Worksheets17-апта рубрика
Total questions: 20
Worksheet time: 10mins
Қазақ даласын Орта Азияның ішкі аудандарына кіретін кілт пен қақпа деп атады
1 Петр
2 Петр
2 Екатерина
2 Александр
ХҮІ ғасырдың 50-жылдары Ресейге қосылған хандықтар:
Казан ,Астрахань
Орал Целиноград
Ногай Ордасы
Бокей ордасы
1714 (1716)-1720жж. Ертіс өзенінің бойына салынған бекіністер:
Омбы
Семей
Орынбор
Железинск,Коряков
Жәміш;Омбы бекіністері салынған жыл:
1715
1716
1712
1717
Железинск бекінісі салынған жыл:
1717
1718
1716
1714
1718жылы жоғарғы Ертіс бойына салынған әскери бекініс
Семей
Орынбор
Коянды
Верный
Павлодар, Өскемен бекіністері қай жылы тұрғызылды:
1720
1722
1723
1724
Павлодар қаласының іргесі қаланды:
1720
1722
1724
1725
Болат хан өлгеннен кейін, аға хандыққа таласқан қазақ сұлтандары :
Сәмеке мен Әбілқайыр
Әбілқайыр мен Абылай хан
Әбілқайыр мен Есім хан
Есім хан мен Тұрсын хан
ХҮІІІғ. І жартысынджа қазақтардлың Ресейге қосылуын ұйымдастырушы:
Әбілқайыр хан
Абылай хан
Жәігір хан
Болат хан
Әбілқайыр билік құрған жылдар:
1680-1748
1670-1770
1780-1680
1682-1692
Әбілқайыр ханның тірегі болған Кіші жүз руы:
Шекті
Арғын
Адай
Жылқышы
Кіші жүздің елшілері Ресейдің құрамын кіру туралы өтініш табыс ету үшін Петербургке аттанды:
1730
1740
1750
1722
Әбілқайыр хан Ресейге қосылуға ант берді:
1731
1732
1733
1730
Мәтінде берілген құжат түрі: «Аннаның барлық лауазымдары тізбектеледі... Біз, ұлы патшайым, біздің императорлық ұлы мәртебелімізге Әбілқайыр хан, сенің жазған өтінішіңмен және елшілерін Құлымбет Қоштаев пен Сейтқұл Құндағұловтың ауызша айтқан сөздерінен, сенің өзіңнің билігіндегі жұртыңмен біздің бодандығымызға кіргің келетіндігі туралы біліп, оған үлкен рахыммен келісім бердік және осы шешімдерімізді сенің елшілеріңмен бірге жіберіп отырған.... саған, хан және барлық қайсақ әскерлеріне жариялауды бұйырдық. Осы мақсатпен саған, Әбілқайыр хан, ақсақалдарға және бүкіл қайсақ әскерлеріне деген біздің императорлық қайырымдылығымыздың белгісі ретінде, біздің бұйрығымызды саған, Әбілқайыр хан, ақсақалдар мен қайсақ әскерлеріне жариялау үшін біздің мемлекеттік кеңсенің сенімді адамы, шығыс тілдерінің тілмашы Мәмет Тевкелевті жіберіп отырмыз. Тевкелевтің біздің императорлық ұлы мәтебеміздің , Әбілқайыр хан, саған және бүкіл қайсақ әскеріне деген мейіріміміз туралы айтқан сөздеріңе сенуді және оның айтқан ұсынычстарын орындауды және сенің өзіңнің, Әбілқайыр хан және бүкіл қайсақ әскерлерінің, ұлы мәртебелі патшайымға, біздің императорлық ұлы мәртебемізге сенетіндіктеріңіз бен адал болатындықтарыңыз туралы жауаптарыңызбен кері шығарып салуды бұйырамыз. Саған деген, Әбілқайыр хан, біздің ұлы мәртебелі императорлық қайырымдылығымыздың белгісі ретінде Тевкелевпен бірге біздің ұлы мәртебелі императорлық жалақыны, кафтан, бөрік, қылыштар, мауты шұға, тағы басқа да тізімде көрсетілген сый-сияпаттарды жіберіп отырмыз. 19 ақпанда Мәскеуде біздің патшалық етуіміздің екінші жылында берілді. Бұл ... сапалы кітап қағазына жазылды. Мемлекеттік орташа мөрмен хатталды. Осы ... кеңсе үйінде ұлы мәртебелі қырғыз-қайсақ елшілеріне берді. 20 ақпан күні, кетерде елшілер ұлы мәртебелі императрицаның қабылдауында болған жоқ.»
