Font size
WorksheetsЭкожүйелер-1 бөлім. 7-сынып
Total questions: 60
Worksheet time: 28mins
Жер бетіндегі табиғи жағдайлар жиынтығы
тіршілік ортасы
атмосфера
экожүйе
экологиялық факторлар
Тірі организмдердің тіршілігіне әсер ететін орта жағдайлары
экологиялық сукцессия
экожүйе
экологиялық факторлар
агроценоз
Экологиялық факторлардың үш тобы:
агроценоз, бірінші реттік сукцессия, екінші реттік сукцессия
бірінші реттік экология, екінші реттік экология, үшінші реттік экология
экожүйе, популяция, биосфера
абиотикалық, биотикалық, антропогендік
Абиотикалық факторлар:
тірі ағзалардың бір-біріне әсері
адам іс-әрекетінің табиғатқа әсері
өртенген орында пайда болатын факторлар
климат,топырақ, жер бедері,атмосфера газдары
Қоқиқаздар мекендейтін қорық:
Барсакелмес
Қорғалжын
Наурызым
Марқакөл
Арал теңізінде орналасқан қорық:
Марқакөл
Қорғалжын
Наурызым
Барсакелмес
Ерекше экологиялық, тарихи құндылығы бар табиғи кешен:
ұлттық табиғи саябақ
қорық
резерват
саябақ
Ұлттық табиғи саябақтар:
Шарын,Сайрам-Өгем,Көлсай,Жетісу Алатауы, Бұйратау
Ақсу-Жабағылы, Наурызым,Қорғалжын
Батыс Алтай,Қаратау, Марқакөл
Барсакелмес,Алматы, Алакөл, Үстірт
Ұлттық табиғи саябақ саны:
15
10
12
8
Ең алғашқы ұлттық саябақ:
Шарын
Сайрам-Өгем
Көлсай
Баянауыл
Қазақстанның Қызыл кітабының алғашқы басылымы жарық көрген жыл:
1996
1978
1981
1991
Көкқасқа шегірткемен қоректенетін жануар:
жалман
суыр
шегіртке
қаз
Кішкене тышқан тәрізді эндемик жануар:
суыр
жалман
егеуқұйрық
тиін
Қазақстанның таулы аймақтарында кездесетін суыр:
байбак
Мензбир суыры
Альпі суыры
орман суыры
Үй жануарлары үшін улы өсімдіктермен қоректенетін сүтқоректі:
бұйра бірқазан
Мензбир суыры
қарақұйрық
реликті шағала
Қызыл кітапқа енген құйрықты қосмекенді:
Қорғалжын бақасы
Мензбир суыры
Жетісу бақатісі
қызыл бақа
Ерекше қорғауға алынған өсімдік түрлері:
бидай, өгейшөп,жолжелкен
Кәстек жуасы, дала тегеурін гүлі, Шренк тобылғысы, Грейг қызғалдағы
беде, бақбақ,қоңырбас
эвкалипт, алоэ вера, жылқы құйрығы
Қоқиқаздың халық ішіндегі атауы:
қызғылт қаз
бақыт қаз
қызыл қаз
ақ қаз
Қазақстанда сирек кездесетін құстар:
бұйра бірқазан, қызғылт қоқиқаз, реликті шағала, жорға жуадақ, қалбағай, тарғақ
айдарлы бозторғай, зымыран, таңшымшық,тағанақ
көктеке құс, қызыл құнақ, қара торғай
ақ дегелек, боз тоқылдақ, бақ айқабағы
Биотикалық факторлар:
экологиялық факторлардың барлығы
климат, топырақ, жер бедері,газдар
адам іс-әрекетінің табиғатқа әсері
тірі ағзалардың бір-біріне әсері
Антропогендік фактор:
тірі ағзалардың бір-біріне әсері
адам іс-әрекетінің табиғатқа әсері
атмосфера, газдары, климат, топырақ, жер бедері
дұрыс жауап жоқ
Жарықсүйгіш өсімдіктер:
қаражидек,жылқышөбі
інжугүл,қырықжапырақ
мүк,плаун,саумалдық
қарағай,қант қамысы, эвкалипт,түймедақ,құмай,жүгері,бидай
Көлеңкесүйгіш өсімдіктер:
түймедақ, құмай, жүгері, бидай
мүк,плаун,саумалдық,інжугүл,қырықжапырақ
қаражидек,жылқышөбі
қарағай,қант қамысы,эвкалипт
Көлеңкеге төзімді өсімдіктер:
бидай,жүгері,құмай
қаражидек,жылқышөбі
қарағай,қант қамысы, эвкалипт
інжугүл,қырықжапырақ
Ғаламшардың табиғи жарығы:
Телефонның жарығы
Айдың жарығы
Жұлдыздың жарығы
К.үннің көзі
Алуан түрлі ағзалар мен жансыз табиғат факторларының жиынтығы:
биосфера
экология
экожүйе
экологиялық сукцессия
Етқоректі жануарлар:
шегіртке, бұғы
қасқыр, түлкі,арыстан,жолбарыс
жұлдызқұрт,жапырақжегіш қоңыз,біте
бүрге,бит,маса,қандала
Ағзалармен қоректенеді, бірақ оларды бірден өлтірмейді:
паразиттер
сапрофиттер
продуценттер
редуценттер
Өлген ағзалардың қалдықтарымен қоректенетіндер:
консументтер
паразиттер
сапрофиттер
редуценттер
