Font size
WorksheetsӘДЕБ: МАХАМБЕТ ӨТЕМІСҰЛЫ, 2 АЙ 1 АПТА
Total questions: 35
Worksheet time: 19mins
Махамбет Өтемісұлының дүниеге келген жері:
Батыс Қазақстан облысы, Бекетай құмы
Шығыс Қазақстан облысы, Аягөз ауданы
Қызылорда облысы, Жалағаш ауданы
Ұлытау облысы, Жезді ауданы
Махамбетті мұсылманша оқуға берген:
Әкесі
Ағасы
Анасы
Әжесі
Шешендігі, ақындығымен ерте көзге түскен Махамбетті өз жанында ұстауға тырысқан хан:
Жәңгір хан
Қасым хан
Кенесары хан
Есім хан
Махамбеттің ерте көзге түскен қасиеттері:
Шешендігі
Ақындығы
Суырыпсалмалылық
Тапқырлық
Көшбасшылық
Жәңгір ханның кейбір озбырлықтарын ашып айтып, елдің сөзін сөйлей бастаған ақын:
Махамбет
Нысанбай
Абылай
Жиембет
Сыпыра, Доспамбет, Қазтуған сияқты жырауларды жақсы білген, ерлікті, адамгершілікті, адалдықты жырлаған ақын:
Махамбет
Нысанбай
Шортанбай
Мұрат
Ханға қарсы келген Исатайдың сөзін сөйлеп, оның жағына шыққан ақын:
Махамбет
Абылай
Ақтамберді
Бұқар
Махамбет пен Жәңгір хан нәтижесінде туындаған өлең:
“Хан емессің, қасқырсың”
“Бағаналы терек жарылса”
“Арыстан еді-ау, Исатай”
“Өш болған екі тұлға”
Махамбеттің арманы, өкініші анық көрінетін өлеңдері:
“Нарын”
“Ереуіл атқа ер салмай”
“Соғыс”
“Тарлан”
“Мұнар күн”
Махамбеттің Исатай атынан жазылған өлеңі:
“Әй, Махамбет, жолдасым”
“Исатай деген ағам бар”
“Исатайдың сөзі”
“Тарланым”
Махамбеттің Исатайға арналған өлеңдерінде көрініс табатын Исатай қасиеттері:
Батырлығы
Көрегенділік
Көшбасшылық
Тапқырлық
Ақылдылық
“Арыстан еді-ау Исатай,
Бұл пәнидің жүзінде
Арыстан одан кім өткен” –
деген үзіндеде кездесетін көркемдік тәсіл:
Метафора
Аллегория
Ассонанс
Метонимия
Махамбет өлеңдерінде жиі қолданатын ұйқастар:
Шұбыртпалы
Кезекті
Ерікті
Шалыс
Қара өлең
Махамбет жырларындағы Исатай бейнесінің символы:
Батырлықтың
Ерліктің
Жауынгерліктің
Достықтың
Қаһармандықтың
Махамбеттің аяулы батырынан айырылған елге өкінішін білдірген өлеңі:
“Тайманның ұлы Исатай”
“Исатайдың сөзі”
“Өкініш”
“Мінгені Исатайдың Ақтабаны-ай”
Махамбеттің Исатай бейнесін сомдап, толғанатын өлеңі:
“Тарланым”
“Исатайдың сөзі”
“Мінгені Исатайдың Ақтабаны-ай”
“Тайманның ұлы Исатай”
Өмірін оның өлеңдерінен анық көруге болатын ақын:
Махамбет
Нысанбай
Шортанбай
Дулат
Халқы үшін семсерімен де, сөзімен де қайрат көрсеткен, сол жолда құрбан болған Махамбет батыр өз бейнесін ашқан өлеңі:
“Мен, мен едім, мен едім”
“Әй, Махамбет, жолдасым”
“Мұнар күн”
“Тарланым”
Көтеріліс жеңіліп, Ақбұлақтағы айқаста Исатай қаза тапқанда туған, Исатайды жоқтаған өлең:
“Мұнар күн”
“Тарланым”
“Мінгені Исатайдың Ақтабаны-ай”
“Тайманның ұлы Исатай”
Исатай өлімінен кейін де Махамбет болашаққа сенуі көрініс тапқан, Исатайдың тірі кезіндегідей «жалаулы найза қолға алып, жау тоқтатар» күндерін іздеген өлеңі:
“Ұлы арман”
“Тарланым”
“Мұнар күн”
“Исатайдың сөзі”
Махамбеттің қойған мақсатты орындап шығу үшін қандай қиыншылық болса да шыдап, күресте табанды болуға шақыратын өлеңі:
“Ереуіл атқа ер салмай”
“Толарсақтан саз кешіп”
“Беркініп садақ асынбай”
“Орай да борай қар жауса”
