NEW
Font size
WorksheetsQH 7(6) grade #7-10
Total questions: 43
Worksheet time: 22mins
VI-IX ғғ түріктердің әлемдік тарих сахнасына алып шыққан кәсібі:
жібек өндіру
тері илеу
металл өндіру
жүн өңдеу
900 адамға дейін сыйған қағанның киіз үйі туралы жазған Византия императорының елшісі:
Менандр
Земарх
Марцеллин
Прийск
«Қалаларда халықтың бір бөлігі жер өңдейді, ал екіншісі саудамен айналысады» деп Шу өлкесін сипаттаған елші:
Чжан Цзан
Сюань Цзан
әл-Марвази
әл-Идриси
«Көшпелі адамдар... Алайда олар жер өңдейді» деп Қарлұқ тайпаларын сипаттаған:
Сюань Цзан
Чжан Цзан
әл-Марвази
әл-Идриси
VI-IX ғғ түркілердің керуен жолдары бойындағы құдықтарға салынған күмбез түріндегі құрылыс:
Дың кескерткіштері
Сардоба
Кесене
Мешіт
Дешті Қыпшақтар ХІІ-ХІІІ ғғ дейін орнатылып келген мүсін тастары:
«менгирлер»
обалар
«балбалдар»
пұттар
Талас және Шу алқаптарында егіншіліктің дамуын жеделдетуге себеп болғандар:
соғдылар
парсылар
түргештер
қарлұқтар
Ерте орта ғасырларда қала мәдениеті дамыған Қазақстандағы аймақтар:
Алтай мен Ертіс аралығы
Оңтүстік Қазақстан, Жетісу
Алакөл, Балқаш аралығы
Арал мен Каспий аралығы
Ортағасырлық қаланың қолөнер-сауда орны
Шахристан
Рабат
Цитадель
Базар алаңы
Шахристан -
Қолөнер-сауда орны
Қуатты құрғаныс жүйесі, салтанатты дәліздер, сақтау қоймалары болды
Қала ақсүйектері орналасты
Қала кедейлері тұрған қала бөлігі
Цитадель -
Қолөнер-сауда орны
Қуатты құрғаныс жүйесі, салтанатты дәліздер, сақтау қоймалары болды
Қала ақсүйектері орналасты
Қала кедейлері орналасқан қала бөлігі
Қарлұқтар елінде 25 қала мен қоныс бар екендігі айтылған тарихи еңбек:
«Худуд әл-алам»
«Диуани лұғат ат-түрк»
«Оғызнама»
«Қорқыт ата кітабы»
Көне түркі жазуларындағы «балық», «барқ» сөздерінің мағынасы:
«орталық», «шекара»
«қала», «ғимарат»
«қорған», «кесене»
«күмбез», «қоныс»
VII-IX ғасырларда қолданбалы және бейнелеу, мүсін өнері дамыған сарайлар орналасқан қалалар:
Суяб, Науакет
Тараз, Күнгіт
Мыңбұлақ, Барсхан
Кедер, Жамукет
Қазба жұмыстары кезінде будда храмдарының орындары табылған қалалар қатары:
Тараз, Күнгіт
Суяб, Науакет
Мыңбұлақ, Барсхан
Кедер, Жамукет
Жамбыл облысында орналасқан қарлұқ дәуірі сәулет өнерінің ескерткіші:
Якка
Ақыртас
Мырзарабат
Баба-Ата
Қаратау баурайынан табылған VI-VIII ғғ жататын ортағасырлық қалалар:
Ақыртас, Мыңбұлақ
Кедер, Жамукет
Суяб, Күнгіт
Баладж, Баба-Ата
Ерте орта ғасырларда көшпелілермен арадағы айырбас сауда қалалары:
Суяб, Отырар, Мыңбұлақ
Имақия, Карантия, Баладж
Испиджаб, Отырар, Тараз
Тараз, Баласағұн, Қашғар
Ақша айырбасының болғандығына дәлел бола алатын теңгелер табылған қалалар:
Имақия, Бұхара, Самарқан
Сауран, Сығанақ, Сарайшық
Кедер, Жамукет, Баладж
Отырар, Суяб, Тараз
«Түрлі елдердің саудагерлері аралас тұрған, тұрғындарының жартысын көпестер құрайтын» Шу алқабының ірі қаласы:
Ескі Гузия
Жаңа Гузия
Самарқан
Суяб
Ерте орта ғасырларда маңызды сауда орталығына айналып, «көпестер қаласы» ретінде аталған қала:
Баласағұн
Тараз
Қашғар
Үзкент
Орта ғасырлар кезеңінде Қазақстан аумағындағы сауда неше бағытта дамыды:
5
4
3
2
«Мөлдір теңізден (Ыстықкөл) солтүстік-батысқа қарай 500 ли жүргеннен кейін Суяб өзені бойындағы қалаға келдік. Бұл қаланың ауқымы 6-7 ли.
