WorksheetsӨсу және даму 11-12 бөлім (2)
Total questions: 36
Worksheet time: 18mins
Қандай әдіс арқылы колорадо қоңызы жемейтін картоптың жаңа сұрыбы шығарылды:
Гендік инженерия;
биотехнология;
Криоконсервациялау;
.....биологиялық үдерістер мен тірі ағзаларды өнеркәсіп өндірісінде қолдану:
Селекция;
биотехнология;
Сұрыптау;
Қазақтың биязы жүнді қойы- 1934-1946 жылдар аралығында кімнің жетекшілігімен шығарылды?
В.Бальмонт;
А. Жандеркин;
И.Бутарин;
Тәңіртау тауларында тіршілк ететін арқармен будандастырудан жаңа қолтұқым арқармериносты алды:
И.Бутарин, Ә. Есенжолов, А. Жандеркин;
И.Бутарин, Р.А. Оразалиев;
А. Жандеркин, Г.Ф. Мухамедқалиев;
Күздік Бидайдың «Алмалы» және «Стекловидная-24» сұрыбын шығарды:
Н.Л. Удольская (1906-1986);
Р..А.Оразалиев (1934-1992);
Г.Ф.Мухамедқалиев;
Бидайдың аудандастырылған төрт және «Казахстанская-126» сұрыптары бойынша моносомдық сұрыптармақ сериясының авторын атаңыз?
Н.Л. Удольская (1906-1986);
Р.А.Оразалиев (1934-1992);
Г.А.Жандеркин;
Қазақстанның оңтүстігі мен оңтүстік шығысында өсіріледі:
Техникалық дақылдар;
Дәнді- бұршақты дақылдар;
Жайылымдықтар;
Азия, Орталық Азия: Азия және Орталық Азия елдері:
жылқы , түйе, ірі қара, ешкі, қой;
Түйеқұс, мысыр тауығы, ит, есек, шошқа;
.Лама, альпака ,күркетауық, теңіз шошқасы;
Африка елдері орталығы : Солтүстік және Шығыс Африка елдері:
Ірі қара, жылқы, қой, шошқа, үйрек, нілдік қаз, қоян;
Түйеқұс, мысыр тауығы, ит, мысық, есек, шошқа;
Лама, альпака ,күркетауық, теңіз шошқасы;
Оңтүстік Америка орталығы: Оңтүстік Америка батыс жағалауын бойлай орналасқан елдер:
Ірі қара, жылқы, қой, шошқа, үйрек, нілдік қаз, қоян;
Түйеқұс, мысыр тауығы, ит, есек, шошқа;
Лама, альпака ,күркетауық, теңіз шошқасы;
Африка орталығы: Солтүстік және Шығыс Африка елдері:
Ірі қара, жылқы, қой, шошқа, үйрек, нілдік қаз, қоян;
Түйеқұс, мысыр тауығы, ит, есек, шошқа;
Лама, альпака ,күркетауық, теңіз шошқасы;
Жерорта теңізі орталығы: Жерорта теңізі маңы елдері:
Ірі қара, жылқы, қой, шошқа, үйрек, нілдік қаз, қоян;
.Түйеқұс, мысыр тауығы, ит, есек, шошқа;
Лама, альпака ,күркетауық, теңіз шошқасы;
Оңтүстік және Батыс Азия орталығы: Солтүстік және Шығыс Түркия, Сирия, Иран, Ирак, Кавказ, Ауғанстан:
Тауық, үйрек, тұт жібек құрты;
Буйвол, ит, тауыс, тауық, үнді мысығы, балара;
Ірі қара, қой ешкі, шошқа, сыңар өркешті түйе, кептер, балара;
Үнді орталығы: Үндістан, Солтүстік Пәкістан, Бирма, Непал:
Тауық, үйрек, тұт жібек құрты;
Буйвол, ит, тауыс, тауық, үнді мысығы, балара;
Ірі қара, қой ешкі, шошқа сыңар өркешті түйе, кептер, балара;
Қытай- Малай орталығы: Ветнам, Лаос, Тайланд, шығыс Қытай:
Тауық, үйрек, тұт жібек құрты;
Вуйвол, ит, тауыс, тауық, үнді мысығы, балара;
Ірі қара, қой ешкі, шошқа сыңар өркешті түйе, кептер, балара;
Қазіргі заманғы америкалық генетик ғалымдар соңғы ДНҚ зерттеулерінде қандай өсімдік түрінің шыққан орталығы Қазақстанның Қырғызстанмен шекарасындағы сайлар екенін тапты?
Алма;
құлпынай
Бүржидек;
Н.И.Вавилов мәдени өсімдіктердің шығу орталығын зерттеу үшін пайдаланылған әдіс қандай?
