Font size
WorksheetsLAT PSAT XI JAWA SMAPITE
Total questions: 130
Worksheet time: 33hrs 30mins
Tembang Gambuh kadhapuk saka. .......... gatra
4
5
6
7
8
Tembang Gambuh ngemot werdi kanggo sembah jiwa, tegese yaiku
cahya utama kang mimpin uripe budi nurani kang sumunar ngebaki swasana lan katon kaya dene lintang
merlokake pituduh meneh amarga anggayuhe amung kanthi nggunakake kakuwatan batin
sembah kang sabenere diaturake konjuk Gusti Kang Maha Agung
pangrasa was-was kang tansah sumendhe ing ati wis ilang
panindak ngudi kawruh agama ing masarakat saiki
Serat Wedhatama anggitane
Mangkunegara IV
Yasadipura II
Pakubuwana IV
Padmasusastra
Purwadarminta
Serat Wedhatama ngemot piwulang luhur babagan....
manunggaling kawula Gusti
pasrawungan marang pepadha
budi pakerti
sejatining urip
manembah Pangeran
Paugerane tembang Gambuh yaiku....
7u, 10u, 12a, 8a, 8o
7u, 100, 12i, 8u, 8i
7u, 10u, 12i, 8u, 8o
7u, 10u, 12a, 8u, 8i
7u, 10i, 12i, 8a, 8o
Wedhatama asale saka tembung ... lan ...
wedha, tama
werdi, utama
wedha, utama
wedra, tama
werdu, tama
Sembah raga puniku
Pakartine wong amagang laku
Sasucine asarana saking warih Kang wus lumrah limang wektu
Wantu wataking weweton
Sembah Raga Tegese............
nenepi ing papan sepi
olah awak amrih saras
tumindak wong kang lagi olah batin
nyingkiri bab kadonyan
wong tapa amrih entuk sasmita
Sembah raga puniku
Pakartine wong amagang laku
Sasucine asarana saking warih
Kang wus lumrah limang wektu
Wantu wataking weweton
Tembung warih tegese ........
banyu
dosa
tumindak ala
tumindak becik
bebendu
Sembah raga puniku
Pakartine wong amagang laku
Sasucine asarana saking warih
Kang wus lumrah limang wektu
Wantu wataking weweton
Gatra pungkasan tinemu
paribasan
lelewa basa
purwakanthi guru swara
purwakanthi guru sastra
purwakanthi guru basa
Sembah raga puniku
Pakartine wong amagang laku
Sasucine asarana saking warih
Kang wus lumrah limang wektu
Wantu wataking weweton
Tembang kasebut ana gandheng cenenge karo bab...
pendidikan
agama
budaya
sosial
kasarasan
Samengko sembah kalbu
Yen lumintu uga dadi laku
Laku agung kang kagungan Narapati
Patitis tetesing kawruh
Meruhi marang kang momong
Saka tembang Gambuh ing dhuwur, gatra kang dipungkasi kanthi guru lagu suku ana ing gatra
1, 2
2, 3, 4
1,2,4
1, 2, 3
2, 3, 5
Samengko sembah kalbu
Yen lumintu uga dadi laku
Laku agung kang kagungan Narapati
Patitis tetesing kawruh
Meruhi marang kang momong
Isi saka tembang yaiku....
raja Narapati nindakake sembah kalbu kanggo golek kawruh
wong kang momong raja nalika cilik kudu nindakake sembah kalbu
raja narapati titis golek kawruh
sembah kalbu kang diajarne dening raja kanggo momong
sembah kalbu kang banjur dadi laku diduweni raja kanggo mahami guru sejati
Nggonira mamrih tulus
Kalasitaning reh kang rinuruh
Nggyanira mrih wiwah warananing gaib
Paran ta lamun tan weruh
Sasmita jatining endhog
Ukara kang duweni teges sarat kang diupayakake yaiku....
mamrih tulus r
reh kang rinuruh
nggyanira mrih wiwah
lamun tan weruh
sasmita jatining endhog
Nggonira mamrih tulus
Kalasitaning reh kang rinuruh
Nggyanira mrih wiwah warananing gaib
Paran ta lamun tan weruh
Sasmita jatining endhog
Gatra katelu ngemot tembung......
garba
saroja
wancahan
plutan
yogaswara
Nggonira mamrih tulus
Kalasitaning reh kang rinuruh
Nggyanira mrih wiwah warananing gaib
Paran ta lamun tan weruh
Sasmita jatining endhog
Tembang Gambuh medharake
rasa prihatin
bukaning carita
rasa kapranan
rasa memelas
pitutur
Kangmas, bukaken manah panjenengan! Kula saguh mati menawi ingkang wigati kangmas slamet. Kangmas, menawi toya niki dados wangi lan bening, ateges kula boten luput. Ananging, menawi buthek lan mambu sanget ateges kula goroh!"
Raden Banterang nganggep omongane Surati amung panglereman, banjur Raden Banterang enggal-enggal ngetokake keris saka warangkane. Bebarengan kuwi, Surati mlumpat nyegur ing bengawan banjur muspra. Ora suwe saka kedadean kasebut, dumadakan banyu bengawan dadi wangi lan bening. Mangerteni kedadean kuwi Raden Banterang getun. Kanggo ngeling-eling Surati, papan ing kono banjur diwenehi jeneng Banyuwangi.
Crita Kasebut asale saka wewengkon
Jawa Wetan
Jawa Tengah
Ngayogyakarta
Jawa Kulon
Bali
Kangmas, bukaken manah panjenengan! Kula saguh mati menawi ingkang wigati kangmas slamet. Kangmas, menawi toya niki dados wangi lan bening, ateges kula boten luput. Ananging, menawi buthek lan mambu sanget ateges kula goroh!"
Raden Banterang nganggep omongane Surati amung panglereman, banjur Raden Banterang enggal-enggal ngetokake keris saka warangkane. Bebarengan kuwi, Surati mlumpat nyegur ing bengawan banjur muspra. Ora suwe saka kedadean kasebut, dumadakan banyu bengawan dadi wangi lan bening. Mangerteni kedadean kuwi Raden Banterang getun. Kanggo ngeling-eling Surati, papan ing kono banjur diwenehi jeneng Banyuwangi.
Watake Raden Banterang yaiku
sareh
kurang wicaksana
lila legawa
legawa
gampang pracaya
Jaman biyen ana putri jenenge Purbasari. Dheweke putra ragil saka Prabu Tapa Agung minangka raja ing kerajaan Pasir Batang. Purbasari duwe enem mbakyu, yaiku Purbararang. Purbadewata, Purbaendah. Purbakancana, Purbamanik, lan Purbaleuih. Purbasari pancen sipate alus, apikan, lan entheng tangane. Sapa wae sing butuh pitulungan, dheweke tansah biyantu. Saliyane iku, Purbasari praupane ayu, kabeh wong sing ndeleng dheweke bakal tresna. Sayange, sipat becike Purbasari beda adoh karo PurbararangSanajan ayu. Purbararang pancen ora tata, gumedhe, wengis, lan meri karo sapa wae.
Sawise suwene mrentah. Prabu Tapa Agung arep lengser keprabon. Wis dipikir kanthi tliti kanggo paneruse dadi pimpinan, dheweke bakal milih Purbasari. Raja wis puluhan taun ngelingi menawa Purbasari minangka wong sing paling jumbuh kanggo nggenteni dheweke, dudu Purbararang sanajan Purbararang minangka putra mbarepe. Pikirane raja dirasa wis wicaksana, amarga sipat lan polah putrane sing mbarep ora apik. Prabu Tapa Agung kuwatir yen Purbararang dadi raja, katentremaning masarakat bakal kaganggu lan sengasara amarga kepemimpinan Purbararang sing duweni watak ala banget. Ing ngarepe kabeh para pamengku praja lan uga siwine pitu, Prabu Tapa Agung masrahake tahtane marang Purbasari. Prabu Tapa Agung banjur ninggalake kratone kanggo miwiti urip anyar minangka pertapa.
Critakeke kasabut asale saka........
Jawa Kulon
Jawa Tengah
Jawa Wetan
Bali
Ngayogyakarta
Jaman biyen ana putri jenenge Purbasari. Dheweke putra ragil saka Prabu Tapa Agung minangka raja ing kerajaan Pasir Batang. Purbasari duwe enem mbakyu, yaiku Purbararang. Purbadewata, Purbaendah. Purbakancana, Purbamanik, lan Purbaleuih. Purbasari pancen sipate alus, apikan, lan entheng tangane. Sapa wae sing butuh pitulungan, dheweke tansah biyantu. Saliyane iku, Purbasari praupane ayu, kabeh wong sing ndeleng dheweke bakal tresna. Sayange, sipat becike Purbasari beda adoh karo PurbararangSanajan ayu. Purbararang pancen ora tata, gumedhe, wengis, lan meri karo sapa wae.
Sawise suwene mrentah. Prabu Tapa Agung arep lengser keprabon. Wis dipikir kanthi tliti kanggo paneruse dadi pimpinan, dheweke bakal milih Purbasari. Raja wis puluhan taun ngelingi menawa Purbasari minangka wong sing paling jumbuh kanggo nggenteni dheweke, dudu Purbararang sanajan Purbararang minangka putra mbarepe. Pikirane raja dirasa wis wicaksana, amarga sipat lan polah putrane sing mbarep ora apik. Prabu Tapa Agung kuwatir yen Purbararang dadi raja, katentremaning masarakat bakal kaganggu lan sengasara amarga kepemimpinan Purbararang sing duweni watak ala banget. Ing ngarepe kabeh para pamengku praja lan uga siwine pitu, Prabu Tapa Agung masrahake tahtane marang Purbasari. Prabu Tapa Agung banjur ninggalake kratone kanggo miwiti urip anyar minangka pertapa.
Purbadewata
Purbaleuih
Purbacaraka
Purbamanik
Purbakancana
Jaman biyen ana putri jenenge Purbasari. Dheweke putra ragil saka Prabu Tapa Agung minangka raja ing kerajaan Pasir Batang. Purbasari duwe enem mbakyu, yaiku Purbararang. Purbadewata, Purbaendah. Purbakancana, Purbamanik, lan Purbaleuih. Purbasari pancen sipate alus, apikan, lan entheng tangane. Sapa wae sing butuh pitulungan, dheweke tansah biyantu. Saliyane iku, Purbasari praupane ayu, kabeh wong sing ndeleng dheweke bakal tresna. Sayange, sipat becike Purbasari beda adoh karo PurbararangSanajan ayu. Purbararang pancen ora tata, gumedhe, wengis, lan meri karo sapa wae.
Sawise suwene mrentah. Prabu Tapa Agung arep lengser keprabon. Wis dipikir kanthi tliti kanggo paneruse dadi pimpinan, dheweke bakal milih Purbasari. Raja wis puluhan taun ngelingi menawa Purbasari minangka wong sing paling jumbuh kanggo nggenteni dheweke, dudu Purbararang sanajan Purbararang minangka putra mbarepe. Pikirane raja dirasa wis wicaksana, amarga sipat lan polah putrane sing mbarep ora apik. Prabu Tapa Agung kuwatir yen Purbararang dadi raja, katentremaning masarakat bakal kaganggu lan sengasara amarga kepemimpinan Purbararang sing duweni watak ala banget. Ing ngarepe kabeh para pamengku praja lan uga siwine pitu, Prabu Tapa Agung masrahake tahtane marang Purbasari. Prabu Tapa Agung banjur ninggalake kratone kanggo miwiti urip anyar minangka pertapa.
