wayground logo

Free Printable Worksheets

Font size

S
M
L
XL
Worksheets

"Сөз төресі - шешендік өнер"

Total questions: 33

Worksheet time: 17mins

Name
Class
Date
1.

Шешендік толғау, шешендік арнау, шешендік дау түрлеріне қатысты жол (-дар)

(2 жауап)

a)

Ағайдың тойы жасалды, Арманым еді қашанғы

b)

Үлкен алдында иіліп сөйле, Кіші алдында сызылып сөйле

c)

Жаулығың тік шошаңдап, Бұзау қорыма, келіншек!

d)

Ойнақтап бір бәйгеден, Озып келер тай ма екен?!

e)

Жалаң аяқ балапан, Қаздар қайтіп күн көрер?

2.

«Кім жақын, не қымбат, не қиын?» деген сауалға тапқырлықпен жауап берген би-шешенді көрсетіңіз.

a)

Қазыбек

b)

Байдалы

c)

Әйтеке

d)

Төле

e)

Тайкелтір

3.

«Сөзден тәтті нәрсе жоқ, сөзден ащы нәрсе жоқ» деп айтқан шешенді көрсетіңіз.

a)

Малайсары шешен

b)

Досбол шешен

c)

Сырым шешен

d)

Жиренше шешен

e)

Бөлтірік шешен

4.

Соңғы жылдары шешендік сөздерді жинап, зерттеп, танытуға үлес қосқан ғалымды табыңыз.

a)

М. Жұмабаев

b)

А. Байтұрсынов

c)

Ә. Кекілбаев

d)

Б. Адамбаев

e)

С. Сейфуллин

5.

Шешендік толғаудың үлгісі (-лері):

(2 жауап дұрыс)

a)

Әпсана

b)

Көркем бейнелі сөз

c)

Арнау

d)

Сұрақ-жауап

e)

Нақыл сөз

6.

XIV-XV ғасырда өмір сүрген шешендерді көрсетіңіз

a)

Асан қайғы, Жиренше шешен

b)

Майқы би, Асан қайғы

c)

Қазыбек би, Төле би

d)

Әйтеке би, Досбол шешен

e)

Төле би, Әйтеке би

7.

Шешендік арнауға жататын қатарды көрсетіңіз.

a)

Шешендік нақыл

b)

Шешендік бата

c)

Қанатты сөз

d)

Сұрақ-жауап

e)

Мақал-мәтел

8.

«Жеті жарғы» заңдар жинағын құрастыруға қатысқан қазақ би-шешендері (2 жауап дұрыс)

a)

Кеңгірбай би

b)

Сырым Датұлы

c)

Төле би

d)

Қаз дауысты Қазыбек би

e)

Ақтайлақ би

9.

Әлеуметтік-тұрмыстық мазмұнды шешендік сөздерге не жататынын анықтаңыз.

a)

Мерейтойдағы сөйленетін сөз.

b)

Ғылыми шолу, ғылыми мақала.

c)

Айыпталушының сөзі, қорғаушының сөзі.

d)

Діни уағыз, құран сөздері

e)

Саяси шолу, репортаж

10.

Шешендік сөздің жанрлық түрін көрсетіңіз

a)

Шешендік толғау

b)

Мақал-мәтел

c)

Жұмбақ айтыс

d)

Аңыз әңгіме

e)

Батырлық дастан

11.

Шешендік жұмбаққа жататын қатарды көрсетіңіз.

a)

Ағат деген немене, сағат деген немене?

b)

Халық азса – хандыққа таласады

c)

Арадан шыққан жау қиын, таусылмайтын дау қиын.

d)

Күншілдік деген бар, одан сақтан.

e)

Ажал деген – атқан оқ.

12.

Қазақ шешендік өнерінің бірінші кезеңінің өкілдері

a)

Сырым Датұлы

b)

Майқы би

c)

Есет Көтібарұлы

d)

Ер Жәнібек

13.

Қазақ шешендік өнерінің екінші кезеңінің өкілдері

a)

Жиренше шешен

b)

Қазыбек би

c)

Тіленші би

d)

Бөкен би

14.

«Қайтып кірер есікті қатты серпіп жаппағайсың,

Қайтып көрер досыңа қайрылмастай сөз айтпағайсың» деп Жәнібекке жауап берген тапқыр би

a)

Аяз би

b)

 Қараби

c)

Әлихан Бөкейханұлы

d)

Жүсіп Баласағұн

15.

«Ағасы бардың, жақсы болса, жағасы бар,

Жаман болса, інісіне жабар жаласы бар» деген мақалды айтқан шешен

a)

Байдалы би

b)

Әйтеке би

c)

Жиренше шешен

d)

Асан қайғы

16.

