NEW
Font size
Worksheets83-162 ХТЖ
Total questions: 80
Worksheet time: 40mins
Негізгі технологиялық операторлар:
жылыту, салқындату, қысу, созу, фазааралық массаалмасу;
жылыту, қысу, заттардың агрегаттық күйін өзгерту;
химиялық айналдыру, жылыту, салқындату;
химиялық айналдыру, салқындату, заттардың агрегаттық қүйін өзгерту;
химиялық айналдыру, фазааралық масса алмасу, араластыру, бөлу;
Көмекші технологиялық операторлар:
химиялық айналдыру, фазааралық масса алмасу, араластыру, бөлу;
химиялық айналдыру,жылыту, салқындату, заттардың агрегаттық қүйін өзгерту;
жылыту, салқындату, қысу, созу, фазааралық массаалмасу
химиялық айналдыру, жылыту, салқындату;
ХТЖ-нің технологиялық байланыстары:
бірбағытты, қатарласқан, тізбекті-айналмалы, кері бағытты;
тізбектелген, кері бағытты, тізбекті-айналмалы, қайтымды;
тізбектелген, қатарласқан, қиылысқан бағытты, экзотермиялық;
тізбектелген, қатарласқан, тізбекті-айналмалы, қайтымды;
бірбағытты, кері бағытты, қиылысқан бағытты, эндотермиялық;
Кезектескен-айналмалы байланыстың қолданылу себебі:
айналдыру дәрежесін жоғарылату;
реакциялық қоспаның параметрлерін реттеу;
процестегі энергияны нәтижелі қолдану;
процестегі қысымды нәтижелі қолдану;
өндіріс қалдықтарын азайту;
Қатарласқан (параллелді) байланыстың қолданылу себебі:
ХТЖ-де айналдыру дәрежесін жоғарылату;
ХТЖ-нің қуаттылығын көбейту;
ХТЖ-де шикізатты жинақты қолдану;
ХТЖ-де қоспаның парметрлерін реттеу;
ХТЖ-де энергияны нәтижелі қолдану;
Химиялық өндірістің иерархиялық құрылымының төменгі шені:
технологиялық цехтар және АБЖ;
химиялық өнеркәсіп және өАБЖ;
типтік ХТП және АРЖ;
цехтардың жиынтығы және цехтарды АБЖ;
технологиялық бөлімдер және АБЖ;
Химиялық өндірістің иерархиялық құрылымының жоғарғы шені:
химиялық өнеркәсіп және өАБЖ;
типтік ХТП және АРЖ;
технологиялық цехтар және АБЖ;
цехтардың жиынтығы және цехтарды АБЖ;
технологиялық бөлімдер және АБЖ;
ХТЖ- ң модельдері:
математикалық және химиялық;
химиялық және физикалық;
механикалық және химиялық;
қорытынды және математикалық;
материалдық және жылулық;
ХТЖ-ң математикалық моделі келесі параметрлердің өзгеруін анықтайтын теңдеулердің жиынтығы:
концентрацияның, ішкі энергияның, қысымның және т.б.;
энтальпияның, энтропияның және ішкі энергияның;
энтальпияның, температураның қысымның және т.б.;
катализатордың активтілігінің, концентрацияның, қысымның және т.б.;
концентрацияның, температураның, қысымның және т.б.;
Операциялы-сипаттамалық модельдер:
жүйеде жүретін процестердің сөзбен сипаттамасы;
жүйеде жүретін процесстердің графиктермен сипаттамасы;
жүйеде жүретін процесстердің кестелермен сипаттамасы;
жүйенің функционалдық үлгісінің сипаттамасы;
жүйенің технологиялық үлгісінің сипаттамасы;
ХТП туралы толық сапалы мәліметтерді қандай үлгіден алуға болады:
құрылымдық;
операторлық;
технологиялық;
функционалдық;
торлық;
Технологиялық үлгідегі элементтердің суреттелуі:
төртбұрыш сурет түрінде;
шартты жалпы қабылданған блок түрінде;
шартты жалпы қабылданған сурет түрінде;