Онда түрлі елдердің саудагерлері аралас тұрады. Суябтың тура батысында бірнеше ондаған жеке қалалар орналасқан.
Олардың әрқайсысының өз ақсақалы бар. Олар бір-біріне тәуелді болмағанымен, бәрі де қағанға бағынады»
630 жылы Жетісу өңірінде болып, осы аймақ қалаларын тұңғыш сипаттап жазған буддда монахы:
Чжан Цзан
әл-Марвази
Сюань Цзан
әл-Идриси
582 жылы алғашқы түркі қағандарының ерлік істері жазылған ескерткіш:
Бұғыты
Күлтегін
Білге
Тоныкөк
Көне түркі руналық әліпбиі пайда болды:
2 м.ж. ортасында
І м.ж. ортасында
3 м.ж. басында
4 м.ж. аяғында
Руна сөзінің мағынасы:
«қасиетті»
«құпия»
«күрделі»
«жазу»
Көне түркі жазуының құпиясын ашып, «Тәңір» сөзін оқыған дат ғалымы:
Н.Ядринцев
В.Радлов
В.Томсен
О.Рериг
«Кілті ашылған орхон» жазулары атты кітабында көне түркі жазуларының толық әліпбиі ғана емес, аудармасын жариялаған ғалым:
Л.Гумилев
Н.Ядринцев
В.Бартольд
В.Томсен
Енисей алқабынан табылған руна жазуларының жалпы саны:
200-ден астам
150-ден астам
20-дан астам
300-ден астам
«Күлтегін», «Білге» қаған ескерткіштерін «мәңгі тасқа сызып жазған», «жыры мен сөзінің» авторы:
Күлтегін
Қапаған
Құтлық
Йоллығ-тегін
Түркі тілінде алғаш рет VII ғасырдың бас кезінде қолданылған ағашқа оймыштап әдісімен жазу:
пиктография
петроглиф
ксилография
гравюра
«Көне түркі жазуының ескерткіштері» атты еңбегінде: «Шығыс Түркістанда қағаз өндіру, Қытайдағыдай сол кезеңде басталған» деп атап өткен ғалым:
В.Томсен
Л.Гумилев
В.Бартольд
С.Малов
Византия императорына түрік қағанының жолдау хатын алып келген елші:
Маниах
Земарх
Сюань Цзан
Прийск
Қытай тарихшылары Тәңірге табынудың пайда болуын жатқызды:
б.з. ІІ ғ
б.з.б. ІІІ ғ
б.з.б. IV ғ
б.з.б. V ғ
Көне түркілердің арғы ата-бабалары Көк тәңіріне табынғанын жазған француз ғалымы:
Герхард Дерфер
Василий Бартольд
Жан Поль Ру
Вильгельм Томсен
Ежелгі түркілердегі мәңгілік құдірет иесі, бүкіл жаратылыстың бастауы саналған:
Ұмай
От ана
Көк бөрі
Тәңір
Түркілерде Тәңірмен бірге отбасы және балалардың қамқоршысы саналған:
Көк бөрі
Ұмай ана
Жер-ана
От-ана
Түркілерде халықты Тәңірмен жалғастырушы болып есептелген:
Ұмай ана
Қорқыт ата
Көк бөрі
Оғыз қаған
Тәңіршілдік дінін адамзаттың бір Құдайға табынушылық діндерінің бірі деп есептеген неміс ғалымы:
Вильгельм Томсен
Жан Поль Ру
Василий Бартольд
Герхард Дерфер
VII-VIII ғғ Орталық Азия елдерінде будда ілімін таратқан:
парсылар
қытайлар
соғдылар
наймандар
ІІІ ғасырдың соңында Иран жерінде негізі қаланып, түркілер арасында тараған дін:
зороастризм
манихейлік
тәңіршілдік
буддизм
Б.з.б. VII-VI ғасырларда ежелгі Иран аумағында пайда болып, ескерткіштері Сырдария қалалары мен Жетісу өңірінен табылған дін:
манихейлік
зороастризм
тәңіршілдік
буддизм
Патриарх Несторийдің негізін қалаған несториандық ілімі жеке бөлінген уақыт:
VII-VI ғғ
IV ғ басы
V ғ ортасы
VI ғасыр соңы
