Wayground logo

Free Printable Worksheets

Font size

S
M
L
XL
Worksheets

QH 7(6) grade #18-25

Total questions: 60

Worksheet time: 30mins

Name
Class
Date
1.

Жетісу, Ертіс бойы, Орталық Қазақстан аймақтарында көшпелі және қалалық өркениеттердің өзара тығыз байланыстарының кезеңі:

a)

ІХ-ХІІ ғ басы

b)

VIII-ХІІ ғғ ортасы

c)

Х-ХІІІ ғ басы

d)

ХІ-ХІІІ ғ аяғы

2.

Х-ХІІІ ғасырдың басында қала мәдениетінің дамуында өзгерістердің болуы осы дінге байланысты:

a)

буддизм

b)

ислам

c)

христиан

d)

тәңіршілдік

3.

Көшпелілердің отырықшылыққа, қала өміріне бейімделуі жайлы баяндалған шығарма:

a)

«Диуани лұғат ат-түрк»

b)

«Диуани хикмет»

c)

«Ақиқат сыйы»

d)

«Құтты білік»

4.

Х-ХІІ ғасырларда қала халқы VIII-ІХ ғасырлармен салыстырғанда қанша есеге өсті:

a)

10-20 есеге өсті

b)

20-30 есеге өсті

c)

5-10 есеге өсті

d)

15-20 есеге өсті

5.

Кедер, Ясы, Жент, Баршынкент және басқа қалалар пайда болған ғасырлар:

a)

ІХ-ХІІ ғ басы

b)

VIII-ХІІ ғғ ортасы

c)

Х-ХІІІ ғ басы

d)

ХІ-ХІІІ ғ аяғы

6.

Іле алқабындағы Х-ХІІ ғасырлардағы бірнеше қалалардың кеңейген бөлігі:

a)

шахристан

b)

рабат

c)

цитадель

d)

махалла

7.

Шу, Талас, Сырдария алқаптарындағы қала тұрақтарында қамал салуды қажет етпеу себебі:

a)

рабаттардың ұлғаюы

b)

шахристанның ұлғаюы

c)

қалалардың шапқыншылық салдарынан жиі қирауы

d)

қаланың цитадель бөлігінің үнемі кеңеюі

8.

Қазақстанның оңтүстігіндегі ірі қалалар:

a)

Тараз, Суяб

b)

Сарайшық, Сауран

c)

Испиджаб, Отырар

d)

Имақия, Карантия

9.

Х ғасырда Фараб аймағының бай өңірлер қатарына қосылуына ықпал еткен қала:

a)

Сайрам

b)

Отырар

c)

Сауран

d)

Тараз

10.

ХІ-ХІІ ғғ қалалардан табылған махалланың (квартал) әрқайсысындағы үйлер саны:

a)

жиырмаға дейін

b)

онға дейін

c)

он беске дейін

d)

отызға дейін

11.

ХІ-ХІІ ғасырларда көптеген махаллалардан тұрғандығы анықталған Жетісудағы қала:

a)

Тараз

b)

Испиджаб

c)

Алмалы

d)

Талхиз

12.

Х-ХІІІ ғасырларда су құбырлары жүргізілген қалалар қатары:

a)

Отырар, Тараз

b)

Имақия, Карантия

c)

Суяб, Баласағұн

d)

Бұхара, Самарқан

13.

Қаратаудың солтүстік беткейлерінде орналасқан суды тұрғындардың суқұбыры арқылы пайдаланғанын көрсеткен қала:

a)

Испиджаб

b)

Баба-Ата

c)

Ясы

d)

Фараб

14.

Х-ХІІІ ғасырдың басында өрнекті әшекейлермен көмкерілген бөлмелері болған монша орналасқан қала:

a)

Сарайшық

b)

Ясы

c)

Тараз

d)

Фараб

15.

Моншада «бірқалыпты температура, самаладай жарық, шешініп, киінуге арналған кең бөлме, қабырғаларында көркем салынған суреттер болуы тиіс» екендігін жазған ортағасырлық ғалым:

a)

әл-Бируни

b)

Ибн Сина

c)

әл-Фараби

d)

әл-Марвази

16.

Еден астына орнатылған жылу құбырлары жүйесімен жылытылған моншалар табылған қалалар:

a)

Тараз, Отырар, Баласағұн

b)

Ясы, Испиджаб, Сауран

c)

Талхиз, Құлан, Атлах

d)

Барсхан, Суяб, Имақия

17.