жалпы қабылданған операторлар түрінде
жалпы қабылданған шеңбер түрінде;
Ашық жүйесі бар ХТЖ-да:
барлық реагенттер процестің басына бірнешe рет қайтарылады;
процестің басына реагенттердің біреуі қайтарылады;
реагенттердің біреу ғана барлық аппараттар арқылы өтеді;
барлық реагенттер аппараттар арқылы тек қана бір рет өтеді;
реагенттердің бірeу қалдық ретінде шығарылады;
Жабық жүйесі бар ХТЖ-да:
реагенттер аппарат арқылы бір рет өтеді;
ең болмаса бір қайтымды байланыс болады;
ең болмаса бір тізбектелген байланыс болады;
ең болмаса бір қатарласқан байланыс болады;
бір зат қалдық ретінде шығарылады;
Циклдік үлгі қай уақытта қолданылады:
өнімнің сапасы төмен болғанда (20%-дан аз емес);
өнімнің шығымы жоғары болғанда (20%-дан аз емес);
реагенттің құрамында қоспалар көп болғанда;
процесс қайтымсыз болса, күрделі реакция жүрсе;
өнімнің шығымы төмен болғанда (20%-дан жоғары емес);
Циклдік үлгінің қолданылу себебі:
өндіріс қалдықтарын азайту және қайта өңдеу;
шикізаттарды жинақты және толық қолдану мүмкіндігі;
жүйеде шикізат пен энергияны нәтижелі қолдану;
энергияның айналдыру дәрежесін жоғарылату;
шикізаттың айналдыру дәрежесін жоғарылату
Функционалдық үлгіде:
ХТП-ға технологиялық операторлар және олардың байланысы көрсетіледі;
ХТП-ң сатылары және олардың өзара байланысы көрсетіледі;
ХТЖ элементтерінің тораптарының байланысы көрсетіледі;
ХТП-ғы аппараттардың қосылу және есептелу реті көрсетіледі;
ХТП-ң тиімді технологиялық параметрлері көрсетіледі;
Құрылымдық үлгіде:
технологиялық операторларды және олардың өзара байланысы көрсетіледі;
жүйенің элементтерінің тораптарының байланысы көрсетіледі;
аппараттардың қосылу және есептелу реті көрсетіледі;
материалдық және энергетикалық ағындардың қозғалысы көрсетіледі;
процестің технологиялық параметрлері көрсетіледі;
Операторлық үлгіде:
жүйедегі технологиялық процестердің физика-химиялық негіздері көрсетіледі;
материалдық және энергетикалық ағындардың қозғалысы көрсетіледі;
жүйенің элементтерінің тораптарының байланысы көрсетіледі;
аппараттардың қосылу және есептелу реті көрсетіледі;
процестің технологиялық параметрлері көрсетіледі;
Технологиялық үлгіде:
процестің технологиялық параметрлері көрсетіледі;
материалдық және энергетикалық ағындардың қозғалысы көрсетіледі;
жүйенің элементтерінің тораптарының байланысы көрсетіледі;
аппараттардың қосылу және есептелу реті көрсетіледі;
әрбір элемент белгілі шартты қабылданған сурет түрінде көрсетіледі;
Өндірісті жобалау және жұмыс жасау кезінде қандай үлгі қолданылады:
технологиялық;
операторлық үлгі;
принциптік үлгі;
құрылымдық үлгі;
торлық үлгі;
ХТЖ-ні талдау есебі:
ХТЖ-нің барынша жоғары өнімділігін қамтамасыз ету және оның қасиеттеріне сандық баға беру;
жаңа ХТЖ-ні жобалау және жұмыстағы химия-технологиялық жүйені қайта құруда қолданылады;
химия-технологиялық жүйенің жоғары техника-экономикалық көрсеткіштерін қамтамасыз ету;
ХТЖ-нің барынша тиімді технологиялық ережесін анықтау және қасиеттеріне сандық баға беру;
