Font size
WorksheetsQH 6(7) grade #1-7
Total questions: 95
Worksheet time: 48mins
Қазақстандағы орта ғасырлар қамтитын уақыт аралығы:
IV-XV ғғ
VI-XVII ғғ
VIII-XV ғғ
VII-XVII ғғ
Қазақстан тарихындағы бірінші – Түркі кезеңінің қамтыған ғасырлары:
V ғ басы-XVIII ғ аяғы
VII-XVIII ғғ
VI-XIII ғ басы
IX ғ аяғы-XI ғ басы
ХІІІ ғасырдың басы-XV ғасырдың ортасы Қазақстан тарихындағы атауы:
Түркі кезеңі
Қазақ хандығының құрылу кезеңі
Алтын Орда дәуірі
Монғол шапқыншылығы кезеңі
Қазақстан жеріне басып кірген монғол тайпаларының толық түркіленген уақыты:
XV ғ
XIII ғ
XIV ғ
XVI ғ
Орта ғасырлардағы Қазақстан тарихының ХІІІ-XVII ғасырлар аралығындағы атауы:
Жаңа орта ғасырлар
Кейінгі орта ғасырлар
Ерте орта ғасырлар
Дамыған орта ғасырлар
Қытай деректері бойынша түркілердің алғашқы кезде мекендеген жері:
Маньжчуриядан Кавказға дейін
Қытайдың батысы, Алтай таулары етегі
Сырдария мен Амудария өзендері аралығы
Ертіс пен Алакөл аралығы
Түрік иеліктерін Хуанхэ жағалауларына дейін кеңейткен түрік тайпаларының көсемі:
Мұқан
Бумын
Иштеми
Тардуш
Қытай деректерінде түркілерге қатысты мәліметтер кездесті:
552 жылдан бастап
562 жылдан бастап
542 жылдан бастап
568 жылдан бастап
Түркілер салықты темір түрінде төледі:
Қытайға
Эфталиттерге
Парсыларға
Жужандарға
«Берік», «күшті» мағынасын білдіріп, билік етуші ашина әулетіне байланысты айтылған сөз:
«Түрік»
«Теле»
«Оғыз»
«Түргеш»
Түрік тайпаларының құрамына кірген біраз бөлігінің атауы:
«Он оқ бұдун»
«Қара, сары түргеш»
«Жужан, авар»
«Теле»
Түріктердің Жужан (авар) қағанатына қарсы көтерілген жылы мен жужандар әскерін талқандаған қолбасшыны көрсетіңіз:
552 жыл, Мұқан қаған
552 жыл, Бумын қаған
568 жыл, Иштеми
634 жыл, Ешбар Елтеріс
Жужандарды талқандауды аяқтаған түрік қағаны:
Мұқан қаған
Бумын қаған
Иштеми
Тардуш
Түркілердің Орталық Азия мен Оңтүстік Сібірдегі үстемдігін бекіткен, 553-572 жылдары билік құрған қаған:
Иштеми
Мұқан
Құтлық Елтеріс
Ешбар Елтеріс
Қазіргі Қазақстан, Орталық Азия аумағын бағындырып, Еділ мен Солтүстік Кавказға шыққан қаған:
Ешбар Елтеріс
Құтлық Елтеріс
Иштеми
Мұқан
Қытай жылнамаларында: «шегара (Ұлы қорған) сыртындағы барлық иеліктердің зәресін ұшырды» деп сипатталған қаған:
Мұқан қаған
Бумын қаған
Иштеми қаған
Тардуш қаған
VI ғасырдың 60-жылдары Түрік қағанатының байланыс жасаған ірі мемлекеті (-тері):
Византия
Араб халифаты
Қытай
Иран
Киев Русі
Түрік қағанатының Маньчжуриядан Босфорға дейінгі жерді алып жатқан уақыты:
V ғасыр
VI ғасырдың 70-жылдары
VII ғасырдың басы
VI ғасырдың ортасы
Түркілер талқандаған соң жужандардың қоныстанған аумағы (-тары):
Батыс Маньчжурия
Монғолия