Күйдірілген кірпіш, ағаш, гипс, алебастар құрылыс материалы ретінде қолданысқа кеңінен енген уақыт:

a)

ІХ-Х ғғ

b)

ХІ-ХІІ ғғ

c)

Х-ХІІІ ғғ

d)

VIII-Х ғғ

18.

Қабырғаларды әрлеу мен бедерлеуде қолданылған күйдірілген балшықтан жасалған тақтайшалар немесе кірпіштер атауы:

a)

ғаныш

b)

терракота

c)

гравюра

d)

петроглиф

19.

Археологиялық қазба жұмыстарына қарағанда өңделген кірпіштің қанша түрі болған:

a)

10-ға жуық

b)

30-ға жуық

c)

20-ға жуық

d)

15-ке жуық

20.

Қазақстаннан табылған Х-ХІІІ ғасыр басына жататын ең мешіттері бар қалалар:

a)

Испиджаб, Тараз

b)

Кедер, Күлтөбе

c)

Суяб, Барсхан

d)

Имақия, Карантия

21.

Жезқазған қаласынан 40 км жердегі Кеңгір өзені жағасынан табылған кесене:

a)

Бабаджа-Хатун кесенесі

b)

Жошы хан кесенесі

c)

Рабиға Сұлтан-Бегім кесенесі

d)

Айша-Бибі кесенесі

22.

Қарағанды облысы, Қаракеңгір өзені бойынан табылған қазақтың десте оюына толы, ішінде жоғарыға көтерілетін сатысы бар кесене:

a)

Жошы хан кесенесі

b)

Бабаджа-Хатун кесенесі

c)

Алаша хан кесенесі

d)

Сырлытам кесенесі

23.

Х-ХІ ғғ жататын Тараз маңында салынған кесене:

a)

Жошы хан кесенесі

b)

Бабаджа-Хатун кесенесі

c)

Сырлытам кесенесі

d)

Алаша хан кесенесі

24.

ХІ-ХІІ ғасырларға жататын бағаналары мен қабырғаларының сырты геометриялық және өсімдік өрнекті терракота қалақшаларымен қапталған кесене:

a)

Бабаджа-Хатун кесенесі

b)

Жошы хан кесенесі

c)

Рабиға Сұлтан-Бегім кесенесі

d)

Айша-Бибі кесенесі

25.

ХІ-ХІІ ғғ жататын Тараз қаласында орналасқан кесене:

a)

Бабаджа-Хатун кесенесі

b)

Қарахан кесенесі

c)

Рабиға Сұлтан-Бегім кесенесі

d)

Айша-Бибі кесенесі

26.

Сырдария бойында орналасқан VII-VIII ғғ жататын терракоталық қалақшалармен әсем безендірілген күмбезді ғимарат:

a)

Жошы хан кесенесі

b)

Бабаджа-Хатун кесенесі

c)

Алаша хан кесенесі

d)

Сырлытам кесенесі

27.

Испиджаб, Кедер, Отырар, Тараз, Науакент, Баласағұн қалаларының ірі сауда орталықтарының Жібек жолы бойында орналасып саудада жоғары деңгейге жеткен уақыты:

a)

Х аяғы -ХІІ ғ аяғы

b)

Х-ХІІІ ғғ басы

c)

ХІ ғ ортасы-ХІІІ ғ басы

d)

ХІІ ғ ортасы-ХІІІ ғ басы

28.

Сырдарияның төменгі ағысындағы Х ғасырдағы оғыздардың ірі сауда орталығы:

a)

Ескі Гузия

b)

Науакент

c)

Янгикент

d)

Жаңакент

29.

Х-ХІІІ ғасырдың басында айырбасты тауарлы-ақша қатынастары ығыстыруы кезінде теңге сарайлары жұмыс істеген қалалар:

a)

Баласағұн, Қашғар

b)

Сарайшық, Сығанақ

c)

Қашғар, Жент

d)

Испиджаб, Отырар

30.

Қазақстан аумағында ою-өрнекке негізделген жазу мәнерін орнықтырған мұсылмандық бейнелеу өнері қалыптасқан уақыт:

a)

VIII ғ

b)

IX ғ

c)

X ғ

d)

XI ғ

31.

Далада үлкен сұранысқа ие айылбас, үзеңгі мен кісе белдік қаптырмалары, сырға және басқа да әшекейлер қандай үлгіде жасалды?

a)

полихромдық стильде

b)

аңдық стильде

c)

зооморфтық стильде

d)

шығыстық стильде

32.

Қазақстан аумағында күміс бұйымдар өндірумен аты шыққан аймақ:

a)

Орталық Қазақстан

b)

Батыс Қазақстан

c)

Жетісу

d)

Шығыс Қазақстан

33.

