Free Printable 0000000000000000

1.

1. Түр… популяциядан тұрады❓

a)

географиялық, экологиялық

b)

Түр өзара шағылыса алатын немесе шағылысуға қабілетті популяциядан тұра-ды.

c)

Түр» деген ұғымды XVII ғасырдың соңында ағылшын табиғат зерттеушісі Джон Рей (1628-1705жж) енгізді

2.

Түрдің биогеоценозда өзіндік алып жатқан❓

a)

өзара шағылыса алатын немесе шағылысуға қабілетті популяциядан тұра-ды.

b)

Түр» деген ұғымды XVII ғасырдың соңында ағылшын табиғат зерттеушісі Джон Рей (1699-1711жж) енгізді

c)

биогеоценозда өзіндік алып жатқан кеңістігі және орыны бар.

3.

3. Морфологиялық, физиологиялық, биохимиялық айырмашылықтары болады❓

a)

Түр өзара шағылыса алатын немесе шағылысуға қабілетті популяциядан тұра-ды.

b)

морфологиялық, генетикалық, физиологиялық, биохимиялық, географиялық, экологиялық деп бөлінеді

c)

Түрдің популяция мен түр тармағынан генетикалық жағынан үлкен айырмашылығы бар. Түрлердің арасында морфологиялық, физиологиялық және биохимиялық айырмашылықтары болады.

4.

Түр өзгермейді, әуел баста қанша болса, сол күйінде қалады» анықтаманы қай ❓❓

(a)

5.

Түр – генетикалық күрделі жүйе. Бір түрдің дараларына жалпы гендік қор тән және олар оқшауланғандықтан гендері басқа түрдің дараларымен алмаспайды. Түрге әр түрлі түр тармақтары мен популяция топтары кіреді деген ұғымды кім жазды ❓

(a)

6.

1859 жылы түрдің өзгеретіндігі айтқан ғалым ❓

(a)

7.

17 ғасырдың соңында Джон Рей қандай ұғым енгізді ❓

a)

Түр» деген ұғымды XVI ғасырдың соңында ағылшын табиғат зерттеушісі Джон Рей (1628-1705жж) енгізді

b)

Түр» деген ұғымды XVII ғасырдың соңында ағылшын табиғат зерттеушісі Джон Рей (1628-1705жж) енгізді

c)

Түр» деген ұғымды XVII ғасырдың соңында ағылшын табиғат зерттеушісі Джон Рей (1699-1711жж) енгізді

d)

Түр» деген ұғымды XV ғасырдың соңында ағылшын табиғат зерттеушісі Джон Рей (1628-1705жж) енгізді

8.

түр критерилері қаншаға бөлінеді ❓

a)

географиялық, экологиялық

b)

, физиологиялық, биохимиялық,

c)

морфологиялық, генетикалық,

9.

морфологиялық, генетикалық, физиологиялық, биохимиялық, географиялық, экологиялық деп бөлінед❓

(a)

10.

Морфологиялық критерий дегеніміз❓

a)

әр түрдің жеке топтарында жоғары молекулалық органикалық қосылыстар синтезделетінін анықтайды.

b)

бір түрдің зат алмасу,көбею,тітіркену және т.б. ұқсастығын сипаттайды.

c)

әр түрдің өзіне тән хромосомаларының саны, пішіні, мөлшері түрліше болғандықтан, бір түр мен екінші түр даралары бір – бірімен шағылыспайды. Егер түраралық шағылысу бола қалған жағдайда, олардан тіршілік етуге қабілетсіз гаметалар, зиготалар, ұрықтар және ұрпақтар түзіледі. Түраралық шағылысудан туған ұрпақтар бедеу болады. Әрбір түрдің генотипі – эволюциялық жолмен дамитын және биологиялық бейімделушілікті көрсететін күрделі жүйе.

d)

бір түрдегі даралардың сыртқы және ішкі белгілерінің ұқсастығы. Дегенмен табиғатта морфологиялық жағынан ұқсас, бір түрге жатпайтын, хромосомалар жиынтығы әр түрлі болғандықтан, бір – бірімен шағылыса алмайтын түр «қосарлары» кездеседі. Безгек масасы, егеуқұйрықтың бірнеше түр қосары бар. Әр жерде таралған егеуқұйрықтардың хромосома саны әр түрлі.