Корея
Солтүстік Қытай
Батыс аймақтар
Түркілердің Парсы елімен одақтасып, Оңтүстік Қазақстан мен Орталық Азиядағы эфталиттер мемлекетін талқандаған уақыты:
VІ ғасырдың 50-жылдары
VI ғасырдың 70-жылдары
VI ғасырдың 80-жылдары
VI ғасырдың 60-жылдары
Түркі елшісі Маниах Византияға қағанаттың елшіліктің басқарып барған жылы:
582 жыл
568 жыл
552 жыл
572 жыл
Түрік қағанатының ордасы болып есептелген түркілердің байырғы қонысы:
Алтай
Ұлытау
Мауараннахр
Жетісу
Зерттеушілердің пікірінше «ашина» терминінің мағынасы (лары):
«күнби»
«тәңірқұт»
«берік, күшті»
«текті қасқыр»
«аспаннан жаратылған»
Батыс Түрік қағанатының этникалық негізін құраған:
«қара», «сары» түргештер
«он оқ тайпа одағы»
«бұлақ» руы
«ашина» руы
Қытай деректерінде 100 мың адамдық әскері бар «он тайпа қағаны» атанған:
Тардуш
Тон
Шегу
Иштеми
Л.Н.Гумилевтің зерттеуінше, Иштеми өлгеннен кейін билікке келген:
Тардуш
Құтлық
Елтеріс
Мұқан
Батыс Түрік қағанатының негізгі аумағы қаланған тарихи аймақ:
Мауараннахр
Жетісу
Ертіс бойы
Ұлытау
Батыс Түрік қағанатын VII ғасырдың І жартысында өркендеткен қағандар:
Тардуш, Білге
Тоныкөк, Қапаған
Шегу, Тон
Күлтегін, Йоллығ-тегін
Батыс Түрік қағанының Испиджаб маңында (Түркістан қаласының маңы) орналасқан жазғы ордасы:
Мыңбұлақ
Суяб
Науакет
Жамукет
«Батыс варварлары ешқашан дәл осындай қуатты болған жоқ», - деп Қытай шежіресі сипаттаған қаған:
Ешбар Елтеріс
Тон-ябғу
Шегу
Тон
Батыс Түрік қағанатындағы билік дағдарысы кезінде әр оққа (аймаққа, руға) бақылауды жүзеге асыру үішн жіберілген қаған әулетінің өкілі:
ябғу
елтебер
бұдун
шад
Батыс Түрік қағанаты ыдыраған соң Қазақстан аумағында құрылған қағанат (тар):
Оғыз мемлекеті
Қимақ қағанаты
Түргеш мемлекеті
Саманилер мемлекеті
Хорезмшах мемлекеті
Шығыс Түркілердің Қытаймен соғыс барысында Монғолия аумағында мемлекетін қайта құрған жылы:
682 ж
603 ж
744 ж
582 ж
Орталық Азияны бағындырған Шығыс Түрік қағаны:
Білге
Күлтегін
Қапаған
Тоныкөк
744 жылы Шығыс Түрік қағанатын талқандаған біріккен күштер:
түрік, түргеш
оғыз, қимақ
ұйғыр, қарлұқ
хазар, печенег
Түргеш қағанатының құрамындағы сары түргештер мекендеген өзен:
Талас
Іле
Лепсі
Шу
Түргеш қағанатының құрамындағы қара түргештер мекендеген өзен:
Талас
Іле
Лепсі
Шу
Жетісуда 704 жылы Түргештер мемлекетінің негізін қалаған қаған:
Үшлік
Сұлу
Ешбар
Қапаған
Түргеш мемлекетінің Шу өзені бойындағы бас ордасы мен Іле өзені бойындағы жазғы ордасы:
Суяб, Баласағұн
Бұхара, Самарқанд
Ескі Гузия, Жаңа Гузия
Суяб, Күнгіт
706 жылы Бұхара қаласы түбінде біріккен түркі-соғды одағының күштері соққы берді:
Қытайларға
Қарлұқтарға
Арабтарға
Тохарлықтарға
