NEW
Font size
WorksheetsҚан өндіру жүйесі 3 когнитивті деңгей
Total questions: 16
Worksheet time: 16mins
Науқас С., 48 жаста, жамбасының жоғырғы-бүйірлік квадрантына антибиотик енгізгеннен кейінгі 3-ші күні сол жердің қызаруы, ауырсынуы, ісінуі пайда болған. Дене температурасы – 38,90С. Қан анализінде: лейкоциттер - 14,2•109/л, ЭТЖ – 27 мм/с. Науқастағы ЭТЖ көтерілуінің механизмін атаңыз:
ацидоз дамуынан
эритроциттердің агглютинациясының тежелуі
ірі дисперстінәруыздар деңгейінің жоғарылауы
эритроциттердің беткейлік зарядының күшеюі
альбуминдер деңгейінің жоғарылауы
Гипотониялық ерітіндіде эритроциттердің осмостық резистенттілігін анықтау барысында келесі өзгерістер байқалды: минимальді шекарасы 0,70% NaCl ерітіндісіне сәйкес, ерітіндінің концентрациясы 0,45% NaCl болғанда толық гемолиз (максимальді шекара) байқалды. Эритроциттердің осмостық резистенттілігінің осындай өзгерістерімен сипатталатын ауруды атаңыз :
талассемия
механикалық сарғаю
тұқым қуатын микросфероцитоз
темір тапшылықты анемия
S гемоглобинозы
Науқаста қан оңжақтан солжаққа қарай түсетін туа біткен жүрек ақауы бар. Қан анализінде: эритроциттер 6,9•1012/л, гемоглобин 175 г/л, эритропоэтин 75 ХБ/л. Бұл жағдайда жалпы қан көлемінің келесі бұзылыстары байқалады:
полицитемиялық гиперволемия
олигоцитемиялық гиперволемия
олигоцитемиялық гиповолемия
нормоцитемиялық гиперволемия
нормоцитемиялық гиповолемия
***
Асқазанның ойық жарасымен ауыратын науқастың, қанкетулерден кейінгі 7-ші тәулікте алынған қан анализінде: эритроциттер 2,5∙1012/л, гемоглобин 60 г/л, ТК 0,72. Науқаста анемия дамуының басты механизмін атаңыз:
глобинсинтезделуінің бұзылуы
организмнен темірдің артық шығарылуы
сүйек кемігінен жетілмеген эритроциттердің жылдам түсуі
көкбауырда эритроциттердің көптеп ыдырауы
ішекте темір сіңірілуінің бұзылуы
10 жыл бойы геморроймен ауыратын науқаста, тік ішектен қан кетулер байқалады.Эритроциттер 3,3х1012/л, гемоглобин 70 г/л; түстік көрсеткіш- 0,6, ретикулоциттер 0,1%, микроциттер++, плантоциттер++, ферритин 8 нг/л. Қан патологиясының осы түрін тиімді емдеу үшін тағайындау керек:
цианокобламинді
қан трансфузиясын
глюкокортикоидтарды
фолийқышқылын
темірпрепаратын
Науқасқа гастрэктомия жасалған. 4 жылдан соң науқас жалпы әлсіздікке, жүрек лүпіліне, қол аяқтарының ұйып қалатынына шағымданады. Қан анализі: эритроциттер - 2,0х1012/л; гемоглобин - 98 г/л; ЭТЖ- 24 мм/сағ. Қан жағындысында – макроциттер++, мегалобластар++. Анемияның осы түрін тиімді емдеу үшін тағайындау керек:
темір препараттарын алиментарлы қабылдау
темір препараттарын парентеральді енгізу
эритроциттерден тұратын қанды құю
В-12 витаминін парентеральді енгізу
глюкокортикостероидтарды қабылдау
Науқас И., 2 жаста, жағдайы ауыр. Терісі және сілемейлі қабықтары бозғылт, сәл сарғыштану бар. Бас сүйегі мұнара тәрізді, кеңсірігі жалпақ, бетсүйегі шығыңқы. Гепатоспленомегалия. Нәжісі мен зәрінің түсі өзгерген. Гемоглобин - 70 г/л, эритроциттер - 2,0х1012/л, ретикулоциттер - 19%. Лейкоциттер - 10,2х109/л. ЭТЖ - 29 мм/сағ. Тура емес билирубин - 156,8 мкмоль/л, тура билирубин - жоқ. Эритроциттердің осмостық резистенттілігі төмендеген. Эритроциттердің 60%-ның пішіні сфера тәріздес. Осы клиникалық-лабораторлық деректертән:
апластикалықанемиға
Аддисон-Бирмерауруына
Минковский-Шоффарауруына
иммундықгемолиздіканемияға
орақтәрізді-жасушалықанемияға
Қан анализінде эритроциттердегі гемоглобин S және гемоглобин А мөлшері бірдей науқас, пневмониямен сырқаттанды.Науқастың жағдайы кенеттен нашарлаған: дене температурасы 390С дейін көтерілген, қанда тура емес билирубин жоғары, терісінің сарғаюы және гематурия байқалады. Осы жағдайдағы гемолиздік криз дамуының нақты себебін атаңыз:
интоксикация
глютатион тапшылығы
HbS бойынша гетерозиготтылық