11.

Генетикалық критерий дегеніміз ❓

a)

әр түрдің жеке топтарында жоғары молекулалық органикалық қосылыстар синтезделетінін анықтайды.

b)

әр түрдің өзіне тән хромосомаларының саны, пішіні, мөлшері түрліше болғандықтан, бір түр мен екінші түр даралары бір – бірімен шағылыспайды. Егер түраралық шағылысу бола қалған жағдайда, олардан тіршілік етуге қабілетсіз гаметалар, зиготалар, ұрықтар және ұрпақтар түзіледі. Түраралық шағылысудан туған ұрпақтар бедеу болады. Әрбір түрдің генотипі – эволюциялық жолмен дамитын және биологиялық бейімделушілікті көрсететін күрделі жүйе.

c)

бір түрдегі даралардың сыртқы және ішкі белгілерінің ұқсастығы. Дегенмен табиғатта морфологиялық жағынан ұқсас, бір түрге жатпайтын, хромосомалар жиынтығы әр түрлі болғандықтан, бір – бірімен шағылыса алмайтын түр «қосарлары» кездеседі. Безгек масасы, егеуқұйрықтың бірнеше түр қосары бар. Әр жерде таралған егеуқұйрықтардың хромосома саны әр түрлі.

d)

бір түрдің зат алмасу,көбею,тітіркену және т.б. ұқсастығын сипаттайды.

12.

Физиологиялық критерий дегеніміз ❓

a)

түрдің таралу аймағын анықтайды.Түрдің таралу аймағы болады.Бір таралу аймағында пайда болған түрлер эволюция процесінде кеңейеді және өзгереді.

b)

әр түрдің жеке топтарында жоғары молекулалық органикалық қосылыстар синтезделетінін анықтайды.

c)

әр түрдің өзіне тән хромосомаларының саны, пішіні, мөлшері түрліше болғандықтан, бір түр мен екінші түр даралары бір – бірімен шағылыспайды. Егер түраралық шағылысу бола қалған жағдайда, олардан тіршілік етуге қабілетсіз гаметалар, зиготалар, ұрықтар және ұрпақтар түзіледі. Түраралық шағылысудан туған ұрпақтар бедеу болады. Әрбір түрдің генотипі – эволюциялық жолмен дамитын және биологиялық бейімделушілікті көрсететін күрделі жүйе.

d)

бір түрдің зат алмасу,көбею,тітіркену және т.б. ұқсастығын сипаттайды.

13.

Биохимиялық критерий дегеніміз ❓

a)

әр түрдің жеке топтарында жоғары молекулалық органикалық қосылыстар синтезделетінін анықтайды.

b)

әр түрдің өзіне тән хромосомаларының саны, пішіні, мөлшері түрліше болғандықтан, бір түр мен екінші түр даралары бір – бірімен шағылыспайды. Егер түраралық шағылысу бола қалған жағдайда, олардан тіршілік етуге қабілетсіз гаметалар, зиготалар, ұрықтар және ұрпақтар түзіледі. Түраралық шағылысудан туған ұрпақтар бедеу болады. Әрбір түрдің генотипі – эволюциялық жолмен дамитын және биологиялық бейімделушілікті көрсететін күрделі жүйе.

c)

бір түрдің зат алмасу,көбею,тітіркену және т.б. ұқсастығын сипаттайды.

d)

әр түрдің нақты алып жатқан орнын анықтайды.Мысалы,орқоян(далалы аймақта мекендейді),аққоян(орманда) ,құмқоян(шөлді,шөлейтті жерлерді мекендейді).

14.