Purbasari putra ragil Prabu Tapa Agung. Tegese tembung ragil yaiku.
anak tuwa dhewe
anak kang praupane ayu
anak kang duwe sedulur akeh
anak cilik dhewe
anak putra raja
Jaman biyen ana putri jenenge Purbasari. Dheweke putra ragil saka Prabu Tapa Agung minangka raja ing kerajaan Pasir Batang. Purbasari duwe enem mbakyu, yaiku Purbararang. Purbadewata, Purbaendah. Purbakancana, Purbamanik, lan Purbaleuih. Purbasari pancen sipate alus, apikan, lan entheng tangane. Sapa wae sing butuh pitulungan, dheweke tansah biyantu. Saliyane iku, Purbasari praupane ayu, kabeh wong sing ndeleng dheweke bakal tresna. Sayange, sipat becike Purbasari beda adoh karo PurbararangSanajan ayu. Purbararang pancen ora tata, gumedhe, wengis, lan meri karo sapa wae.
Sawise suwene mrentah. Prabu Tapa Agung arep lengser keprabon. Wis dipikir kanthi tliti kanggo paneruse dadi pimpinan, dheweke bakal milih Purbasari. Raja wis puluhan taun ngelingi menawa Purbasari minangka wong sing paling jumbuh kanggo nggenteni dheweke, dudu Purbararang sanajan Purbararang minangka putra mbarepe. Pikirane raja dirasa wis wicaksana, amarga sipat lan polah putrane sing mbarep ora apik. Prabu Tapa Agung kuwatir yen Purbararang dadi raja, katentremaning masarakat bakal kaganggu lan sengasara amarga kepemimpinan Purbararang sing duweni watak ala banget. Ing ngarepe kabeh para pamengku praja lan uga siwine pitu, Prabu Tapa Agung masrahake tahtane marang Purbasari. Prabu Tapa Agung banjur ninggalake kratone kanggo miwiti urip anyar minangka pertapa.
Purbasari entheng tangane yaiku.....
tangane ora abot
ora seneng nglarani
sregep tandang gawe
prigel anggone mergawe
seneng tetulung
Jaman biyen ana putri jenenge Purbasari. Dheweke putra ragil saka Prabu Tapa Agung minangka raja ing kerajaan Pasir Batang. Purbasari duwe enem mbakyu, yaiku Purbararang. Purbadewata, Purbaendah. Purbakancana, Purbamanik, lan Purbaleuih. Purbasari pancen sipate alus, apikan, lan entheng tangane. Sapa wae sing butuh pitulungan, dheweke tansah biyantu. Saliyane iku, Purbasari praupane ayu, kabeh wong sing ndeleng dheweke bakal tresna. Sayange, sipat becike Purbasari beda adoh karo PurbararangSanajan ayu. Purbararang pancen ora tata, gumedhe, wengis, lan meri karo sapa wae.
Sawise suwene mrentah. Prabu Tapa Agung arep lengser keprabon. Wis dipikir kanthi tliti kanggo paneruse dadi pimpinan, dheweke bakal milih Purbasari. Raja wis puluhan taun ngelingi menawa Purbasari minangka wong sing paling jumbuh kanggo nggenteni dheweke, dudu Purbararang sanajan Purbararang minangka putra mbarepe. Pikirane raja dirasa wis wicaksana, amarga sipat lan polah putrane sing mbarep ora apik. Prabu Tapa Agung kuwatir yen Purbararang dadi raja, katentremaning masarakat bakal kaganggu lan sengasara amarga kepemimpinan Purbararang sing duweni watak ala banget. Ing ngarepe kabeh para pamengku praja lan uga siwine pitu, Prabu Tapa Agung masrahake tahtane marang Purbasari. Prabu Tapa Agung banjur ninggalake kratone kanggo miwiti urip anyar minangka pertapa.
Prabu Tapa Agung lengser keprabon amarga....
uwis tuwa
arep urip anyar ing alas
nenepi ing tengah alas
arep dadi pertapa
anake akeh
Jaman biyen ana putri jenenge Purbasari. Dheweke putra ragil saka Prabu Tapa Agung minangka raja ing kerajaan Pasir Batang. Purbasari duwe enem mbakyu, yaiku Purbararang. Purbadewata, Purbaendah. Purbakancana, Purbamanik, lan Purbaleuih. Purbasari pancen sipate alus, apikan, lan entheng tangane. Sapa wae sing butuh pitulungan, dheweke tansah biyantu. Saliyane iku, Purbasari praupane ayu, kabeh wong sing ndeleng dheweke bakal tresna. Sayange, sipat becike Purbasari beda adoh karo PurbararangSanajan ayu. Purbararang pancen ora tata, gumedhe, wengis, lan meri karo sapa wae.
Sawise suwene mrentah. Prabu Tapa Agung arep lengser keprabon. Wis dipikir kanthi tliti kanggo paneruse dadi pimpinan, dheweke bakal milih Purbasari. Raja wis puluhan taun ngelingi menawa Purbasari minangka wong sing paling jumbuh kanggo nggenteni dheweke, dudu Purbararang sanajan Purbararang minangka putra mbarepe. Pikirane raja dirasa wis wicaksana, amarga sipat lan polah putrane sing mbarep ora apik. Prabu Tapa Agung kuwatir yen Purbararang dadi raja, katentremaning masarakat bakal kaganggu lan sengasara amarga kepemimpinan Purbararang sing duweni watak ala banget. Ing ngarepe kabeh para pamengku praja lan uga siwine pitu, Prabu Tapa Agung masrahake tahtane marang Purbasari. Prabu Tapa Agung banjur ninggalake kratone kanggo miwiti urip anyar minangka pertapa.
Ukara ing ngisor iki kang ora trep karo isi wacan yaiku....
Purbasari becik rupa lan solah bawa
Purbararang nadyan gumedhe nanging seneng tetulung
Prabu Tapa Agung masrahake tahta marang Purbasari
Purbasari lan Purbararang watake beda banget
anake Prabu Tapa Agung ana pitu
"Ora, kowe dudu ibuku. Aku wong sugih kaya ngene mosok duwe ibu kaya kowe." mangkono omongane Dampo Awang nalika ditemoni Mbok Randha. Mbok Randha kaget banget nalika Dampo Awang wis ora kenal karo awake, malah ora gelem ngakoni menawa dheweke iku ibune. Dampo Awang wis dadi wong gumedhe. Mbok Randha sedhih banget. Mbok Randha banjur celathu. "Oalah Le, jebul kowe wis ora gelem ngakoni aku minangka ibumu. Atimu jebul atos kaya watu."
Unsur intrinsik kang katon sajrone wacan yaiku....
watak
latar
amanat
alur
irah-irahan
"Ora, kowe dudu ibuku. Aku wong sugih kaya ngene mosok duwe ibu kaya kowe." mangkono omongane Dampo Awang nalika ditemoni Mbok Randha. Mbok Randha kaget banget nalika Dampo Awang wis ora kenal karo awake, malah ora gelem ngakoni menawa dheweke iku ibune. Dampo Awang wis dadi wong gumedhe. Mbok Randha sedhih banget. Mbok Randha banjur celathu. "Oalah Le, jebul kowe wis ora gelem ngakoni aku minangka ibumu. Atimu jebul atos kaya watu."
Piwulang saka wacan yaiku.....
dadi bocah ora gelem ngakoni wong tuwa
ora kena duraka mundak cilaka
aja pracaya marang wong ora duwe
watak gumedhe kudu diduweni nalika sugih
aja gampang pracaya karo wong liya
Ing sawijining wektu Praja Pajajaran kanthi raja Prabu Siliwangi ora mung duweni permaisuri ananging uga duweni selir kanthi cacah pitu wanita kang ayu rupane. Cekake crita Prabu Siliwangi duweni keturunan saka permaisuri kang awujud bocah wadon kanthi jeneng Putri Lara Kadita kang tegese wong wadon kang ayu.
Sawise Putri Kadita nambah umur lan katon bocah wadon kang ayu saha welas asih marang pepadha banjur para selir padha serik lan ngrasa yen kasisihne saka welasane Prabu Siliwangi. Para selir kang cacah pitu mau padha rerembugan kanggo anggawe cilaka permaisuri lan putrine, yaiku Putri Lara Kadita.
Putri Lara Kadita lan ibune ditenung dening para permaisuri Prabu Siliwangi kanthi cara lara kulit ing sakabeh awak lan rai. Jalaran pengaruh sihir para selir, Prabu Siliwangi banjur nundhung Putri Lara Kadita lan ibune saka Praja Pajajaran amarga kuwatir yen lelarane Lara Kadita lan ibune dadi nyebar lan nular ana ing tlatah krajan.
Ana ing kahanan iki, Putri Lara Kadita lan ibune mlaku tanpa ancas. Dicritakake permaisuri tilar donya ana ing pengumbaran, sawetara iku Putri Lara Kadita nerusne lakune menyang sisih kidul nganti teka menyang gunung ing pinggir segara. Amarga kesel banget, Putri Lara Kadita ngaso lan keturon ana ing gunung pinggiran segara.
Nalika turu dheweke ngimpi ketemu karo wong suci sing maringi pitutur supaya putri ngresiki awake kanthi nyemplung menyang segara kanggo jaluk marasake awake saka lelara, uga mulihake rupa ayune, saha bisa duweni kekuwatan ampuh kanggo males wong kang anggawe uripe sengsara kaya mengkono.
Nalika tangi, tanpa rangu Putri Lara Kadita langsung ambyur menyang tengah segara kanthi ombak kang gedhe lan nglelebake nganti dhasar segara kidul. Ngimpi dadi kasunyatan. Praupane malih ayu, Putri Lara Kadita uga diwenehi kakuwasan adikodrati lan pati. Nanging, Putri kudu tetep mbaureksa ana segara kidul. Wiwit iku banjur diarani minangka Nyi Rara Kidul nganti saiki.
Jinis crita kasebut klebu legenda....
alam gaib
keagamaan
perseorangan
setempat
papan panggonan
Ing sawijining wektu Praja Pajajaran kanthi raja Prabu Siliwangi ora mung duweni permaisuri ananging uga duweni selir kanthi cacah pitu wanita kang ayu rupane. Cekake crita Prabu Siliwangi duweni keturunan saka permaisuri kang awujud bocah wadon kanthi jeneng Putri Lara Kadita kang tegese wong wadon kang ayu.
Sawise Putri Kadita nambah umur lan katon bocah wadon kang ayu saha welas asih marang pepadha banjur para selir padha serik lan ngrasa yen kasisihne saka welasane Prabu Siliwangi. Para selir kang cacah pitu mau padha rerembugan kanggo anggawe cilaka permaisuri lan putrine, yaiku Putri Lara Kadita.
