wayground logo

Free Printable Worksheets

NEW

Font size

S
M
L
XL
Worksheets

Linguistics

Total questions: 66

Worksheet time: 33mins

Name
Class
Date
1.

Ойлау не арқылы жүзеге асады?

a)

Сөздер мен сөйлемдер

b)

Дыбыстар

c)

Әріптер

d)

Буын

2.

Тілдік таңбалардың түрлері

a)

Номинативтік, синтаксистік

b)

Фонетикалық, синтаксистік

c)

Синтаксистік, лексикалық

d)

Морфологиялық, синтаксистік

3.

Сөйлеу қандай құбылыс?

a)

Әлеуметтік, жалпы

b)

Психикалық, әлеуметтік

c)

Қоғамдық, саяси

d)

Психикалық, тарихи

4.

Тіл қандай құбылыс?

a)

Әлеуметтік, жалпы

b)

Психикалық, әлеуметтік

c)

Қоғамдық, саяси

d)

Ұлттық, рухани

5.

Тілдік емес таңбалардың ерекшелігі

a)

Коммуникативтік рөлі шектеусіз

b)

Таңбалық қызметті біреу белгілеп бермейді

c)

Айналадағы өмірді білдудің, танудың, ойды қалыптастырудың құралы

d)

Экспрессивті-эмоционалды мағына білдіре алмайды

6.

Тіл мен сөйлеудің бір еместігін, бұлардың арасында айырма барлығын айтқан ғалым

a)

Ф. Энгельс

b)

К. Маркс

c)

В. И. Ленин

d)

Г. Штейнталь

7.

Тілдің материалдық бірлігі, сөздің құрастырушы бөлшегі дегеніміз не?

a)

Сөз

b)

Дыбыс

c)

Фонема

d)

Әріп

8.

Лингвистикалық семиотика нені зерттейді?

a)

Дыбыстарды

b)

Тілдік емес таңбаларды

c)

Тілдік таңбаларды

d)

Дыбыссыз тілді

9.

Өз нысанын жан-жақты білу, оның негізгі заңдылықтарын ашып айқындау ненің мақсаты?

a)

Ғылымның

b)

әдістің

c)

әдіснаманың

d)

процесстің

10.

Зерттеу әдістерінің ең ауқымдысы

a)

эксперимент

b)

тәсіл

c)

әдіснама

d)

талдау

e)

әдіс

11.

Әдіснаманың анықтамасы

a)

өмірдегі құбылыстарды зерттеудің,танудың,түсіндірудің жалпы ғылымдық бағдарын көрсетеді.

b)

ғылымның өзіне тән арнаулы зерттеу жолы

c)

амал-тәсілдердің жиынтығы

d)

амал-тәсілдердің жүйесі

12.

Лингвистикада ең көне және ең көп тарағаны әдіс ?

a)

тарихи-салыстырмалы әдіс

b)

салыстырмалы әдіс

c)

сипаттамалы әдіс

d)

салыстырмалы-тарихи әдіс

13.

Тілішілік салыстыру деген не?

a)

тілдің дамуын қарастырады

b)

екі не одан да көп тілдің бір дәуірдегі салыстырылуы

c)

тілдің белгілі бір дәуірдегі қалпын сипаттау

d)

бір тілдің екі дәуірдегі тілдік құбылыстары мен категорияларын бір-бірімен салыстыру

14.

Тілдің белгілі бір дәуірдегі қалпын,синхрондық күйін сипаттайтын әдіс

a)

сипаттамалы әдіс

b)

тілішілік салыстыру әдіс

c)

салыстырмалы әдіс

d)

тіларалық әдіс

15.

Тарихи-салыстырмалы әдіс қай ғасырда пайда болған?

a)

ХХІ ғ. ІІ жартысы

b)

ХХ ғ.

c)

ХХ ғ.І жартысы

d)

ХІХ ғ.

16.

Салыстырмалы-тарихи әдістің мақсаты не?

a)

туыс тілдердің ұқсастықтары мен айырмашылықтарын көрсету

b)

туыс емес тілдерді салыстыру

c)

белгілі бір тілдің екі дәуірдегі  айырмашылығын ерекшелеу

d)

тілдің құрылымдық ерекшелігін зерттеу

17.