Географиялық критерий дегеніміз ❓

a)

әр түрдің нақты алып жатқан орнын анықтайды.Мысалы,орқоян(далалы аймақта мекендейді),аққоян(орманда) ,құмқоян(шөлді,шөлейтті жерлерді мекендейді).

b)

түрдің таралу аймағын анықтайды.Түрдің таралу аймағы болады.Бір таралу аймағында пайда болған түрлер эволюция процесінде кеңейеді және өзгереді.Мысалы,мамонт ағашы мен мәңгі жасыл секвоя-мезозой заманының бор кезеңінде дамыған көнезамандық түрлер.Кайнозой заманының үштік кезеңінде Солтүстік жарты шарға кеңінен таралған.Солтүстік Америка,Калифорния жағалауларында осы кезде жергілікті түр болып сақталып қалған.Түрдің белгілі таралу аймағын анықтау үшін географиялық критерий жеткіліксіз.

c)

әр түрдің жеке топтарында жоғары молекулалық органикалық қосылыстар синтезделетінін анықтайды.

d)

бір түрдегі даралардың сыртқы және ішкі белгілерінің ұқсастығы. Дегенмен табиғатта морфологиялық жағынан ұқсас, бір түрге жатпайтын, хромосомалар жиынтығы әр түрлі болғандықтан, бір – бірімен шағылыса алмайтын түр «қосарлары» кездеседі. Безгек масасы, егеуқұйрықтың бірнеше түр қосары бар. Әр жерде таралған егеуқұйрықтардың хромосома саны әр түрлі.

15.

Экологиялық критерий дегеніміз ❓

a)

әр түрдің нақты алып жатқан орнын анықтайды.Мысалы,орқоян(далалы аймақта мекендейді),аққоян(орманда) ,құмқоян(шөлді,шөлейтті жерлерді мекендейді).

b)

бір түрдің зат алмасу,көбею,тітіркену және т.б. ұқсастығын сипаттайды.

c)

Түрлердің айырмашылығы қоректену мен тіршілік ету ортасына байланысты.

d)

Бір түрге жатса да қасқырлардың тундрада және орманды дала аймағында мекендейтіндерінің тіршілік жағдайында айырмашылықтар бар.

16.

Этологиялық критерий дегеніміз ❓

a)

әр түрдің жеке топтарында жоғары молекулалық органикалық қосылыстар синтезделетінін анықтайды.

b)

.Бұл критерий көбіне жануарларға байланысты айтылады.Әрбір жануар түрінің өзіне тән ерекшеліктері болады

c)

Түрлердің айырмашылығы қоректену мен тіршілік ету ортасына байланысты.

d)

әр түрдің өзіне тән хромосомаларының саны, пішіні, мөлшері түрліше болғандықтан, бір түр мен екінші түр даралары бір – бірімен шағылыспайды. Егер түраралық шағылысу бола қалған жағдайда, олардан тіршілік етуге қабілетсіз гаметалар, зиготалар, ұрықтар және ұрпақтар түзіледі. Түраралық шағылысудан туған ұрпақтар бедеу болады. Әрбір түрдің генотипі – эволюциялық жолмен дамитын және биологиялық бейімделушілікті көрсететін күрделі жүйе.

17.

Кез- келген … кеңістікте біркелкі таралмай, топ құрып орналасады ❓

(a)

18.

Популяцияның ең негізгі ерекшелігі❓

a)

ондағы даралардың ерекшеліктері

b)

ондағы даралардың генотиптерінің ұқсамауы

c)

ондағы даралардың генотиптерінің ұқсастығы.

19.

Түр түзілу – түр тармағы арқылы жүзеге асатынын кезінде қай ғалым анықтап берді❓

(a)

20.

Түрдің популяциялық құрылымы ❓

a)

Популяция – белгілі бір таралу аймағында ұзақ уақыт тіршілік ететін бір түрге жататын даралар тобы.

b)

Мысалы, көп жауған жаңбыр суынан уақытша пайда болған шалшық суға бақалар уылдырық шашып, тіршілік ете бастайды. Бірақ олардың тіршілігі ұзаққа бармай, ыстықтан шалшық су кепкенде қырылады. Керісінше үлкен көлдерді мекендейтін түрлер бірде азайып, бірде көбейіп жатса да ұзақ уақыт тіршілік етеді.

c)

.Кез- келген түрлер кеңістікте біркелкі таралмай, топ құрып орналасады. Бір түрдегі даралардың тобы көп те, аз да болады және олардың тіршілік етуі ұзақ жылдарға немесе2-3 ұрпақ бергенге дейін ғана созылуы мүмкін.