Өсімдіктердің паразит жануарлары:
бүрге, бит,,маса
маса,гельминт
жұлдызқұрт,жапырақжегіш қоңыз,біте
шошқа,егеуқұйрық
Жануарлардың паразиттері:
термиттер
жұлдызқұрт, жапырақжегіш қоңыз
біте,маса
бүрге,бит,қандала,маса
Талғаусыз қоректенетін ағзалар:
жапырақжегіш қоңыз,біте,жұлдызқұрт
бит,маса,қандала
шошқа,егеуқұйрық,шимпанзе,аю
ара,құмырсқа,термиттер
Жантақты жейтін жануар:
бұғы
шошқа
жылқы
түйе
Ағаш сүрегін қорытатын буынаяқты:
термиттер
құмырсқалар
өрмекшілер
шаянтәрізділер
Қоректік тізбектің топтары:
продуцент,консумент,редуцент
продуцент,бірінші реттік консумент,екінші реттік консумент
ара,құмырсқа, термиттер
аю,шошқа,шимпанзе
Продуценттерге(өндірушілерге жататындар):
жануарлар
өсімдіктер,цианобактериялар
адамдар
жыртқыштар
Фотосинтез үдерісі арқылы органикалық зат түзетін топ:
консументтер
редуценттер
продуценттер
паразиттер
Екінші қоректік деңгейге жататын ағзалар:
етқоректі консументтер
шөпқоректі консументтер
продуценттер
үшінші реттік консументтер
Үшінші деңгейді құрайтын консументтер:
редуценттер-ыдыратушылар
продуценттер-өндірушілер
жыртқыштар(етқоректілер)
автотрофтар
Қоректік тізбектің соңғы тобы:
консументтер
продуценттер
редуценттер
гетеротрофтар
Редуценттерге жататын организмдер:
өсімдіктер
микроорганизмдер(шіріту бактериялары)
жануарлар
адамдар
В.А.Селевин тапқан эндемик жануар:
барыс
жетісу бақатісі
жалман
Алтай бұғысы
Органикалық заттарды өздері түзетін организмдер:
паразиттер
гетеротрофтылар
автотрофтылар
сапрофиттер
Дайын органикалық заттармен қоректенетін ағзалар:
автотрофтылар
паразиттер
гетеротрофтылар
сапрофиттер
Жартылай ыдыраған органикалық заттардың қалдық массасы:
ксерит
нутрит
детрит
сапрофит
Экожүйедегі барлық деңгейлердің арасындағы қарым-қатынасты көрсететін графикалық бейне:
экологиялық қарым-қатынас
экологиялық фактор
экологиялық сукцессия
экологиялық пирамида
Биоценоздың бірізді ретпен ауысуы:
экожүйе
экологиялық сукцессия
агроценоз
биотикалық факторлар
Бірінші реттік сукцессияға тән сипаттамалар:
табиғи құрылымы бұзылған экожүйенің қалпына келуі
өртенген,кесілген орманның қалпына келуі
бұған дейін тіршілік болмаған, өнім бермейтін ортадан басталады
қына мен мүктің қоныстанбауы
Екінші реттік сукцессия сипаттамасы:
мүк,қына қоныстанады
бұған дейін тіршілік болмаған
Табиғи құрылымы бұзылған экожүйе қалпына келуі, өртенген кесілген орманның қалпына келуі
өнім бермейтін ортадан басталады
Тұрақты күйге ұмтылатын өзін-өзі реттейтін жүйе:
биожүйе
экожүйе
экология
биосфера
Экожүйенің біртіндеп, уақыт бойынша ретті ауысымы:
экологиялық пирамида
экологиялық факторлар
экологиялық сукцессия
экожүйе ауысымы
Тіршілік болмаған ортаға бірінші "қоныстанатын" ағзалар:
қыналар
плаундар
шұбалшаңдар
қырықжапырақтар
"Қоныстауды бастаушы пионерлер":
астық тұқымдастары
плаундар
гүлді өсімдіктер
қыналар
Тіршілігін жойған ағза бөліктерінің қалдықтары:
топырақ
қарашірік (гумус)
микроағзалар
сапрофиттер
Адам жасаған жасанды экожүйе:
агроценоз
бірінші реттік сукцессия
биосфера
екінші реттік сукцессия
Шаруашылық пайдаланудан толық алынған аймақ:
резерват
қорық
ұлттық саябақ
саяжай
Қазақстандағы қорықтар:
Жетісу Алатауы,Бұйратау
Ақсу-Жабағылы, Алматы, Наурызым,Қорғалжын,Марқакөл,Алакөл,Үстірт, Батыс Алтай, Барсакелмес, Қаратау
Шарын,Сайрам-Өгем,Көлсай
Рахман қайнарлары, Қайыңды
Марқакөл қорығындағы эндемиктер:
жалман
Мензбир суыры
қарақұйрық
қызғылт семізот, бұйра лалагүл
Қазақстанда ең алғаш құрылған қорық:
Ақсу-Жабағылы
Наурызым
Қаратау
Марқакөл
Қостанай облысының аумағында орналасқан қорық:
Батыс Алтай
Қорғалжын
Наурызым
Марқакөл