Тілдің құрылымдық ерекшелігін зерттеуде қолданылатын әдіс қалай аталады?

a)

статистикалық әдіс

b)

салыстырмалы әдіс

c)

структуралық әдіс

d)

тарихи әдіс

18.

Структуралық әдіс қай кезеңде пайда болды?

a)

ХХ ғ. І ширегі

b)

ХХ ғ. ІІ ширегі

c)

ХІХ ғ.

d)

ХІХ ғ. І ширегі

19.

Қарапайым эксперименттік әдіс қандай тәсілмен тығыз байланысты?

a)

зерттеу

b)

бақылау

c)

салыстыру

d)

картотекалық

20.

Картотекалық тәсіл қай салаларды зерттеуде кең қолданылады?

a)

лексикология,лексикография,фразеология

b)

синтаксис

c)

стилистика

d)

грамматика

21.

Фонетика саласын зерттеуде кеңінен қолданылатын әдіс

a)

аспапты эксперименттік

b)

эксперименттік

c)

лингвистикалық география

d)

статистикалық әдіс

22.

Фонетика саласын қандай құралдармен зерттеген?

a)

электроакустикалық,электроөлшемдік

b)

тұрмыстық

c)

музыкалық

d)

есептеу машинасы

23.

Қарапайым зерттеу әдісінің бірінші сатысы

a)

іздеп  табу

b)

тапқандарды зерттеуден өткізу

c)

қорытынды жасау

d)

стильдік зерттеу

24.

Лингвистикалық географияның негізгі мақсаты

a)

диалектілердің ерекшеліктерін зерттеу

b)

елді мекендерді зертеу

c)

диалектілерді зерттеу

d)

диалектілік ерекшеліктері бар аймақтарды шартты белгілер арқылы картаға түсіру

25.

Қарапайым эксперименттік әдіс ненің көмегімен жасалады?

a)

Информанттар

b)

техникалық құралдардың

c)

зертхана

d)

тарихи материал

26.

Статистикалық әдіс қашан қалыптасты?

a)

ХХ ғ. 50 ж.

b)

ХХ ғ. 20 ж.

c)

ХХ ғ.70 ж.

d)

ХХ ғ. 30 ж.

27.

Тілдік элементтердің сандық жағына көңіл аударатын әдіс

a)

салыстырмалы

b)

эксперименттік

c)

структуралық

d)

статистикалық

28.

Салғастырмалы әдіс қай тілді үйретуде маңызы зор?

a)

өзге тілді

b)

ана тілді

c)

орыс тілін

d)

ағылшын

29.

Кей ғалымдар оны сипаттамалы әдістің өзі немесе оның жаңа бағыттағы жалғасы деп қай әдісті айтқан?

a)

құрылымдық

b)

салғастырмалы

c)

салыстырмалы

d)

статистикалық

30.

Алабота өсімдігі өзбекше қалай аталады?

a)

лила

b)

шура

c)

лойла

d)

селма

31.

Құрылымдық әдістің кемшілігі

a)

тілдің сыртқы формаларына көңіл бөлмейді

b)

тілдің мағыналарына назар аудармайды

c)

тілдік элементтерді зерттемейді

d)

тілдік элементтердің сапасын зерттемеу

32.

Салыстыру тәсілі дегеніміз не?

a)

материалдар топталынады

b)

екі тіл салғастырылады

c)

жиналған материалдар бір-бірімен салыстырылады

d)

матенриалдарды сараптайды

33.

Қай әдіс ең алдымен материалды карточкаға түсіреді?

a)

бақылау

b)

салыстыру

c)

картотекалық

d)

зерттеу

34.

Синтагмалық қатынас дегеніміз не?

a)

біртектес элементтер

b)

компонентті байланыс

c)

тілдік құрылым

d)

көлденең бағыттағы  тіркесу, байланысу.

35.

Мағыналық, функциялық жағынан  біртектес, ал формалық жағынан әртектес болып келетін элементтердің жиынтығы, тобы қандай қатынас болып саналады?

a)

Парадигмалық қатынас

b)

Синтагмалық қатынас

c)

Иерархиялық қатынас

d)

Элементтер арасындағы қатынас

36.