Грамота
Ант
Отініш
қолхат
1731жылы Әбілқайырды қолдап, Ресейдің қол астына кіруге ант берген Кіші жүз старшындарының саны
29
28
30
32
Әбілқайыр ханның Ресей бодандығын қабылдаудағы мақсаты: «... Шведтермен бітімге келген соң І Петр қырғыздарға олардың тілі мен әдет-ғұрыптарын жақсы білетін, тегі Уфа татарларынан шыққан сыртқы істер коллегиясының тілмашы Алексей Иванович Тевкелевті (Мәмет Тевкелевтің шоқынған аты) жібермек болды. Тевкелевке қолынан келген амалдардың бәрін қолданып, қайткенде қырғыздарды Ресей боданына айналдыру тапсырылады. Бұл кезде қырғыздар арасында ауызбіршілік кетіп,м бір жағынан жоңғарлар, екінші жағынан бащқұрттар мен қарақалпақтар тарапынан қысымға алынған болатын. Кейбір қырғыз хандары шведтермен соғыс кезіндң, одан соң да І Петрден өздерін бодандыққа алу жөнінде бірнеше рет тілек білдірген болатын. Бұл тілек кейінірек императрица Анна Иоанновна тұсында қабыл алынып, содан бері Орал маңында өлкенін жаңа дәуірі басталды. Бұл өлкені ұйымдастыруға Кириллов (1735-1738), Татищев (1738-1739) және Иван Неплюевтер (1747 жылдан) зор еңбек сіңірді, өздерінің өлкені өркендету жөніндегі еңбектері мен жасаған қамқорлықтарының арқасында олар жергілікті тұрғындарының мәңгі есінде қалды. Орыс үстемдігін орнату үшін Кириллов аса бір сәтті жоспар жасады. Оның басты мақсаты Башкирияның оңтүстік шептерінде бекіністер салу болды. Бұл жоспар орындалғанда үш негізгі мақсат іске аспақ еді. Бекіністер тынымсыз башқұрттардың тонаушылық жортуылдарына тыйым салар еді, екіншіден, мазасыздығы жағынан башқұрттардан кем түспейтін қырғыздардың әрбір қимылын қалт еткізбей бақылауға мүмкіндік туар еді, соңында осы бекініс белдеулері қырғыздар мен башқұрттардың қарым-қатынастарына тыйым салар еді. Бекіністердің салынуына басты түрткі болған қырғыз ордасының ханы Әбілқайыр болды. Оңтүстіктен жоңғар билеушісінің, солтүстіктен башқұрттардың қыспағына түскен хан, орыс патшайымынан жәрдем және қолдау көрсетуді сұрап, өтінуге шешім қабылдады.»
Даладағы жағдайды бақылауға мүмкіндік алу
көп ақшаны көздеу
ұлт болашығына алаңдау
Ерегесті
Кіші жүздің Ресейдің қол астына алу ұсынысын қабылдаған патша:
Анна Иоановна
1 Петр
2 Петр
Александра
Кіші жүз ханы Әбілқайырдың жүмсауымен қазақтардың Ресейге қосылуы туралы келісім жүргізген елшілер:
Қойдағұлұлы
Құдайбергенұлы
Қоштағанұлы
Бастағанқлы
1735 жылы Қазақстанның солтүстігінде өзен бойында салынған бекініс:
Ор
Орынбор
сырдария
Омбы
