Font size
WorksheetsҚазақстанның шөлейт зонасы
Total questions: 40
Worksheet time: 27mins
Шөлейт зонасының алып жатқан аумағының пайыздық үлесі
14%-ға жуық
13%-ға жуық
15%-ға жуық
17%-ға жуық
Шөлейт зонасының климаты
Құрғақ,шұғыл континентті
Қоңыржай контиентті
Теңіздік
Контиентті
Шөлейт зонасының аз сортаңданған аудандары
Ағыны жақсы немесе жеңіл шаятын құмайтты субстраттарда
Құм төбелер мен бұйраттарда
Ойпаңдар мен ойыстарда
Тасты шөлдер мен бархандарда
Шөлейт зонасы шегіндегі Каспий маңы ойпатының солтүстік бөлігінің ерекшелігі
Оңтүстігіне қарай шағын ойысты,тегіс белесті жазық
Құмдауытты қырқалар
Кедір -бұдыр тау төбелі үстірттер
Шөлейт зонасының абсолюттік биіктігі
50м
40м
30м
20м
Шөлейт зонасы шегіндегі Сарыарқаның абсолют биіктігі
350-450м
250-300м
300-350м
200-250м
Шөлейт зонасының өзендері қай алапқа жатады?
Солтүстік Мұзды мұхит алабына
Ішкі тұйық алапқа
Жекелеген шоқылар мен қырқалардың биіктігі
800-1000м-ден жоғары
500-600м
900-1800м
1000-2100м
Шөлейт зонасының транзитті ірі өзені
Жайық
Қаратал
Ақсу
Лепсі
Құмды шөлейттердің құмды даладан айырмашылығы
Далалаық астық тұқымдастардың орнына ақ және құм жусаны өседі
Жүзгін,теріскен өседі
Баялыш,көкпек өседі
Құм қарағаны өседі
Шөлейт зонасы Күн радиациясының мөлшері жоғары,атмосфералық жауын-шашын аз болуымен ерекшелінеді
Ақиқат
Жалған
Топырақ қабатының жиі алмасу шөлейт ландшафтысына тән белгілердің бірі болып табылады
Ия
Жоқ
Шөлейттің негізгі топырақ түрі
Қара қоңыр
Қара
Сұр
Сұр-қоңыр
Топырағы аз шайылғандықтан сазды жыныстарда тұз жиналады
Ақиқат
Жалған
Белесті құмды шөлейттерде шөлдің көптеген шөптесін бұталы өсімдіктері өседі
Жүзгін
Теріскен
Қоянсүйек
Тораңғыл
Шөлейтте көктемде өседі
Эфемерлер
Эфемероидтар
Ксерофиттер
Шалғындар
Қара қоңыр топырақтың күңгірт қара қоңыр топырақтан айырмашылығы
Қарашірік мөлшері аз 2-3%
Қарашірік қабатының қалыңдығы жұқа20-30см
Қарашірік мөлшері аз 1-2%
Қарашірік қабатының қалыңдығы жұқа10-20см
Сарыарқаның тік беткейлеріндегі қиыршықтасты әлсіз сортаңдалған топырақтарында өседі
Жусан
Бозды өсімдіктер
Қараған
Итмұрын
Жауын-шашынның орташа жылдық мөлшері
Солтүстік 280мм
Оңтүстік 150мм
Солтүстік 150мм
Оңтүстік 280мм
Тұрақты 100С-тан жоғары температуралы кезеңнің жиынтығы
Батысында 3000-34000
Шығысында 2600-30000
Батысында 2000-24000
Шығысында 1600-20000
Өсімдіктер өсіп-өнетін вегетациялық кезеңнің ұзақтығы
Батысында 160-170 күн
Шығысында 170-190 күн
Батысында 120-140 күн
Шығысында 140-150 күн
Жаздағы буланудың мөлшері түсетін жауын-шашыннан бірнеше есе артық
Солтүстігінде 7 есе
Оңтүстігінде 15-18 есе
Солтүстігінде 3 есе
Оңтүстігінде 5-8 есе
Абсолют биіктігі 800-1000м және одан биік болып келетін жекелеген шоқылар мен қырқалар
Шыңғыстау
Қызыларай
Қаратау
Іле Алатауы