құрылымдық гендердің мутациясы
пневмониядан туындаған гипоксия
Науқас 38 жаста,дене температурасы жоғарылаған. Ауыз қуысының сілемейлі қабықтарында некроздық өзгерістер пайда болған. Гемоглобин - 90 г/л, эритроциттер - 2,7x1012/л, лейкоциттер – 75,2x109/л, эозинофилдер – 0%, базофилдер – 0%, т/я нейтрофилдер - 0%, с/я нейтрофилдер - 9%, лимфоциттер - 20%, моноциттер – 8%, бласты жасушалар - 63%, ЭТЖ - 59 мм/сағ. Цитохимиялық деректерде: бейспецификалық а-нафтилэстеразаға және қышқыл фосфатазаға реация оң. Бұл өзгерістер қан патологиясының келесі түрі дамығанын нақтылайды:
жіті монобласты лейкоз
жіті миелобласты лейкоз
жіті лимфобласты лейкоз
жіті промиелоцитарлы лейкоз
жіті сараланбаған лейкоз
Гемоглобин 88 г/л, эритроциттер 3,1x1012/л, лейкоциттер 115,2x109/л, эозинофилдер 9%, базофилдер 4%, промиелоциттер 3%, миелоциттер 12%, метамиелоциттер 15%, т/я нейтрофилдер 22%, с/я нейтрофилдер 30%, лимфоциттер 5%, моноциттер 0%, тромбоциттер 98x109/л.Қан патологиясының осы түріне келесі хромосомдық жиынтықтың өзгеруі тән:
трисомия 21
моносомия 7
транслокация [9, 21]
транслокация [4, 11]
гиперплоидия
Созылмалы миелоцитарлы лейкозбен ауыратын науқастың қанының жалпы анализінде абсолютті нейтрофильді лейкоцитоз анықталған. Созылмалы миелолейкозға тән лейкоцитарлық ереженің ядролық солға ығысу вариантын атаңыз:
регенераторлық
дегенераторлық
гипорегенераторлық
гиперрегенераторлық
регенераторлы-дегенераторлық
Науқастың регионарлы лимфа түйіндері ұлғайған,спленомегалия байқалды. Гемоглобин 108 г/л, эритроциттер 3,7x1012/л, лейкоциттер 57,7x109/л, эозинофилдер 0%, базофилдер 0%, т/я нейтрофилдер 0%, с/я нейтрофилдер 9%, лимфобластар 1%, пролимфоциттер 5%, лимфоциттер 80%, моноциттер 4%, тромбоциттер 195,0x109/л. Қан патологиясының осы түріне тән:
Ауэратаяқшасы
Князькова-Деле денешігі
нейтрофилдердің уытты түйіршіктенуі
гиперсегменттелген нейтрофилдер
Боткин-Гумпрехт көлеңкесі
Науқаста тоқтамастан мұрыннан қан кетті. Анамнезінде– полименоррея. Тромбоциттердің мөлшері - 19,5х109/л. Сүйек кемігінде мегакариоциттер көптеп кездеседі, олардың айналасында тромбоциттер мүлдем жоқ. Осы геморрагиялық синдромға қанқұйылудың келесі түрі тән:
аралас
гематомды
ангиоматозды
васкулитті-пурпуралы
петехиальді-дақты
Науқаста 2 сағат бойы тоқтамастан мұрыннан қан кетті. Анамнезінде: Бала кезінен мұрыны жиі қанайтынын айтады. Етеккірлік оралым басталғаннан бері меноррагиялар мазалайды. Тромбоциттердің жалпы саны - 300х109/л, қанағу ұзақтығы жоғарылаған, қан ұю уақыты қалыпты, қан ұйындысының ретракциясы өте әлсіз, тромбоциттердің агрегациясытежелген. Осы клиникалық-лабораторлық деректер тән:
гемофилия А-ға
ҚШҰ-синдромына
тұқымқуалаушылықты телеангиэктазиға
геморрагиялы васкулитке
тромбоцитопатияға
5 жастағы балада туылғаннан бері ұрып алған, соғылған, жерлерінде теріасты гематомалары пайда болған, жылына бірнеше рет мұрыннан қан кетулер байқалған. Баланың анасының әкесінде қанағыштыққа бейімділік жоғары болған. Қанағыштықтың күшеюін тоқтату үшін гемостаз жүйесі патологияларының осы типтік түрінде таңдамалы емдеу әдісі саналады:
тромбоциттік массаны құю
консервирленген қанды құю
жаңа мұздатылған плазма құю
эпсилон-аминокапрон қышқылын енгізу
фибриногенді енгізу
Сепсиспен ауыратын шала туылған балада «кофе тұнбасы» тәрізді құсық, терісінде петехиальді бөрітпелер, екпе жасаған жерлерінде қанағыштық байқалды. Қанында жартылай белсендіретін тромбин уақыты (ЖБТУ) , протромбинді және тромбинді уақыттың ұзаруы, D-димерлер деңгейінің артуы анықталды. Осы гемостазиопатияларға тән:
тромбоциттер санының көбеюі
тромбинге сезімталдықтың артуы
фибрин –мономерлердің полимеризациялануы процестерінің бұзылуы
фибриногенді деградациялайтын өнімдердің азаюы
бөлшектенген эритроциттердің азаюы