21.

табиғаттағы бөлінбейтін ең кішкене генетикалық тұрақты жүйе ❓

(a)

22.

Өсімдіктер туралы ғылым ❓

(a)

23.

Ботаника ғылымы шамамен қанша уақыт бұрын қалыптасты ❓

a)

2000

b)

2 500

c)

3000

d)

2300

24.

Өсімдіктер мен өсімдік жабынының құрлысының тіршілік жағдайының әртүрлі заңдылықтарын зерттеу жатады ❓

a)

Ботаника

b)

геология

c)

зоология

d)

биология

25.

Өсімдіктер морфологиясы ❓

a)

. Бұл ғылымның міндеттеріне түрлерді танып және сипаттап жазу, басқаша айтқанда олардың белгілерін (диагнозын) құрастыру жатады.

b)

ботаниканың ең үлкен және ең ерте қалыптасқан бөлімдерінің бірі. Бұл өсімдіктердің және олардың жекелеген органдарының пайда болып қалыптасуының және әртүлі тіршілік формаларының дамуының заңдылықтарын зерттін ғылым.

26.

Флорография ❓

a)

. Бұл ғылымның міндеттеріне түрлерді танып және сипаттап жазу, басқаша айтқанда олардың белгілерін (диагнозын) құрастыру жатады.

b)

түрлердің алуан түрлілігін және осы алуан түрліліктің себептерін зерттейтін ғылым.

27.

Систематика ❓

a)

Өсімдіктердің өмірі қоршаған ортамен тікелей байланысты (климатқа, топыраққа, рельефке және т.б.), бірақта өсімдіктер өз кезегінде осы ортаны түзуге қатысады.

b)

түрлердің алуан түрлілігін және осы алуан түрліліктің себептерін зерттейтін ғылым.

c)

ботаниканың ең үлкен және ең ерте қалыптасқан бөлімдерінің бірі. Бұл өсімдіктердің және олардың жекелеген органдарының пайда болып қалыптасуының және әртүлі тіршілік формаларының дамуының заңдылықтарын зерттін ғылым.

d)

. Бұл ғылымның міндеттеріне түрлерді танып және сипаттап жазу, басқаша айтқанда олардың белгілерін (диагнозын) құрастыру жатады.

28.

Өсімдіктердің географиясы ❓

a)

. Өсімдіктердің өмірі қоршаған ортамен тікелей байланысты (климатқа, топыраққа, рельефке және т.б.), бірақта өсімдіктер өз кезегінде осы ортаны түзуге қатысады.

b)

ботаниканың ең үлкен бөлімдерінің бірі, оның негізгі міндеттеріне өсімдіктердің және олардың құрлықтағы және судағы қауымдастықтарының (ценоздарының) таралуы мен белгілі бір кеңістікте қаншалықты жиілікте кездесетіндігінің заңдылықтарын зерттеу болып табылады.

c)

түрлердің алуан түрлілігін және осы алуан түрліліктің себептері

d)

ботаниканың ең үлкен бөлімдерінің бірі, оның негізгі міндеттеріне өсімдіктердің және олардың құрлықтағы және судағы қауымдастықтарының (ценоздарының) таралуы мен белгілі бір кеңістікте қаншалықты жиілікте кездесетіндігінің заңдылықтарын зерттеу болып табылады.

29.

Палеоботаника ❓

a)

бұрынғы геологиялық кезеңдерде жойылып кеткен өсімдіктер туралы ғылым.

b)

түрлердің алуан түрлілігін және осы алуан түрліліктің себептерін зерттейтін ғылым.

30.

Эволюция сөзінің мағынасы ❓

a)

дұрыс жауап жоқ

b)

тарихи даму өзгермеу, өрлеу деген мағынаны білдіреді

c)

тарихи даму өзгеру, өрлеу деген мағынаны білдіреді

31.