«Аяз би әліңді біл, құмырсқа жолыңды біл» нақыл сөзін айтқан шешен

a)

Есет Көтібарұлы

b)

Сырым Датұлы

c)

Майқы би

d)

Қазыбек би

17.

Қазақтың нақыл сөздерін жинап, жариялағандардың бірі​ ​

a)

Міржақып Дулатов

b)
Мағжан Жұмабаев
c)

Әлкей Марғұлан

d)
Ыбырай Алтынсарин
18.

«Шешен сөз» ұғымын термин ретінде тұңғыш қолданып, ғылым ретінде зерттеген ғалым мен оның еңбегін белгілеңіз

a)

Шәкәрім, «Би һәм билік туралы»

b)

А. Байтұрсынов, «Әдебиет танытқыш»

c)

М. Әуезов, «Әдебиет тарихы»

d)

Ә. Бөкейханов, «Би һәм билік»

e)

С. Сейфуллин, «Қазақ әдебиеті»

19.

«Атадан ұл туса, құл боламын деп тумайды, анадан қыз туса, күң боламын деп тумайды» деген сөзді айтқан би-шешенді көрсетіңіз.

a)

Қазыбек

b)

Төле

c)

Әйтеке

d)

Досбол

e)

Сырым

20.

«Жүзге бөлінгендердің жүзі – қара, руға бөлінгендердің құруға асыққаны» деген сөзді айтқан биді көрсетіңіз.

a)

Қазыбек

b)

Әйтеке

c)

Төле

d)

Малайсары

e)

Ақтайлақ

21.

«Шешен сөз» ұғымын термин ретінде тұңғыш қолданып, ғылым ретінде зерттеген ғалым мен оның еңбегін белгілеңіз

a)

Шәкәрім, «Би һәм билік туралы»

b)

А. Байтұрсынов, «Әдебиет танытқыш»

c)

М. Әуезов, «Әдебиет тарихы»

d)

Ә. Бөкейханов, «Би һәм билік»

e)

С. Сейфуллин, «Қазақ әдебиеті»

22.

Үш тәтті (с) Әнет баба

a)

жан, мал, жар

b)

ұйқы, күлкі, тамақ

c)

бала, жан, мал

d)

ұйқы, күлкі, жан

23.

Әнет баба айтқан үш ғайып

a)

ажал, қонақ, несібе

b)

мінез, кәрілік, ажал

c)

денсаулық, әйел, жігіттік

d)

ұйқы, тамақ, күлкі

24.

Төле бидің келіні

a)

Данагүл

b)

Данабике

c)

Данайым

d)

Дана

25.

Қазыбек би бойынша қандай дерт қиын

a)

қиын

b)

ауыр

c)

жазылмас

d)

жұқпалы

26.

Тату болса, кім жақын (с) Қазыбек би

a)

апайың

b)

ағайын

c)

қарындасың

d)

туғаның

27.

жол анасы -

(с) Сырым Датұлы

a)

ат

b)

жүріс

c)

тұяқ

d)

құрақ

28.

Су анасы -

(с) Сырым Датұлы

a)

бұлақ

b)

өзен

c)

теңіз

d)

тамшы

29.

Сөз анасы -

(с) Сырым Датұлы

a)

су

b)

құлақ

c)

тұяқ

d)

тіл

30.

Құрылысы жағынан өлең-жырға ұқсас шешендік сөздер қалай аталады?

a)

Термелі сөз

b)

Баталы сөз

c)

Пернелі сөз

31.

   Қазақ халқының ауыз әдебиетіндегі ерекше жанр қандай?

a)

Поэзия жанры

b)

Шешендік сөздер жанры

c)

Аңыз-әңгіме жанры

32.

Төле бидің нақыл сөзін аяқта: «Халқыңа адал бол, жауыңа

қатал бол, ...» .

a)

Ұзатылған қыз

b)

Еритін мұз

c)

Артта қалған біз

d)

Сыйласқан сіз бен біз

e)

Досыңа адал бол!

33.

«Жүзге бөлінгендердің жүзі – қара, руға бөлінгендердің құруға асыққаны» деген сөзді айтқан биді көрсетіңіз.

a)

Қазыбек

b)

Әйтеке

c)

Төле

d)

Малайсары

e)

Ақтайлақ

Similar Resources on Wayground

Тіл білімі 3

38 questions

Тіл білімі 3

quiz

Worksheet

•

9th Grade

Exploring the Kazakh Language

30 questions

Exploring the Kazakh Language

quiz

Worksheet

•

9th Grade