Font size
WorksheetsӘдебиет теориясы, 8-тақырып
Total questions: 11
Worksheet time: 6mins
М.М.Бахтиннің еңбектерінде «оқырман» категориясы қандай атауға ие:
архиоқырман
қиялдағы оқырман
шынайы оқырман
адресатүсті
пайымдаушы, оқырман
Н.Д.Тамарченко іліміндегі «оқырман» ұғымы:
өмірде болған нақты адам, шығарманы жасаушы
тарихи-шынайы оқырман, нақты оқырман яғни қабылдаудың мәтіннен тыс субъектілері
оқиғаларды бақылаушы немесе тіпті оқиғаларға өзі қатысушы болып оның қақ ортасында жүретін не болмаса өзінің өмірбаянымен жұртшылықпен бөлісетін туындыда бейнеленген шындыққа деген көзқарастың иесі
оқырман образы, яғни автор сомдаған, шығарманың ішінде бар белгілі бір қаһарман
мәтіннің мазмұнын құраушы алуан түрлі сезімдер мен көңіл-күй ауандарын бастан кешкен лирикалық кейіпкер
Эпикалық шығармалардағы автор тұлғасының көрінуі:
автор-жеке баяндаушы
автор-баяндаушы
ғұмырбаяндық автор
мәтінішілік автор
автор-әңгімелеуші
Нарратологиялық тізбекке тән деңгейлер:
баяндалып отырған әлем
нақты деңгей
әлем суреті
абсолютті деңгей
объективті деңгей
Жасырын (имплицитті) автор – ол ...
коммуникативті жағдайдың орнығуына жауап беретін баяндау инстанциясы
образдың (кейіпкер) көркемдік құрылымында көрініс табатын көркем мәтінде бедерленбейтін баяндау сатысы (инстанциясы)
шығарманы қабылдайтын оқырман санасының өнімі
әдеби мәтінді декодтауға мүмкіндік беретін жасырын авторға жұп болатын баяндау инстанциясы
санада ұя салған мәтін образының барлық элементтері мағынаға ие болатын баяндау әдістері мен мәтін ерекшелігінің интеграция нүктесі
Нарратор:
мәтіннің ішкі адресаты
көркем шығармада әдеби нақты немесе ойдан шығарылған кейіпкер атынан оқиғаны баяндаушы
айқын немесе болжамды әңгімелесуші
мәтінішілік, жалған коммуникацияның баяндау инстанциясы
нарратология категориясы
Баяндаудың түрлері:
деректі әңгімеші
дерексіз әңгімелеуші
жақсыз баяндаушы
деректі баяндаушы
сенімсіз баяндаушы
Рецептивті эстетика:
мәтін мен оқырман арасындағы диалог эстетикасы
баяндау эстетикасы
әсер ету эстетикасы
ойдан шығарылған мәтіннің реалды оқырманмен өзара әрекеттесуі
нарратологиялық эстетика
«Констанц мектебінің» (Konstanzer Schule) өкілдері:
Аристотель
Х.Р.Яусс
Платон
әл-Фараби
Х.Блюменберг
Х.-Р.Яусс тезистері:
туындының мәні (мағынасы) тұрақты емес, біржолата берілген, статикалық шама
қабылдау объект немесе құбылылыстың сезімтал көрінісі
қабылдау процесі мәтін сигналдарымен «оқырманның күту көкжиегінің» үздіксіз диалогын білдіреді
кез келген коммуникация процесі шығарманы қабылдаудан бастау алады
қабылдауға сәйкес объектіге қатысты пікір қалыптасады
Х.-Р.Яусс тезистері:
туындының мәні (мағынасы) тұрақты емес, біржолата берілген, статикалық шама
қабылдау объект немесе құбылылыстың сезімтал көрінісі
қабылдау процесі мәтін сигналдарымен «оқырманның күту көкжиегінің» үздіксіз диалогын білдіреді
кез келген коммуникация процесі шығарманы қабылдаудан бастау алады
қабылдауға сәйкес объектіге қатысты пікір қалыптасады