Салыстырмалы анатомиялық;
Генологиялық;
Цитогенетикалық;
Анды (Оңтүстік Америка) Оңтүстік Америка батыс жағалауын бойлай жатқан Анд үстірті аймағының бір бөлігі:
А.Дәнді дақылдар, бананның 1түрі, майлы өсімдік - ноқат, бидайдың және арпаның ерекше формалары;
В.Жүгері, ұзын талшықты мақта, какао, асқабақ тұқымдасы, үрме бұршақ;
Картоп тәрізді көптеген түйнекті өсімдіктер, кейбір дәрілік өсімдіктер,хин ағашы т.б.;
Орталық Америка: Оңтүстік Мексика,Орталық Америка, Вест -Үнді аралдары:
В.Жүгері, ұзын талшықты мақта, какао, асқабақ тұқымдасы, үрме бұршақ;
Дәнді дақылдар, бананның 1түрі, майлы өсімдік - ноқат, бидайдың және арпаның ерекше формалары;
Г.Картоп тәрізді көптеген түйнекті өсімдіктер, кейбір дәрілік өсімдіктер;
Абиссин: Африка материгінің кішігірім аймағы:
Дәнді дақылдар, бананның 1 түрі, майлы өсімдік - ноқат, бидайдың және арпаның ерекше формалары;
Жүгері, ұзын талшықты мақта, какао, асқабақ тұқымдасы, үрме бұршақ;
Картоп тәрізді көптеген түйнекті өсімдіктер, кейбір дәрілік өсімдіктер;
Жерорта теңізі: Жерорта теңізі жағалауындағы елдер:
Беде, біргүлді жасымық, көптеген көгөніс дақылдары, зәйтүн;
Соя, тары, жеміс және көкөніс дақылдары;
Күріш, қант қамысы көптеген жеміс және көгөніс дақылдары;
Оңтүстік -Батыс Азия: Кіші Азия, Иран Ауғанстан,Орта Азия, Кавказ, Солтүстік Батыс Үндістан:
Бидай, қарабидай, көптеген дәнді және бұршақ дақылдар, жүзім, жемісті дақылдар;
Соя, тары, жеміс және көкөніс дақылдары;
Күріш, қант қамысы көптеген жеміс және көгөніс дақылдары;
Шығыс Азия: Орталық және Қытай, Тайвань аралдары, Жапония, Кореядан шыққан өсімдіктер:
Соя, тары, жеміс және көкөніс дақылдары;
Бұршақ дақылдары, жүзім, жемісті дақылдар;
Зәйтүн, беде, біргүлді жасымық;
Тропикалық (Оңтүстік Азия) Үндістан,Қытай, Оңтүстік Қытай, Тропикалық Азия жерлерінде таралған түрлер:
Күріш, қант қамысы көптеген жеміс және көкөніс дақылдары;
Соя, тары; жеміс және көкөніс дақылдары;
Бидай , қарабидай,көптеген дәнді және бұршақ дақылдар;
Н.И. Вавилов еңбегінің құндылығы- :
Мәдени өсімдіктердің барлық географиялық аймақтарға бірдей таралмайтынын және әр дақылдың өзінің шығу орталығы болатынын анықтады;
Мәдени өсімдіктер мен олардың түрлерінің шашырап жатқанын анықтады;
Мәдени өсімдіктердің барлық географиялық аймаққа кеңінен таралатынын анықтады;
Санкт-Петербургтегі Өсімдік шаруашылығы институтында сақталған мәдени өсімдіктердің арғытектері болып табылатын өсімдіктер саны шамамен неше?
300 мыңнан астам;
450 мыңнан астам;
270мыңнан астам;
Әлсіз даралар жіберілмейді.Өсімдіктер мен жануарлардың жақсы және орта түрлерін көбейтеді. Сұрыптаудың бұл қай түрі?
Жағымсыз қолдан сұрыптау;
Жағымды қолдан сұрыптау;
.Жеке сұрыптау;
Адам үшін қажетті белгі қасиеттері бар жеке -дарларды іріктеп, әрі қарай ұрпақ алынатын сұрыптау әдісі. Бұл әдіс арқылы жеміс-жидектер мен ірі қара, жылқы жиі қолданады:
Жеке сұрыптау;
Жаппай сұрыптау;
.жағымсыз қолдан сұрыптау;
Айқас тозаңданатын дәнді дақылдарда қолданылатын сұрыптау әдісі;
Жаппай сұрыптау;
жеке сұрыптау;
Табиғи сұрыптау;
ХІХ ғасырдың ортасынан бастап селекционерлер нақты белгісі бар өсімдіктердің жаңа іріктемелері мен жануарлардың қолтұқымдарын алуды алдына мақсат етіп қойды. Қолдан сұрыптау қалай аталады?
Мақсатсыз қолдан сұрыптау;
санасыз қолдан сұрыптау
Әдістемелік сұрыптау;
«Селекция- адам қолымен жасалған эволюция» , деп айтқан ғалым:
Н.И.Вавилов;
Ч.Дарвин;
Н.И.Лунин;
Үй жануарларының жаңа қолтұқымдары мен өсімдіктердің жаңа іріктемелерін шығару әдістері туралы ғылым саласы, ол--:
Эволюция;
Селекция;
Сұрыптау
..... нәтижесінде өсімдіктердің жаңа іріктемелері, жануарлардың жаңа қолтұқымдары алынады:
Селекция;
Қолдан сұрыптау;
Бейімделгіштік;
Белгілі бір табиғи жағдайда тіршілік етуге бейімделген ағзалардың тіршілік үшін күресінің нәтижесі:
табиғи сұрыпталу;
бейімделгіштік;
қолдан сұрыптау;
Ч. Дарвин эволюцияның негізгі факторы деп атады. Ол- ?:
сұрыпталу;
бейімделгіштік;
өзгергіштік;
Қандай қасиеттердің артуы эволюция үдерісінде тірі ағзалардың жаңа түрлерінің пайда болып, дамуына апарады;
Бейімделгіштік
Сұрыптау;
Комбинативтік;