ХТЖ-ң элементтерін есептеу тәртібін анықтау және оның негізгі қасиеттеріне сандық баға беру;
ХТЖ-нi синтездеу есебi:
химия-технологиялық жүйенің жоғары техника-экономикалық көрсеткіштерін қамтамасыз ету
жаңа ХТЖ-нi жобалау және жұмыстағы ХТЖдi қайта құру кезiнде қолданылады;
ХТЖ-ң элементтердi есептеу тәртiбiн анықтау және оның негiзгi қасиеттерiн есептеу;
химия-технологиялық жүйенің барынша тиiмдi технологиялық ережесiн қамтамасыз ету;
химия-технологиялық жүйенің барынша жоғары өнімділігі мен қарқындылығын қамтамасыз ету;
ХТЖ-нi оптималдау мақсаты:
ХТЖ-ң элементтерiн есептеу тәртiбiн анықтау және оның негiзгi қасиеттерiн анықтау;
жаңа ХТЖнi жобалау және жүмыстағы ХТЖдi қайта құру есептері мен мәселелерін шешу;
химия-технологиялық жүйенің барынша тиiмдi технологиялық ережесiн қамтамасыз ету;
ХТЖң барынша жоғары техника- экономикалық көрсеткiштерiн қамтамасыз ету;
химия-технологиялық жүйенің барынша жоғары өнімділігі мен қарқындылығын қамтамасыз ету;
ХТЖ-і жобалау мақсаты:
тиімді әдіспен жоғары нәтижелі өндіріс құру;
тиімді технологиялық ережені таңдау;
тиімді қондырғыларды таңдау;
жоғары жылдамдықты қамтамасыз ету;
өнімнің жоғары сапасын қамтамасыз ету;
ХТЖ-ң сенімділігі дегеніміз жүйенің қажетті технико-экономикалық көрсеткіштерді қамтамасыз ете отыра:
берілген қарқындылықпен берілген сапалы өнімді өндіру қабілеті;
берілген өнімділікпен берілген сапалы шикізатты өңдеу мүмкіндігі;
берілген өнімділікпен берілген сапалы өнімді өндіру қабілеті;
қажетті өнімділікпен берілген өнімді өндіру мүмкіндігі;
қажетті өнімділікпен берілген шикізатты өңдеу мүмкіндігі;
Күрделi ХТЖ-де құрудың технологиялық принциптерi:
шикiзаттар мен энергияны тиімді қолдану;
негізгі және көмекші шикізаттарды тиімді қолдану;
шикiзаттарды толық өңдеу, қалдықтарды тазарту;
жеке аппараттардың құрылысын өзгерту;
өндiрiстiк қалдықтарды азайту, қарқындылықты жоғарылату;
Күрделi ХТЖ-де құрудың технологиялық принциптерi:
өндiрiстiк қалдықтарды азайту;
негізгі және көмекші шикізаттарды тиімді қолдану;
шикiзаттарды толық өңдеу, қалдықтарды тазарту;
жеке аппараттардың құрылысын өзгерту;
өндiрiстiк қалдықтарды азайту, қарқындылықты жоғарылату
Күрделi ХТЖ-де құрудың технологиялық принциптерi:
жеке аппараттардың өнiмдiлiгiн жоғарылату;
өндiрiстiк қалдықтарды өңдеу және азайту;
шикiзаттарды және энергияны толық өңдеу;
жеке аппараттардың құрылысын өзгерту және жетілдіру;
өнімділік пен қарқындылықты жоғарылату;
Күрделi ХТЖ-де құрудың технологиялық принциптерi:
аз қалдықты және қалдықсыз өндiрiстер құру;
өндiрiстiк қалдықтарды өңдеу және азайту;
шикiзаттарды және энергияны толық өңдеу;
жеке аппараттардың құрылысын өзгерту және жетілдіру;
өнімділік пен қарқындылықты жоғарылату;
ХТЖ-ң жобасына кіретін мәліметтер:
жүйенің технологиялық топологиясы;
шығыс айнымалыларының мәндері;
кiрiс және шығыс айнымалылары;
технико-экономикалық есептеулер;
талдау және оптималдау есептері;
ХТЖ-ң жобасына кіретін мәліметтер:
кiрiс айнымалыларының мәндері;