«Қыпшақтар үйді ақ киізбен жапты, киізге жарқырап тұруы үшін жиі-жиі әктас, ақ топырақ және сүйек ұнтағын септі, олар кейде қара киізді де пайдаланды.

Ою-өрнектер мен аң-құстың бейнесін салып, түсті киіз басты»

Далалықтардың тері мен жүн өңдеу салаларын сипаттаған еуропалық саяхатшы, елші:

a)

П.Карпини

b)

В.Рубрук

c)

Ибн Хордабек

d)

әл-Марвази

34.

«Түркілер исламды қабылдады, бірақ олардың діни нанымы қосарлы сипатта» болды деп жазған этнограф ғалым:

a)

Ә.Диваев

b)

Ш.Уәлиханов

c)

М.Көпеев

d)

В.Бартольд

35.

Түркі мәдениетінің «алтын ғасыры» деп аталатын уақыт:

a)

Х-ХІІ ғасырлар

b)

ХІ-ХІІ ғасырлар

c)

ІХ-Х ғасырлар

d)

VIII-IX ғасырлар

36.

Орта ғасырларда еңбектерін араб тілінде жазған ғұлама (лар):

a)

әл-Фараби

b)

Ж.Баласағұни

c)

М.Қашғари

d)

Қ.Ясауи

e)

әл-Бируни

37.

Исламдағы «түркі» танымы жолының негізін қалаған «Диуани хикмет» («Даналық кітабы») еңбегінің авторы:

a)

Жүсіп Баласағұн

b)

Қожа Ахмет Ясауи

c)

Махмұд Қашғари

d)

Сүлеймен Бақырғани

38.

Орталық Азия мен Қазақстанның мұсылман қауымы пір тұтқан:

a)

Шопан Ата

b)

Қарахан

c)

Арыстан баб

d)

Юсуф Хамадани

39.

Адамдарды ізгілікке, адалдыққа шақырған «Хакім ата» атымен белгілі болған Ясауидің шәкірті:

a)

Жүсіп Баласағұн

b)

Ахмет Иүгнеки

c)

Махмұд Қашғари

d)

Сүлеймен Бақырғани

40.

ІХ-ХІІІ ғасыр басында ғылым мен мәдениеттің орталықтарына айналған қалалар қатары:

a)

Сауран, Сығанақ, Сарайшық

b)

Отырар, Испиджаб, Тараз

c)

Суяб, Мыңбұлақ, Күнгіт

d)

Қашғар, Ғұз Орда, Ескі Гузия

41.

Ғылыми еңбектерінде өздерін тек түркі ретінде танытып, өздерін түркі, ал тілін түркі тілі деп мақтанышпен айтқан тұлғалар қатары:

a)

әл-Фараби, әл-Бируни

b)

А.Иүгнеки, С.Бақырғани

c)

Ж.Баласағұни, Ә.Науаи

d)

А.Ясауи, М.Қашғари

42.

Әл-Фарабидің ықпалымен ғылыми көзқарастары қалыптасқан ортағасырлық ойшылдар:

a)

Ибн Сина, Омар Хайям

b)

Жүсіп Баласағұн, Ахмет Иүгнеки

c)

Махмұд Қашғари, әл-Бируни

d)

Сүлеймен Бақырғани, Махмұд Қашғари

43.

әл-Фарабидің ретке келтіріп, кешенді түрде жинақтаған Аристотельдің ілімі:

a)

«Органон»

b)

«Саясат»

c)

«Атлантида»

d)

«Утопия»

44.

Фарабидің араб, парсы, грек, үнді және түркі ғылымы мен мәдениетінің жетістіктерін жақындастырып біріктірген трактаты (ғылыми еңбегі):

a)

«Ақындықтың мәні туралы»

b)

«Ғылымдардың жіктемесі туралы сөз»

c)

«Қайырымды қала тұрғындарының көзқарастары туралы»

d)

«Музыканың ұлы кітабы»

45.

әл-Фарабидің адамның табиғаты, интеллектуалдық және этникалық жетілу, билеушінің мұраты туралы ой-тұжырымдары айтылған еңбектері:

a)

«Түркі тілдерінің сөздігі»

b)

«Даналық кітабы»

c)

«Құтты білік»

d)

«Азаматтық саясат»

e)

«Бақытқа жету туралы»

46.

Әбу Райхан Бирунидің 27 жасында жазған энциклопедиялық еңбегі:

a)

«Өткен буындардың ескерткіштері»

b)

«Даналық кітабы»

c)

«Органон»

d)

«Астрономия кестелері»

47.

