Font size
WorksheetsӘДЕБИЕТ: АСҚАР СҮЛЕЙМЕНОВ 5-АЙ, 1-АПТА
Total questions: 50
Worksheet time: 26mins
«Қазақ әдебиеті, мәдениетінің тек қазіргі жолайрық шағында ғана емес,
келер ғасыр өзегінде, бұдан былайғы тарихи даму жолының қандай белеңінде
де өзінің тұлғалық тектілігімен, парасат-байлығы, қаламгерлік шеберлі-
гімен ұрпақ ырыздығына дәйім қызмет етер жазушылардың бірі – Асқар
Сүлейменов» - деген пікір авторы:
Фариза Оңғарсынова
Нәзигүл Мұсаева
Зейнолла Серікқалиұлы
Зейнолла Қабдолов
«А.Сүлейменов – адамның бекзат болмысын, оның барлық қыры мен сырын
терең игерген, суреттеген бірден-бір ойшыл. Белгілі бір әдеби-философиялық
бағытты жақтап, арнайы үкілемесе де, соңғы ғасырларда көзге түскен
көрнекті ағымдардың жекелеген белгілері оның шығармашылығында
менмұндалап тұруымен терең философиялық толғаныс, эстетикалық ләззат
тудырады» - деген пікір авторы:
Фариза Оңғарсынова
Нәзигүл Мұсаева
Зейнолла Серікқалиұлы
Зейнолла Қабдолов
Бұрынғы Оңтүстік Қазақстан облысы, Түркістан
ауданындағы Шорнақ ауылында дүниеге келген жазушы:
Шерхан Мұртаза
Роза Мұқанова
Асқар Сүлейменов
Қабдеш Жұмаділов
Асқар Сүлейменовтің прозалық жинақтары:
Бесін
Адасқақ
Бесатар
Кек
Асқар Сүлейменовтің жалаң ұраннан, идеяшылдықтан ада, адам жанын
терең түйсінуге арналған туындылары:
Бесін
Адасқақ
Бесатар
Кек
Асқар Сүлейменовтің драмалық жинақтары:
Арғымақ пен шабандоз
Кек
Жетінші палата
Бесатар
Адасқақ
Асқар Сүлейменовтың ұлт тағдыры, жалпы адамзат мәселелері терең
мағыналы философиямен бейнеленген, аяқталмай қалған драма-диалогі:
Мінәжәт («Муһаммед»)
Кек
Арғымақ пен шабандоз
Кек
Асқар Сүлейменовтің аяқталмай қалған драма-диалогі:
Кек
Ситуациялар
Мінәжәт
(«Муһаммед»)
Жетінші палата
Асқар Сүлейменовтің «Ситуациялар» аталатын үштаған драма-
диалогтерінің бөлімдері:
Жетінші палата
Қыздай жесір – штат қысқарту
Төрт тақта жайнамаз
Бесін
Адасқақ
А. Сүлейменовтің кейіпкер әлемі арқылы қандай қасиеттерді
түсіндіреді:
адалдық пен аярлық
қасиет пен қасіретті
соғыс пен бейбтшілікті
махаббат пен зұлымдықты
А.Сүлейменовтің С.Ахмадтан қазақ тіліне аударған пьесасы:
Бесінші колонна
Келіндер көтерілісі
Жендеттер
Сычуанның мейірі
А.Сүлейменовтің М.Булгаковтан аударған пьесасы:
Бесінші колонна
Сычуанның мейірі
Келіндер көтерілісі
Жендеттер
А.Сүлейменовтің Б.Брехттен аударған пьесасы:
Келіндер көтерілісі
Әйнек айуанхана
Сычуанның мейірі
Бесінші колонна
А.Сүлейменовтің Э.Хемингуэейден аударған пьесасы:
Жендеттер
Бесінші колонна
Келіндер көтерілісі
Сычуанның мейірі
А.Сүлейменовтің Т.Уильямстан аударған пьесасы:
Әйнек айуанхана
Жендеттер
Сычуанның мейірі
Бесінші колонна
Асқар Сүлейменовтің сыни-эстетикалық еңбектері:
Парасат падишасы
Ситуациялар
Болмыспен бетпе-бет
Бесатар
Асқар Сүлейменов киносценарий жазған фильмдер:
«Құлагер» («Ас» тарауы)
«Шал»
«Арғымақтар мен адамдар»
«Баян-ел» («Қозы Көрпеш-Баян сұлу»)
«Алты жасар Алпамыс»
"Асқар Сүлейменов шығармашылығы – ең алдымен, ұлтсыздануға қарсы
шығармашылық, қарсылық әдебиеті. Демек, оның қайнар көзі де ұлттық
дүниетанымда, ұлттық философияда, салт-дәстүрде, сана-сезімде...