Гераклит қандай ойды дамытады ❓

a)

Көне философия өзінің дамуында, сол кездің ең даңқты энциклопедистерінің бірі Демокриттің ( шамамен біздің эрамызға дейінгі 460 – 370 жылдары ) ілшімінің де жоғары шыңына жетті.

b)

табиғаттағы заттар және құбылыстар өзіне қарама – қарсы көшеді деген ойды дамытады.

c)

тірі денелердің пайда болуы жөнінде бірсыпыра пікірлер айтады. Оның ойынша тіршілік күн жоқ кезде пайда болған. Жерге өте қатты жауын жауып, су түбіндегі ұймада алғашқы өсімдіктер пайда болған. Кейінен жануар денесінің жеке мүшелері мойынсыз бас, иықсыз қол, маңдайсыз көз пайда бола бастаған.Дененің осы мүшелері бір – бірімен жалғасатын болған.

32.

Эмпедокл қандай ой дамытты ❓

a)

Көне философия өзінің дамуында, сол кездің ең даңқты энциклопедистерінің бірі Демокриттің ( шамамен біздің эрамызға дейінгі 460 – 370 жылдары ) ілшімінің де жоғары шыңына жетті.

b)

тірі денелердің пайда болуы жөнінде бірсыпыра пікірлер айтады. Оның ойынша тіршілік күн жоқ кезде пайда болған. Жерге өте қатты жауын жауып, су түбіндегі ұймада алғашқы өсімдіктер пайда болған. Кейінен жануар денесінің жеке мүшелері мойынсыз бас, иықсыз қол, маңдайсыз көз пайда бола бастаған.Дененің осы мүшелері бір – бірімен жалғасатын болған.

c)

табиғаттағы заттар және құбылыстар өзіне қарама – қарсы көшеді деген ойды дамытады.

33.

Демокрит қандай ой дамытты ❓

a)

Көне философия өзінің дамуында, сол кездің ең даңқты энциклопедистерінің бірі Демокриттің ( шамамен біздің эрамызға дейінгі 460 – 370 жылдары ) ілшімінің де жоғары шыңына жетті.

b)

материя құрлысының тұңғыш атомдық теориясын құрды. Ол табиғаттағы барлық зат бөлінбейтін материялық бөлшектерден – атомнан құралады деп үйретті.

34.

Аристотельдің айтуы бойынша тіріге қанша негізгі белгі тән ❓

a)

ойлау

b)

организмді қозғалтатын – сезім;

c)

өсу мен көбею үшін – тамақ ;

d)

3

35.

Индукция әдісін ойлап шығарп, ғылыми зерттеулер тек тәжірибе жүзінде жүргізілуі тиіс деген ұсыныс жасаған ғалым ❓

a)

Әйгілі ағылшын философы Мюлер (1561 – 1626)

b)

Әйгілі ағылшын философы Ф.Бэкон (1561 – 1626)

36.

1543 жылы адам денесінің құрлысын зерттеп, оған сипаттама берген ❓

a)

А.Везалий

b)

У.Гарвей

c)

Ф.Бэкон

37.

1628 жылы қан айналымы жөніндегі ілімін жариялады ❓

a)

У.Гарвей

b)

Ф.Бэкон

c)

А.Везалий

38.

Тірі табиғатты жүйелеуде аса зор еңбек сіңірген швед ғалымы ❓

a)

У.Гарвей

b)

Карл Линней (1707 – 1778)

c)

Ф.Бэкон

d)

А.Везалий

39.

1749 жылы “Табиғи тарих” атты көп томдық еңбегінде “ бейорганикалық заттардан тірі ағзалар ( алдымен , өсімдіктер , одан кейін жануарлар мен адам) пайда болды дей отырып, түрдің өзгергіштігі жайлы ілімді қолдаған ғалым❓

a)

У.Гарвей

b)

Карл Линней (1707 – 1778)

c)

Ж.Бюффон

d)

А.Везалий

e)

Ж.Бюффон

0000000000000000

Total questions: 39

Worksheet time: 25mins

Similar Resources on Wayground