шығыс айнымалыларының мәндері;
кiрiс және шығыс айнымалылары;
технико-экономикалық есептеулер;
талдау және оптималдау есептері;
. ХТЖ-ң жобасына кіретін мәліметтер:
технологиялық және конструктивтік параметрлер;
техникалық топология және шығыс айнымалылары;
экономикалық топология және кіріс айнымалылары;
технико-экономикалық есептеулер;
талдау, синтездеу және оптималдау есептері;
Химия-технологиялық процесс дегеніміз:
физикалық және химиялық құбылыстардың жиынтығы;
физикалық және биологиялық құбылыстардың жиынтығы;
физикалық, механикалық және химиялық құбылыстардың жиынтығы;
физикалық, химиялық және биологиялық құбылыстардың жиынтығы;
физикалық және механикалық құбылыстардың жиынтығы;
Химия-технологиялық процестердің сатылары:
реагенттерді реакция аймағына тасымалдау®химиялық реакция® өнімдерді реакция аймағынан шығару;
шикізатты дайындау, тазарту және тасымалдау ®шикізаттарды байыту® өнімді бөлу, шығару және тазарту;
реакциялық қоспаны бөлу және тасымалдау® химиялық айналдыру ® өнімдерді реакция аймағынан шығару;
бастапқы реагенттерді реакция аймағына тасымалдау®химияпық реакция® өнімді бөлу және тазарту;
шикізатты дайындау, тазарту және байыту ® химиялық айналдыру ® өнімді бөлу, шығару және тазарту;
Процестің жалпы жылдамдығы қалай анықталады:
ең жәй жүретін сатының жылдамдығымен;
химиялық реакцияның жылдамдығымен;
ең тез жүретін сатының жылдамдығымен;
заттарды тасымалдау сатысының жылдамдығымен;
өнімдерді шығару сатысының жылдамдығымен;
ХТП жіктеу белгілері:
заттарды агрегаттық күйі, температуралық ереже, гидродинамикалық ереже;
процестің механизмі, реацияның реті және молекулалығы;
параметрлердің уақыт аралығында өзгеруі, процестің механизмі;
температураның уақыт аралығында өзгеруі, процестің механизмі;
заттарды агрегаттық күйі, гидродинамикалық ереже, реакцияның реті;
Химиялық кинетиканың жалпы заңдылықтарын анықтайтын принцип:
процестің жалпы жылдамдығы ең жәй жүретін сатының жылдамдығымен анықталады;
процестің жалпы жылдамдығы қолданылатын қысымның мөлшерімен анықталады;
процестің жалпы жылдамдығы процестің тиімді температурасымен
анықталады;
процестің жалпы жылдамдығы диффузия сатысының жылдамдығымен анықталады;
процестің жалпы жылдамдығы ьарлық элементарлы сатылардың жылдамдығымен анықталады;
Химиялық кинетиканың жалпы заңдылықтарын анықтайтын принцип:
процестің жалпы жылдамдығы бастапқы заттардың концентрациясына тура пропорционал;
процестің жалпы жылдамдығы дайын өнімдердің концентрациясына тура пропорционал;
процестің жалпы жылдамдығы процестің тиімді температурасымен
анықталады;
процестің жалпы жылдамдығы диффузия сатысының жылдамдығымен анықталады;
процестің жалпы жылдамдығы ьарлық элементарлы сатылардың жылдамдығымен анықталады;
Егер химиялық реакцияның жылдамдығы жоғары болса, процесс қай аймақта жүреді:
диффузиялық;
кинетикалық;
ауыспалы;
аралас;
химиялық;
Егер диффузия сатысының жылдамдығы жоғары болса, процесс қай аймақта жүреді:
кинетикалық;
диффузиялық;
ауыспалы;