Әл-Бирунидің алғаш рет тригонометрияның негіздері, астрономия мәселелері қарастырылған жыл санау жүйесі туралы айтылған кітабы:

a)

«Музыканың ұлы кітабы»

b)

«Зижд кестелері»

c)

«Өткен буындардың ескерткіштері»

d)

«Масғуд кестелері»

48.

Әлем ғалымдарының «Әбу Райхан Бируни ғасыры» деп атаған ғасыры:

a)

Х ғасыр

b)

ІХ ғасыр

c)

ХІ ғасыр

d)

ХІІ ғасыр

49.

ХІ ғасырдың бірінші ширегінде Қарахан мемлекетінің орталығы Баласағұнда дүниеге келген ғалым:

a)

Махмұд Қашғари

b)

Ахмед Ясауи

c)

Жүсіп Баласағұни

d)

Сүлеймен Бақырғани

50.

Түрік тілінде жазылған (1069 ж) алғашқы энциклопедиялық еңбек:

a)

«Даналық кітабы»

b)

«Ақиқат сыйы»

c)

«Құтты білік»

d)

«Түрік тілдерінің сөздігі»

51.

Жүсіп Баласағұнның шығармасын қарахандықтар билеушісіне арнап (Сүлеймен Арсланға), билеушінің ақынға берген атағы:

a)

«Хакім ата»

b)

«бас уәзір» (хас хажип)

c)

«екінші ұстаз»

d)

«ақындардың ақыны, даналаржың көшбасшысы»

52.

Махмұд Қашғаридың бірнеше жыл бойы түркі тайпалары мен арасында болып, олардың тұрмысы, тілдерін, салт-дәстүрлерін зерттеп жазған еңбегі:

a)

«Құтты білік» («Құтадғу білік»)

b)

«Даналық кітабы» («Диуани хикмет»)

c)

«Ақиқат сыйы» («Хибатул хақаиқ»)

d)

«Түрік тілдерінің сөздігі» («Диуани лұғат ат-түрк»)

53.

Қарахандықтар дәуірінде өмір сүрген «Ақиқат сыйы» дастанын жазған ортағасырлық ғалым, ақын:

a)

Жүсіп Баласағұн

b)

Ахмет Иүгнеки

c)

Махмұд Қашғари

d)

Сүлеймен Бақырғани

54.

Еуразияның барлық халықтарының игілігіне айналған түркілердің көптеген жетістіктері (ат әбзелдері):

a)

металл өңдеу

b)

темір үзеңгілер

c)

оқу-жазу

d)

құлпытастар орнату

e)

ер-тоқымдар

55.

«Бұхара мен Қыпшақ елінде өздерінің күміс және мыс теңгесі болды. Алғашқысы «танга», екіншісі «пула» деп аталды.

Осыған орай ресейліктер өздерінің күміс ақшаларын «танга», ал мыс ақшаны «пула» деп атады».

Түркі сөздерінің ресейліктер арасында кеңінен тарағанын жазған орыс тарихшысы:

a)

В.В.Бартольд

b)

В.В.Радлов

c)

Н.М.Карамзин

d)

В.О.Ключевский

56.

Орта ғасырларда қалыптасқан әлемнің төрт патшалығы (монархия) тұжырымдамасына сай, Оңтүстіктегі пілдер патшасының империясы

a)

Қытай

b)

Үндістан

c)

Түрік қағанаттары

d)

Византия

57.

Орта ғасырларда қалыптасқан әлемнің төрт патшалығы (монархия) тұжырымдамасына сай, Оңтүстіктегі пілдер патшасының империясы

a)

Қытай

b)

Үндістан

c)

Түрік қағанаттары

d)

Византия

58.

Орта ғасырларда қалыптасқан әлемнің төрт патшалығы (монархия) тұжырымдамасына сай, Батыстағы асыл заттар патшалығы

a)

Византия

b)

Қытай

c)

Түрік қағанаттары

d)

Үндістан

59.

Орта ғасырларда қалыптасқан әлемнің төрт патшалығы (монархия) тұжырымдамасына сай, Солтүстіктегі жылқылар патшасы

a)

Қытай

b)

Түрік қағанаттары

c)

Византия

d)

Үндістан

60.

Орта ғасырларда қалыптасқан әлемнің төрт патшалығы (монархия) тұжырымдамасына сай, Шығыстағы адам патшалығы

a)

Қытай

b)

Түрік қағанаттары

c)

Византия

d)

Үндістан