Ақынның хан әскерлерінің көтерілісшілерге, қара халыққа жасаған қысымы мен қиянатын айта келіп, жолдастарын мұңаймауға шақыратын өлеңі:
“Мұңайма”
“Өкініш”
“Жұмыр-Қылыш”
“Уайым”
Ақын өмірінің соңғы кезіндегі көңіл күйінің көрінісін байқауға болатын өлеңі:
“Бағаналы терек жарылса”
“Тар қамау”
“Атадан туған аруақты ер”
“Зынданда”
"Махамбеттің Баймағамбет сұлтанға айтқаны" толғауында кездесетін халық атауы:
Тептер
Төрткөл
Қиғаш
Төртуыл
Махамбет өлеңдерінің негізгі өзегі:
Ата жаумен айқасу
Ерлікті дәріптеу
Исатайды жоқтау
Озбыр саясатты әшкерелеу
Махамбет Калмыков түрмесінде жатады:
Қозғалыстың насихатшысы болғаны үшін
Халықты рухтандыратын өлеңдер жазғаны үшін
Жәңгір ханның озбыр саясатын ашқаны үшін
Қырғыздармен ашық шайқасқа шыққаны үшін
Исатай мен Махамбет көтерілісінің тууына себеп болған басты мәселе:
Жер
Сұлу қыз
Барымта
Намыс
Махамбет шығармашылығының бір бөлігі кімге арналған:
Исатайға
Өтеміске
Жәңгір ханға
Алдияр ханға
“Ақынның 28 өлеңі тұңғыш рет А.Никольскаяның аударуында “Повстанческие песни казахов ХІХ века” деген жинақта басылды” – пікір авторы:
Б.Аманшин
Е.Бекмаханов
М.Мырзахметов
Т.Жұртбай
Махамбеттің көтерілістің ең шырқау шегіне жеткен күнін - 1837 жылғы 15 қарашадағы Исатай қолының Тастөбеде патша әскерімен соғысын суреттеген өлеңі:
“Соғыс”
“Мұнар күн”
“Тарланым”
“Өкініш”
«Қазақ поэзиясындағы ғасырлар бойы дамуына шешуші себеп болған қозғаушы күш - ешқашан үзілмеген, толастамаған, барған сайын үдей түскен азаттық идеясы. Бұл – Махамбет талантының қайнар көзі, асау ағысы», - пікір авторы:
З.Қабдолов
Ғ.Қабышев
Ғ.Мұстафин
С.Негимов
Махамбеттің өзге жайын, ел қамын ойлап, «Ереуіл атқа ер салып, егеулі найза қолға алып» жүргендегі мақсат-мүддесі:
Азаттық
Бас пайдасы
Исатайды қайтару
Ханды тақтан түсіру
“Мұнар күн” өлеңі не жайлы?
Көтеріліс жеңіліп, Ақбұлақтағы айқаста Исатай қаза тапқанда туған, Исатайды жоқтаған өлең
Халқы үшін семсерімен де, сөзімен де қайрат көрсеткен, сол жолда құрбан болған Махамбет батыр өз бейнесін ашқан өлеңі
Махамбеттің қойған мақсатты орындап шығу үшін қандай қиыншылық болса да шыдап, күресте табанды болуға шақыратын өлеңі
Ақынның хан әскерлерінің көтерілісшілерге, қара халыққа жасаған қысымы мен қиянатын айта келіп, жолдастарын мұңаймауға шақыратын өлеңі
“Бағаналы терек жарылса” өлеңі не жайлы?
Ақын өмірінің соңғы кезіндегі көңіл күйінің көрінісін байқауға болатын өлеңі
Махамбеттің қойған мақсатты орындап шығу үшін қандай қиыншылық болса да шыдап, күресте табанды болуға шақыратын өлеңі
Көтеріліс жеңіліп, Ақбұлақтағы айқаста Исатай қаза тапқанда туған, Исатайды жоқтаған өлеңі
Көтеріліс кезінде туған өлеңдерінде дауылпаз ақын ата жауымен айқастың қанды қырғын, қаталдығын толғап, айтқан түйіні
“Тарланым” өлеңі не жайлы?
Махамбеттің Исатай бейнесін сомдап, толғанатын өлеңі
Махамбеттің аяулы батырынан айырылған елге өкінішін білдірген өлеңі
Халқы үшін семсерімен де, сөзімен де қайрат көрсеткен, сол жолда құрбан болған Махамбет батыр өз бейнесін ашқан өлеңі
Махамбеттің Исатай атынан жазылған өлеңі