Торғай үстіртінің орталық және солтүстік бөлігінің ең төменгі абсолют биіктігі
Торғай қолатында 50-60м
Батыста 150-200м
Торғай қолатында 30-40м
Батыста 80-90м
Шөлейт зонасының географиялық координатасы
Солтүстік шекарасы 510 с.е
Оңтүстік шекарсы 47-480 с.е
Оңтүстік шекарасы 510 с.е
Солтүстік шекарсы 47-480 с.е
Сортаң топырақ пен сортаңдарда өседі
Қара және сұр жусандардан бұйырғын
Көкпектен тұратын жусанды-сортаңшөпті өсімдіктер
Теріскен,ебелек
Құм бозы мен изеннен тұратын далаланған сортаңшөпті-жусанды өсімдіктер
Ақ құм жусаны
Жер асты еспе сулары жер бетіне жақын жатқан ағынды шоқыаралық ойыстарда өседі
Жусан
Бозды өсімдіктер
Қараған
Итмұрын
Шөлейт зонасының құмды телімдеріндегі құмайтты құба топырақтарында өсді
Қара және сұр жусандардан бұйырғын
Көкпектен тұратын жусанды-сортаңшөпті өсімдіктер
Теріскен,ебелек
Құм бозы мен изеннен тұратын далаланған сортаңшөпті-жусанды өсімдіктер
Ақ құм жусаны
Шөлейт зонасының шағын қашықтықта бірін-бірін бірнеше рет алмастыратын топырақ түрлері
Ашық қызғылт қоңыр топырақ
Сортаң топырақ
Шалғынды қызғылт қоңыр
Қара топырақ
Сұр топырақ
Шөлейт зонасының топырағы
Қарашірігі аз қарақоңыр
Қоңыр топырақ
Ойпаңдарда сорлар мен сортаң басым
Қарашірігі көп қара топырақ
Қызғылт топырақ
Зона аумағының басым бөлігінде таралған топырақ түрлері
Ашық қара қоңыр топырақтың сортаңданған түрлері,сорлар таралған
Өзен аңғарлары мен шұраттарда,лимандарда интерзоналық шалғындық қара қоңыр топырақ
Зонаның оңтүстік шетінде шөлдің қоңыр топырағы
Қарашіргі мол қара топырақтар
Қарашірігі аз сұр,сұр-қоңыр топырақтар
Дала жануарлары
Кәдімгі аламан
Дала шақылдағы
Дала тышқаны
Сабаншы
Арқар
Жыртқыштардың түрлері
Дала күзені
Қасқыр
Түлкі-қарсақ
Қабылан
Қар барысы
Шөлейт зонасында орналасқан географиялық нысандар
Каспий маңы ойпаты мен Жем үстірті
Оңтүстік Торғай
Сарыарқа арқылы Алтай мен Тарбағатайдың етегіне дейін созылып жатыр
Солтүстік Торғай
Мойынқұм,Бетпақдалаға дейін созылып орналасқан
Шөлейт зонасына жататын Жайсаң ойпаңы фаунасының өзіне тән бірқатар ерекшеліктері бар
Эверсман аламаны
Секіргіш қосаяқ
Роборовский атжалман
Ергежейлі қосаяқ
Орқоян
Шөлейт зонасының өзен аңғарларындағы шалғындарда өседі
Ши
Айрауық
Ажырықтан тұратын себетті шөптесін өсімдіктер
Кейде итмұрын мен қарағаннан тұратын бұталар шоғыры кездеседі
Жусан мен бозды өсімдіктер
Жазықтардағы шөлейттердің әлсіз сортаңданған ашық қара қоңыр топырағында далаға тән өсімдіктер таралған
Боз,бетеге
Тырса
Қызыл және шығыс боздары
Аз мөлшерде кәдімгі қылша
Жусандар
Ірі өзендері
Сарысу
Аягөз
Торғай,Ойыл,сағыз
Жайық,Жем
Есіл,Ертіс
Шөл жануарлары
Үлкен қосаяқ
Майқұйрықты қосаяқ
Саршұнақ-құмтышқан
Құлақты кірпі,соқыртышқан
Бөкен
Шөлейт аласа таулы алқаптардың (Қызыларай,Ұлытау,Шыңғыстау) фаунасы
Арқар
Сабаншы,орқоян
Сұр атжалман
Борсық
Аққалақ,түлкі
