу
1-C , 2-A , 3-C
1-A , 2-B , 3-C
1-D , 2-D , 3-A
1-A , 2-C , 3-B
1-B , 2-A , 3-E
Баланың жеке қабілеті мен қажеттіліктеріне байланысты оқу тапсырмалары, сондай-ақ олардың берілу тәсілі жиі бейімделуді қажет етеді
Тапсырмалардың бейімделу дәрежесін біртіндеп күрделендіру керек.
Тапсырманы бейімдеу опциялары әртүрлі болуы мүмкін: тапсырма бойынша нұсқаулар, оның көлемі, күрделілік деңгейі, мазмұны
1. Оқу тапсырмалары талап етеді:
A) әлеуметтенуді
В) бейімделулерді
C) нұсқауларды
D) дәреже жағдайын
E) мүмкіндіктерін
2. Оқу материалын бейімдеу түрлері:
A) нақты және өзекті
B) әртүрлі және бірдей
C) бір типті және әртүрлі
D) минималды және маңызды
E) бір түрлі және әртүрлі
3. Бейімделу опциялары болуы мүмкін:
A) көлемді
В) әртүрлі
C) қиын
D) мағыналы
E) айнымалы
1-A, 2-B, 3-E
1-B, 2-D, 3-B
1-E, 2-E, 3-B
1-C, 2-D, 3-A
1-D, 2-C, 3-C
Арнайы білім беру қажеттіліктері балалардың бағдарламалық материалды меңгеруі үшін барабар әдістерді қолдануды қажет етеді.
Оқытудың дәстүрлі әдістері озық болғанымен, жеке тұлғаға сәйкес арнайы және балама әдістермен оқушының ерекшеліктері толықтырылады
1. Арнайы білім беру қажеттіліктерінің маңыздылығы:
А) студенттердің кәсіби құзыреттіліктерін дамытуда өзара көмек көрсетуді ұйымдастыру
Б) балалардың бағдарламалық материалды меңгеруі
C) адекватты әдістерді қолдану
D) әлеуметтік-мәдени іс-әрекетте денсаулық деңгейі әртүрлі оқушылардың өзара әрекетін ұйымдастыру
E) негізгі мінез-құлық ережелерін үйрену
2. Оқытудың дәстүрлі әдістері:
А) адекватты әдістерді қолдану
В) Арнайы әдістер
C) альтернативті әдістер
D) жетекші
E) жеке ерекшеліктері
3. Оқытудың дәстүрлі әдістері озық бола отырып, мыналармен толықтырылады:
А) жетекші
B) арнайы және балама әдістер
C) Жеке ерекшеліктері
D) дәстүрлі әдістер
E) бағдарлама материалы
1-D , 2-D , 3-D
1-D , 2-C , 3-D
1-A , 2- B, 3-C
1-D , 2-A , 3-E
1-С , 2-D , 3-B