Putri Lara Kadita lan ibune ditenung dening para permaisuri Prabu Siliwangi kanthi cara lara kulit ing sakabeh awak lan rai. Jalaran pengaruh sihir para selir, Prabu Siliwangi banjur nundhung Putri Lara Kadita lan ibune saka Praja Pajajaran amarga kuwatir yen lelarane Lara Kadita lan ibune dadi nyebar lan nular ana ing tlatah krajan.
Ana ing kahanan iki, Putri Lara Kadita lan ibune mlaku tanpa ancas. Dicritakake permaisuri tilar donya ana ing pengumbaran, sawetara iku Putri Lara Kadita nerusne lakune menyang sisih kidul nganti teka menyang gunung ing pinggir segara. Amarga kesel banget, Putri Lara Kadita ngaso lan keturon ana ing gunung pinggiran segara.
Nalika turu dheweke ngimpi ketemu karo wong suci sing maringi pitutur supaya putri ngresiki awake kanthi nyemplung menyang segara kanggo jaluk marasake awake saka lelara, uga mulihake rupa ayune, saha bisa duweni kekuwatan ampuh kanggo males wong kang anggawe uripe sengsara kaya mengkono.
Nalika tangi, tanpa rangu Putri Lara Kadita langsung ambyur menyang tengah segara kanthi ombak kang gedhe lan nglelebake nganti dhasar segara kidul. Ngimpi dadi kasunyatan. Praupane malih ayu, Putri Lara Kadita uga diwenehi kakuwasan adikodrati lan pati. Nanging, Putri kudu tetep mbaureksa ana segara kidul. Wiwit iku banjur diarani minangka Nyi Rara Kidul nganti saiki.
Permaisurine serik marang Putri Lara Kadita jalaran..........
adadi bocah kang ditresnani
arep didadekake ratu
katon ayu lan welas asih
bakal diwenehi warisan
bakal panerus Prabu Siliwangi
Ing sawijining wektu Praja Pajajaran kanthi raja Prabu Siliwangi ora mung duweni permaisuri ananging uga duweni selir kanthi cacah pitu wanita kang ayu rupane. Cekake crita Prabu Siliwangi duweni keturunan saka permaisuri kang awujud bocah wadon kanthi jeneng Putri Lara Kadita kang tegese wong wadon kang ayu.
Sawise Putri Kadita nambah umur lan katon bocah wadon kang ayu saha welas asih marang pepadha banjur para selir padha serik lan ngrasa yen kasisihne saka welasane Prabu Siliwangi. Para selir kang cacah pitu mau padha rerembugan kanggo anggawe cilaka permaisuri lan putrine, yaiku Putri Lara Kadita.
Putri Lara Kadita lan ibune ditenung dening para permaisuri Prabu Siliwangi kanthi cara lara kulit ing sakabeh awak lan rai. Jalaran pengaruh sihir para selir, Prabu Siliwangi banjur nundhung Putri Lara Kadita lan ibune saka Praja Pajajaran amarga kuwatir yen lelarane Lara Kadita lan ibune dadi nyebar lan nular ana ing tlatah krajan.
Ana ing kahanan iki, Putri Lara Kadita lan ibune mlaku tanpa ancas. Dicritakake permaisuri tilar donya ana ing pengumbaran, sawetara iku Putri Lara Kadita nerusne lakune menyang sisih kidul nganti teka menyang gunung ing pinggir segara. Amarga kesel banget, Putri Lara Kadita ngaso lan keturon ana ing gunung pinggiran segara.
Nalika turu dheweke ngimpi ketemu karo wong suci sing maringi pitutur supaya putri ngresiki awake kanthi nyemplung menyang segara kanggo jaluk marasake awake saka lelara, uga mulihake rupa ayune, saha bisa duweni kekuwatan ampuh kanggo males wong kang anggawe uripe sengsara kaya mengkono.
Nalika tangi, tanpa rangu Putri Lara Kadita langsung ambyur menyang tengah segara kanthi ombak kang gedhe lan nglelebake nganti dhasar segara kidul. Ngimpi dadi kasunyatan. Praupane malih ayu, Putri Lara Kadita uga diwenehi kakuwasan adikodrati lan pati. Nanging, Putri kudu tetep mbaureksa ana segara kidul. Wiwit iku banjur diarani minangka Nyi Rara Kidul nganti saiki.
Pratelan ngisor iki kang ora trep karo isi wacan yaiku......
ibune Putri Lara Kadita mati jalaran ditenung
Putri Lara Kadita binales kang gawe uripe sengsara
Putri Lara Kadita dadi ayu sawise nyebur segara
Putri Lara Kadita ditundhung saka praja jalaran lara kulit
Putri Lara Kadita ditundhung Prabu Siliwangi
Ing sawijining wektu Praja Pajajaran kanthi raja Prabu Siliwangi ora mung duweni permaisuri ananging uga duweni selir kanthi cacah pitu wanita kang ayu rupane. Cekake crita Prabu Siliwangi duweni keturunan saka permaisuri kang awujud bocah wadon kanthi jeneng Putri Lara Kadita kang tegese wong wadon kang ayu.
Sawise Putri Kadita nambah umur lan katon bocah wadon kang ayu saha welas asih marang pepadha banjur para selir padha serik lan ngrasa yen kasisihne saka welasane Prabu Siliwangi. Para selir kang cacah pitu mau padha rerembugan kanggo anggawe cilaka permaisuri lan putrine, yaiku Putri Lara Kadita.
Putri Lara Kadita lan ibune ditenung dening para permaisuri Prabu Siliwangi kanthi cara lara kulit ing sakabeh awak lan rai. Jalaran pengaruh sihir para selir, Prabu Siliwangi banjur nundhung Putri Lara Kadita lan ibune saka Praja Pajajaran amarga kuwatir yen lelarane Lara Kadita lan ibune dadi nyebar lan nular ana ing tlatah krajan.
Ana ing kahanan iki, Putri Lara Kadita lan ibune mlaku tanpa ancas. Dicritakake permaisuri tilar donya ana ing pengumbaran, sawetara iku Putri Lara Kadita nerusne lakune menyang sisih kidul nganti teka menyang gunung ing pinggir segara. Amarga kesel banget, Putri Lara Kadita ngaso lan keturon ana ing gunung pinggiran segara.
Nalika turu dheweke ngimpi ketemu karo wong suci sing maringi pitutur supaya putri ngresiki awake kanthi nyemplung menyang segara kanggo jaluk marasake awake saka lelara, uga mulihake rupa ayune, saha bisa duweni kekuwatan ampuh kanggo males wong kang anggawe uripe sengsara kaya mengkono.
Nalika tangi, tanpa rangu Putri Lara Kadita langsung ambyur menyang tengah segara kanthi ombak kang gedhe lan nglelebake nganti dhasar segara kidul. Ngimpi dadi kasunyatan. Praupane malih ayu, Putri Lara Kadita uga diwenehi kakuwasan adikodrati lan pati. Nanging, Putri kudu tetep mbaureksa ana segara kidul. Wiwit iku banjur diarani minangka Nyi Rara Kidul nganti saiki.
Nanging, Putri kudu tetep mbaureksa ana segara kidul. Tembung mbaureksa ngemu teges
mimpin
nguwasani
urip
dadi ratu
ngleluri
Ing sawijining wektu Praja Pajajaran kanthi raja Prabu Siliwangi ora mung duweni permaisuri ananging uga duweni selir kanthi cacah pitu wanita kang ayu rupane. Cekake crita Prabu Siliwangi duweni keturunan saka permaisuri kang awujud bocah wadon kanthi jeneng Putri Lara Kadita kang tegese wong wadon kang ayu.
Sawise Putri Kadita nambah umur lan katon bocah wadon kang ayu saha welas asih marang pepadha banjur para selir padha serik lan ngrasa yen kasisihne saka welasane Prabu Siliwangi. Para selir kang cacah pitu mau padha rerembugan kanggo anggawe cilaka permaisuri lan putrine, yaiku Putri Lara Kadita.
Putri Lara Kadita lan ibune ditenung dening para permaisuri Prabu Siliwangi kanthi cara lara kulit ing sakabeh awak lan rai. Jalaran pengaruh sihir para selir, Prabu Siliwangi banjur nundhung Putri Lara Kadita lan ibune saka Praja Pajajaran amarga kuwatir yen lelarane Lara Kadita lan ibune dadi nyebar lan nular ana ing tlatah krajan.
Ana ing kahanan iki, Putri Lara Kadita lan ibune mlaku tanpa ancas. Dicritakake permaisuri tilar donya ana ing pengumbaran, sawetara iku Putri Lara Kadita nerusne lakune menyang sisih kidul nganti teka menyang gunung ing pinggir segara. Amarga kesel banget, Putri Lara Kadita ngaso lan keturon ana ing gunung pinggiran segara.
Nalika turu dheweke ngimpi ketemu karo wong suci sing maringi pitutur supaya putri ngresiki awake kanthi nyemplung menyang segara kanggo jaluk marasake awake saka lelara, uga mulihake rupa ayune, saha bisa duweni kekuwatan ampuh kanggo males wong kang anggawe uripe sengsara kaya mengkono.
Nalika tangi, tanpa rangu Putri Lara Kadita langsung ambyur menyang tengah segara kanthi ombak kang gedhe lan nglelebake nganti dhasar segara kidul. Ngimpi dadi kasunyatan. Praupane malih ayu, Putri Lara Kadita uga diwenehi kakuwasan adikodrati lan pati. Nanging, Putri kudu tetep mbaureksa ana segara kidul. Wiwit iku banjur diarani minangka Nyi Rara Kidul nganti saiki.
Crita kasebut asale saka wewengkon
Pati
Banyumas
Jepara
Ngayogyakarta
Pacitan
Teks kang surasane ngenani barang utawa leladi kang ditawakake diarani teks....
pariwara
crita
dokumenter
Pawarta
editorial
(Swara radio, pemancar "Pring Sewu" ngumandhangake gendhing-gendhing Jawi ing wanci siyang)
01: "Pak, radionipun dipungantos siyaran sanes nggih, wah wiwit kalawau karawitan kemawon."
02: "Aja ya, sedhela meneh ana pariwara sing Bapak enteni."
01: "Wah punapa ta Pak, sajak wigati sanget. Pariwara punika rak namung tawi barang-barang punika ta, Pak?
02: "Hiya, Bapak kepengin nandur pari sing ngasilake beras sing nyenengake, yen ditebasne payu larang."
(Gendhing "Sarung Jagung" muni, banjur lirih- lirih alon metu swara pariwara).
03: "Para kadang tani, ora sah bingung yen arep nenandur, kula aturi nandur Pari Super. Gampang golek-golekane lan gampang nandure. Winih Pari Super saged dipunpundhut ing toko Tani Makmur. Toko Tani Makmur mapan ing dalan Manyaran Wonogiri tilpun 081238825423. Sepisan malih mangga para kadang tani kula aturi tindak ing Toko Tani Makmur mundhut winih Pari Super, para tani mesthi makmur.