Түркі-соғды әскерлерінің арасындағы келіспеушілікті пайдаланып Орталық Азияны басып алған қолбасшы:
Зияб ибн-Салих
Гао Сянжи
Әбу Мүсілім
Құтайба ибн Мүсілім
Қытай әскерлерінің Таразды басып алып, тонаған соң Түргеш орталығы Суябты қиратқан жылы:
738 ж
740 ж
748 ж
751 ж
Сұлықтың арабтарға қарсы батыл қимылдауына байланысты арабтардың қойған лақап аты:
Әбу Музахим (Сүзеген)
Тардуш (Дато)
Ешбар (Елтеріс)
Құтлық (Елтеріс)
Тараз маңында араб және қытай әскерлері арасында өткен үлкен шайқастың атауы мен өткен жылы:
Тохарстандағы шайқас, 737 жыл
Соғды еліндегі соғыс, 706 жыл
Шаш түбіндегі шайқас, 748 ж
Атлах шайқасы, 751 жыл
Тараз маңындағы 5 күнге созылған шайқаста арабтар жағында соғысты:
түргештер мен қарлұқтар
соғдылар мен жужандар
түріктер мен парсылар
қарақытай мен қарахандар
Соғдылардың Жетісуға жаппай қоныстануы В.В.Бартольдтың пікірінше:
арабтар шабуылына байланысты
саудаға байланысты
тохарлықтар қысымына байланысты
қытайлықтар қысымына байланысты
Х ғасырда «олар (қарлұқтар) – көне түркілер» деп жазған:
әл-Марвази
Ибн әл-Факих
әл-Идриси
Ибн Хаукәл
VII ғасырдың соңынан бастап қарлұқтар қай мемлекеттің ықпалында болды?
Шығыс Түрік қағанатының
Батыс Түрік қағанатының
Қытайдың
Оғыздардың
744-840 жылдары Орталық Азияда құрылған жаңа мемлекет:
Қарлұқ қағанаты
Ұйғыр қағанаты
Қарахан мемлекеті
Қарақытай мемлекеті
Қарлұқтар көсемінің лауазымын анықтаңыз:
жабғу
шад-түтік
елтебер
қаған
Қарлұқтар ұйғырлардан жеңілген соң (ұйғыр жазбаларына сай) қоныс аударған елі мен жылын көрсетіңіз:
Шығыс Түрік қағанаты, 682 жыл
Он оқ елі, 746 жыл
Дулу, нушеби елі, 634 жылы
Қарахан мемлекеті, 942 жыл
Жетісуға ығысқан қарлұқтар қандай тайпалардың қарсылығына тап болды?
оғыздардың
түргештердің
соғдылардың
тохарлардың
VIII ғасырдың ортасындағы қарлұқтардың Сырдарияның төменгі ағысына ығыстырған тайпа атауы:
түргештер
соғдылар
оғыздар
қарахандар
VIII-X ғасырларда қарлұқ тайпаларының мекендеген аумағы:
Алтайдан Еділге дейін
Жоңғар Алатауынан Сырдарияға дейін
Сырдария мен Амудария аралығы
Ыстықкөл мен Іле өзендері аралығы
Қарлұқтар арасындағы жетекші саналған тайпа:
бұлақ
ашина
жікіл
яғма
840 жылы Ұйғыр қағанатын құлатқан халықтар:
түргештер мен арабтар
соғдылар мен тохарлар
Енисей қырғыздары мен қарлұқтар
қарахан мен қарақытайлар
ІХ ғасырдың 20-жылдарында Орталық Азияда билігі орнаған әулет:
Саманилер
Хорезмдіктер
Ашина
Қарахан
840 жылы саманилер түркілерге қарсы «қасиетті соғыс» жариялап, басып алған қаласы:
Тараз
Күнгіт
Суяб
Испиджаб
940 жылы Баласағұн қаласын жаулап алған:
Самани мұсылмандары
Қашғардың түрік билеушілері
Қарахан әулеті билеушілері