Парадигмалық қатынас қандай бағытта  байланысқа түседі?

a)

Құрылым жүйесі

b)

Құрылымдық бағыт

c)

Тілдің жүйе құрылымы

d)

тік(вертикаль) бағытта

37.

Ірі парадигмалық топтың  өзінен гөрі ірірек, күрделілрек парадигмалық топтың құрамына сатылап енуі қандай қатынасқа жатады?

a)

Парадигмалық қатынас

b)

Иерархиялық қатынас

c)

Синтагмалық қатынас

d)

Элементтер арасындағы қатынас

38.

Салыстырмалы-тарихи тіл білімін негіздеушілердің бірі?

a)

В.А.Маслова

b)

П.А.Флоренский

c)

Х.Г.Гадамер

d)

Франц Боп

39.

Тілдегі даму оны бүлдіруге әкеп соқтырады»,-деп айтқан кім?

a)

Франц Боп

b)

П.А.Флоренский

c)

Х.Г.Гадамер

d)

В.Даль

40.

Дамудың екі кезеңі – тарихқа дейінгі және тарихтан кейінгі кезеңі болады. Тарихқа дейінгі дәуірде тіл қалыптасады, дамып жетіледі. Екінші, яғни тарих басталғаннан кейінгі  кезеңде тіл дамуды тоқтады; кері кетіп, заман өткен сайын бардан айырылып кедейленеді»,-деген сөздер кімдікі?

a)

Ф.Гегель

b)

Франц Боп

c)

А.Шлейхер

d)

Н.И.Ильминский

 

41.

Шлейхердің даму туралы пікірі:

a)

Әдіс дегеніміз- әр ғылымның тек өзіне ғана тән арнаулы зерттеу жолы, амалы.

b)

Тілдік өзгерістер жалпы организмдерде болатын өзгерістермен бірдей, бәрі де бір ғана заңға бағынады. Жалпы организмдер сияқты тіл де туады, өседі, өледі»

c)

Тіл- табиғи құбылыс»

d)

«Бұл бөлінудің ең төменгі басқышы – түбір тіл де, ал ең жоғарғы сатысы – қопармалы, яғни флективті тілдер»

42.

Бұл бөлінудің ең төменгі басқышы – түбір тіл де, ал ең жоғарғы сатысы – қопарылмалы, яғни флективті тілдер»- деп айтқан кім?

a)

Ф.де Соссюр

b)

Франц Боп

c)

Ф.Гегель

d)

А.Шлейхер

43.

Тілдік өзгерістер жалпы организмдерде болатын өзгерістермен бірдей, бәрі де бір ғана заңға бағынады. Жалпы организмдер сияқты тіл де туады, өседі, өледі» деген кімнің сөзі?

a)

А.Шлейхер

b)

Франц Боп

c)

Ф.Гегель

d)

Н.И.Ильминский

44.

Бір дәуірде өмір сүрген екі тілдің біреуі күшті өзгеруі, дамуы, екіншісі өзгеріссіз қалуы мүмкін. Бұлардың біріншісіне диахрондық, екіншісіне синхрондық зерттеулер қажет» деген тұжырымды айтқан?

a)

Ф.Гегель

b)

Франц Боп

c)

Ф.де Соссюр

d)

А.Шлейхер

45.

Тілдің дыбыстық жүйесі  менграмматикалық құрылысында, лексикасындаболатын дамулар қалай аталады?

a)

құрылымдық дамулар

b)

функциялық даму

c)

интеграциялану

d)

тілдік даму

46.

Тіл дамуы деген ұғымға, сонымен бірге,  оның қоғамда  атқаратын қызметінің  молаюсы  мен кеңеюі  де жатады. Дамудың бұл түрі?

a)

дивергенциялану

b)

құрылымдық дамулар

c)

интеграциялану

d)

функциялық даму

47.

Тіл дамуының өзіндік неше заңдылығы бар?

a)

3

b)

4

c)

7

d)

9

48.

Біртұтас  тілдің  өз ішінен ыдырап, жекедиалектілерге, тілдерге бөлшектену  процесі қалайаталады?

a)

интеграциялану

b)

функциялық даму

c)

құрылымдық дамулар

d)

дифференциялану

49.

Жеке диалектілердің, тілдердіңбір-бірімен жақындасу, бірігу процесі қалайаталады?

a)

функциялық даму

b)

құрылымдық дамулар

c)

тілдік даму

d)

интеграциялану  функциялық даму

50.