аралас;
адсорбциялық;
Егер процестің барлық сатыларының жылдамдығы бірдей болса, процесс қай аймақта жүреді:
ауыспалы;
кинетикалық;
диффузиялық;
аралас;
адсорбциялық;
Кинетикалық аймақта жүретін процестің қай сатысы жәй жүреді:
химиялық реакция;
ішкі диффузия;
сыртқы диффузия;
газдың абсорбциясы;
конвекциялық ауысы;
Ішкі диффузиялық аймақта жүретін процестің қай сатысы жәй жүреді:
заттардың күл қабаты арқылы диффузиялану;
заттардың күл қабаты арқылы конвекциялық ауысу;
заттардың күл қабаты арқылы адсорбциялану;
өнімдердің күл қабаты арқылы абсорбциялану;
химиялық реакция мен диффузия
Ауыспалы аймақта жүретін процестердің қай сатысы жәй жүреді:
заттардың күл қабаты арқылы диффузиялану
заттардың күл қабаты арқылы конвекциялық ауысу;
барлық сатылардың жылдамдығы бірдей болады;
заттардың күл қабаты арқылы адсорбциялану;
өнімдердің күл қабаты арқылы абсорбциялану;
Технологиялық ереже дегеніміз келесі көсеткіштерге әсер ететін параметрлер жиынтығы:
процестің өнімділігі мен қарқындылығына, ұзақтығына;
процестің таңдаушылығына, өнімнің шығымы мен сапасына;
өнімнің шығынына, шикізаттың сапасына және өнімділікке;
процестің жылдамдығына, өнімнің шығымы мен сапасына;
өнімнің сапасына, процестің жылулығы мен таңдаушылығына;
Қарқындылық термодинамикалық параметрлер:
жылдамдық тұрақтысы;
температура, қысым;
көлем, ішкі энергия;
концентрация,көлем;
катализатордың активтілігі;
Экстенсивті термодинамикалық параметрлер:
қысым, жылусыйымдылық, энергия;
қысым, ішкі энергия, энтальпия;
температура, қысым, энтропия;
температура, Гиббс энергиясы,қысым;
ішкі энергия, энтальпия, энтропия;
Тиімді технологиялық ереже процестің қандай көрсеткіштерін қамтамасыз етеді:
төмен өндірістік шығындарды, өнімнің жоғары шығымын және жоғары өзіндік құнын;
барынша жоғары шығындарды, өнімнің жоғары шығымын және төмен өзіндік құнын;
) барынша төмен жылдамдығын, өнімнің жоғары шығымын және төмен өзіндік құнын;
процестің жоғары жылдамдығын, төмен шығындарды, өнімнің жоғары өзіндік құнын;
барынша жоғары жылдамдығын, өнімнің жоғары шығымын және төмен өзіндік құнын;
Реакцияның жалпы реті:
өнімдердің стехиометриялық коэффициентерінің қосындысы;
бастапқы заттардың стехиометриялық коэффициенттерінің қосындысы;
реакцияның температурасы мен қысымының тиімді мәндері;
заттардың концентрациясы, қысымы мен температурасының шамасы;
қоспадағы заттардың концентрациясы, температурасы мен қысымы;
Кинетикалық аймақта жүретін процестің реті:
3,2 : 4,4;
1,4 : 2,0;
0 ; 1,2;
2,0 : 4,0;
5,2 : 6,0;
Диффузиялық аймақта жүретін процестің реті:
1,2 : 1,4;
4,4 : 6,0;
2,0 : 4,0;
0 : 1,2;
5,2 : 7,0;
Химиялық тепе-теңдік дегеніміз не?
негізгі және кері реакциялардың жылдамдықтарының теңдігі;
жанама және кері реакциялардың жылдамдықтарының теңдігі;
тура және кері реакциялардың жылдамдықтарының теңдігі;
тура және кері реакциялардың жылдамдықтарының айырмасы;
негізгі және жанама реакциялардың жылдамдықтарының теңдігі;
Химиялық тепе-теңдік тұрақтысы дегеніміз не?