Isi saka pariwara kasebut yaiku....
menehi ngerti bab tetanduran
menehi informasi marang konsumen bab winih pari super
ngaruhi konsumen supaya tuku winih pari super ing toko Tani Makmur
menehi informasi marang pamireng ngenani winih pari super
mbujuk para pamiarsa supaya nggunakake winih pari super
(Swara radio, pemancar "Pring Sewu" ngumandhangake gendhing-gendhing Jawi ing wanci siyang)
01: "Pak, radionipun dipungantos siyaran sanes nggih, wah wiwit kalawau karawitan kemawon."
02: "Aja ya, sedhela meneh ana pariwara sing Bapak enteni."
01: "Wah punapa ta Pak, sajak wigati sanget. Pariwara punika rak namung tawi barang-barang punika ta, Pak?
02: "Hiya, Bapak kepengin nandur pari sing ngasilake beras sing nyenengake, yen ditebasne payu larang."
(Gendhing "Sarung Jagung" muni, banjur lirih- lirih alon metu swara pariwara).
03: "Para kadang tani, ora sah bingung yen arep nenandur, kula aturi nandur Pari Super. Gampang golek-golekane lan gampang nandure. Winih Pari Super saged dipunpundhut ing toko Tani Makmur. Toko Tani Makmur mapan ing dalan Manyaran Wonogiri tilpun 081238825423. Sepisan malih mangga para kadang tani kula aturi tindak ing Toko Tani Makmur mundhut winih Pari Super, para tani mesthi makmur.
Tembung ditebasne tegese.diborong d. dituku b. didol e. ditawa c. dipanen
diborong
didol
dituku
ditawa
dipanen
Basa kang digunakake sajrone pariwara, kajaba....
gampang ditampa
sipate pangajak
cekak aos
ora ngapusi
ukarane ora mranani
Ing ngisor iki kang ora klebu kaidah teks pawarta yaiku...
cekak aos
komersial
naratif
asipat positif
objektif
Pariwara Ing dhuwur jinise pariwara
leladi jasa
kesehatan
komersial
layanan masarakat
kulawarga
Bapak: "Piye Bu? suk mantu anak wedok, umpama dimantu neng gedhung piye Bu? Dadi, ben entuk kahanan anyar ben rada piye... ngono lho Bu."
Ibu : "Wis Pak rasah gedhung-gedhungan. mantu neng joglo lesehan biru Jombor wae wis beres kok, ndadak gedhung- gedhungan, boros!"
Bapak: "O... wingi ki Bapak karo kanca- kanca ya makan-makan neng kono lho Bu, Lesehan Biru menune komplit, ayam goreng apa bakare ya enak, lele goreng apa bakare ya nyamleng. nila goreng apa bakare ya mianteb. Kapasitase joglo ya tambah ngulak- ngulak, lokasine isa amot pitung atus nganti wolung atus undhangan. Papane adhem, ayem, asri, ana iyup- iyupane. Lha iki Bu, harga pakete wiwit rong puluh ewunan katon istimewa saistimewa regane lho
IBu." : "Sing paling wigati katon elegan Pak"
Bapak: "Wis ayo Bu menyang Lesehan Biru saiki sisan pesen joglo, pesen katering, dekorasi sisan, sak hiburane Bu."
Pariwara Kasebut isine
maneka panganan
warung lesehan biru Jombor
paket mantu
pariwisata Jombor
gedhung ing Jombor
Bapak: "Piye Bu? suk mantu anak wedok, umpama dimantu neng gedhung piye Bu? Dadi, ben entuk kahanan anyar ben rada piye... ngono lho Bu."
Ibu : "Wis Pak rasah gedhung-gedhungan. mantu neng joglo lesehan biru Jombor wae wis beres kok, ndadak gedhung- gedhungan, boros!"
Bapak: "O... wingi ki Bapak karo kanca- kanca ya makan-makan neng kono lho Bu, Lesehan Biru menune komplit, ayam goreng apa bakare ya enak, lele goreng apa bakare ya nyamleng. nila goreng apa bakare ya mianteb. Kapasitase joglo ya tambah ngulak- ngulak, lokasine isa amot pitung atus nganti wolung atus undhangan. Papane adhem, ayem, asri, ana iyup- iyupane. Lha iki Bu, harga pakete wiwit rong puluh ewunan katon istimewa saistimewa regane lho
IBu." : "Sing paling wigati katon elegan Pak"
Bapak: "Wis ayo Bu menyang Lesehan Biru saiki sisan pesen joglo, pesen katering, dekorasi sisan, sak hiburane Bu."
Ing ngisor iki kang ora ditawakne sajrone pariwara yaiku.....
papane jembar lan adhem ayem
ana dekorasi lan hiburan
cedhak saka kutha
menu panganane komplit
rasa panganane enak lan manteb
Perangan kang ora trep kanggo pariwara layanan masarakat yaiku.
asipat umum
kanggo kabeh lapisan masarakat
digawe dening organisasi legal
ancase kanggo komersial
duweni kawigaten dhuwur
01: "Mas, Mas... lagi dandani apa ta?"
02: "Ora dandani apa-apa. Linggih wae ora isoh kok dandan."
01: "Jam semene isih kemulan klumbrak- klumbruk. Jane ki ya gene ta, Mas?"
02: "Iki Iho ambeyenku kumat."
01: "Gampang Mas, nyang nggone dr. Agus mesthi beres."
X: "Dr. Agus ahli ngobati lelara. Kanthi metode refleksi dr. Agus lelara kronis bisa mari tanpa operasi, kanker otak, kista, lumpuh, diabetes, ginjal, jantung koroner, lan lelara liyane. Dr. Agus alamat JI. Flamboyan No 7 Tegal Asri Wonorejo, tilpun 085642326672.
01 ing pethilan teks rekaman pariwara kasebut nggunakake ragam basa....
krama alus
ngoko alus
krama madya
krama lugu
ngoko lugu
01: "Mas, Mas... lagi dandani apa ta?"
02: "Ora dandani apa-apa. Linggih wae ora isoh kok dandan."
01: "Jam semene isih kemulan klumbrak- klumbruk. Jane ki ya gene ta, Mas?"
02: "Iki Iho ambeyenku kumat."
01: "Gampang Mas, nyang nggone dr. Agus mesthi beres."
X: "Dr. Agus ahli ngobati lelara. Kanthi metode refleksi dr. Agus lelara kronis bisa mari tanpa operasi, kanker otak, kista, lumpuh, diabetes, ginjal, jantung koroner, lan lelara liyane. Dr. Agus alamat JI. Flamboyan No 7 Tegal Asri Wonorejo, tilpun 085642326672.
Parirawara kasebut kelebu pariwara kang nawake.....
obat
kursi
panganan
operasi
amben
Ing siaran radio nalika awan digiyarake maneka warna prodhuk kang nawakake dagangane, mula pariwara iki duweni fungsi......
sosial
pemasaran
komunikasi
pendhidhikan
ekonomi
Pariwara ing dhuwur klebu jinis pariwara ....
komersial
kulawarga
leladi
palakrama
kasarasan
Ing ngisor klebu jinis pariwara, kajaba.........
leladi ekspedisi
pawarta kulawarga
lowongan kerja
adol mobil
pariwara kolom
Tembung sajrone pariwara kudu narik kawigaten. Salah siji pariwara ana kang migunakake ukara "biarkan jari-jari Anda yang berjalan". Ukara kasebut ngemot unsur....
rima
humor
aliterasi
metafora
imajinatif
Pupuh Gambuh ing Serat Wedhatama cacahe ana... pada
14
18
30
25
35
Sajrone Serat Wedhatama ngemot pupuh- pupuh ing ngisor iki, yaiku......
Gambuh, Pocung, Kinanthi, lan Maskumambang
Sinom, Pangkur, Gambuh, lan Megatruh
Kinanthi, Maskumambang, Gambuh, lan Sinom
Pangkur, Sinom, Pocung, Gambuh, lan Kinanthi
Gambuh, Sinom, Dhandhanggula, lan Pangkur
Samengko ingsun tutur
Sembah catur supaya lumuntur
Dhihin raga, cipta, jiwa, rasa, kaki
Ing kono lamun tinemu
Tandha nugrahaning Manon
Gatra katelu ngemot kagunan basa.........
purwakanthi guru basa
tembung garba
purwakanthi guru sastra
tembung rangkep
purwakanthi guru swara
Samengko ingsun tutur
Sembah catur supaya lumuntur
Dhihin raga, cipta, jiwa, rasa, kaki
Ing kono lamun tinemu
Tandha nugrahaning Manon
Tinemu dumadi saka tembung lingga....
temu
nemu
semu
ketemu
temon
Samengko ingsun tutur
Sembah catur supaya lumuntur
Dhihin raga, cipta, jiwa, rasa, kaki
Ing kono lamun tinemu
Tandha nugrahaning Manon
Tembang kasebut mapan in pupuh
1
2
3
4
5
Cacahing tembang macapat saben salagu saka wiwitan tekan pungkasan diarani.....
pada
carita
dirga
gatra
seratan
Sawijining tradisi lesan kang isih urip lan dijaga nganti saiki yaiku ngenani mitos Dewi Sri minangka Dewi Pari utawa Dewi Kasuburan. Awit jaman biyen para leluhur wis tepung lan duweni cara kanggo ngajeni pangan, yaiku kaya kang kababar ing mitos Dewi Sri.
Mitos ngenani dewi pangan iki kaandhar sajrone maneka sastra Nuswantara kang siji lan sijine ngemot pakurmatan marang Dewi Pari kanthi sesebutan rena-rena. Dewi Sri kondhang ing tanah Jawa, Bali, lan Madura. Nyi Pohaci Sang Hyang Dewi Sri ing wewengkon Sunda, Dewi Sri Ine Mbu ing wewengkon Flores, Sanghiang Sri utawa Sangiangseri ing Bugis.
Ing Serat babad Ila-ila, Dewi Sri disebutake minangka lambang kasuburan. Mitos Dewi Sri raket banget karo urip padinane masarakat Jawa dwipa kang ajeg kepengin nggayuh kasuburan
Wujud pakurmatane marang Dewi Sri, yaiku kanthi pagelaran wayang purwa lan maneka warna bebeksan utawa kasenian, kayata tayub. Nalika upacara merti desa kanthi panglipur tayub diwiwiti dening para wanita kang mudhun ing sawah, banjur methil pari siji mbaka siji nganggo piranti ani-ani. Sabanjure, pirang-pirang puluh gegem pari kang dipethil iku dipasrahake marang pambeksa tayub utawa ledhek kang wis lungguh ing ngarep gamelan. Sawise bongkokan pari diselehake sajejere gamelan, pambeksa tayub joged lan nembang trep karo gendhing kang diangkat para penabuh. Gendhing kang dianggo ngiring pisanan nalika nggawa pari ing ngarep ledhek yakuwi gendhing Sri Boyong. Dene ing wewengkon liya uga ana beksan gandrung (Banyuwangi) lan kasenian kentrung (Jawa Timur) kang padha-padha dadi simbuling pakurmatan marang Dewi Sri.