Қарақытай билеушілері
Оғыздар туралы ІХ-Х ғасырлардың басында араб тілінде дерек қалдырғандар:
Ибн Хаукәл, әл-Идриси
әл-Якуби, әл-Факих
әл-Жахиз, әл-Факих
әл-Марвази, әл-Бируни
Оғыздардың орыс деректеріндегі атауы:
гуз
өгіз
половец
торк
Оғыз тарихындағы бірқатар оқиғалар баяндалған эпикалық шығарма:
«Оғызнама»
«Қорқыт ата кітабы»
«Ер Тарғын» жыры
«Түрік шежіресі»
Батыс Қазақстан аумағына келгенге дейін оғыздардың Жетісудағы астанасы:
Жаңа Гузия
Ескі Гузия
Сауран
Жамукет
VIII ғасырдың ІІ жартысында Жетісудан ығысқан оғыздардың басып алған аумағы:
Сырдарияның төменгі ағысы, Арал бойы
Алтай таулары, Балқаш көлінің бойы
Арал мен Каспий аралығындағы Хорезм аймағы
Жайық пен Ертіс өзендерінің аралығы
Оғыздардың ІХ ғасырдың соңында Жайық пен Еділ өзендері бойын толық иемденуге мүмкіндік берген әрекеті:
Киев Русімен одақтасып, Хазар қағанатын талқандау
Хазарлармен одақтасып, печенегтерге соққы беру
Еділ бұлғарларымен одақтасып, Киев Русін талқандау
Қарлұқтармен одақтасып, Ұйғыр қағанатын талқандау
Оғыздардың орталығы Янгикент (Жаңа Гузия) қаласы орналасты:
Іле өзені бойы
Сырдария өзені бойы
Әмудария өзені бойы
Жайық өзені бойы
Оғыздардың боз оқ және үш оқ деген екі топқа бөлініп, боз оқтар ерекше артықшылыққа ие болғанын жазған ортағасырлық ғалым:
әл-Марвази
М.Қашғари
әл-Идриси
Ж.Баласағұн
Оғыз тайпаларының бастапқы кезде 24 тайпадан тұрғандығын жазған:
В.В.Бартольд
әл-Марвази
М.Қашғари
А.Йүгінеки
«Қозғала беріңдер, отырықшы болмаңдар; жоқшылықты білмей, көктемгі, жазғы және қысқы жайылымды сағалап, өзен бойымен көшіңдер» деп оғыз халқына өсиет айтқан:
Оғұлшақ
Оғыз қаған
Қорқыт ата
Білге Күл Қадыр хан
Х-ХІ ғасырлардағы деректерде аталатын оғыздардың Сырдария бойындағы қалалары:
Алмалық, Суяб, Баласағұн
Сарайшық, Бұхара, Самарқан
Жент, Сауран, Сығанақ
Қашғар, Жамукет, Кедер
Оғыздар Киев Русімен одақтасып, Хазар қағанатын талқандады:
985 ж
982 ж
965 ж
1041 ж
Оғыздардың Хазар қағанатын талқандаудағы көздеген мақсаты (тары):
Киев Русі жерлері арқылы Жерорта теңізіне шығу
Қара теңіз жағалауындағы құнарлы жерлерді тартып алу
Кіші Азияға түрік-салжұқтарымен араласа қоныстану
Еділ бойымен өтетін сауда жолдарын бақылау
Қарлұқ қағанаты жерлерін жаулап алу
Оғыз билеушісі Киев князы Владимирмен одақтаса отырып, Еділ бұлғариясын жеңген жылы:
985 ж
982 ж
965 ж
1041 ж
Оғыз тайпаларының салық жинауға наразылық білдірген көтерілісі басталған уақыт:
ІХ-Х ғғ
VIII-X ғғ
Х-ХІ ғғ
ХІ-ХІІ ғғ
Оғыз мемлекетін күшейтіп, 1041 жылы Хорезмді жаулап алған оғыз жабғуы:
Жанақ
Білге Күл Қадыр хан
Әли хан
Шахмәлік
Түрік салжұқтарына тұтқынға түсіп, өлтірілген оғыздардың соңғы билеушісі:
Шахмәлік
Оғыз қаған
Қоншақ
Тұғрыл
Оғыздарды Шығыс Еуропа және Кіші Азия елдеріне қоныс аударуға мәжбүрлеген тайпалар:
қимақтар
қарлұқтар
қыпшақ
қарахан
Араб, парсы, түркі, қытай деректері бойынша қимақтардың алғашқыда мекендеген жері:
Сырдарияның орта және төменгі ағысы
Батыс Монғолия
Алтай таулары мен Ертіс бойы
Ертіс пен Жайық аралығы
Қимақтар VII ғасырдың ортасында көшіп, қоныстанған аумағы:
Сырдарияның орта және төменгі ағысы
Батыс Монғолия
Алтай таулары мен Ертіс бойы
Ертіс пен Жайық аралығы
Қимақ тайпаларының өз алдына бөлектенуі іске асқан жыл:
744 ж
656 ж
840 ж
552 ж
Қимақтар тайпасының басшысы иеленген «билеуші көсем» мағынасын беретін лауазым:
шад-түтік
ябғу
елтебер
тұдун
VIII-IX ғғ қимақтардың орналасқан жерлері:
Алтайдан Еділге дейінгі аралық
Ертістен Жайыққа дейін
Сырдария мен Амудария өзендері аралығы
Ертістен өзенінен Балқаш көліне дейінгі аралық
VIII ғасырдың соңында қимақ бірлестігіне енген тайпа:
қарлұқтар
оғыздар
қыпшақтар
түргештер
Қимақ тайпаларының батысқа қоныс аударуына ықпал еткен оқиғалар:
жайылымдар қажеттігі
Саманилер шабуылы
Қарақытай тайпаларының Жетісуға қоныстануы
Енисей қырғыздарымен қақтығыстар
Ұйғыр қағанатының қысымы
Қимақ тайпалық одағының басшысы лауазымы:
шад-түтік
ябғу
қаған
гурхан
Қимақ қағанатының құрамындағы сан жағынан басымы:
қыпшақтар
оғыздар
қарлұқтар
түргештер
Қимақтар елінде 16 қала бар екендігін жазған араб ғалымы:
әл-Марвази
Ибн әл-Факих
әл-Идриси
Гардизи
Қимақтардың Ертіс өзені бойындағы араб саяхатшылары жазып қалдырған астанасы:
Ескі Гузия
Имақия
Карантия
Баласағұн
Қимақтардың көне түркі жазуын пайдаланған уақыты:
ІХ-ХІ ғғ
VIII-IX ғғ
X-XI ғғ
IX-X ғғ
Қимақтар мемлекетіне бірнеше рет әскери жорықтар жасап, Ертіске дейін жеткен:
Қарлұқтар
Қарахандықтар
Оғыздар
Қарақытайлар
Қимақ мемлекетінде құлдырау белгілері байқала бастаған кезең:
Х ғ ІІ жартысында
ІХ ғасырдың аяғында
VIII ғ ортасы
ХІ ғасырдың басы
Қимақ мемлекетінің ыдырау себептері:
арабтардың шабуылы
жеке жер иеліктері билеушілері дербестікке ұмтылды
саманиліктердің шабуылы
оғыздар мен салжұқтардың шабуылы
қыпшақ көсемдерінің дербес мемлекет үшін күресуі
ХІ ғ басында өмір сүруін тоқтатқан Қимақ қағанатының орнына құрылған мемлекет:
Оғыздар
Қыпшақтар
Қарлұқтар
Қарахандықтар
Қимақ қалаларының басым бөлігі орналасқан аймақтар:
Сырдария мен Амудария аралығы
Ертіс пен Жайық аралығы
Ертіс пен Алакөл аралығы
Жетісу мен Сырдарияның орта ағысы
Қимақ қағанатының құрылуы ІХ ғасырдың ортасында мына мемлекеттің бірі құлағаннан кейін аяқталды:
Хазар мемлекеті
Қарахан мемлекеті
Ұйғыр қағанаты
Қыпшақ мемлекеті
