6 คน

7 คน

  8 คน

9 คน

เรื่องที่มีหลายรส หลายอารมณ์

เรื่องที่ไม่เป็นไปตามใจหวัง

เรื่องที่ไม่สมหวังของตัวละคร

เรื่องที่สะท้อนชีวิตของคนสมัยก่อน

หญิงเดียวชายครองเป็นสองมิตร

   ถ้ามีปลิดเสียให้เปลืองไม่ตามใจ

คราวนั้นเมื่อตามไปกลางป่า

  หน้าดำเหมือนหนึ่งทามินหม้อไหม้

ชนะความงามหน้าดังเทียนชัย

   เขาฉุดไปเหมือนลงทะเลลึก

เจ้าพลายงามตามรับเอากลับมา

   ทีนี้หน้าจะดำเป็นน้ำหมึก

มีธุระสิ่งใดในใจเจ้า

  พ่อจงเล่าแก่แม่แล้วกลับบ้าน

เมื่อพ่อเจ้ากลับมาแต่เชียงใหม่

  ไม่เพ็ดทูลสิ่งไรแต่สักอย่าง

เล่าความบอกผัวด้วยกลัวภัย

  ประหลาดใจน้องฝันพรั่นอุรา

มาอยู่ไยกับอ้ายหินชาติ

  แสนอุบาทว์ใจจิตริษยา

ดุด่าว่ากล่าว

พร่ำสอน

เตือนสติ

ชักชวน

นางวันทองเป็นเมียขุนแผนแล้วยังยอมเป็นเมียขุนช้างอีก

พระพันวษาทรงพระพิโรธนางวันทองที่ไม่ตัดสินใจให้เด็ดขาด

ขุนแผนไม่ได้เพ็ดทูลขอนางวันทองคืนจากขุนช้าง

จมื่นไวยไปลักพาตัวแม่มาในยามค่ำคืน

ถ้ารักน้องป้องปิดให้มิดอาย

  ฉันกลับกลายแล้วหม่อมจงฟาดฟัน

พระจันทรจรแจ่มกระจ่างดี

  พระพายพัดมาลีตรลบไป

ไปเพ็ดทูลเสียให้ทูลกระหม่อมแจ้ง

  น้องจะแต่งบายศรีไว้เชิญขวัญ

หญิงเดียวชายครองเป็นสองมิตร

  ถ้ามีปลิดเสียให้เปลื้องไม่ตามใจ

รัชกาลที่ ๒

รัชกาลที่ ๓

สุนทรภู่

ไม่ปรากฏนามผู้แต่ง

ขุนช้างละเมิดกฎหมายในการรักษาความปลอดภัย แก่พระมหากษัตริย์

ขุนช้างสร้างความรำคาญในการเสด็จประพาส

ขุนช้างไม่รู้จักกาลเทศะความเหมาะสม

ขุนช้างชอบฟ้องร้องเรื่องไร้สาระ

น้ำท่วมปาก

เอาข้างเข้าถู

กลืนไม่เข้าคายไม่ออก

เลือกนักมักได้แร

ไม่เคยขัดใจนางวันทองเลย

เป็นคู่ทุกข์คู่ยากของนางวันทอง

ให้เงินนางวันทองใช้โดยไม่ขาดมือ

ยกย่องให้เกียรตินางวันทองในฐานะภรรยาอย่างเต็มที่

การอารักขาพระมหากษัตริย์

การแสดงความเคารพต่อพระมหากษัตริย์

การตัดสินคดีความ

การดูแลความสงบเรียบร้อยของบ้านเมือง

ไปเข้าเฝ้าที่ท้องพระโรง

ลักลอบไปในห้องพระบรรทม

ฝากขุนนางผู้ใหญ่ไปถวาย

ว่ายน้ำลอยคอถวายฎีกาที่เรือพระที่นั่ง

อุปลักษณ์

อุปมา

สัทพจน์

พรรณนาโวหาร