кері және тура реакциялардың жылдамдық тұрақтыларының қатынасы;
жанама реакциялардың жылдамдықтарының қатынасы;
кері және тура реакциялардың жылдамдықтарының қатынасы;
тура және кері реакциялардың жылдамдық тұрақтыларының қатынасы;
жанама реакциялардың жылдамдық тұрақтыларының қатынасы;
Химиялық тепе-теңдікке әсер ететін факторлар:
энтропия, қысым, концентрация;
температура, қысым, жылдамдық;
қысым, концентрация, көлем;
энтальпия, концентрация, температура;
температура, қысым, концентрация;
Температура мен қысым тұрақты болғандығы химиялық тепе-теңдіктің шарты:
△G < 0;
△G = 0;
△G > 0;
△H > 0;
△H < 0;
Температураның жоғарылауы тепе-теңдікті қай реакцияның бағытына ығыстырады:
экзотермиялық;
электрохимиялық;
эндотермиялық;
электротермиялық;
әсер етпейді;
Қайтымсыз процестерде температураны жоғарылатуды шектеу себептері:
әрекеттесу бетінің төмендеуі;
процестің қозғаушы күшінің төмендеуі;
процестің жылдамдығының жоғарылауы;
заттардың агрегаттық күйінің өзгеруі;
өнімнің сапасының төмендеуі;
Қайтымды процестерде температураны жоғарылатуды шектеу себептері:
кері реакциялардың жылдамдықтарының жоғарылауы;
өнімнің шығымың, сапасының және өзіндік құнының төмендеуі;
өнімнің шығымының, өзіндік құны мен сапасының жоғарылауы;
тура және кері реакциялардың жылдамдықтарының жоғарылауы;
энергияның шығындарының және өнімнің сапасының жоғарылауы;
Күрделі реакцияларда температураны жоғарылатуды шектеу себептері:
жанама реакциялардың жылдамдықтарының жоғарылауы;
өнімнің шығымың, сапасының және өзіндік құнының төмендеуі;
өнімнің шығымының, өзіндік құны мен сапасының жоғарылауы;
тура және кері реакциялардың жылдамдықтарының жоғарылауы;
энергияның шығындарының және өнімнің сапасының жоғарылауы;
. Қайтымсыз процестерде температураны жоғарылатуды шектеу себептері:
өнімнің сапасының төмендеуі;
әрекеттесу бетінің төмендеуі;
процестің қозғаушы күшінің төмендеу
процестің жылдамдығының жоғарылауы;
жылуға төзімді материалдардың қажеттігі;
Қайтымсыз процестерде температураны жоғарылатуды шектеу себептері:
процестің жылдамдығының жоғарылауы; өнімнің сапасының төмендеуі;
жылуберу қабілетінің төмендеуі және энергияның шығымының жоғарылауы;
аппараттың құрылысының күрделенуі және әрекеттесу бетінің төмендеуі;
аппараттың құрылысының күрделенуі және қозғаушы күшінің төмендеуі;
аппарат құрылысының күрделенуі және жылудың шығымының жоғарылауы;
Күрделі қайтымды реакциялардың температурасын шектен тыс жоғарылату:
жанама реакциялардың жылдамдығын төмендетеді және жылудың шығынын қажет етеді;
жылудың жоғары шығынын қажет етеді және күйлердің әрекеттесу бетін жоғарылатады;
процестің қозғаушы күшін төмендетеді және жылу мен энергияның жоғары шығынын қажет етеді;
жылуға төзімді конструкциялық материалдарды және жылудың жоғары шығынын қажет етеді;
өнімдердің концентрациясын жоғарылатады және жылудың жоғары шығынын қажет етеді;
Күрделі қайтымды реакциялардың температурасын шектен тыс жоғарылату:
А) жанама реакциялардың жылдамдығын төмендетеді;
) күйлердің әрекеттесу бетін төмендетеді;
күйлердің әрекеттесу бетін жоғарылатады;
процестің қозғаушы күшінің төмендеуіне;
өнімдердің концентрациясын жоғарылатады;
Қысымның химиялық тепе-теңдікке әсері неге байланысты:
жылулық нәтижеге;
мольдер санының өзгеруіне;
концентрацияның өзгеруіне;
процестің таңдаушылығына;
) өнімнің шығымына
Қысымның жоғарылауы тепе-теңдікті қай реакцияның бағытына ығыстырады:
эндотермиялық реакцияның бағытына;
экзотермиялық реакцияның бағытына;
молдердің саны (көлемнің) азаюымен жөретін;
молдердің саны (көлемнің) жоғарылаумен жүретін;
қысым тепе-теңдікке әсер етпейді
Аппараттардағы қысымды жоғарылатуды шектеу себептері:
аппараттың құрылысының күрделілігі, процесті басқару қиындығы;
экономикалық шығындардың жоғарылығы, өнімнің төмен өзіндік құны;