Асқар Сүлейменов дүниетанымының, әдебиетінің негізін батыстан емес,
өз тарихымыздан, өз философиямыздан бастау керек"
Үзіндіде пікір авторы:
Зейнолла Серікқалиұлы
Абдул Рахманұлы Абдулкәрім
Нәзигүл Мұсаева
Зейнолла Қабдолов
"Асқар Сүлейменов – тереңнен суырып, таңдайды қуырып айтатын, ешқашан ешкімге, ештеңеге
ұқсамай, елден ерек мүсінделген жан"
Үзіндіде пікірдің авторы:
Нәзигүл Мұсаева
Абдул Рахманұлы Абдулкәрім
Әбіш Кекілбаев
Ғабит Мүсірепов
Әлемдік әдебиеттің, соның ішінде модернизм үлгісінің сұлу
өрнектерін өз прозасына шебер көшіре білген жазушы ретінде баға берілген:
Асқар Сүлейменов
Ғабит Мүсірепов
Жүніс Сахиев
Роза Мұқанова
«Бесатар» ұлттық әдебиетте Жүсіпбек Аймауытовтың «Ақбілегінің», Мағжан Жұмабаевтың «Жүсіп ханының», Мұхтар Әуезовтің «Қорғансыздың күнінің» жалғасы. Осы жазушылар ұстанған концепцияны қайта аяғына тұрғызған жазушы Асқар Сүлейменов. Ешбір асыра сілтеусіз айтатын болсақ, «Бесатар» кезеңдік туынды еді. Еуропалық әдебиетте жаңа ағым еді, оны жаңғыртып қана қойған жоқ, жаңа ағымның негізін қалады деп айтуға болады.
Жоғарыдағы үзінді авторы:
Зейнолла Серікқалиұлы
Нәзигүл Мұсаева
Мәмбет Қойгелдиев
Ғабит Мүсірепов
ХХ ғасырдағы қазақ әдебиетінің модернизм бағытында шығармалар тудырған қаламгер:
Ғабит Мүсірепов
Асқар Сүлейменов
Роза Мұқанова
Жүніс Сахиев
«Жаңаша жазушы, жазуға жаңалық кіргізер жазушы келе жатыр. Тек Асқарды сыдыртып оқымай, ішке түйе оқу
керек» - деген пікір авторы:
Н.Мұсаева
З.Қабдолов
Ғ.Мүсірепов
З.Серікқалиұлы
«Өнердің шын қадірін білетіндер жүрегінде есімі дәйім сақталар көрнекті қаламгер, толағай сыншы Асқар Сүлейменов – драмалық шығармаларымен ғана емес, «Құлагер», «Арғымақ пен шабандоз» фильмдерінің сценарийлері, Ғабит Мүсіреповті тебіренткен прозалық туындылары, әдеби ойлы толғаныстары арқылы да талай ұрпақты табындырар
өлшеусіз тағылым өнегесі» – деген пікір авторы:
Ғ.Мүсірепов
З.Серікқалиұлы
М.Қойгелдиев
Н.Мұсаева
Тек дарынды қаламгер ғана емес, қазақ халқының рухани
көшбасшыларының бірі болған. Айналасындағы шығармашылық иелерінің
барлығының басын қосып, топтастыра білген жазушы:
Ғабит Мүсірепов
Асқар Сүлейменов
Роза Мұқанова
Жүніс Сахиев
"Асқар – тума шешен. Орысша-қазақшаға теңдей жүйрік. Жұрттың бәрін аузына қаратып, таңдандыра ұйыта сөйлейді... Ол батысшыл болатын. Чаадаевты ерекше
қадірлейтін. Ницше, Шопенгауэр, Ларошфуко, Малларме, Камю, Белль, Хемингуэй деп сөйлейтін. Бетховен, Брамс, Моцартқа тәнті болатын. Малер симфонияларын
таң атқанша тыңдайтын... Тәттімбет деп тебіренетін. Бірақ сөз жүзінде қанша батысшыл болса да, менің пайымдауымша, ол табиғатынан шығыс адамы еді. Болмысты көбінесе шығысша қабылдайтын... Қалай болғанда да, Асқар жаратылысы бөлек
жан еді"
Үзіндіде берілген пікірдің авторы:
Герольд Бельгер
Ғабит Мүсірепов
М.Қойгелдиев
Н.Мұсаева
Жалпы А.Сүлейменов шығармашылығының аса ерекшелігі – тереңнен тартатын генетикалық коды және оның жасырындығы, ойға шертіп тұратындықтан да небір интерпретацияларға мүмкіндік беретіні (және бір қызығы – өте биографиялылығы, бірақ сюжеттік сезімдік арналарды мүлдем жауып тастайтындықтан, онысы еш байқалмайтыны)"
Үзіндіде берілген пікірдің авторы:
Мәмбет Қойгелдиев
Ғабит Мүсірепов
Әлия Бөпежанова
Нәзигүл Мұсаева
«Бесатар» – бір авторлық стратегияны практика жүзінде көрсеткен шығарма. Тікелей генетикалық ерекшелігімізді сақтай отырып, осылай да жазуға болатынын нақты көрсеткен. Ерекшелігі бес саусақтың саласындай анық байқалады. Ішкі мәтін
энергетикасы көзге ұрып тұр»
Үзіндіде берілген пікірдің авторы:
А.Мұсабаева
Ұ.Еркінбай
Ғ.Мүсірепов
Н.Мұсаева
«Менің алдымда Сүлейменұлы Асқардың «Бесін» атты кітабы жатыр. Соған кірген «Бесатар» атты повесі мені көптен қызықтырып жүр. Жас жазушының өзіндік бет алысын, болашақтағы өрісі мен өресін аңдағандай боламын. Қызықтыратыны да осынысы: не жайлы жазғаны емес, қалай жазғаны, қандай жазушының бой көрсеткені»
Үзіндіде берілген пікірдің авторы:
А.Мұсабаева
Ұ.Еркінбай
Ғ.Мүсірепов
Н.Мұсаева
1916 жылғы ұлт-азаттық қозғалысты бір тәуліктің ішіне сыйғыза алған жазушы:
Асқар Сүлейменов
Ілияс Есенберлин
Ғабит Мүсірепов
Мұхтар Әуезов
1997 жылы «Жазушы» баспасынан «Бесатар» деген атпен жарық көрген жинаққа кімнің мақаласы
алғы сөз ретінде жазылған?