Тілдік өзгерістерге  себепші  болатын сыртқы  мәнбірлердің  ең күштісі қандай прогресс?

a)

қоғамдық процесс

b)

табиғи процесс

c)

тілдік прогресс

d)

функциялық даму

51.

Тілдердің дамуына ұқсастық заңынын ғылыми атауы?

a)

аналогия

b)

аналитика

c)

морфема

d)

конвергенция

52.

Жеке-жеке болған екі дыбыс тілдің  дамубарысында  бір ғана дыбысқа айналу процессі тілбіліміндегі атауы?

a)

аналитика

b)

конвергенция

c)

фонема

d)

морфема

53.

Бір фонеманың  варианттары  жеке-жекефонемаларға  ажырауы қалай аталады?

a)

морфема

b)

аналитика

c)

дивергенция

d)

аналогия

54.

Түбір сөздерге түрлі жұрнақтар қосуарқылы, екі сөзді біріктіру, қосарлау  арқылыжасалу тәсілі?

a)

семантикалық

b)

лексикалық

c)

грамматикалық

 

d)

морфологиялық

55.

Тілде бұрыннан  бар сөздердің  ескімағыналарын өзгертіп, жаңа мағынада қолдану арқылы, болмаса бұрынғы мағыналарының үстіне қосымша  жаңа мағына үстеу арқылы жасалатынтәсіл?

a)

морфологиялық

b)

семантикалық

c)

лексикалық

d)

грамматикалық

56.

Лингвистика латын тілінен аударғандақандай мағынаны білдіреді?

a)

Жеке тіл білімі

b)

Тіл туралы ғылым

c)

Тілдің қызметі

d)

Сипаттама тілі білімі

57.

Тілді белгілі бір дәуірде өмір сүріп тұрған қалпы тұрғысынан қарастырып зерттейтін сала қалай аталады?

a)

Сипаттама тіл білімі

b)

Тарихи тіл білімі

c)

Лингвистика

d)

Типологиялық тіл білімі

58.

Тілдің дыбыстық жүйесін қарастыратын сала?

a)

Синхрония

b)

Диахрония

c)

Фонетика

d)

Дыбыс заңдылығы

59.

Тек бір тілдің ерекшелігі мен даму заңдылығын зерттейтін ілім?

a)

Жалпы тіл білімі

b)

Жеке тіл білімі

c)

Тарихи тіл білімі

d)

Салыстырмалы грамматика

60.

Таңбалар жүйесі туралы ілім?

a)

Лингвистика

b)

Семиотика

c)

Акустика

d)

Фонетика

61.

Тілдің лексикасы және оның тарихи даму заңдылықтары, қызметі туралы ілім?

a)

Семантика

b)

Грамматика

c)

Лексикология  

d)

Лексикография

62.

Этимология нені зерттейді?

a)

Жеке сөздердің стильдік қызметін зерттейтін сала

b)

Жеке сөздердің мағынасын зерттейтін ілім

c)

Жеке сөздердің шығу тегін, бастапқы мағынасын, ол мағынаның өзгеру, даму жайын зерттейтін ілім

d)

Жеке сөздердің мағыналық кеңею жолдарын зерттейтін ілім

 

63.

Сөздіктер жасау және оларды зерттеу жөніндегі сала

a)

Лексикография

b)

Фразеология

c)

Этимология

d)

Лексикалогия

64.

Алтай тілдері семьясына жататын тілдер?

a)

Түркі, моңғол, тұңғыс-маньчжур тілдері

b)

Қытай, тибет тілдері

c)

Эстон, вод, лив тілдері

d)

Индонезия, Австралия тілдері

65.

Агглютинативті тіл  дегеннің қазақша баламасы?

a)

Қопармалы тіл

b)

Жалғамалы тіл

c)

Жалғаулы тіл

d)

Қосымшалы тіл

66.

Қазақ тілі қандай тілге жатады?

a)

Қосымшалы

b)

Қопармалы

c)

Жалғаулы

d)

Жалғамалы

Similar Resources on Wayground

1 нуска 70 сурак

71 questions

1 нуска 70 сурак

quiz

Worksheet

•

Professional Development