Ing ngisor iki kang klebu sesebutane Dewi Sri, kajaba....
Nyi Pohaci Sang Hyang Dewi Sri
Sanghiang Sri
Sangiangser
Dewi Sri Ine Mbu
Sang Hyang Kirana
Sawijining tradisi lesan kang isih urip lan dijaga nganti saiki yaiku ngenani mitos Dewi Sri minangka Dewi Pari utawa Dewi Kasuburan. Awit jaman biyen para leluhur wis tepung lan duweni cara kanggo ngajeni pangan, yaiku kaya kang kababar ing mitos Dewi Sri.
Mitos ngenani dewi pangan iki kaandhar sajrone maneka sastra Nuswantara kang siji lan sijine ngemot pakurmatan marang Dewi Pari kanthi sesebutan rena-rena. Dewi Sri kondhang ing tanah Jawa, Bali, lan Madura. Nyi Pohaci Sang Hyang Dewi Sri ing wewengkon Sunda, Dewi Sri Ine Mbu ing wewengkon Flores, Sanghiang Sri utawa Sangiangseri ing Bugis.
Ing Serat babad Ila-ila, Dewi Sri disebutake minangka lambang kasuburan. Mitos Dewi Sri raket banget karo urip padinane masarakat Jawa dwipa kang ajeg kepengin nggayuh kasuburan
Wujud pakurmatane marang Dewi Sri, yaiku kanthi pagelaran wayang purwa lan maneka warna bebeksan utawa kasenian, kayata tayub. Nalika upacara merti desa kanthi panglipur tayub diwiwiti dening para wanita kang mudhun ing sawah, banjur methil pari siji mbaka siji nganggo piranti ani-ani. Sabanjure, pirang-pirang puluh gegem pari kang dipethil iku dipasrahake marang pambeksa tayub utawa ledhek kang wis lungguh ing ngarep gamelan. Sawise bongkokan pari diselehake sajejere gamelan, pambeksa tayub joged lan nembang trep karo gendhing kang diangkat para penabuh. Gendhing kang dianggo ngiring pisanan nalika nggawa pari ing ngarep ledhek yakuwi gendhing Sri Boyong. Dene ing wewengkon liya uga ana beksan gandrung (Banyuwangi) lan kasenian kentrung (Jawa Timur) kang padha-padha dadi simbuling pakurmatan marang Dewi Sri.
Mitos Dewi Sri dadi sawijining tradisi lisan amarga awit jaman biyen para leluhur wis....
ngerti wujude Dewi Sri
nyembah Dewi Sri kang dadi Dewi Pari
tepung lan duweni cara kanggo ngajeni pangan
urip kanthi tani
pracaya marang Dewi Sri
Sawijining tradisi lesan kang isih urip lan dijaga nganti saiki yaiku ngenani mitos Dewi Sri minangka Dewi Pari utawa Dewi Kasuburan. Awit jaman biyen para leluhur wis tepung lan duweni cara kanggo ngajeni pangan, yaiku kaya kang kababar ing mitos Dewi Sri.
Mitos ngenani dewi pangan iki kaandhar sajrone maneka sastra Nuswantara kang siji lan sijine ngemot pakurmatan marang Dewi Pari kanthi sesebutan rena-rena. Dewi Sri kondhang ing tanah Jawa, Bali, lan Madura. Nyi Pohaci Sang Hyang Dewi Sri ing wewengkon Sunda, Dewi Sri Ine Mbu ing wewengkon Flores, Sanghiang Sri utawa Sangiangseri ing Bugis.
Ing Serat babad Ila-ila, Dewi Sri disebutake minangka lambang kasuburan. Mitos Dewi Sri raket banget karo urip padinane masarakat Jawa dwipa kang ajeg kepengin nggayuh kasuburan
Wujud pakurmatane marang Dewi Sri, yaiku kanthi pagelaran wayang purwa lan maneka warna bebeksan utawa kasenian, kayata tayub. Nalika upacara merti desa kanthi panglipur tayub diwiwiti dening para wanita kang mudhun ing sawah, banjur methil pari siji mbaka siji nganggo piranti ani-ani. Sabanjure, pirang-pirang puluh gegem pari kang dipethil iku dipasrahake marang pambeksa tayub utawa ledhek kang wis lungguh ing ngarep gamelan. Sawise bongkokan pari diselehake sajejere gamelan, pambeksa tayub joged lan nembang trep karo gendhing kang diangkat para penabuh. Gendhing kang dianggo ngiring pisanan nalika nggawa pari ing ngarep ledhek yakuwi gendhing Sri Boyong. Dene ing wewengkon liya uga ana beksan gandrung (Banyuwangi) lan kasenian kentrung (Jawa Timur) kang padha-padha dadi simbuling pakurmatan marang Dewi Sri.
Wujud pakurmatan warga marang Dewi Sri kanthi ....
pagelaran wayang purwa lan tayub
pagelaran wayang wong
maneka kasenian dhaerah
campursari lan dangdut
guyub rukun tandhang gawe
Sawijining tradisi lesan kang isih urip lan dijaga nganti saiki yaiku ngenani mitos Dewi Sri minangka Dewi Pari utawa Dewi Kasuburan. Awit jaman biyen para leluhur wis tepung lan duweni cara kanggo ngajeni pangan, yaiku kaya kang kababar ing mitos Dewi Sri.
Mitos ngenani dewi pangan iki kaandhar sajrone maneka sastra Nuswantara kang siji lan sijine ngemot pakurmatan marang Dewi Pari kanthi sesebutan rena-rena. Dewi Sri kondhang ing tanah Jawa, Bali, lan Madura. Nyi Pohaci Sang Hyang Dewi Sri ing wewengkon Sunda, Dewi Sri Ine Mbu ing wewengkon Flores, Sanghiang Sri utawa Sangiangseri ing Bugis.
Ing Serat babad Ila-ila, Dewi Sri disebutake minangka lambang kasuburan. Mitos Dewi Sri raket banget karo urip padinane masarakat Jawa dwipa kang ajeg kepengin nggayuh kasuburan
Wujud pakurmatane marang Dewi Sri, yaiku kanthi pagelaran wayang purwa lan maneka warna bebeksan utawa kasenian, kayata tayub. Nalika upacara merti desa kanthi panglipur tayub diwiwiti dening para wanita kang mudhun ing sawah, banjur methil pari siji mbaka siji nganggo piranti ani-ani. Sabanjure, pirang-pirang puluh gegem pari kang dipethil iku dipasrahake marang pambeksa tayub utawa ledhek kang wis lungguh ing ngarep gamelan. Sawise bongkokan pari diselehake sajejere gamelan, pambeksa tayub joged lan nembang trep karo gendhing kang diangkat para penabuh. Gendhing kang dianggo ngiring pisanan nalika nggawa pari ing ngarep ledhek yakuwi gendhing Sri Boyong. Dene ing wewengkon liya uga ana beksan gandrung (Banyuwangi) lan kasenian kentrung (Jawa Timur) kang padha-padha dadi simbuling pakurmatan marang Dewi Sri.
Ing Serat Babad lla-ila Dewi Sri minangka lambang....
pangan
rejane jaman
wit pari
kesenian daerah
kasuburan
Piranti kanggo methil pari arane.......
tleser
arit
pacul
ani-ani
buyuk
Damarwulan sejatine putra udana ing Majapahit, nanging dimong simbahe ing desa. Bareng wis diwasa banjur nggoleki bapake nganti tumeka ngenger ing daleme Patih Logender kang duweni putra cacah telu, yaiku Layang Seta, Layang Kumitir, lan Anjasmara. Tembung ngenger duweni teges....
tresna
ngabdi
lunga
nesu
manggon
.Crita rakyat ngemot kearifan, pituduh supaya ngunggulake kabudayan kanggo bangsa lan negara. Bab kasebut ateges crita rakyat duweni nilai....
adat
kepahlawanan
moral
historis
agama
Crita epos yaiku crita kang surasane babagan....
kewan
pahlawan
papan panggonan
pujangga Jawa
dewa
Ing ngisor iki legenda kang asale saka Jawa Wetan yaiku.......
Candi Prambanan
Tangkuban Prau
Rawa Pening
Dumadine Banyuwangi
Tlaga Sarangan
Kabagyan iki dumadakan muspra sawise mangerteni ing sirah si bayi ana sungune. Wong tuwane rinasa isin lan wedi diina dening masarakat sakupengane. Ing lingsir wengi, bayi lanang kasebut dilebokake sajrone peti bebarengan karo endhog pitik lan sacangkir beras banjur diilikake ing kali. Mbakyune bayi lanang kang mangerteni tumindak wong tuwane kasebut nandang sedhih. Dheweke kanthi sesidheman ninggalake omah lan melu adine kang diilikake ing kali.
Unsur intrinsik kang katon saka wacan yaiku....
wewatek
alur
tema
amanat
irah-irahan
Teks kang ancase supaya pamaca antuk katrangan kanthi cetha diarani ....
eksposisi
deskripsi
narasi
argumentasi
aliterasi
Tembung kang digunakake sajrone pariwara becike ora ngayawara mula sipate....
persuasif
informatif
nggugah
narik kawigaten
unik
Paraga kang gawe sawijine prodhuk utawa leladi diarani....
partisipan
reseller
konsumen
distributor
produsen
Ngisor iki wujude ukara pangajap yaiku......
kali Bengawan Solo lakune nrajang tumeka Jawa Wetan
seumpama aku jaluk tulung ngono oleh apa ora?
mengko mulih sekolah aja lali tuku bensin
muga wae nalika aku mara ora suwung omahe
wingi aku ngerti masmu goncengan karo wong wadon
Ibu: "Cie-cie Bapak kok tampil keren, jos gandhos, tenan ki. Tapi apane ya?"
Bapak : "Lha ya genah ta Bu, iki Iho kacamata Bapak anyar, nyawang ndonya isa sumilak tenan."
Ibu : "Tuku ono ngendi ta Pak? Kok sajak pas, gek sawangane ki penak."
Bapak : "Wow Iha nek iki tiada bandhing Bu. Gandos Optik koleksi frame komplit, berkualitas tur ya murah, nganggo sun glass paling anyar, lensa kaca maneka ukuran komplit, masang lensa pener lan bener, uga nampa resep dhokter lho Bu. Gandos Optik uga ana softlen komplit lan aja kuwatir Bu, priksa mata gratis."
Jinis pariwara ing dhuwur yaiku......
komersial
lelad
kulawarga
kasarasan
layanan masarakat
Bagong : "Kok kaya Mas Parjo ta kae? Oh Mas Parjo ta iki? Mas Parjo tindak ngendi ta, Mas?"
Parjo : "Iki Gong arep tuku ali-ali kanggo bocahku, Iha sedhela meneh aku arep tembungan Iho." :
Bagong : "Oh critane ngono?"
Parjo : "Iya, Iha ning aku bingung Gong."
Bagong : "Lha nganggo bingung ki ngapa?"
Parjo : "Wong saiki ki toko emas ki akeh banget, bingung arep tuku nang ngendi coba?"