Н.Мұсаеваның
М.Қойгелдиевтің
Ғ.Мүсіреповтің
А.Аханбайқызының
"Бесатар" повесінде оқыған қазақты танытушы кейіпкер:
Төрехан
Мұқағали
Сәруар
Крейгель
Қазақтардың сәлем үстінде сілкілеспейтіндігін білген, ұтымды пайдаланған кейіпкер:
Мұқағали
Төрехан
Иноземцев
Крейгель
Крейгельдің шені:
генерал
офицер - следователь
полковник
полковник
Крейгель айтып отырған Баранчук -
Иноземцев
Сәруар
Черняев
Голоножкин
Петербургтегі оқуын тастап, майданнан бас сауғалап Ташкентке, банкир әкесіне келген офицер:
Крейгель
Иноземцев
Сәруар
Шоқан
Қазығұрттың осынау аспаншыл биіктеріне, мынау тақтай төскейлеріне іші жылымаған кейіпкерді белгілеңіз:
Төрехан
Сәруар
Крейгель
Иноземцев
Қарала мінген, құндыз бөрік киген аққұба шалды белгілеңіз:
Мұқағали
Төрехан
Сәруар
Мәлік
Өңірдің жетелі қазағы алдын кеспейтін мына Созақ үстіндегі батыр:
Сәруар
Төрехан
Мұқағали
Мәлік
"Я не могу, Ваше благородие, я живу на их земле" - деген кейіпкерді белгілеңіз:
Голоножкин
Иноземцев
Крейгель
Фольбаум
Крейгель «Үкі» деп ат қойған жапалақ сары:
Голоножкин
Иноземцев
Крейгель
Фольбаум
Қазақ екеу болса, оның біреу - шоқ, біреуі:
батыр кескінді келмек
от кескінді келмек
мұз кескінді келмек
жалын кескінді келмек
"Бесатар" повесінің философиясы танылатын сөйлемді белгіле :
"Я не могу, Ваше благородие"
Қарала шыңғырма да, Қазығұрт шыңғырды ма?
Айналайын менің Қараламды...
Түркістің босағасын келін болмай, кесір болып аттаған 1916 жыл
"Бесатар" повесінде автор ел ішіндегі алаң көңілді бір сөйлеммен қалай жеткізген?
"Я не могу, Ваше благородие"
Түркістің босағасын келін болмай, кесір болып аттаған 1916 жыл
Ағы келіп әптер-тептерімізді шығарды, енді қызылы қайтер екен?
Қарала шыңғырма да, Қазығұрт шыңғырды ма?
"Бесатар" повесіндегі оқиға қай жылы, қай айда орын алып жатыр?
1916, тамыз
1917, шілде
1917, тамыз
1916, шілде
Иноземцевтің арманы -
халықтар арасындағы достықты сақтау
қазақ халқына көмек беру
полиция бастығы болу
ең мықты офицер болу
«Тұяқ серіппеу» деген сөздің мағынасы:
соққы алу
жан тапсыру
жүгіру
бағыт ауыстыру
Қазақтар маузерді қалай атаған?
күрзі
бесатар
алдаспан
кіреуке
«Қазақтың қарсылық қозғалысының Асқар Сүлейменов сияқты көрнекті өкілдері қағазға ғана жүгінді.
Қарсылығын солай білдірді. Сөйтіп барып «Бесатарды» қолға алды. «Бесатар»
қызыл империяға қарсы атылған оқ болатын» - деген пікір авторы:
Роза Мұқанова
Ғабит Мүсірепов
Смағұл Елубай
Мәмбет Қойгелдиев
"Асқар Сүлейменов қалыптастырған ортаның бізге ерекше ұнайтын мінезі бар еді.
Олар жастарға ерекше ықылас-пейілді болатын. Қашан болсын, әсіресе, өнер қуған
жастармен риясыз әңгімеге дайын тұратын" - деген пікір авторы:
Смағұл Елубай
Таласбек Әсемқұлов
Мәмбет Қойгелдиев
Ғабит Мүсірепов