өнімнің шығымының, өзіндік құны мен сапасының жоғарылауы;
тура және кері реакциялардың жылдамдықтарының жоғарылауы;
аппараттың концентрациясының күрделілігі және өнімділіктің төмендігі;
Аппараттардағы қысымды жоғарылатуды шектеу себептері:
әрекеттесу бетінің төмендеуі;
процестің қозғаушы күшінің төмендеуі;
процестің жылдамдығының жоғарылауы;
процесті басқару қиындығы;
өнімнің сапасының төмендеуі;
Қайтымды реакцияларда қысымды шектен тыс жоғарылату қандай жағдайларға алып келеді:
жабдықтардың құрылысының және олардың қызметін реттеудің күрделуіне;
процестің жылдамдығының және өнімнің шығымының төмендеуіне;
өнімділіктің, өнімнің сапасының және өзіндік құнының төмендеуіне;
экономикалық шығындардың жоғарылауына және өнімділіктің төмендеуіне;
жабдықтардың құрылысының күрделуіне және шығындардың төмендеуін
Қайтымды реакцияларда қысымды шектен тыс жоғарылату қандай жағдайларға алып келеді:
процестің қозғаушы күшінің төмендеуіне және процестің күрделуіне;
процестің жылдамдығының төмендеуіне және процестің күрделуіне
энергетикалық шығындардың көбеюіне және процестің күрделуіне;
өнімділіктің және өнімнің сапасы мен өзіндік құнының төмендеуіне;
экономикалық шығындардың жоғарылауына және өнімділіктің төмендеуіне;
Тепе-теңдікті оң бағытқа ығыстыру үшін концентрацияны қалай өзгерту қажет:
бастапқы реагенттердің концентрациясын төмендетіп, өнімдердің концентрациясын жоғарылату қажет;
өнімдер мен шикізаттардың концентрациясын жоғарылатып, катализаторлар қолдану қажет;
бастапқы реагенттердің концентрациясын жоғарылатып, өнімдердің концентрациясын төмендету қажет;
әрекеттесуші заттар мен өнімдердің концентрациясын төмендетіп, жоғары қысым қолдану қажет;
әрекеттесуші заттардың және өнімдердің концентрациясы химиялық тепе-теңдікке әсер етпейді;
Қайтымды процестерде реагенттердің артық мөлшерін енгізу қандай себептермен шектеледі:
реакциялардың жылдамдықтарының және өнімнің шығымының жоғарылауымен;
өнімнің концентрациясының, шығымының, сапасының және құнының көбеюімен;
температураның, өнімнің концентрациясының және өзіндік құнының көбеюімен;
реакциялық аппараттың көлемінің және энергетикалық шығындардың көбеюімен;
жанама күрделі реакциялардың жүруімен және өнімнің шығымының жоғарылауымен;
ХТП-і әрекеттесуші заттардың және өнімдердің агрегаттық күйлері бойынша жіктеу:
араластыру және ығыстыру;
біртекті және әртекті;
тұрақты және тұрақсыз;
катализдік және катализдік емес;
қайтымсыз және қайтымды;
ХТП-і температуралық ереже бойынша жіктеу:
біртекті және әртекті;
тұрақты және тұрақсыз;
катализдік және катализдік емес;
қайтымсыз және қайтымды;
изотермиялық және адиабаттық;
ХТП-і гидродинамикалық ереже, яғни ағындардың қозғалу ережесі бойынша жіктеу:
тұрақты және тұрақсыз;
катализдік және катализдік емес;
қайтымсыз және қайтымды;
араластыру және ығыстыру;
біртекті және әртекті;
ХТП-і ұйымдастыру ережесі бойынша жіктеу:
мерзімді және үздіксіз;
тұрақты және тұрақсыз;
араластыру және ығыстыру;
біртекті және әртекті;
қайтымсыз және қайтымды;
ХТП-і параметрлерінің уақыт аралығында өзгеруі бойынша жіктеу:
мерзімді және үздіксіз;
араластыру және ығыстыру;
тұрақты және тұрақсыз;
біртекті және әртекті;
қайтымсыз және қайтымды;
ХТП-і арнайы заттардың қолдананылуы бойынша жіктеу:
мерзімді және үздіксіз;
араластыру және ығыстыру;
тұрақты және тұрақсыз;
біртекті және әртекті;
қайтымсыз және қайтымды;
ХТП-і арнайы заттардың қолдананылуы бойынша жіктеу:
тұрақты және тұрақсыз;
мерзімді және үздіксіз;
біртекті және әртекті;
катализдік және катализдік емес
араластыру және ығыстыру
ХТП-і процестің жылулық нәтижесі бойынша жіктеу:
мерзімді және үздіксіз;
катализдік және катализдік емес;
араластыру және ығыстыру;
тұрақты және тұрақсыз;
экзо- және эндотермиялық;