Bagong : "Bareng aku wae menyang Kartasura, nyang toko emas Jago Kartasura, ngarep toserba Surya, modele anyar-anyar. Komplit tur pelayanane Mas, wah grapyak semanak."
Isi Saka pariwara yaiku...........
toserba Surya
ali-ali emas
Parjo tuku ali-ali
Toko emas Jago
Parjo bingung golek ali-ali
Bagong : "Kok kaya Mas Parjo ta kae? Oh Mas Parjo ta iki? Mas Parjo tindak ngendi ta, Mas?"
Parjo : "Iki Gong arep tuku ali-ali kanggo bocahku, Iha sedhela meneh aku arep tembungan Iho." :
Bagong : "Oh critane ngono?"
Parjo : "Iya, Iha ning aku bingung Gong."
Bagong : "Lha nganggo bingung ki ngapa?"
Parjo : "Wong saiki ki toko emas ki akeh banget, bingung arep tuku nang ngendi coba?"
Bagong : "Bareng aku wae menyang Kartasura, nyang toko emas Jago Kartasura, ngarep toserba Surya, modele anyar-anyar. Komplit tur pelayanane Mas, wah grapyak semanak."
Parjo bingung amarga....
arep tuku ali-ali
toko emas saiki akeh lan larang
ora ana kancane tuku ali-ali
dhuwite kurang
ora ngerti arep tuku ing toko emas ngendi
Tembung sajrone pariwara kudu narik kawigaten. Salah siji pariwara ana kang migunakake ukara "biarkan jari-jari Anda yang berjalan". Ukara kasebut ngemot unsur ....
rima
humor
aliterasi
metafora
imajinatif
Ing siaran radio nalika awan ngene iki asring digiyarake maneka warna prodhuk kang nawakake dagangane, mula pariwara iki duweni fungsi....
sosial
pemasaran
komunikasi
pendhidhikan
ekonomi
Teks kang duweni ancas menehi katrangan utawa informasi marang pamaca ngenani sawijining bab diarani teks....
narasi
eksposisi
persuasi
argumentasi
deskripsi
Lengger iku sejatine sakpadhuluran karo tayub lan gandrung. nanging kesenian iki misuwur angganda arum ing tlatah Banyumas. Jogedan iki racake ditanggap ing acara kayata mantenan, pitulasan, lan rejan liyane. Nanging bedane karo seni sajinis, lengger iki kairing mawi calung Banyumasan sing digawe saka pring. Lengger yaiku jinis joged tradhisional kang tumuwuh subur ing tlatah budaya Banyumasan. Lengger dipentasake ana ing dhuwur panggung nalika wengi utawa awan, lan diiringi piranti calung. Kesenian lengger awujud joged rakyat kang dianakake sabubare salah sawijine desa panen pari.
Lengger dianakake nalika....
sasi Sura
sawise desa panen pari
ambal warsa
wulan purnama
wengi
Lengger iku sejatine sakpadhuluran karo tayub lan gandrung. nanging kesenian iki misuwur angganda arum ing tlatah Banyumas. Jogedan iki racake ditanggap ing acara kayata mantenan, pitulasan, lan rejan liyane. Nanging bedane karo seni sajinis, lengger iki kairing mawi calung Banyumasan sing digawe saka pring. Lengger yaiku jinis joged tradhisional kang tumuwuh subur ing tlatah budaya Banyumasan. Lengger dipentasake ana ing dhuwur panggung nalika wengi utawa awan, lan diiringi piranti calung. Kesenian lengger awujud joged rakyat kang dianakake sabubare salah sawijine desa panen pari.
Ukara ngisor iki kang ora trep karo isi wacan yaiku.
pagelaran lengger ing lapangan kang jembar
pagelaran lengger diiringi calung
ing Banyumas tinemu lengger
calung digawe saka pring
lengger wujude joged tradhisional
Para ahli dereng wonten ingkang saged masthekake kapan wayang wiwit wonten ing Indonesia. Nanging yen mirsani prasasti lan tinggalan jaman kepungkur, wayang kinten- kinten sampun wonten saderengipun agama Hindhu mlebet. Rikala samanten lakon wayang dereng ngangge cariyos ingkang dipundhut saking India. Pagelaran punika dipunagem kangge nyembah marang roh leluhur. Sawetara anggitan sastra jaman Mataram enggal kathah ingkang nyerat perkawis sejarah wayang. Nanging, para ahli sejarah boten sarujuk marang menapa ingkang dipunserat wonten mriku amargi boten jumbuh kaliyan cathetan tinggalan sejarah ingkang sampun wonten.
Prasasti paling kuna wonten ing abad kaping IV Masehi. Prasasti ngemot ukara mawayang kangge pagelaran pahargyan sima utawi bumi perdhikan. Katrangan ingkang langkung trewaca ing prasasti Balitung, udakara 907 Masehi. Wonten ngriku dipunserat si galigi mawayang bwat Hyang macarita bimma ya kumara. Tegesipun kinten-kinten: Si Galigi ndhalang kangge Hyang kanthi lakon Bima Sang Kumara.
Cariyos Ramayana lan Mahabarata wiwit dipunagem dakwah agama. Ing panguwasaning Dharmawangsa Teguh, kathah cariyos saking India ingkang mlebet lajeng dipundamel gagrag jawanipun. Wayang wiwit nyebar rikala Majapahit nguwaosi Nuswantara. Cariyos-cariyos ingkang aslinipun saking India punika pungkasanipun sampun geseh kaliyan saderengipun. Para pujangga Jawa damel cariyos piyambak kangge mepaki menapa ingkang sampun wonten. Ing padhalangan, cariyos-cariyos punika dipunsebat lakon carangan.
Wayang wis ana nalika....
abad IV Masehi
sedurung agama Hindhu mlebu
India mlebu Indonesia
ana prasasti
jaman Mataram
Para ahli dereng wonten ingkang saged masthekake kapan wayang wiwit wonten ing Indonesia. Nanging yen mirsani prasasti lan tinggalan jaman kepungkur, wayang kinten- kinten sampun wonten saderengipun agama Hindhu mlebet. Rikala samanten lakon wayang dereng ngangge cariyos ingkang dipundhut saking India. Pagelaran punika dipunagem kangge nyembah marang roh leluhur. Sawetara anggitan sastra jaman Mataram enggal kathah ingkang nyerat perkawis sejarah wayang. Nanging, para ahli sejarah boten sarujuk marang menapa ingkang dipunserat wonten mriku amargi boten jumbuh kaliyan cathetan tinggalan sejarah ingkang sampun wonten.
Prasasti paling kuna wonten ing abad kaping IV Masehi. Prasasti ngemot ukara mawayang kangge pagelaran pahargyan sima utawi bumi perdhikan. Katrangan ingkang langkung trewaca ing prasasti Balitung, udakara 907 Masehi. Wonten ngriku dipunserat si galigi mawayang bwat Hyang macarita bimma ya kumara. Tegesipun kinten-kinten: Si Galigi ndhalang kangge Hyang kanthi lakon Bima Sang Kumara.
Cariyos Ramayana lan Mahabarata wiwit dipunagem dakwah agama. Ing panguwasaning Dharmawangsa Teguh, kathah cariyos saking India ingkang mlebet lajeng dipundamel gagrag jawanipun. Wayang wiwit nyebar rikala Majapahit nguwaosi Nuswantara. Cariyos-cariyos ingkang aslinipun saking India punika pungkasanipun sampun geseh kaliyan saderengipun. Para pujangga Jawa damel cariyos piyambak kangge mepaki menapa ingkang sampun wonten. Ing padhalangan, cariyos-cariyos punika dipunsebat lakon carangan.
Jaman biyen wayang digunakake kanggo...
panglipur
warisan budaya
memetri desa
nyembah roh leluhur
rerangken adicara sakral
Para ahli dereng wonten ingkang saged masthekake kapan wayang wiwit wonten ing Indonesia. Nanging yen mirsani prasasti lan tinggalan jaman kepungkur, wayang kinten- kinten sampun wonten saderengipun agama Hindhu mlebet. Rikala samanten lakon wayang dereng ngangge cariyos ingkang dipundhut saking India. Pagelaran punika dipunagem kangge nyembah marang roh leluhur. Sawetara anggitan sastra jaman Mataram enggal kathah ingkang nyerat perkawis sejarah wayang. Nanging, para ahli sejarah boten sarujuk marang menapa ingkang dipunserat wonten mriku amargi boten jumbuh kaliyan cathetan tinggalan sejarah ingkang sampun wonten.
Prasasti paling kuna wonten ing abad kaping IV Masehi. Prasasti ngemot ukara mawayang kangge pagelaran pahargyan sima utawi bumi perdhikan. Katrangan ingkang langkung trewaca ing prasasti Balitung, udakara 907 Masehi. Wonten ngriku dipunserat si galigi mawayang bwat Hyang macarita bimma ya kumara. Tegesipun kinten-kinten: Si Galigi ndhalang kangge Hyang kanthi lakon Bima Sang Kumara.
Cariyos Ramayana lan Mahabarata wiwit dipunagem dakwah agama. Ing panguwasaning Dharmawangsa Teguh, kathah cariyos saking India ingkang mlebet lajeng dipundamel gagrag jawanipun. Wayang wiwit nyebar rikala Majapahit nguwaosi Nuswantara. Cariyos-cariyos ingkang aslinipun saking India punika pungkasanipun sampun geseh kaliyan saderengipun. Para pujangga Jawa damel cariyos piyambak kangge mepaki menapa ingkang sampun wonten. Ing padhalangan, cariyos-cariyos punika dipunsebat lakon carangan.
Pitakonan ing ngisor iki kang ana wangsulane ing wacan, kajaba....
panglipurapa kang diarani lakon carangan?
kapan crita saka India digawe gagrag Jawa?
kapan wayang ana ing Indonesia?
genea para ahli sejarah ora sarujuk marang anggitan sastra jaman Mataram?
saka ngendi asale crita Ramayana lan Mahabarata dijipuk?
Para ahli dereng wonten ingkang saged masthekake kapan wayang wiwit wonten ing Indonesia. Nanging yen mirsani prasasti lan tinggalan jaman kepungkur, wayang kinten- kinten sampun wonten saderengipun agama Hindhu mlebet. Rikala samanten lakon wayang dereng ngangge cariyos ingkang dipundhut saking India. Pagelaran punika dipunagem kangge nyembah marang roh leluhur. Sawetara anggitan sastra jaman Mataram enggal kathah ingkang nyerat perkawis sejarah wayang. Nanging, para ahli sejarah boten sarujuk marang menapa ingkang dipunserat wonten mriku amargi boten jumbuh kaliyan cathetan tinggalan sejarah ingkang sampun wonten.
Prasasti paling kuna wonten ing abad kaping IV Masehi. Prasasti ngemot ukara mawayang kangge pagelaran pahargyan sima utawi bumi perdhikan. Katrangan ingkang langkung trewaca ing prasasti Balitung, udakara 907 Masehi. Wonten ngriku dipunserat si galigi mawayang bwat Hyang macarita bimma ya kumara. Tegesipun kinten-kinten: Si Galigi ndhalang kangge Hyang kanthi lakon Bima Sang Kumara.
Cariyos Ramayana lan Mahabarata wiwit dipunagem dakwah agama. Ing panguwasaning Dharmawangsa Teguh, kathah cariyos saking India ingkang mlebet lajeng dipundamel gagrag jawanipun. Wayang wiwit nyebar rikala Majapahit nguwaosi Nuswantara. Cariyos-cariyos ingkang aslinipun saking India punika pungkasanipun sampun geseh kaliyan saderengipun. Para pujangga Jawa damel cariyos piyambak kangge mepaki menapa ingkang sampun wonten. Ing padhalangan, cariyos-cariyos punika dipunsebat lakon carangan.
Ukara ngisor iki kang ora trep karo isi om gristen wacan yaiku....
Prasasti paling kuna yaiku prasasti Balitung.
Pujangga Jawa gawe crita dhewe kanggo mepaki crita wayang.
Akeh crita saka India kang digawe gal gagrag Jawa nalika panguwasaningDharmawangsa. .
Anggitan sasta jaman Mataram akeh anyar akeh kang nulis bab sejarah wayang.
Wayang mlebu ing Indonesia sedurung agama Hindhu mlebu manut prasasti.
Paragrap kang ukara bakune mapan ing satengahe paragrap diarani ....
deduktif
induktif
ineratif
tanpa ukara baku
deduktif-induktif
Tari remo minangka sawijine tarian kanggo mapagake tamu agung bisa kanthi sawong apadene akeh penari. Tarian iki nyritakake babagan perjuangan sajrone paprangan.ananging pangrembakane tarian iki luwih asring ditarikake dening wong wadon saengga nuwuhake gaya tarian liyane kayata remo putri. Adhedhasar sejarah tari remo, biyene tari remo minangka pambuka sajrone pagelaran ludrug. Ananging manut ilining jaman tari remo malih saka pambuka pagelaran ludrug dadi tarian mapagake tamu mligine tamu-tamu kanegaran.
Tari remo asale saka ....
Jawa Kulon
Jawa Wetan
Jawa Tengah
Yogyakarta
Bali
Tari remo minangka sawijine tarian kanggo mapagake tamu agung bisa kanthi sawong apadene akeh penari. Tarian iki nyritakake babagan perjuangan sajrone paprangan.ananging pangrembakane tarian iki luwih asring ditarikake dening wong wadon saengga nuwuhake gaya tarian liyane kayata remo putri. Adhedhasar sejarah tari remo, biyene tari remo minangka pambuka sajrone pagelaran ludrug. Ananging manut ilining jaman tari remo malih saka pambuka pagelaran ludrug dadi tarian mapagake tamu mligine tamu-tamu kanegaran.
Pokok isi wacan ing dhuwur yaiku....
tari remo cacahe penari akeh
tari remo nyritakake bab perjuangan
tari remo sejatine pambuka ing ludrug
tari remo bisa ditariakake wong wadon
tari remo kanggo mapag tamu
Pagelaran saka Jawa Tengah digelar nalika wengi lan paraga nganggo topeng jenenge.....
reyog
tayub
jathilan
srandul
ebeg
Ukara ngisor iki kang nuduhake basa rinengga saka tembung aweh pitutur yaiku....
sirna walanging driya
sakedheping netra
datan anggrantes sarambut pinara sasra
angobori kang peteng, ambabadi kang rungkud
kembul bojana andrawina
Setitekna jeneng pagelaran ngisor iki!
1) Sendratari Ramayana
2) Tari bumbung
3) Sendratari giri gora dahuru daha
4) Reog rampak
5) Tari remo
Pagelaran kang asale saka Jawa Wetan yaiku nomer....
1,2,3
2,3,4
2,4,5
2,4,2
3,4,5
Gambar ing dhuwur arane.........
kethoprak
wayang wong
sendratari
reyog rampak
tari remo
Ngisor iki kang klebu parikan nganggo pedhotan 4-8 yaiku....
Semarang kaline banjir, aja sumelang ora dipikir
wedang bubuk gula tebu, mata ngantuk wegah turu
kembang mlathi, ngambar-ambar ngganda wangi aja lali, ngaturake pangabekti
jemek-jemek gula Jawa, elek-elek tetep kanca
bisa nyaron ora bisa demung, bisa takon ora wani nembung
Ngisor iki klebu paugeran panulisan aksara Jawa, kajaba..........
ditulis nggandhul ing garis
panulisan diwiwiti saka kiwa
ditulis kanthi rapi
ditulis dhoyong
nulis nganggo let
Panulisan aksara Jawa ing ngisor iki kang ora trep yaiku......
Museum kasebut mapan ing wewengkon
Magelang
Yogyakarta
Sragen
Wonosobo
Wonogiri
Panulisan aksara Murda digunakake kanggo ing ngisor iki, kajaba
gelar
jeneng wong
papan sekolah
tembang
lembaga pemerintah
Museum Ullen Sentalu ana ing pereng gunung
Lawu
Kawi
Merbabu
Prau Merapi
Merapi
Aksara Jawa kasebut unine....
samodra banjur diasat dening Hyang Mintuna lan Dewi Urang Ayu
samodra banjur disatne ing Hyang Mintuna lan Dewi Urang Ayu
samodra banjur disat dening Hyang Mintuna lan Dewi Urang Ayu
samodra banjur disatke ing Hyang Mintuna lan Dewi Urang Ayu
samodra banjur diasatne ing Hyang Mintuna lan Dewi Urang Ayu
Dewi Sekartaji duweni watak kang budi luhur. Menawa ditulis aksara Jawa yaiku.....
Panandha || diarani
pada guru
adeg-adeg
mangajapada
pada pangkat
pada lungsi
Paraga kang dirembug ing wacan yaiku.......
Kumbakarna
Begawan Wisrawa
Dewi Sukesi
Dasamuka
Sarpakenaka
Sedulure Kumbakarna jenenge
Gunawan, Wisrawa lan Dewi Sukesi
Indrajit, Sarpakenaka, lan Kiswani
Sarpakenaka, Anoman, lan Kumba- kumba
Dasamuka, Sarpakenaka, lan Gunawan
Dasamuka, Indrajit, lan Wisrawa
Kumbakarna kasatriyane ing
Alengka
Arga Sonya
Panglebur Gangsa
Buwi Retawu
Guwa Kiskendha
Ukara ngisor iki kang ora trep karo isi wacan yaiku....
Putrane Begawan Wisrawa lan Dewi Sukesi sing ragil yaiku Gunawan Wibisana
Begawan Wisrawa lan Dewi Sukesi kagungan putra sekawan
Putrane Kumbakarna yaiku Kumba Kumba lan Anjani Kumbara
Alengka diamuk Anoman sawadya balane
Kumbakarna kagungan putra kalih
Raden Antasena wiwit cilik mapan ing Gisik Narmada. Ukara ing dhuwur yen ditulis nganggo aksara Jawa yaiku....
Aksara nga lelet tinemu ing tembung
lele pitu
jajan leker
lila legawa
nonton ledhek
melu lelang
Indrajit utawi dipunsebat Megananda inggih punika putranipun Rahwana. Yen ditulis nganggo aksara Jawa dadi
Serat Wedhatama dianggit dening
Yasadipura II
Hamengkubuwana IV
Mangkunegara IV
Ranggawarsita
Empu Panuluh
Ing batin tan kaliru
Kedhap kilap liniling ing kalbu
Kang minangka colok celaking Hyang Widhi
Widadaning budi sadu
Pandak panduking liru nggon
Tegese tan ing gatra kapisan yaiku
ora
pancen
iya
tansah
sanadyan
Ing batin tan kaliru
Kedhap kilap liniling ing kalbu
Kang minangka colok celaking Hyang Widhi
Widadaning budi sadu
Pandak panduking liru nggon
Tembang ing dhuwur surasane
manembah marang Gusti ditindakake kanthi ati kang wening lan waspada
urip kanthi sabar lan waspada
nggayuh kamulyaning Gusti kanthi cara ngolah rasa
pangrasa was-was kang tansah sumendhe ing ati wis ilang, kang ana amung pangrasa
bisa urip tentrem kanthi budi becik
Tembung Hyang Widhi ngemu teges
widadari
Gusti
manungsa
pujangga
dwija
Nggonira mamrih tulus, kalasitaning reh kang rinuruh, nggyanira mrih wiwah warananing gaib, paran ta lamun tan weruh, sasmita jatining endhog.
Sajrone tembang kasebut, tembung kang tegese katentuan utawa sarat kang diupayakake yaiku
mamrih tulus
reh kang rinuruh
warananing gaib
lamun tan weruh
jatining endhog
Setitekna tembung ing ngisor iki!
1) babak bundhas
4) atmaja
2) mring
5) rajaputra
3) sitinggil
Tembung garba dituduhne nomer
1 dan 2
2 dan 3
3 dan 4
4 dan 5
1 dan 5
Ngisor iki kang klebu purwakanthi lumaksita yaiku....
anak anung anindhita
kulite kuning kadi mas sinangling
raja putra, putra ratu Lesanpura.
saya suwe saya sumengka
sluman slumun slamete
Amarga para prajurit Bupati Semarang isih nguber dheweke, Kentiri nuli mlayu lan dhelik ing tlatah Blora. Kanggo nyambung uripe, ing papan panyingidane iku dheweke dawa tangane, nanging dheweke mung gelem nglakoni bab kasebut marang wong- wong sugih. Asil antuke nyolong kasebut ora digunakake dhewe, nanging diwenehake marang wong-wong mlarat kang mbutuhake, mligine wong-wong mlarat kang urip ing desa. Wiwit saka iku, dheweke diarani Kentiri utawa Gentiri.
Amarga pakulinane Kentiri kang seneng nenulung wong-wong mlarat kang lagi nandhang kasusahan, mula warga desa padha ngasihi Kentiri. Dheweke ora dianggep minangka wong ala, nanging dianggep minangka raja adil kang teka ing bumi. Minangka dewa kang jilma dadi manungsa kanggo nylametake wong-wong desa kang mlarat sengsara, wong-wong desa kang ditindhes para prajurit kadipaten. Kentiri kerep didhelikake dening pendhudhuk desa saka uberane prajurit kadipaten kang arep nangkep dheweke.
Ukara ngisor iki kang ora trep karo wacan ing ngarep yaiku....
asil colongane Kentiri didumake wong mlarat
sasarane Kentiri wong sugih
tumindake Kentiri ditindakake dhewe
Kentiri asring diuber prajurit
Kentiri omahe ana ing Semarang
Amarga para prajurit Bupati Semarang isih nguber dheweke, Kentiri nuli mlayu lan dhelik ing tlatah Blora. Kanggo nyambung uripe, ing papan panyingidane iku dheweke dawa tangane, nanging dheweke mung gelem nglakoni bab kasebut marang wong- wong sugih. Asil antuke nyolong kasebut ora digunakake dhewe, nanging diwenehake marang wong-wong mlarat kang mbutuhake, mligine wong-wong mlarat kang urip ing desa. Wiwit saka iku, dheweke diarani Kentiri utawa Gentiri.
Amarga pakulinane Kentiri kang seneng nenulung wong-wong mlarat kang lagi nandhang kasusahan, mula warga desa padha ngasihi Kentiri. Dheweke ora dianggep minangka wong ala, nanging dianggep minangka raja adil kang teka ing bumi. Minangka dewa kang jilma dadi manungsa kanggo nylametake wong-wong desa kang mlarat sengsara, wong-wong desa kang ditindhes para prajurit kadipaten. Kentiri kerep didhelikake dening pendhudhuk desa saka uberane prajurit kadipaten kang arep nangkep dheweke.
Pitakonan ngisor iki kang ora ana wangsulane ing wacan yaiku....
Kenangapa Kentiri dadi uberane prajurit?
Kepiye carane Kentiri nyambung urip?
Genea Kentiri urip karo wong mlarat?
Kenangapa warga desa padha ngasihi Kentiri?
Sapa kang dicolong bandane dening Kentiri?
Amarga para prajurit Bupati Semarang isih nguber dheweke, Kentiri nuli mlayu lan dhelik ing tlatah Blora. Kanggo nyambung uripe, ing papan panyingidane iku dheweke dawa tangane, nanging dheweke mung gelem nglakoni bab kasebut marang wong- wong sugih. Asil antuke nyolong kasebut ora digunakake dhewe, nanging diwenehake marang wong-wong mlarat kang mbutuhake, mligine wong-wong mlarat kang urip ing desa. Wiwit saka iku, dheweke diarani Kentiri utawa Gentiri.
Amarga pakulinane Kentiri kang seneng nenulung wong-wong mlarat kang lagi nandhang kasusahan, mula warga desa padha ngasihi Kentiri. Dheweke ora dianggep minangka wong ala, nanging dianggep minangka raja adil kang teka ing bumi. Minangka dewa kang jilma dadi manungsa kanggo nylametake wong-wong desa kang mlarat sengsara, wong-wong desa kang ditindhes para prajurit kadipaten. Kentiri kerep didhelikake dening pendhudhuk desa saka uberane prajurit kadipaten kang arep nangkep dheweke.
Paribasan trep kanggo Kentiri yaiku
ana catur mungkur
kadya mangan simalakama
jalukan ora wewehan
keplok ora tombok
kadang konang
Unsur intrinsik kang paling katon sajrone wacan yaiku
wewatek
amanat
alur
paraga
latar kahanan
Pariwara ing dhuwur klebu jinise pariwara
komerisal
leladi
keslamentan
layanan masyarakat
kulawarga
Pariwara duweni ancas persuasif yaiku tegese....
ngenalake barang dagangane
menehi info babagan prodhuk
nepungake prodhuke
r ngajak supaya konsumen tuku
nyepakake kupon gratisan
Sela alus, pring kang rinujit ing miring Aja wangkal, lamun ingutus wong tuwa Ukara kasebut ngemot
parikan
wangsalan rangkep
tembung rangkep
wangsalan lamba
purwakanthi
P: "Melas temen, mrene-mrene Pak! Saben mulih kerja kok ngos-ngosan mesthi kringete dleweran."
M: "Ya... iya Bu! Wong mangkat mulih ngontel terus! Mbok golek informasi motor bekas. Tabungane wis cukup durung Bu?"
P: "Cukup.. ora, cukup.. ora, cukup...ora."
M: "Wis ah... aja kesuwen mikir. Tuku kontan utawa kredit motor bekas pasrahke wae Toko Rejo Motor. Kabeh merek motor ana. Kredit lewat FF entuk oli plus servis gratis ping telu."
P "Ndhengaren Pak baline gasik tur ora kemringet!"
M: "Ya jelas, ora ngonthel maneh, Bu!" X: Toko Rejo Motor, dalan Solo-Tawangmangu nomer 43 B tilpun 0271 857001.
Pariwara kasebut tinemu ing
radio
spanduk
televisi
poster
pamflet
P: "Melas temen, mrene-mrene Pak! Saben mulih kerja kok ngos-ngosan mesthi kringete dleweran."
M: "Ya... iya Bu! Wong mangkat mulih ngontel terus! Mbok golek informasi motor bekas. Tabungane wis cukup durung Bu?"
P: "Cukup.. ora, cukup.. ora, cukup...ora."
M: "Wis ah... aja kesuwen mikir. Tuku kontan utawa kredit motor bekas pasrahke wae Toko Rejo Motor. Kabeh merek motor ana. Kredit lewat FF entuk oli plus servis gratis ping telu."
P "Ndhengaren Pak baline gasik tur ora kemringet!"
M: "Ya jelas, ora ngonthel maneh, Bu!" X: Toko Rejo Motor, dalan Solo-Tawangmangu nomer 43 B tilpun 0271 857001.
Pariwara kasebut nawakake
kredit motor
leladi ganti oli lan servis
motor
servis motor
oli motor
Bapak : "Buk, teh napa niki? Kok rasane enak banget, wangi tur seger."
Ibu : "Niku teh wangi cap sindoro Pak, sing digawe saka pucuk teh lan melathi pilihan, sing wis jelas kwalitase."
Narator: "Teh wangi cap sindoro, siji-sijine teh wangi asli kutha Wonosobo sing digawe saka pucuk teh lan melathi pilihan. Saka kebon tambi sing ana ing lereng Sindoro, rasane manteb, seger alami."
Ukara ngisor iki kang ora trep karo isi pariwara yaiku
teh sindoro asale saka lereng Sindoro
teh sindoro bisa dituku ing warung- warung kelonthong
teh sindoro digawe saka pucuk teh lan kembang melathi
rasane teh wangi cap sindoro manteb lan seger
kwalitase teh wangi cap sindoro wis jelas
Pariwara bisa mangerteni prodhuk tartamtu, wujud pelayanan jasa, apa dene kabutuhan, mula pariwara duweni fungsi
ekonomi
pendhidhikan
komunikasi
pemasaran
sosial
Ukara ing ngisor iki kang nuduhake dwilingga salin swara yaiku....
Adhik mlayu-mlayu nalika udan
Genea bocah kui jenthat-jenthit?
Mara-mara bocahe nggawa pelem
Pepetungan kui dianggep ora sah
Didolani malah nglelungani
Ing ngisor iki kang klebu pigunane saka pariwara, kajaba....
nawakake sawijining barang utawa tenaga
menehi greget wong tetuku
golek bathi saka kahanan kang kedadean utawa aji mumpung
kanggo merbawani panemune wong akeh
e. narik panyengkuyunging wong akeh amrih pikir lan tumindake laras karo kekarepane sing masang pariwara
Pariwara kang ora duweni ancas kanggo nawakake barang lan leladi, diarani pariwara
komunikasi
ekonomi
baliho
layanan masarakat
komersial
Paragrap kang pokok isine mapan ing pungkasan wacan diarani ....
deduktif
induktif
ineratif
persuasif
naratif
Piranti ing ngisor iki kang ora dibutuhake nalika pagelaran wayang yaiku
blencong
cempala
senthir
kelir
debog
Kang kapisan wayang wong digelarake sacara winates ing taun 1760. Ing masa pemerintahan Mangkunegara VII kasenian wayang wong wiwit ditepangake ing jaba kraton. Usahane sangsaya ngrembaka nalika Pakubuwana X melopori pagelaran wayang wong kanggo masarakat ing Balekambang, taman Sriwedari, lan ing pasar malem.
Dene para paragane ora amung abdi dalem, ananging uga wong-wong saka jaba kraton kang duweni bakat nari. Bab kasebut jalaran wayang wong isih ana watese nalika kagelar.
Busana para penari wayang wong wiwitane prasaja, ora beda adoh saka busana adat kraton padinan amung katambahan sampur. Ing jaman Mangkunegara VI penari wayang wong migunakake irah-irahan kagawe saka walulang kang ditatah banjur disungging kanthi perada. Wayang wong pikantuk kawigatene masarakat, mula ana pakumpulan wayang wong, antarane kang wus tuwa lan kawentar yaiku wayang wong Sriwedari ing Surakarta lan wayang wong Ngesti Pandawa ing Semarang.
Ukara ngisor iki kang ora trep karo isi wacan yaiku
kasenian wayang wong ngrembaka nalika pemerintahan Pakubuwana X
wayang wong wiwitane amung digelar ing kraton
busana penari wayang wong sangsaya ngrembaka
paraga wayang wong amung abdi dalem kraton
wayang wong kasil narik kawigatene masarakat
Kang kapisan wayang wong digelarake sacara winates ing taun 1760. Ing masa pemerintahan Mangkunegara VII kasenian wayang wong wiwit ditepangake ing jaba kraton. Usahane sangsaya ngrembaka nalika Pakubuwana X melopori pagelaran wayang wong kanggo masarakat ing Balekambang, taman Sriwedari, lan ing pasar malem.
Dene para paragane ora amung abdi dalem, ananging uga wong-wong saka jaba kraton kang duweni bakat nari. Bab kasebut jalaran wayang wong isih ana watese nalika kagelar.
Busana para penari wayang wong wiwitane prasaja, ora beda adoh saka busana adat kraton padinan amung katambahan sampur. Ing jaman Mangkunegara VI penari wayang wong migunakake irah-irahan kagawe saka walulang kang ditatah banjur disungging kanthi perada. Wayang wong pikantuk kawigatene masarakat, mula ana pakumpulan wayang wong, antarane kang wus tuwa lan kawentar yaiku wayang wong Sriwedari ing Surakarta lan wayang wong Ngesti Pandawa ing Semarang
Pitakonan ngisor iki wangsulane ana ing wacan, kajaba..
Sapa kang nepangake wayang wong?
Ana ngendi bae wayang wong kagelar?
Apa gunane sampur marang penari?
Kapan pagelaran wayang wong ditepang warga?
Genea ana pakumpulan wayang wong?
Sanadyan anake wong sugih, Darsi tansah digladhi nyambut gawe wiwit cilik. Darsi wis dikulinakake ngajeni wong liya tanpa nyawang banda lan pangkat. Mula nalika diwasa Darsi bisa gawe kuncara asmane wong tuwa.
Bebasan kang trep kanggo nggambarake Darsi yaiku....
ngemut legining gula
adol lenga kari busik
mendhem jero mikul dhuwur.
sedhakep ngawe-awe
nglungguhi klasa gumelar
Upacara Mondosiyo ing jaman kawuri inggih minangka wujud raos sukuripun warga awit pejahipun Prabu Boko Yen ditulis aksara jawa dadi
Dewi Wara Srikandi yaiku putri Prabu Drupada saka Cempalareja. Ukara kasebut menawa ditulis ing aksara Jawa yaiku
Pranyata Anoman dalah Punakawan dipunserot dening Ditya Wil Kathaksini. Ukara ing dhuwur menawa ditulis nganggo aksara Jawa yaiku....
Raden Antasena wiwit cilik mapan ing Gisik Narmada. Ukara ing dhuwur menawa ditulis nganggo aksara Jawa yaiku
